Киелискин Ќамис Ќурбанхана Ийса Масих ҳәм Ќутқарылыў ҳаққында нелерди ашып береди

Бир қанша қызықлы фактлер...

Ќамис Ќурбанхана не ушын қурылған?

Ќудайдың Өз халқы арасында жасаў орны болыў ушын (Шығыў 25:8,22).

Ќамис Ќурбанхана қалай қурылмақшы еди?

Ќудай Мусаға көрсеткен үлги бойынша (Шығыў 25:9).

Ќамис Ќурбанхананы ким қурган?

Яҳуда қәбилесинен Уриниң улы, Хурдың улы Безалел; Дан қәбилесинен Ахисамақтың улы Охолиаб;

ҳәр бир дана жүрекли еркек ҳәм ҳаял (Шығыў 35:25, 30, 34).

Ќамис Ќурбанхананың бөлимлери

• Ең муқаддес орын, Муқаддеслердиң Муқаддеси
• Муқаддес орын, ямаса Ќурбанхана.
• Ќамис Ќурбанхананың аўласы
• Ќамис Ќурбанханада қолланылған металлар
• Алтын: Ийса Масихтың илаҳийлигин, сондай-ақ илаҳий әдалатлылықты сүўретлейди (ериў температурасы 1946 F)
• Гүмис: Ќутқарылыўды сүўретлейди (ериў температурасы: 1761 F)
• Мыс (жез): Масихтың өлимин сүўретлейди, Ол адамның гүнасы ушын тәретке дуўшар болып, хошхабардағы тәретке шыдаған (ериў температурасы: 1982 F)
• Ќамис Ќурбанханада қолланылған суйықлық
• Ќан: гүналарды кешириўди сүўретлейди
• Суў: Ќудайдың Сөзин сүўретлейди
• Май: Ќудайдың Рухын сүўретлейди
• Шымылдықлар

• Жуқа зығыр мата: Ийса Масихтың бийғубар, таза ҳәм муқаддес инсаныйлығын сүўретлейди
• Көк: Масихты аспаннан келген Биреў сыпатында сүўретлейди
• Ќызғылт көк: Масихтың патшалардың патшасы сыпатындағы императорлық даңқын сүўретлейди
• Ќызыл: Масихтың Исраил патшасы сыпатындағы даңқын сүўретлейди
• Ешки жүнинен шымылдық: Масихты пайғамбар сыпатында сүўретлейди
• Ќызылға боялған қошқар терисинен шымылдық: Масихтың Ќудайдың даңқына өлимге шекем берилгенлигин сүўретлейди
• Борсық терисинен шымылдық: Масихты тәбийғый адамның көзлери менен көрилгендей сүўретлейди
• Ќамис Ќурбанханада қолланылған ағаш
• Шиттим ағашы (акация ағашы): Ийса Масихтың инсаныйлығын сүўретлейди; сондай-ақ тахталарда көрилгендей мүминди де.
• Ќамис Ќурбанханадағы өсиўши шкала
• Аўлада жез ҳәм гүмис қолланылған. Әпиўайы адам кире алатуғын еди.
• Муқаддес орында гүмис ҳәм алтын қолланылған. Тек ғана руўханий кире алатуғын еди.
• Eń eń muqaddes jerde tek ǵana taza altın qollanılǵan. Tek ǵana bas ruwxanıy kire alatuǵın edi.

Shátirde orınlıqlar yamasa aynalar joq edi!

Ulıwma kórinis

Keliń, Shátirge názer salayıq.

Uzaqtan biz 100 kubit uzınlıqta hám 50 kubit keńlikte, 60 bekkem baǵanaǵa bekitilgen zıǵır matadan islengen qorshawdı kóremiz (Shıǵıw 27:9). Bizdiń ólshemlerimizde bul shama menen 90 futqa 180 fut boladı. Úydiń tóbeleri qorshawdan 10 kubit biyiklikke kóterilgen. Tóbeler reńli yamasa jaltıraǵan emes.

Úshinshi atı atalmaytuǵın Quday adamı 1 Patshalar 20-da Ahabqa jiberilgen edi, Siriya áskeriniń Rabbiy haqqındaǵı qudayǵa qarsı sózleri ushın húkim shıǵarıw ushın hám taqıwasız patshanı olardıń joq etiliwi haqqında isentiriw ushın. Quday Óz dańqı ushın háreket etetuǵın edi.

Aqırında, tórtinshi atı atalmaytuǵın Quday adamı 2 Shejire 25-te Amaziyaǵa jiberilgen edi, Yahudiya patshasın Seir adamlarına qarsı urısta Izrailniń qarsı shıqqan on qáwiminen jalǵız áskerlerdi jallawı haqqında ayıplaw ushın. Bunday awqam Tiri Qudayǵa isenimsizlikti kórsetiw ǵana emes, al onnan payda bolatuǵın nájislengen baylanıstı biykar etiw edi. aq shıǵarmaları, átirapındaǵı boz shátir menen salıstırǵanda, ishki tazalıq hám muqaddeslik haqqında dárhal tásir beredi. Onıń biyikligi 5 kubit yamasa shama menen 9 fut bolǵanı ushın, hesh kim onıń ústinen kóre almaydı.

Bul tórt Quday adamınıń sózleri hám háreketlerin úyreniw, olardıń bári Quday xalqı arasında tártip buzılǵan júdá qarańǵı kúnlerde belsendi bolǵanın kórsetedi, haqıyqattan sheginiw hám taqıwasız elementlerden ajıralıw joqlıǵı Quday xalqın belgilegen kúnlerde hám ayıplaw xabarı talap etilgen waqıtta. Bul máselelerdi Pawıl 1 Timotiy 5-te aǵalardıń jergilikli basshılıǵı hám Quday xalqı arasında tul hayallardıń ornı haqqında kóterdi.

Shemayanı qarastırǵanımızda, Quday adamı áwliyelerdiń sırtqı birliginiń buzılıwı máselelerinde Qudaydıń qálewine boysınatuǵının kórgen edik, biraq bul tórt atı atalmaytuǵın Quday adamların qarastırǵanımızda, bunı islewde haqıyqatqa hesh qanday kompromiss bolmawı kerek ekenligin kóremiz. Jeroboamnıń qarsı shıǵıwı gúna edi, hám eger Rehoboamǵa onıń menen urısıwǵa tıyilgen bolsa da, Quday Óz huqıqların saqlap qaldı hám Óz gúwasın qurbanlıq ústeline húkim shıǵarıw ushın jiberdi, hátte Jeroboamnıń ózine rahm-shápáát kórsetilgen bolsa da. Haqıyqatqa hesh qanday kompromiss bolmawı kerek hám Qudaydıń áwliyelerin nájisleytuǵın nárseler menen hesh qanday baylanıs bolmawı kerek. Usılayınsha, bul atı atalmaytuǵın Quday adamlarında kórsetilgen sabaqlar Shemayadan úyrenetuǵın sabaqlar menen Quday adamınıń buzılıw kúnindegi háreketleri haqqında tolıq teń salmaqlı.

Esik 20 kubit, shama menen 40 fut. Bunday keń esikler kóp emes. Quday qutqarushı, hám barlıq adamlardıń qutqarılıwın qáleydi (1 Timotiy 2:3,4).

• Bul 4 reńli ájayıp esik: kók, qızǵılt, hám qızıl, aq reńde kestelegen. Olardıń bári bizge Rabbimiz Isa haqqında sóyleydi.
• Esikke ańsat kire aladı. Ol aǵash yamasa metal emes; ol 20 kubit keńlikte hám 5 kubit biyikliktegi shıǵarma. Jas yamasa qarıya kire aladı.
• Tek bir esik bar.

Rabbimiz Isa: «Men esikpen: kim Men arqalı kirse, ol qutqarıladi» (Yuxanna 10:9) dedi.

• Mis Qurbanlıq Ústeli (Shıǵıw 27:1)

Úlken, mis qurbanlıq ústeli saraydıń ishinde turǵan edi; ol 5 kubit keńlikte, 5 kubit uzınlıqta hám 3 kubit biyiklikte edi. Bul qurbanlıq ústeliniń ortasında ot janatuǵın tor bar edi. Qurbanlıq ústeli shólde ósetuǵın aǵashtan, akatsiya aǵashınan islengen edi. Aǵash Rabbimiz Isanıń adamlıǵınıń bir túri (Izaya 53:2, 11:1; Galatiyalılarǵa 4:4). Qurbanlıq ústeliniń aǵashı mis penen qaplanǵan edi. Mis Qudaydıń húkiminiń otına shıday alatuǵın kúsh-quwatın súwretleydi. Hesh bir adam hám hesh bir perishte Qudaydıń húkimine shıday alatuǵın kúshke iye emes edi — tek ǵana ádalatlı, Qudaydıń muqaddes Ulı.

Máshihtiń óz xalqı ushın tólemi

Juwatın ıdıslar (Shıǵıw 30:17-21)

Kúydirilgen qurbanlıq ústeli menen muqaddes jay arasında suw menen tolǵan juwatın ıdıslar turǵan edi. Ol hayallardıń aynalarınan islengen edi (Shıǵıw 38:8). Ol waqıtta aynalar jaltıratılǵan misden islengen edi. Juwatın ıdıslar ushın ólshemler berilmegen.

Máshihtiń óz xalqı ushın tólemi

Bul jerde ruwxanıylar muqaddes jayǵa kirerden aldın qolların hám ayaqların juwıwı kerek edi. Olardıń kúndelik isleri hám shól qumı arqalı ótiwi sebepli, olar úzliksiz nájislengen edi. Quday aldında óz jumısların dawam ettiriw ushın olar qayta-qayta juwatın ıdıslarda juwınıwı kerek edi. Hár bir isenushı ushın da sonday.

Jańa testament ruwxanıylardıń arnawlı kastaın yamasa ápiwayı adamlardı tán almaydı. Endi barlıq isenushılardıń ulıwma ruwxanıylıǵı bar.

Solay etip, hár saparı isenushı gúna islese yamasa nájislense, ol Qudayǵa moyınlaw menen qaytıwı kerek; usılayınsha ol tazalanadı.

Úy

Keliń, úydiń qurılısın kórip shıǵayıq.

Taxtalar: (Shıǵıw 26:15-30). Úy akatsiya aǵashınan islengen úlken taxtalardan qurılǵan edi. Hár bir taxta 10 kubit biyiklikte (15 fut) hám 1 1/2 kubit keńlikte (2 ¼ fut) edi. Jámi 48 sonday taxta bar edi. Taxtalar altın saqıynalar arqalı ótkizilgen 4 sıyıq penen biriktirilgen edi, olar taxtalardı birge uslap turǵan hám olardı tik turǵızǵan. Hár bir taxtanıń astında hár biri shama menen 90 funt salmaqtaǵı 2 gúmis blok bar edi.

Shıǵarmalar: Diywallar ushın taxtalar hám shıǵarmalar ilinip turǵan baǵanalar imarattıń karkası dep atalıwı múmkin. Bul karkas ústine 4 úlken shátir shıǵarması bir-biriniń ústine jayılǵan edi. Olar birge imarattıń tóbelerin quradı.

Muqaddes jayda turıp joqarıǵa qarasańız, tómendegilerdi kóresiz:

• Birinshi shıǵarma, 40qa 28 kubit, tómendegi tórt reńde toqılǵan hám kestelegen: aq zıǵır, kók, qızǵılt, qızıl.
• Onıń ústinde ekinshi shıǵarma, 44ke 30 kubit, islengen edi eshki júninen.
• Úshinshi jabıw shıǵarmadan islengen edi qızılǵa boyalǵan qoshqar terileri.
• Sırtqı jabıw islengen edi borsıq terileri.
• Muqaddes Jay

Жабыўлар алынғанда, биз мухаддес орынның ишине қараймыз. Бийиклиги 10 шынтақ болған дийўаллар мыналар менен қапланған еди: алтын. Мухаддес орынға киреберис ақ, көк, қызыл ҳәм қызыл түсли төрт түстен тоқылған шымылдық пенен жабылған еди. Ол 10 шынтақ кең ҳәм 5 шынтақ бийик еди. Тек ғана руўханийлер кириўге рухсат етилген еди.

Алтын шамдан (Шығыў 25:31-40)

Ол таза алтыннан, тек ғана қуйылмаған, ал бир талант алтыннан шебер зергер тәрепинен балға менен соғылған еди. Шамданның алты қолы ямаса шақалары менен бирге сабы бир пүтинди қураған. Оның үстиндеги жети май шам қараңғылықта жарық берген. Шамлар зәйтүн майы менен толтырылған еди.

Мәсих Өз халқының жарығы

Алтын үстел, Нан үстели (Шығыў 25:23-30)

Ол алтын менен қапланған акация ағашынан жасалған еди. Ол 2 шынтаққа 2 шынтақ ҳәм 1 ½ шынтақ бийик еди. Оның шегарасы алтын тәжге ийе еди. Оның үстинде он еки нан ҳәм бир ыдыс шарап бар еди (Шығыў 25:29). Ҳәр шемби күни нанлар руўханийлер тәрепинен желинген ҳәм жаңа нанлар менен алмастырылған.

Мәсих Өз халқының азығы

• 12 нан: Исраилдиң он еки руўын билдирген

Алтын түтетгиш мәзбәҳи

Алтын түтетгиш мәзбәҳи аўладағы үлкен мыс мәзбәҳ сыяқлы ҳайўан қурбанлықларын усыныў ушын қолланылмаған; тек ғана хош ийисли түтетгиш жағылыўы мүмкин еди. Ол алтын менен қапланған акация ағашынан жасалған еди. Мәзбәҳ кишкене, тек ғана бир шынтақ квадрат, бирақ ол салыстырмалы түрде бийик еди: 2 шынтақ. Түтетгиш оның үстиндеги алтын түтетгиште жағылған.

Мәсих Өз халқының табыныў объектиси

Түтетгиш: Мәсихтиң кемшиликлерин Қудайға хош ийис сыяқлы көрсетеди

Ең мухаддес орын

Шымылдық

Шымылдық Ең мухаддес орынға киреберисти жапқан. Ол 10 шынтақ кең ҳәм 10 шынтақ бийик, ақ, көк, қызыл ҳәм қызыл түсли төрт түсте тоқылған шымылдық еди. Ол херувимлерди де сүўретлеген. Тек ғана бас руўханий Ең мухаддес орынға кириўге рухсат етилген, ҳәм тек ғана жылына бир мәрте, Кеширим күнинде.

Херувимлер

Херувимлер, периште тәризли жаратылыслар, Қудайдың ҳүким хабаршылары еди.

Әҳд сандығы

Әҳд сандығы акация ағашынан 2 ½ шынтақ узынлықта, 1 ½ шынтақ кеңликте ҳәм 1 ½ шынтақ бийикликте жасалған еди. Ол ишинен ҳәм сыртынан таза алтын менен қапланған еди. Сандықта үш нәрсе бар еди:

• Манна бар алтын қумған (Мәсихтиң кәмил инсаниятын, ҳәм шөлде Өз халқы ушын азық сыпатында көрсетеди).
• Ааронның гүллеген таяғы (Мәсихтиң руўханийлиги).
• Нызам тахталары (Раббы нызамды сақлаған жалғыз Өзи).
• Мәрхәмәт тахты

Мәрхәмәт тахты таза алтыннан жасалған, 2 ½ шынтаққа 1 ½ шынтақ өлшемли табақша еди, ол сандықтың үстинде жатқан. Мәрхәмәт тахтының еки шетинен еки алтын херувим көтерилген, олар сол бир бөлек ағаштан жасалған еди. Херувимлердиң жүзлери бас руўханий Кеширим күнинде мәрхәмәт тахтына шашқан қанға қаратылған еди.

Мәсих биздиң кеширимимиз

Булутта көринген Раббының даңқы (Шығыў 40:36-38)

Сандық турған жердиң үстиндеги шатырдың үстинде булут турған еди. Бул булут Раббының бар екенлигин билдирген. Ол сондай-ақ Қудайдың халқы саяхат еткенде жолбасшы сыпатында да хызмет еткен."