Қуллуқ қылыў– Июнь 2016 –Мәрхәмәт ҳәм Ҳақыйқат Журналы
Күш
ЕВАНГЕЛИЗАЦИЯНЫҢ
«Мен Мәсихтиң Хош Хабарынан уялмайман: себеби ол исениўши ҳәр бир адам ушын қутылыўға алып баратуғын Қудайдың күши.» —Римлилер 1:16 KJV
Хош Хабарды ўағызлаў я әлсиз, ғәрип ҳәм нәзерге илмеслик нәрсе, яки Қудайдың даңқы ушын адамларға қутылыўдың илаҳий берилген ҳәм ҳүрметли қуралы. Ийса Мәсихти ҳәм Оның хашқа шегерилгенин ўағызлаў күлкиге ылайық кәсип болып көриниўи мүмкин, егер Мәсих «Қудайдың күши» ҳәм «Қудайдың даналығы» болмағанда (1 Кор. 1:24). Адамлардың көзине ақымақлық болып көринсе де, ол адамның ең терең даналығы жанның ең терең мутәжлигине жәрдем бере алмайтуғын жерде табысқа ериседи. Себеби, қаншалық қарама-қарсы болып көринсе де, Қудайдың Сөзи былай дейди: «Қудайдың даналығында дүнья даналық арқалы Қудайды билмегеннен кейин, Қудай исениўшилерди ўағызлаўдың ақымақлығы арқалы қутқарыўды унатты» (21-аят). Евангелизация жоғалғанларға Мәсих арқалы мәңгилик қутылыўды усынады.
Ол сөзсиз бахытлы болса да, мениң мақсетим ҳәзир Мәсихтиң елшиси сыпатында евангелисттиң ҳүрметли орнын қарастырыў емес. Керсинше, «Евангелисттиң күши неде?» деп сорайық. Себеби, егер Қудайдың қуллы ҳақыйқый күш сырын илаҳий түрде билмесе, қутылыў хабарына қарсы шығып атырған күшлерди тез көриў оны, сезилген мутәжликке ерисиў ушын, Муқаддес Жазыўға қарсы бирлесиўлер излеў дәрежесине шекем руўхын түсириўи мүмкин.
Дүньялық Ақылдың Душпанлығы
Тәбийғый адам Қудайдың ҳақыйқатына тиккелей душпанлықта, яки оған қарсы емеспе? Таза Хош Хабар оған тек ғана ақымақлық емес, бәлки оның наҳақ қәлеўлерин қозғайды, бул биздиң Ийса Мәсих, Ҳақыйқатқа қарсы айқын көрингендей, Ол қызғанылды, жек көрилди, нәзерге алынбады ҳәм кейин хашқа шегерилди. Исенбеўши дүньяда өзиниң тән қәлеўлерин қәндиретуғын ҳәм Қудайдан айырылыўында оны ыңғайлы ететуғын барлық нәрсени табады. Бул дүньяның қудайы болған Шайтан, Ийса Мәсихке белсене қарсы шығады, Хош Хабардың жумысын тоқтатыў ҳәм жанларды тозаққа сүйреп апарыў ушын өзиниң ойлап болмайтуғын айлакерлигин қолланбақта. Евангелистте адамның өз темасына болған ишки қарсылығын, сондай-ақ дүнья ҳәм Шайтанның қурытыўшы тәсирлерин жеңиў ушын қандай күш бар?
Муқаддес Руўхтың Күши
Ҳақыйқатында оның өзинде ҳеш қандай күш жоқ; ол әлсиз. Бирақ, Қудайдың мәрхәмәти ҳәм даналығында ол өз буйрығы менен урысқа бармайды. Ийса Мәсих, дүньяда Оның гүўалары болыўы керек болған Өз адамларынан тәнлик кетиўинен алдын, Қудайдың Руўхын жибериўге ўәде берди. Ол, Руўх, әўлиелерде болады ҳәм Оның таңлаған ыдыслары арқалы жумыс ислейди (2 Тиметейге 2:21 қараң). Қандай мақсетте? Ийса Руўхтың «дүньяны гүна, әдалат ҳәм ҳүким ҳаққында әшкерелейтуғынын» айтты (Юҳ. 16:8). Буны Ол «даналықтың исенимли сөзлеринде емес, бәлки Руўх ҳәм күш көрсетиўинде» ислейди (1 Кор. 2:4).
Соған муўапық, Еллик күнлик байрамда, Муқаддес Руўхқа толған галилеялық балықшы яҳудийлерди Қудайдың мақуллаған Ийса Назаретлини хашқа шегергенликте айыплады. Иерусалимдеги сол гүўалықтың нәтийжеси 3000 адамның исенимге келиўи болды (Ҳаў. ислери 2:14-41). Усылай басланып, қарапайым ҳәм билимсиз адамлардың аўзындағы Ийса ҳаққындағы гүўалық, яҳудий руўханийлери ҳәм Рим рәсмийлери, эфиопиялық евнухлар ҳәм қашқын қуллар, империялық ўәкиллер ҳәм қатал түрмешилер тәрепинен қутылыўға алып баратуғын Қудайдың күши сыпатында танылды. Олардың евангелизациясының бул күшиниң сыры неде еди? Әпиўайы ғана, адамлар оларға берилген Муқаддес Руўх арқалы сөйледи (Ҳаў. ислери 5:32).
Қудай Сөзиниң Күши
Бирақ басқа бир қарастырыў бар. Муқаддес Руўх дүньяда Мәсих ушын уллы жеке гүўа ҳәм гүўалықтың күши болса да (Юҳ. 14:26), жазылған Сөз Қудайдың адамға берилген рухсат етилген ўаҳийи болып, ол оны ақырғы күнде ҳүким етеди (12:48). Қудайдан келгенлиги себепли, ол илаҳий ҳүкимдарлық ҳәм күш пенен толған.
Муқаддес Жазыўдың өзине тән өзгешеликлерин нәзерге алмаў ўағызлаўшы ушын да, тыңлаўшы ушын да апатлы. «Қудайдың сөзи» дейди Қудайдың Муқаддес Руўхы, «тири ҳәм күшли, ҳәм ҳәр қандай еки қырлы қылыштан өткергиш, жан ҳәм руўхты, сүйек ҳәм жилик майын айырып, жүректиң ойлары ҳәм нийетлерин ажыратады» (Евр. 4:12). Бул күш биз жасап атырған күнде жоғалмаған яки азаймаған. Керсинше, әтирапымыздағы барлық ўақтынша нәрселерге қарама-қарсы, «Ийсаның сөзи мәңги турады. Ҳәм бул Хош Хабар арқалы сизлерге ўағызланған сөз» (1 Пет. 1:25). Ендеше, Қудайдың қуллы Руўхтың қылышын (Еф. 6:17) ҳәм тек ғана исениўшилерде нәтийжели жумыс ислей алатуғын нәрсени (1 Тес. 2:13) жеңил баҳаламаўы ушын итибар берсин.
Дуўаның Күши
Солай етип, Хош Хабарда Мәсих ушын гүўалықтың күши Қудайдың Сөзи арқалы жумыс ислейтуғын Муқаддес Руўх болыўы керек екенлиги айқын. Ҳақыйқатында «бизде бул ғәзийне топырақ ыдысларда бар, сонда күштиң үстинлиги бизден емес, Қудайдан болыўы ушын» (2 Кор. 4:7). Дуўа арқалы Мәсихтиң қуллы өзиниң әлсизлигин мойынлайды ҳәм өзиниң жетерлилигин Қудайдан табады. Қудай ушын ҳүрметли гүўалықтағы бул элементлердиң әжайып қысқаша мазмунын қарастырың: «Ҳәм олар дуўа еткенде, олар жыйналған жер силкинди; ҳәм олардың ҳәммеси Муқаддес Руўхқа толды: ҳәм олар Қудайдың сөзин қорқыўсыз сөйледи» (Ҳаў. ислери 4:31). Қудайдың Руўхы олардың жүреклеринде, ҳәм Қудайдың Сөзи олардың аўызларында еди – «олар дуўа еткенде».
Евангелизацияның бул тийкарғы принципи – оның күши ҳәрдайым Қудайдан ҳәм Қудайдан, ҳеш қашан адамнан яки адамнан емес – биздиң ақылларымызда ҳеш қашан жетерли дәрежеде көп болмаўы мүмкин. Бул күшти ҳәр қандай адамлық қурал менен толықтырыў, я дүнья элементлеринен яки адамлардың ақылынан яки талғамынан үлги алынған болса да, сол күштиң жетерлилигине шабуыл етиў ҳәм Павл арқалы берилген (2 Кор. 6:14-16) жарық ҳәм қараңғылықтың араласқанлығына қарсы салмақлы ескертиўди итибарсыз қалдырыў болып табылады.
Коринфтеги Павлдың Мысалы
Миллетлерге уллы елшиниң Қудайдың күшине толық сүйенип әмел еткени 1 Коринфлилер 2-ден айқын. Павл Коринфке келгенде, ол нәзик сөзлер яки қызғын сөйлеўлер арқалы оңай көндирилетуғын адамлар менен ислесиўи керек екенин билген, бул ўағызланған нәрсениң ҳақыйқатлығынан яки наҳақыйқатлығынан толық айырым. Ҳәм егер қандай да бир адасыўшы ой яки абстракция философиялық түрде усынылса, итибарлы ҳәм таң қалыўшы тыңлаўшылар тез арада табылар еди. Ендеше, елшиниң алдында коринфлилерди өзиниң ўағызлаўына тартыў ҳәм Хош Хабарды жағымлы ҳәм танымал етиў ушын қураллар бар еди. Қудайдың бул қуллы қалай әмел етти? Оған өзи сөйлесин: «Ҳәм мен, аға-инилер, сизлерге келгенимде, Қудайдың гүўалығын жәриялап, сөйлеўдиң яки даналықтың үстинлиги менен келмедим. Себеби мен сизлердиң араңызда Ийса Мәсихтен ҳәм Оның хашқа шегерилгенинен басқа ҳеш нәрсени билмеўге қарар еттим. Ҳәм мен сизлер менен әлсизликте, қорқыўда ҳәм көп қалтыраўда болдым. Ҳәм мениң сөйлеўим ҳәм ўағызлаўым адамның даналығының қызықтырыўшы [исенимли] сөзлери менен емес, бәлки Руўх ҳәм күш көрсетиўинде болды; сонда сизлердиң исенимиңиз адамлардың даналығында емес, бәлки Қудайдың күшинде турсын» (1 Кор. 2:1-5).
Павл, егер олар тек ғана оның шешенлиги яки дәлиллери арқалы, яғный дүньяның «даналығы» арқалы Мәсихке тартылса, олар қум үстине қурып атырғанын билген. Илаҳий исенимди пайда етиў ушын илаҳий жумыс болыўы керек, ҳәм сонлықтан елши Шайтан астында олардың жанларының исеними ушын жалған тийкар болыўы мүмкин болған ҳәр қандай нәрсени қолланбаўдан итибар менен тыйылды. Оның ўағызлаўының мақсети оның тыңлаўшыларының исеними «Қудайдың күшинде» турыўы еди.
Ҳақыйқатты Жәзибадар Етиў
Бул принцип бүгин де қолланылама? Евангелистлер адамның жағымлы нәрселерин қабыл етиўи керекпе,адамның, Қудайдың Хош Хабарын дүньяның сезимлери ҳәм ақылы ушын жәзибадар яки тартымлы етиў ушын ең соңғы жаңалықларды? Хош Хабар ҳақыйқатында өзинде күшли екенлиги айтылады – «исениўши ҳәр бир адам ушын қутылыўға алып баратуғын Қудайдың күши» (Рим. 1:16). Бул жетерли емеспе? Мәсихтиң сөзлерин ҳәм ислерин ғана емес, бәлки Оның Шахсындағы мораллық жақсылықты ҳәм илаҳий даңқты да қабыл етпеген адамның жүреги бүгин де Оның сүйиспеншилиги ҳәм хаш үстиндеги уят ҳаққындағы ҳикаяда Қудайдың мәрхәмәти ҳәм ҳақыйқатын қабыл етиўге бир аз да болса көбирек ықласлы емес. Адамлар ҳәли де қараңғылықта жасырынып, жарықты жек көреди.
Ендеше, ҳақыйқатты оның характерин бузбастан қалай «жәзибадар» етиўге болады? Ўағызлаўшы адамның ар-намысын оятыў ушын Қудайдың ҳақыйқатына оның өзиниң муқаддес күши ҳәм әпиўайылығында сүйениўи керекпе? Яки ол, бул күнде, дүньялық адамды қызықтыратуғын, қәндиретуғын, тынышландыратуғын, дәлиллеп ҳәм сөйлесип Хош Хабарды қабыл етиўге мәжбүр ететуғын нәрселерди қосыўы керекпе? Әлбетте, Қудайдың ҳақыйқатының бундай ымырасы адамлардың дүньялық қәлеўлерин қәндириўге умтылыў болып табылады Мәсихке ҳәм Хош Хабарға садықлықты көрсеткеннен көре. Мәсихтиң қуллы қалай гүўалықты өзгериўшилердиң пикирлерине ылайықластырыў ушын жумсартып, оны саўдаласыўға батырады (2 Кор. 2:17)? Бул ҳәтте биз сөйлеп атырған адамлар менен де ҳадал мүнәсибетте болыў емес, биз хызмет етип атырған Қудайдың көзи алдында қабыл етилетуғын нәрсе емес.
Музыка ҳәм Қосық айтыў
Бирақ бул жалған принцип «жәзибадар» ўағызлаўдың тийкарында жатса да, ол Хош Хабардың «жәзибадар қосымшалары» деп аталыўы мүмкин болған нәрселерге де тең дәрежеде сиңип кеткен. Музыка ҳәм қосық айтыў көп адамларға сөзсиз тәсир етеди. Тийисли музыка ҳәм қосық айтыў Хош Хабар жумысында өте пайдалы қураллар бола алады. Бирақ, олар өз орынларында қаншалық жақсы болса да, Хош Хабарды ўағызлаўда оларды қолланғанда Муқаддес Жазыўға тийкарланған итибар керек. Хош Хабарды ўағызлаўда оларды қолланғанда Муқаддес Жазыўға тийкарланған итибар керек. Биз музыканың надурыс бағдардағы тәсирин, толық дәрежеде, Қудайдың алдынан қуылған Қабыл әўладларында көремиз, олар Қудайдан айырылыў жери болған Нод жеринде арфа ҳәм най менен өзин қәндирген (Бас. 4:16,21, сондай-ақ Әйюб 21:12 қараң).
Исраил тарийхында музыкалық әсбаплар миллеттиң диний хызметинде әҳмийетли роль ойнаған деп дәлил етилиўи мүмкин. Бирақ, бул адам тәнликте өзиниң ең жақсысын Қудайға бағышлаўға шақырылған ўақытта болған. Сонлықтан, гөззал ибадатхана, гөззал безеўлер, гөззал музыка ҳәм гөззал қосық айтыў өз орынларына ийе болған. Бирақ Қудайдың хызметине байланыслы сол дәрежедеги жерлик нәрселер өткен жоқпа? Олар дүньяның «әлсиз ҳәм кедей элементлери» (Гал. 4:9) арасында емеспе, ҳәзир тасланыўы керек болған, себеби олар тек ғана биз бенен мәңги қалатуғын биздиң Ийса Мәсих, Антитипниң типлери ҳәм көлеңкелери еди? Ибадат ҳәзир руўхта ҳәм ҳақыйқатта, тән ҳәм формада емес. Бурынғы күнлердеги самал яки шекли әсбапларға емес, елши Павл әпиўайылықта адамның исеним билдириўлерин баса көрсетеди: «...Ийсаға жүрегиңизде қосық айтып ҳәм нама оқып» (Еф. 5:19).
Қудайға Қосық айтыў
Исениўшилер жыйналыста яки Хош Хабар жыйналысларында қосық айтса да, олардың гимнлери олардың жүреклериниң Қудайға билдириўи емеспе? Исениўшиниң барлық қосықлары, ибадат гимнлери ҳәм Хош Хабар хорлары Оған бағышланған болыўы керек. Егер әўлиелер Қудайға қосық айтпаса, онда кимге қосық айтады? Олар тек ғана өзгериўшилерди қызықтырыў ушын қосық айтыўы керек дегенди аңлатама? тек ғана өзгериўшилерди қызықтырыў ушын қосық айтыўы керек дегенди аңлатама? Қудайдың мақтаўларын баҳасын түсирип, оларды тек ғана тәбийғый адамларды шіркеў имаратларына яки жыйналыс бөлмелерине қызықтырыў ушын жем етиў не деген гәп? Бундай әмелият ҳүрмет ҳәм Қудайдан қорқыўды көрсетеме? Биздиң қосық айтыўымыздың принципи Қудайға бағышланған болыўы керек ҳәм солай болыўы шәрт.
Хош Хабарды ўағызлаўға дүнья ҳәм яҳудийлик элементлерин киргизиў гүна ҳәм уят. Биз Мәсихтиң өлими арқалы бундай нәрселердиң барлығынан азат етилдик (Кол. 2:20-23).
Мақсет Қуралды Ақлайма?
Мен илаҳий нәрселердеги нәтийжедеги «табыс» бир нәрсениң қалай исленгенин ақлайды деген дәлилге исенбеймен, себеби биздиң тийкарғы шақырығымыз тек ғана Қудайға бойсыныў. Бирақ егер музыка, қосық айтыў яки басқа нәрселер, адам тәрепинен «шоў» сыпатында қабыл етилген, көп адамлардың сезимлери ҳәм ойларына күшли тәсир етсе, олар қаншалық көп Мәсихти жаннан ығыстырып шығарады. Өткен күнлерде Ийсаға тек ғана ақыл яки сезимдеги тәбийғый сезимнен келгенлер болған. Олар ҳаққындағы сөз салмақлы: «Енди Ол Ерусалимде Пасха байрамында, байрам күни болғанда, Оның ислеген мөжизаларын көрген көп адамлар Оның атына исенди. Бирақ Ийса оларға өзин тапсырмады, себеби Ол барлық адамларды билген, ҳәм ҳеш ким адам ҳаққында гүўалық бериўине мутәж болмаған: себеби Ол адамда не бар екенин билген» (Юҳ. 2:23-25).
Гейбирлер, олардың мақсети жанлардың қутылыўында Қудайдың даңқы болғанлықтан, қабыл етилген усыл яки қурал бийпәрўа нәрсе болып қалады деп дәлил етиўи мүмкин. Бул да Римлилер 3:7-деги ашуўланған гүнакардың баҳанасына уқсамайдыма? «Егер Қудайдың ҳақыйқаты мениң өтирик айтыўым арқалы Оның даңқы ушын көбирек болса, неге мен де гүнакар сыпатында ҳүким етилемен?» Бул өлимли адамның Қудайдың алдында алатуғын позициясыма? Бул ҳақыйқатында Шайтанның ески жалған дәлилиниң жолында: «Жақсылық келиўи ушын жаманлық ислейк.»
Ендеше, Қудайдың қуллары Муқаддес Руўхтың ҳәм Қудай Сөзиниң күшин төмен баҳаламаўы ушын итибар берсин. Әлбетте, ҳеш ким бул күнде Қудайдың ҳақыйқатының характерин төменлетиўге умтылатуғын көп нәрсе бар екенин инкар етпейди, ҳәм биз Хош Хабардағы Қудайдың күшин жеңил баҳалаўға ҳәм умытыўға азғырылыўымыз мүмкин. Адамның дүньялық яки тәнлик тәбиятына ҳәр түрли жоллар менен мүрәжат етиў миллетлерге уллы елши Павлдың гүўалығын аз баҳалайды. Ол биздиң тәлим алыўымыз ушын жазды: «Себеби биз тәнликте жүрсек те, тәнликке муўапық урыспаймыз: (себеби биздиң урыс қуралларымыз тәнлик емес, бәлки Қудай арқалы күшли, бекинис орынларды қулатыў ушын;) ойларды ҳәм Қудайды билиўге қарсы өзин көтеретуғын ҳәр бир бийик нәрсени қулатып, ҳәр бир ойды Мәсихке бойсыныўға әсир етип алып келемиз» (2 Кор. 10:3-5).
Уильям Дж. Хокинг тәрепинен (бейимлестирилген)