Серия– Май 2016 –Нығмет ҳәм Ҳақыйқат Журналы
Бир неше әмелий көрсетпелер
АЛДАЎ Ҳәм ӨТИРИК
Алдаў ҳәм өтирик – бул тилге байланыслы гүналар – ҳеш ким үйрете алмайтуғын, бойсынбайтуғын ағза. Бул гүналар Ҳақыйқат Қудай тәрепинен қайта-қайта қатты қараланады (Кол. 3:9; 1 Пет. 3:10; Нақыл. 24:28, 12:22). Петрус Ийса Мәсихтиң өмирин бизге үлги етип айтқанда, Оның аўзында ҳеш қандай алдаў табылмайтуғынын айрықша атап өтти (1 Пет. 2:22). Сонлықтан, алдаўшылар Мәсихке уқсамайтуғыны анық.
Қорқыўдан өтирик айтыў
Биз Сараның Басланыў 18:15-те қорқыўдан өтирик айтқанын көремиз. Бул қаншелли көп болады, биз мәсихшилер сыпатында қылған яки айтқан қәте исимиз ушын уяламыз ба? Яки бул дурыс нәрсеге байланыслы болыўы мүмкин бе – ҳәтте Мәсихтен уялыў дәрежесине шекем? Ҳәр еки жағдайда да, биз билмей турып аўзымыздан өтирик шығып кетеди. Буның радикал емлеўи – бул тек ғана дурыс нәрсеге исениў ҳәм оны қылыў, оннан уялмай.
Егер сиз гүна қылған болсаңыз, оған басқа гүна қоспаң. Өтирик аўзыңыздан шығып баратырғанда, «Қудай мени еситеди» деген ой оны тоқтатсын. Сиз ҳәм мен ҳәтте ең кишкене нәрселерде де өтирик айтыўдан қатты сақланайық ҳәм ҳеш қашан тилимизди алдаўға бермейик.
Өз пайдамыз ушын өтирик айтыў
Басланыў 27:19-да, Яқуб өз пайдасы ушын өтирик айтқанда, биз бул гүнаның тағы бир уятлы түрин көремиз. Еслетип өтейик, Яқуб Қудайдың баласы еди, бирақ өмириниң кейинги отыз жылы даўамында ол гүнасының ақыбетлеринен азап шекти – ол ҳеш нәрсеге ериспеди, себеби Қудай оған барлығын өз ўақтында берер еди. Мениң оқыўшыларымнан биреўи бул гүнаның қурбаны болды ма – бай болыўға асығып, өз жағдайын жақсылаўға яки қандай да бир жол менен Қудайдан алдын жүриўге? Олар ҳеш қашан өзимниң пайдасы ушын өтирик айтты ма? Егер солай болса, олар содан бери азап шеккенине исенемен.
Бул өтирик Қудайға ҳәм адамға мойынланбайынша, ҳақыйқый қалпына келтириў болмайды. Яқубтың жағдайындағыдай, гейде бир өтирик басқасына алып келеди. Бул өлимге апартуғын жолға түскеннен кейин, ақыры не болыўын ким айта алады? О, сүйкли оқыўшым, мен сизге жалбараман, ҳеш қашан, ҳеш қашан өз пайдаңыз ушын өтирик айтыўға жол бермең. Бир минут ойлап көриң, бундай гүна Ийсаның барлық болған ҳәм қылған ислерине қандай қорқынышлы бийкарлаў.
Гүнаны жасырыў ушын өтирик айтыў
Бир неше мысалларды өткерсек, биз Дәўитке келемиз. Ол ең қорқынышлы түрдеги өтирик (1 Шам. 21:2) ҳәм алдаў (2 Шам. 11) гүнасына батқан еди, қорқынышлы гүнаны жасырыўға умтылып. О, қаншелли көп алдынғы гүна алдаў ҳәм өтирикниң узақ жолына себеп болады. Сүйкли дослар, бәринен бурын, Қудай менен, өз адамларымыз бенен ҳәм өзимиз бенен ҳадал болыўға умтылайық. Егер биз гүнаға батсақ, ҳеш қашан, ҳеш қашан оны басқасы менен жасырыўға умтылмайық. Алдаў жолы жанды қурытады, барлық қарапайымлықты, қуўанышты ҳәм бирликты жоқ етеди. Дәўиттиң жағдайында бул гүналардың нәтийжеси оның өз балаларының қолынан келген, қаттылығы бойынша теңи жоқ азап-қайғылы өмир болды. Дәўитти еске алып, биз Қудайдың барлығын көрип турған көзинен қашып қутыла аламыз деп бир минут та ойламаң.
Әдеттен өтирик айтыў
1 Патшалар 13:18-де Қудайдың бир пайғамбарының ҳеш қандай себепсиз ең уятсыз түрде өтирик айтқаны ҳаққында оқыймыз. Ҳәтте ҳәзир де Қудайдың халқы арасында ҳақыйқатқа ҳеш қандай итибар бермейтуғын ҳәм өтирик айтыўды одан қашыўдан аңсатырақ көретуғынлар бар. Кеселлик буншелли раўажланғанда жалғыз емлеў – бул тикке Қудайға барыў ҳәм оны жеңиў ушын күн сайын Оған күш ҳәм сергеклик сорап жалбарыў.
Бир ўақыт мен дерлик ҳәрдайым үнсиз отырған бир адамды көрдим, ҳәм бир күни мен одан себебин сорадым. Ол өтирик айтыўға соншелли берилип кеткенин, енди ҳақыйқатты айта алмаса, ҳеш қашан сөйлемеўге қарар қылғанын айтты. Сол себепли ол сийрек аўзын ашар еди ҳәм сөйлеўден алдын ҳәрдайым жақсылап ойланар еди. Терең тамыр жайған гүналар радикал илажларды талап етиўи мүмкин.
Еки салмақлы жағдай
Жаңа Ўәсияттағы еки жағдай, бири өтирик, екиншиси алдаў ҳаққында, айрықша көринеди: Петрус ҳәм Анания. Петрус, Ийса тәрепинен ескертилген болса да, өз күшине исенип, өзин қутқарыў ушын үш өтирик айтты – ҳәтте Қутқарыўшыны Ол айыплаўшыларының алдында үнсиз турғанда бийкарлады (Лк. 22:54-62).
Өкинишке орай, бундай гүналар ҳәзир де белгили. Көбимиз исениўши екенимизди көрсетиўден уяламыз, ҳәм тосыннан күтилмеген сораў берилгенде, қорқыў яки уяттан, биз шайтанның жеңиси ҳәм Ийсамыздың қайғысы ушын өтирик айтамыз. Буған қарсы қатты сергек болың, ҳәм егер тузаққа түссеңиз, Петрустың қалпына келтириў жолынан жүриң. Жығылған адамның сол гүнаны яҳудийлерге көрсете алатуғын дәрежеде толық қалпына келтирилгени таң қаларлық (Ҳаў. 3:14). Қызығы, Петрус Қудай тәрепинен Ананияның уятсыз алдаўына Оның әдалатын орынлаўшы етип таңланды.
Ананияның алдаўы уятсыз еди – бул тек ғана басқаларға өз жомартлығы ҳаққында жалған тәсир қалдырыў ҳәм өмирде болмағандай көриниў ушын таңланған жол (5:1-11). Қудайдың көзинде емес, ал адамларымыздың көзинде ҳүрметке ийе болыўды қәлеп, гейде биз бундай алдаўшылық әмелиятларға түсиўден тартынбаймыз. Биз мүнәсип болмаған адамлардан мақтаў алыўға умтыламыз. Әлбетте, бундай жол тек ғана аты аталса, ҳәр бир ҳадал жүрек тәрепинен қараланады.
Мәсихке уқсаң
Бул мақаладағы мысаллар Қудайдың балалары деп мойынлаған адамлардың өмиринен таңланды. Биз оларды итибар менен қарап шығыўымыз керек, себеби олар мәсихшилер арасындағы алдаў ҳәм өтирикниң тийкарғы себеплериниң айқын мысаллары. Өтириклер аўызды қолланбай айтылыўы мүмкин: Биз алдаў ушын ҳәрекет етиўимиз ҳәм ҳақыйқатқа туўра келмейтуғын нәрсе айтпағанымыз ушын өзимизди ақлаўға умтылыўымыз мүмкин. Бул пайдасыз ҳийле ҳәм Қудай тәрепинен бир минут та мақулланбайды. Ол бундай өтирик паналарды барлығын сыпырып таслайды.
Оның алдында бахытлы болыўдың ҳәм қандай да бир дәрежеде Мәсихке уқсаўдың жалғыз жолы – бул ҳәр қандай түрдеги алдаўдан, сөз яки ис пенен, қатты бас тартыў. Биз ҳеш қашан толық ҳақыйқатқа туўра келмейтуғын нәрсе айтпаўға ҳәм қылмаўға қатты умтылыўымыз керек, солай етип өзимизди уят ҳәм қайғының ашшы мийўелерин жыйнаўдан сақлаймыз. Қудай гүнаға азғырылған ҳәр биримизге Өз күши менен оны жеңиўге жәрдем берсин.
«Ҳақыйқаттың ерни мәңгиликке орнатылады: бирақ өтирикши тил тек бир минутлық» (Нақыл. 12:19).
Альфред Т. Скофилд тәрепинен, (бейимлестирилген)
Бул серия жуўмақланады.