Joqarıǵa Qara–Dekabr 2016 –Miynet hám Haqıyqat Jurnalı
Messiah-nıń Tuwılıwı
Quday bizdiń biliwimizdi qáleydi hám Óziniń bay miynetindegi quwanıshına kirisiwimizdi qáleydi, Ol Máshihti, Messiah-tı aytqanda. Messiah-qa kelsek, úsh shárt álbette orınlanıwı kerek edi:
Ol shın mániste Qızdan tuwılıwı kerek edi. Ol Dávittiń úyiniń Sulayman tarmaǵınıń patshalıq huqıqların miyras etip alıwı kerek edi, wáde boyınsha. Ol eń shın hám eń joqarı mániste Izraildiń Yehovası, Emmanuel – biz benen Quday bolıwı kerek edi.
Bulardıń hámmesi Matta injilinde berilgen qısqa bayanǵa sıyǵızılǵan: “Isa Máshihtiń tuwılıwı mınaday boldı: Onıń anası Maryam Yusufqa nikalanganda, olar birge bolǵanınsha, ol Muqaddes Ruwdan hámileli bolıp shıqtı” (Mat. 1:18 KJV ). Biz Onıń miyneti Onıń ózin tolıq páseytiwine sebep bolǵanın, hám Onıń barlıq jetkilikli danalıǵı adam ushın biriktiriw qıyın bolǵan shártlerdi qalay jarastırıwdı bilgenin atap ótemiz. Quday sóyleydi, hám ol orınlanadı.
Quday Ruwxı bizdiń dıqqatımızdı Matta 1-degi birneshe faktlerge qaratadı. Onda biz Yusuftıń Patsha Dávittiń Sulayman arqalı áwladı ekenin tabamız. Messiah Yusuftıń ulı bolıwı kerek; biraq eger Ol shın mániste Yusuftıń ulı bolǵanda, hámmesi joǵalǵan bolar edi – qanday úmitsiz kóringen. Biraq Quday ushın qıyınshılıqlar neni bildiredi? Ol menen barlıq nárse múmkin; hám isenim hámmesin isenim menen qabıl etedi. Isa Máshih tek ǵana Yusuftıń ulı emes, sonıń menen birge hesh bir yahudiy bunı biykar ete almaydı, biraq Ol onıń ulı emes. Kerisinshe, Ol tolıq mániste Maryamnıń ulı, hayaldıń Urug'ı.
Quday Messiah-tıń nızam kózinde Yusuftıń ulı bolıwına hám sol arqalı patshalıq tarmaǵınıń huqıqların miyras etip alıwına ayrıqsha áhmiyet beriw ushın ayrıqsha háreket etti. Ol sonıń menen birge, Onıń adam retinde tuwılıwınıń haqıyqatında Yusuftıń ulı emes ekenin dálillew ushın ayrıqsha itibar berdi. Erli-zayıplı birge bolǵanınsha, nikalangan Maryam Muqaddes Ruwdan hámileli bolıp shıqtı. Hámileliktiń minez-qulqı sonday edi.
Bunnan tısqarı, Ol Yehova. Bul Onıń atında kórinedi. Qızdıń ulı “Isa” dep atalıwı kerek edi, “sebebi Ol Óz xalqın olardıń gúnálarınan qutqaradı” (21-ayat). Ol tek ǵana adam emes, qansha ájayıp tuwılǵan bolsa da. Yehovanıń xalqı, Izrail, Onıńkı; Ol qutqaradı Óz xalqın olardıń gúnálarınan. Bul keyingi aytılǵan Yesaya payǵambarlıǵı arqalı, hám ásirese Matta injilinde ǵana tabılǵan sol atqa qollanılıwı arqalı jáne de ashıladı: “Emmanuel, bul degeni, Quday biz benen” (22-23-ayatlar).
Mine, bul kirisiw hám haqıyqattaǵı úlken tiykar. Hesh nárse gúmánlardı bunday qısqasha joq etpeydi hám tábiyiy adamnıń hár bir sorawın bunday tınıshlandırmaydı, tek ǵana Quday aytqan nárse haqıyqat bolıwı kerek hám jalǵız durıs nárse ekenligi haqqındaǵı ápiwayı, biraq baxtlı isenim sıyaqlı.
Álbette, Yehova Ózin Messiah bolıw ushın, Qızdan tuwılıw ushın páseytken eken, Dávittiń taxtında otırıw niyetinen, qansha úlken bolsa da, sheksiz tereńirek, eń múnásip maqsetler bolıwı kerek. Onıń dańqı sonday jarqın edi, Ol sol dańqqa sáykes, yamasa salıstırmalı jumısqa iye bolıwı kerek edi. Onıń jeke qádiri barlıq waqıttan hám hátte oydan da joqarı edi, Ol Ózin Izrail qatarına Dávittiń ulı retinde kirisiw ushın páseytken eken, kelgeninde hám, eń áhmiyetlisi, ólgeninde sonday dańqqa sáykes bir maqset bolıwı kerek edi.
Dawam etip, biz kóremiz Matta 2 bizge Messiah-tıń qanday qabıl etiliwin kórsetedi. Eń basında Ol biykar etilgen Messiah edi, hám bul eń kúshli túrde, Onı qabıl etiw eń úlken juwapkershiligi bolǵanlar tárepinen boldı.
Izraildiń isenimsizligin bunday qıyınshılıq penen ashıp bergen nárse mına edi: Quday sonday Messiah-qa tiyisli gúwalıqqa iye bolıwı kerek edi; hám eger yahudiyler tayın emes bolsa, Ol jer júziniń eń shetinen Isa, Izrail Messiah-ın qarsı alıw ushın birneshe júreklerdi jıynar edi. Sonlıqtan, biz Shıǵıstan kelgen, juldız arqalı basqarılǵan basqa milletlerdi kóremiz. Óz súyispenshiliginde, Ol Ózi tayarlaǵan júreklerdi basqardı. Hám sonday boldı. Ózleriniń uzaq úyinen olar Ierusalimge qaray jol aldı, sebebi sol waqıtta adamzatqa tiyisli ulıwma kútiw de sol jerge qaratılǵan edi.
Olar Ierusalimge kelgende,juldızdıń sırtqı belgisi jasırıldı. Qalanıń qay jerinde isenimli jánler Messiah-tı kútip turǵan edi? Kelgenler belsendi aqıllardı taptı – sebebi Messiah-tıń qay jerde tuwılıwı kerek ekenin olarǵa anıq aytıp bere alatuǵınlar az emes edi. Quday Óz xalqın Óz Sózine baylanıslı etti hám olar Onıń tuwılıwı haqqındaǵı Jazıwlardı úyrenip alǵan edi. Sayahatshılar oǵan da, Oǵan da itibar bermeytuǵınlardan úyrendi, biraq olar Qudaydıń Jazıwın bir dárejede bilgen edi.
Betlehemge baratuǵın jolda, olardıń sheksiz quwanıshına, juldız qayta payda boldı, olar qabıl etken nárselerdi tastıyıqlap, jas balanıń ústinde toqtaǵanınsha. Onda, áke hám ananıń qatnasıwında, olar Quday tárepinen qansha shın mániste basqarılǵanın dálilledi; sebebi áke de, ana da olardıń ibadatınıń eń kishisin de qabıl etpedi: hámmesi Isa ushın saqlandı – hámmesi nárestelik Messiah-tıń ayaqlarına tógildi.
Bunnan tısqarı, bul adamlarǵa Quday tárepinen eskertiw berildi, hám olar basqa jol menen qayttı. Sonıń menen olar Edom patshasınıń satqın júreginiń hám qáddarsız basınıń niyetin jeńdi – Betlehemdegi hám onıń átirapındaǵı gúnásiz balalardıń qırǵın bolǵanına qaramastan (16-18-ayatlar).
Keyingi náwbette ájayıp payǵambarlıq keledi Máshih haqqında Hoseya arqalı. Bizdiń Rabbimiz Mısırǵa, dawıldıń jetpeytuǵın jerine alıp ketildi. Onıń ómiriniń tariyxı sonday edi. Bul úzliksiz azap, bir qatar azap hám náwbet edi. Rabbimiz Isa-da tek ǵana qaharmanlıq emes, kerisinshe edi. Sonıń menen birge, bul Qudaydıń Óz Ullılıǵın jasırǵanı edi; bul adam túrinde, maqtanıshlı dúnyada eń tómen orındı iyelegen Balanıń shaxsındaǵı Quday edi. Sonlıqtan, biz Onı jabatuǵın hesh qanday bulttı, Onı qorǵaytuǵın hesh qanday ot ustının tappaymız. Ol ata-anası tárepinen azaplardıń áyyemgi pechine alıp ketildi. Sonıń menen eń basında-aq bizdiń Rabbimiz Isa, náreste retinde, dúnyanıń jek kóriwshiligin tatıp kórdi – tolıq páseytiliw neni bildiretuǵının.
Sonlıqtan, payǵambarlıq óziniń eń tereń mánisinde orınlandı. Quday tek ǵana Izraildi shaqırmadı, al Óz Ulı Mısırdan shaqırıldı. Mine, haqıyqıy Izrail edi; Isa Quday aldında haqıyqıy túbir edi. Ol Óz shaxsında Izrail tariyxın basıp ótti: Ol Mısırǵa kirdi hám onnan shaqırıldı.
Tiyisli waqıtta qaytıp kelip Izrail jerine, Onıń ata-anası bizge aytılǵanday kórsetpe aldı hám Galileyanıń bóleklerine burıldı. Sonıń menen payǵambarlar arqalı aytılǵan sóz orınlanıwı kerek edi: “Payǵambarlar arqalı aytılǵan sóz orınlanıwı ushın, Ol Nazaretlik dep ataladı.” Bul adamnıń masqaralaw atı edi; sebebi Nazaret jerdegi eń jek kórilgen orın edi. Qudaydıń táǵdirinde, Isa ushın sonday orın boldı.
William Kelly tárepinen, “Matta Injili”nen beyimlestirilgen.
“Oh, Qutqarushınıń júzinde jarqıraǵan dańqtıń nurı!
Qudaydıń miynetindegi jollarınıń barlıq bereketli tariyxın aytıp: Páseygen, jek kórilgen hám biykar etilgen dúnyada Ol qutqarıw ushın keldi,Ákeniń dańqı menen qábirden jeńimpaz túrde kóterildi.”—Mrs. J. A. Trench (1843-1925)