Саўыт – қорғаныс яки қорғаныс хызметин атқаратуғын ҳәр қандай нәрсе. Мәсихшилердиӊ үш түрли саўыты бар: Руўхқа қарсы қумсаған тәннен қорғаў ушын «нур саўыты» (Римликлерге 13:12-14); дүньяныӊ Қудайдан ҳәм Оныӊ мәрҳәматынан алаӊлатыўларынан қорғаў ушын «ҳақыйқат саўыты» (2 Коринфликлерге 6:7); ҳәм бизди адастырыўға умтылған Шайтанныӊ айла-шарғыларынан (жарым ҳақыйқатлардан) қорғаў ушын «Қудайдыӊ саўыты» (Ефесликлерге 6:11). Шайтан биздиӊ үлкен душпанымыз, себеби оныӊ биздиӊ үстимизде ҳеш қандай күши бар болғанлықтан емес, ал ол өзин-өзи айыплаў ҳәм Қудайдыӊ Сөзине гүман етиўдиӊ отлы оқларын атыўда тоқтамайтуғынлықтан. Бул мақалада биз алдаў ҳәм тәкаббырлықтыӊ бас устасы менен бетпе-бет келиўимиз мүмкин болған Қудайдыӊ пүткил саўыты ҳаққында сөйлесемиз.
Биздиӊ душпанымыз
Шайтан қатты қарсылас. Ол узақ ўақыттан бери өзин ҳақыйқатлы ҳәм жақсы етип көрсетти, сонда ол өз айла-шарғыларына түскенлерди жутып жибериўи мүмкин. Оныӊ Адәм ата ҳәм Ҳаўа ана менен Едем бағындағы ерте табысын көриӊ. Бир әпиўайы сөз, «Ҳақыйқатында Қудай айтты ма ...?» (Жаратылыс 3:1 KJV), биздиӊ дүньямызды ҳәзирги ҳәлге алып келди. Иса айтты,
«Ол басынан қәтили еди, ҳәм ҳақыйқатта турмады, себеби онда ҳақыйқат жоқ. Ол өтирик айтқанда, өзиниӊкини айтады; себеби ол өтирикши, ҳәм оныӊ атасы» (Юханна 8:44). Хожаны сынағанда, ол Жазыўды қолланды, бирақ оныӊ пүткил бөлегин емес, себеби ол Исаны ислеўге азғырып атырған нәрсени ислемеў себеби ушын контекстти қалдырып кетти! Қандай айла-шарғы, Жазыўды оныӊ мәнисиниӊ керсиншесин үйретиў ушын қолланған! (Матфей 4:1-11). Бул душпан ушын Қудайдыӊ пүткил саўыты керек, биздиӊ саўытымыз яки күшимиз емес.
Контексттеги саўыт
Қудайдыӊ саўыты бизге Ефесликлерге хаттыӊ соӊында усынылады. Келиӊ, дәслеп китаптыӊ контекстине қарайық. Ефесликлерге хат бизди мәсихши позицияныӊ бийикликлерине алып барады. Биз «гүнаға өли» яки «заӊға өли» яки «дүньяға крестке қадақланған» ҳаққында оқымаймыз. Бирақ биз «Мәсих Исада жаратылған» ҳәм «Мәсих пенен бирге тирилтилген» ҳәм «аспан орынларында отырыў ушын бирге көтерилген» ҳаққында оқыймыз (Ефесликлерге 2:5-10). Биз «Оныӊ барлық нәрсени барлық нәрседе толтыратуғын толықлығымыз» (Ефесликлерге 1:23). Биз Оныӊ Өзиниӊ ақыл-ойынын ҳәм қәлеўин мәӊгилик бойы әмелге асыратуғын адамлар болыўымыз керек. Ефесликлерге хат бизге муқаддес орынды ашып береди, себеби биз алдыннан «Мәсихтеги аспан орынларында барлық руўхый берекетлер менен берекетленгенбиз» (Ефесликлерге 1:3). Ҳәм Паўыл сол берекетлерди санап өтеди: биз таӊлап алынған, муқаддес, айыпсыз, асырап алынған, қабыл етилген, қутқарылған, жыйналған, мөрленген ҳәм мийрас алғанбыз (Ефесликлерге 1:4-14). Булар Қудайдыӊ Мәсихтиӊ денеси ушын мақсетлери. Биздиӊ Қудайдыӊ мақсетлеринде қатнасыўымыз – Хожа Исаға исеним, әўлиелерге сүйиў ҳәм Оныӊ шақырыўына үмит етиў (Ефесликлерге 1:15,18). Себеби Ол бизди, гүналар ҳәм қәтелерде өли болғанларды, тирилтти (Ефесликлерге 2:1). Жаӊа өмир мәрҳәмат ҳәм исенимди көрсетти, себеби биз мәрҳәмат арқалы исеним менен қутқарылғанбыз, өзимиздиӊ ислегенимиз яки жумысымыз бенен емес (Ефесликлерге 2:8). Бул қутқарыўға биздиӊ жуўабымыз енди жақсы ислер, оларды Ол биздиӊ алдымызға исеним, үмит ҳәм сүйиў менен әмелге асырыў ушын қойған (Ефесликлерге 2:10).
Қудайдыӊ халқы Жаӊа Ўасыятта «Шыркоў» деп аталады. Оныӊ халқы тек ғана Оныӊ денеси сыяқлы емес, ал соныӊ менен бирге имарат сыяқлы сүўретленген, ҳаўарийлер ҳәм пайғамбарлардыӊ тийкарына қурылған, Иса Мәсих бас мүйеш тасы болып табылады (Ефесликлерге 2:20). Солай етип, Шыркоў ҳақыйқатында руўхый сарай, себеби ол Руўх арқалы Қудайдыӊ жасаў орны (Ефесликлерге 2:22), барлық халықлар, яҳудийлер ҳәм басқа миллетлер ушын орын (Ефесликлерге 3:6). Себеби аспандағы ҳәм жердеги пүткил шаӊарақ Оныӊ аты менен аталған (Ефесликлерге 3:15), сонда аспан орынларындағы басшылықлар ҳәм күшлер Қудайдыӊ бул Қудай шаӊарағын бар етиўдеги көп түрли даналығын көре алсын (Ефесликлерге 3:10). Биз бәримиз исенимниӊ бирлигине ҳәм Қудайдыӊ Улыныӊ билимине келгенимизде, бул шаӊарақтыӊ көринисин күтип атырмыз (Ефесликлерге 4:13).
Сол ўақытқа шекем, биз бул шақырыўға мүнәсип жүриўимиз керек (Ефесликлерге 4:1). Бизге буны ислеў ушын мәрҳәмат берилген (Ефесликлерге 4:7), ҳәм бизге әўлиелерди жеткемиллестириў ушын евангелистлер, пасторлар ҳәм муғаллимлер берилген, сонда биз бәримиз тек ғана жүрип қалмастан, ал соныӊ менен бирге Мәсихтиӊ денесин қурыў ушын жумыс ислеймиз (Ефесликлерге 4:12). Бул жүрис ҳәм жумыста табыслы болыў ушын, биз ески адамды (Ефесликлерге 4:22) – тәнниӊ қумсары, көзлердиӊ қумсары ҳәм өмирдиӊ тәкаббырлығы менен болған бурынғы қатнасықларымызды – шешип таслаўымыз ҳәм Қудайдыӊ жаратылысы болған жаӊа адамды кийиўимиз керек. Биз бир ўақытлары қараӊғылық едик, бирақ енди биз Хожада нурмыз; биз нур балалары сыяқлы жүриўимиз керек, дурыс ҳәм ҳақыйқый ҳәм муқаддес нәрсени ислеп (Ефесликлерге 5:8).
Биздиӊ ҳәзирги жуўапкершиликлеримиз, сонда, Ефесликлерге 5:18-6:10-да санап өтилген. Биз мас болмаўымыз керек, бирақ Руўх пенен толыўымыз керек, биринши үйде, соӊ шыркоўда бир-биримизге бойсыныўымыз керек. Балалар ата-аналарын ҳүрмет етиўи керек, ҳәм аталар балаларын ашыўландырмаўы керек. Биз бойсыныўшы хызметшилер (жумысшылар) болыўымыз керек. Ҳәм ақырында, биз Хожада ҳәм Оныӊ күшиниӊ қудиретинде күшли болыўымыз керек.
Бул барлық таярлық ҳәм әмелият пенен, саўыт кийиледи (Ефесликлерге 6:10). Бул Қудайдыӊ саўыты болғанлықтан, биз оны өз даӊқымыз ушын қолланбаймыз. Ол Ефесликлерге хат усынған толықлықтыӊ сол билими менен қолланлыўы керек: Мәсихтиӊ толықлығын билиў, ҳәм Мәсихтиӊ сүйиўиниӊ толықлығын билиў. Бири екиншисин толтырады; Мәсихтиӊ сүйиўи Қудайдыӊ толықлығы (Ефесликлерге 3:19) ҳәм Шыркоў Оныӊ толықлығы (Ефесликлерге 1:22-23). Солай етип, биз бул саўытты сүйиўде ҳәм Оныӊ даӊқы ушын кийгенимизде, Мәсихтиӊ сүйиўи бизди толтырады (Ефесликлерге 3:19), қоллап-қуўатлайды (Римликлерге 8:35) ҳәм мәжбүрлейди (2 Коринфликлерге 5:14).
Еӊ уллы нәрсе – Мәсихтиӊ сүйиўи. Ҳәм биз бул сүйиўди дүньяға көрсетемиз. Мәсихтиӊ сүйиўи биздиӊ бул билимди алыўға болған мотивациямыз, яғный Қудайдыӊ Сөзиниӊ ҳақыйқаты Қудайдыӊ саўыты. Саўыт ҳәм Мәсихтиӊ сүйиўи басшылықлар ҳәм күшлерге еки нәрсени көрсетеди: Қудайдыӊ даналығын (Ефесликлерге 3:10) ҳәм Қудайдыӊ ҳақыйқатын (Ефесликлерге 6:11). Шайтанныӊ жарым ҳақыйқатларына яки айла-шарғыларына қарсы туратуғын Қудайдыӊ саўыты.
Пүткил саўыт ҳәм жарым ҳақыйқатлар
Мине, бул саўытты жарым ҳақыйқатқа қарсы гүресте қолланлыўдыӊ айырым мысаллары:
Белимиз ҳақыйқат пенен бекитилген болыўы керек, себеби шайтан: «Егер сиз жеткемил жасамасаӊыз, сиз қутқарылмағансыз» дер еди, ал ҳақыйқатта биз сүйклиде қабыл етилгенбиз, Қудайдыӊ мақсетлерин орынлап.
Биз ҳақыйқат көкирек саўытын кийиўимиз керек, себеби шайтан: «Гүна етиӊ; сиз қутқарылғансыз, солай етип гүна Қудайды көбирек мәрҳәматлы етеди» дер еди, ал ҳақыйқатта биз Мәсих Исада жақсы ислер ушын жаратылғанбыз, бул биздиӊ Қудайдыӊ мақсетлеринде қатнасыўымыз.
Аяқларымыз Инжилдиӊ таярлығы менен кийилген болыўы керек, себеби шайтан: «Ҳеш ким қутқарылмайды, солай етип Инжилди ўағызлаўға әўере болмаӊ» дер еди, ал ҳақыйқатта Қудайдыӊ үйи Инжилди ўағызлаў арқалы Ол ушын даӊқлы сарайға қурылып атыр.
Биз исеним қалқанын алыўымыз керек, себеби шайтан: «Қудай сизди қабыл етпестен бурын өзиӊизди жақсылаўыӊыз керек, себеби жаӊа адам ескиден ҳеш айырмашылығы жоқ» дер еди, ал ҳақыйқатта алдаўға толы ески адамды шешип таслаў, ҳәм ҳақыйқый муқаддесликке толы жаӊа адамды кийиў керек.
Биз қутқарыў дулығасын кийиўимиз керек, себеби шайтан: «Өзиӊиздиӊ қәлеген нәрсеӊизди ислеӊ, жақсы сезилген нәрсени ислеӊ, сиз жақсырақ нәрсеге ылайықсыз» дер еди, ал ҳақыйқатта биздиӊ ҳәзирги жуўапкершиликлеримиз Хожаныӊ қәлеўин орынлаў.
Биз Руўх қылышын алыўымыз керек, себеби шайтан: «Қудай ҳақыйқатында сиз гөш жей алмайсыз, яки шарап ише алмайсыз, яки жубайыӊыз бенен ләззетлене алмайсыз деди ме?» дер еди, ал Мәсих: «Мен олар өмирге ийе болыўы ушын келдим, ҳәм ... оған көбирек ийе болыўы ушын» деди. Ҳақыйқатта, Қудайдыӊ сөзин дурыс билиў ҳәм қолланлыў Қудайдыӊ пүткил саўытын кийиў болып табылады. Қудай биздиӊ жақсылығымыз ушын қәлеген нәрсени, Шайтан бурмалап ҳәм бузып, айыплаўға яки шектен шығыўға себеп болады. Биз басқалардыӊ орташалығын айыплап, өзимизди көтериўимиз мүмкин, яки орташалықты умытып, Қудай жақсылық ушын қәлеген нәрсе шектен шығыў арқалы гүнаға айланады. Биз гөш жей аламыз, бирақ егер ол ағамызды ренжитсе емес; биз шарап ише аламыз, бирақ мас болғанша емес. Биз жубайымыз бенен ләззетлене аламыз, бирақ басқа биреўдиӊ жубайы менен емес. Биз не ислесек те, егер оны Мәсихтиӊ сүйиўинде ҳәм Оныӊ Сөзине муўапық ислесек, биз Шайтанныӊ айла-шарғыларына (жарым ҳақыйқатларына) қарсы тура аламыз.
Солай етип, Қудайдыӊ саўыты ҳақыйқатында Ефесликлерге хаттыӊ барлық мәнисиниӊ қысқаша мазмуны: Қудайдыӊ мақсетлери, ҳәм биздиӊ сол мақсетлерде Ол ушын сарай қурыўда қатнасыўымыз, ески адамды шешип таслаў, ҳәм биздиӊ ҳәзирги жуўапкершиликлеримизде даўам етиўимиз. Қудайдан келген бул билим Қудайдыӊ пүткил саўыты, солай етип келиӊ, оны барлық шын жүректенлик ҳәм ҳақыйқат пенен кийейик.
