Bul úsh qatarlı arqan, onıń hár bir talshıǵı basqaları menen durıs toqılǵanda, ájayıp kúshli boladı. Birinshisi, kóp jaǵdaylarda, bárshelerden de ájayıp, biraq Qudaydıń balası súyikli Quday hám Ákeniń bul qımbatlı sawǵalarınıń barlıǵın tereńnen qádirlewge úyrense jaqsı boladı.
Tınıshlıq
Konkordans bizge tınıshlıq haqqında Muqaddes Kitapta basqalardan góre kóbirek aytılǵanın kórsetedi; hám tınıshlıq penen reḥim Eski Ósiyette Jańa Ósiyetten góre ádewir úlken orın tutadı; al injiliya Jańa Ósiyette eń úlken orındı iyeleydi. Bul bizge kóp nárse úyretedi. Adam tábiyiy túrde eń tereń tınıshlıqtı qáleymey me? Eski Ósiyet, adam tábiyatın sınawdıń barlıǵında, adamnıń turaqlı túrde qashıp ketetuǵın tınıshlıqqa umtılıwı arqalı awır gúresti bizge ashıp bermey me? Sóz Eski Ósiyette adamnıń adam menen waqıtsha qatnasıqlarına hám tek materiallıq jaǵdaylarǵa baylanıslı kóp qollanılǵanı shúbhesiz, biraq pútkil tariyx onıń tınısh, turaqlı tınıshlıqtıń bul túri tek ǵana idealistik kózqaras ekenligin, jer júzinde erisiw múmkin emesligin, tınıshlıqtıń pák Shahzadası, Rabbımız Isa Másih Óz patshalıǵın ornatpaǵansha, basım kórsetedi.
Biraq Másih xochınıń qanı menen islengen tınıshlıq qansha joqarı hám shırın (Koloslıqlarǵa 1:20). Imanlı bul tınıshlıqtıń máńgilik iyesi: “iman arqalı aqlanǵanımızdan keyin, Rabbımız Isa Másih arqalı Quday menen tınıshlıqqa iye boldıq” (Romalıqlarǵa 5:13). Ol endi onı qálemeydi: ol onıń iyesi. Biraq Qudaydan hám Quday menen bolǵan bul tınıshlıq Qudaydıń reḥimisiz múmkin emes edi.
Jer júzinde nege tınıshlıq joq? Adamnıń gúnası sebepli. Bul onı barǵan sayın baqıtsız, ózin-ózi oylaǵan, qálemshil, basqalardıń qátesin kórmeytuǵın, qattı hám qaysar etedi. Hám ol (qıyınshılıqları arqalı bolsa da) salıqshınıń ornın ashıqtan-ashıq iyelep, “Quday, maǵan gúnákárǵa reḥim et” (Luka 18:13) dep shın júrekten duwa etpegenshe, ol haqıyqıy tınıshlıqtı bilmeydi; sebebi bul Qudaydıń keshirimli reḥiminiń tınıshlıǵı.
Reḥim
Biraq adam dáslep onı az bilse de, jannıń Quday menen bolǵan bul ájayıp is-háreketi reḥim hám tınıshlıqtan kóbirekti óz ishine aladı.
Biraq reḥimge bay bolǵan Quday, bizdi súygen úlken súyispenshiligi menen, gúnálarımızda óli bolǵanımızda da, bizdi Másih penen birge tiriltti (injiliya arqalı sizler qutqarılǵansızlar); hám bizdi birge kóterip, Másih Isada aspan orınlarında birge otırǵızdı, keljek ásirlerde Óz injiliyasınıń sheksiz baylıǵın Másih Isa arqalı bizge bolǵan meyirbanlıǵında kórsetiw ushın (Efesleylerge 2:4–7).
Bul jerde Qudaydıń bay reḥimi Onıń úlken súyispenshiligi sebepli ekenligin baqlayıq. Súyispenshilik Onıń tábiyatı, hám súyispenshilik baqıtsız gúnákárǵa reḥim menen háreket etedi, gúnálarında óli bolǵanda da, Qudaydıń júregin múmkin bolǵan eń paydalı jol menen islewge májbúr etedi.
Reḥim – bul Qudaydıń jannıń baqıtsızlıq yamasa ayıplılıq jaǵdaylarındaǵı tereń mútájligine bolǵan názik meyirimi. Reḥim keshire aladı hám bunı islewdi qáleydi.
Injiliya
Biraq, hawarıy bizdiń Másih penen birge tiriltilgenimiz haqqında aytqanda, ol dárhal qosadı: “(injiliya arqalı sizler qutqarılǵansızlar); hám bizdi birge kóterip, Másih Isada aspan orınlarında birge otırǵızdı.”
Eger Quday reḥim menen bizge qarap, gúnálarımızda óli bolǵanımızda ómir bergen bolsa, Onıń injiliyaı bunnan da ádewir ilgeriledi, bizge barlıq burınǵı jaǵdaylarımızdan ádewir joqarı kóteretuǵın, bizdi qutqaratın, Másihte aspanlıq pákleniw jaǵdaylarına, tolıq quwanısh hám tınıshlıq álemine jetkeretuǵın jaqsılıqtı berdi. Bul meyirimli reḥimnen de kóbirek. Sebebi ápiwayı gumanitar awır jaǵdaydaǵı basqa adamǵa reḥim kórsetip, onı kiyindirip, tamaqlandırıp, bálkim jumıs berer edi, biraq onı óz úyine óz balası sıyaqlı alıp, óz baylıǵı menen támiyinlew ádewir basqa másele bolar edi. Injiliya mine usınday isleyedi: Ol tek ǵana keshirmeydi; ol ózi qutqarǵan jaǵdaylardan ádewir joqarı dárejede mol pákleniw beredi. Injiliyanıń Eski Ósiyetten góre Jańa Ósiyettiń ádewir kóbirek teması bolıwınıń sebebi bul emes pe? Sebebi Eski Ósiyet adamdı jer júzindegi dárejede qarastıradı, shúbhesiz tınıshlıqqa mútáj, reḥimge mútáj, biraq gúnákárlar ushın Másih óliminiń ájayıp nátiyjesi bolǵan injiliyanı hesh qashan bilmeydi. Jańa Ósiyet Qudaydıń júreginiń tolıqlıǵın ájayıp qálew menen ashıp beredi, ayıplı gúnákárlardı tek ǵana ashshı qullıq hám baqıtsızlıqtan qutqarıp qoymay, Rabbımız Isa Másih arqalı Áke sıyaqlı bilinetuǵın Qudaydıń tikkeley qatnasıwına, aspan jaǵdaylarına tınıshlıq penen alıp keliwdi qáleydi.
Injiliya, Reḥim hám Tınıshlıq ámelde
Solay etip, tolıq hám tolıq mániste, imanlı Qudaydıń injiliyasın, reḥimin hám tınıshlıǵın Másih ólimi sebepli óziniń máńgilik iyeligi sıyaqlı biledi. Biraq Pawıl, imandaǵı balası Timotiyge sálem bergende, oǵan tileydi:
Injiliya, reḥim hám tınıshlıq, Ákemiz Qudaydan hám Rabbımız Isa Másihten (1 Timotiyge 1:2).
Bul bizge imanı bar adamnıń principta óziniki bolǵan nárselerdi ámelde turaqlı túrde iyelewge mútáj ekenligin úyretpeydi me? Mısalı, eger biz Quday menen tınıshlıqtıń qımbatlıǵın bilsek, bul bizdiń “Qudaydıń tınıshlıǵın” turaqlı túrde ráhátleniwimizge kepillik bermeydi.
Bunıń ushın júreklerimiz durıs Obektke baǵıtlanıwı kerek, jánlerimiz Óziniń kúndelik mútájligimiz ushın kúndelik támiyinlewimizdi kishipeyillik penen qabıl etiw jaǵdayında bolıwı kerek; sebebi bul Qudaydıń erki boyınsha tınıshlıq penen shúkirshilik penen boysınıwda tınıshlanatuǵın jannıń tınıshlıǵın ańlatadı. Rabbımız Isa bul haqqında “Men sizlerge Óz tınıshlıǵımdı beremen” (Yuhanna 14:27) degende aytpay ma? Bul aytıp bolmaytuǵın qayǵı, dásiz adamlar tárepinen qatal ádilsizlik jaǵdaylarına tózimlik penen, qozǵalmas isenim menen hám muqaddes boysınıw menen juwap bere alatuǵın tınıshlıq edi. Jánlerimiz bunı biz bilgenimizden de kóbirek bilsin! Biraq ózimiz ushın, házirgi jaǵdayımızda, Qudaydıń reḥimisiz bul qalay múmkin? Haqıyqatında da, basımlar kóbeyip, jannı basımǵa salǵanda, bizge táselli beretuǵın, járdem beretuǵın hám ruwxlandıratuǵın Onıń júreginiń bul meyirimine turaqlı túrde mútájmiz. Qudayǵa tiyisli nárselerde meyirimli hám isenimli Bas Ruxanımızdıń sezimtal, názik ǵamxorlıǵın biliw ájayıp emes pe? Eger jánlerimiz onnan táselli alatuǵın bolsa, bunı kúndelik izlewimiz kerek, yamasa, Onı izlewimiz kerek, hám solay etip Onıń sezimtalıǵı hám ǵamxorlıǵınıń shırın, taza pákligin úyreniwimiz kerek.
Biraq, biz kórgenimizdey, injiliya bunnan da joqarı. Injiliya – bul Qudaydıń belsendi, kúshli jaqsılıǵı, ol bizdiń kesemizdi tolıp tasqansha toltırıwdı qáleydi, “biz soray alatuǵın yamasa oylay alatuǵın barlıq nárselerden mol”. Eger biz onı principta bilgen bolsaq, onı kúndelik ámelde de biliwimiz kerek; hám bunıń menen biz ámelde óz jaǵdaylarımızdan joqarı kóteriliwimiz kerek. Injiliya – bul Pawıl “Másih ushın awırıwlarǵa, ayıplawlarǵa, quwǵın-súrginlerge, qıyınshılıqlarǵa” shıdaw ushın óz janın kúsheytiwge jetkilikli dep tapqan kúsh, hám bunı eń quwanıshlı túrde islew (2 Korinflilerge 12:9, 10). Injiliya oǵan “Másih baylıqlarınıń izertlenbeytuǵın” (Efesleylerge 4:7) haqqında waz etiwge hám Qudayǵa qabıl etiletuǵın túrde xızmet etiwge múmkinshilik berdi (Evreylerge 12:8). Bul jaqsılıq ushın belsendi, pozitiv kúsh: sebebi qutqarılıw alıp kelgennen keyin, ol bizge dásizlikti hám dúnyalıq nápsilikti biykar etiwdi, hám bul dúnyada aqıllı, ádilli hám dindarlıq penen jasawdı úyretedi” (Titusqa 2:11, 12). Solay etip, injiliyanı tek ǵana Quday tárepinen meyirbanlıq qatnası sıyaqlı emes, al Onıń úlken, belsendi jaqsılıǵı sıyaqlı, bizdiń eń taza jaqsılıǵımız ushın hár bir támiyinlew menen támiyinleytuǵın sıyaqlı oylayıq.
Juwmaq
Hár birimizdiń “Qudaydıń injiliyasınıń” taza bulaǵında onıń tolıq támiyinlewi menen uzaq turıp, tereń ishiwimiz jaqsı; “Qudayımızdıń názik reḥimi”, onıń táselli shırınlıǵın alıp kelgen; hám “Qudaydıń tınıshlıǵı” onıń qanaatlanıw tınıshlıǵı menen.
