Quday – «Biyik hám joqarı kóterilgen Máńgilikte jasaytuǵın, atı Muqaddes bolǵan» (Yesaya 57:15 ESV). Ol Musanıń aldında Ózin «MEN KIMMEN, SOL MENMEN» (Shıǵıw 3:14) dep súwretlep, házirgi shaqtı basım kórsetip, Óziniń máńgilik házirde jasaytuǵının bildirdi.
Waqıt hám orın jaratıldı
«Barlıq zatlar Onıń arqalı jaratıldı, aspanda hám jerde, kórinetuǵın hám kórinbeytuǵın» (Kolosalıqlarǵa 1:16). Biz keńislikke qarasaq, biz «keńislik-waqıt» dep ataytuǵın nársege artqa qaraymız. Quday onı jarattı; ol jaratılǵanǵa shekem waqıt ta, orın da joq edi. Bul zatlardıń baslanıwı bar edi – «ótmish máńgilik» yamasa «keleshek máńgilik» joq edi; tek ǵana «házir» bar edi. Quday adamlar jasaytuǵın keńislik-waqıttı jarattı, biraq Quday jasaytuǵın «máńgilik» jaratılmadı!
«Dúnyanıń tiykarı»
Bul ańlatpa (Efeste 1:4; 1 Petrus 1:20; Yuhanna 17:24) jaratılıstaǵı keńislik-waqıttıń baslanıwınıń metaforası. Biz máńgilikte «muqaddes hám ayıpsız bolıwımız» (Efeste 1:4) kerek degen Qudaydıń oyında bolǵan sol sátte, Ol bunıń nátiyjesinde Másih qanınıń zárúr bolatuǵının bildi (1 Petrus 1:20). Ol Adam hám Hawanıń Shaytannıń aylasına beriletuǵının hám Quday Ulı Onıń maqsetlerine erisiw ushın bizdiń Qutqarımız Isa Másih bolıwı kerek ekenligin aldınnan bildi.
Biz waqıt hám orın jaratılıslarımız
Keńislik-waqıt jaratılısları bolǵanımız ushın, biz máńgilikti shın mániste túsine almaymız! Bizdiń tájiriybemizde barlıq waqıyalar «waqıt aladı». Qansha háreket etsek te, biz bir waqıyanı yamasa tájiriybeni «waqıttı» qosıp aytpastan súwretley almaymız. Biz zatlardıń tez yamasa áste, jiyi yamasa arada bir bolıp atırǵanlıǵı haqqında sóyleymiz. Waqıyalar sáne menen belgilenedi, hám hátte aralıqlar da waqıt boyınsha aytıladı.
Biraq Quday máńgilik bolmıs. Ol máńgilikte jasaydı, hám Onıń ushın aqır hám baslanıw ekewi de «házir». Ol «baslanıwdan aqırdı, hám áyyemgi dáwirlerden ele islenbegen zatlardı» járiyalay aladı (Yesaya 46:10). Quday biz ushın waqıtta bolıp atırǵan zatlardı tez bolıp atırǵanday aytıwı múmkin, yamasa Ol keńislik-waqıtqa kirip, keleshekte bolatuǵın zatlardı – Muqaddes Jazıwda payǵambar etilgen – keleshek dep aytıwı múmkin.
«Máńgilikke»
Kóteriliw waqtında biz «Húkimet penen hawaǵa ushıramız» (1 Salonikalıqlarǵa 4:17). Biz bunı materiallıq álemden, jerden, Rabbimiz jasaytuǵın ruwxıy álemge alıp ketiliwdiń metaforası dep túsiniwimiz kerek. Dúnyanıń túrli jerlerinde jasaytuǵın múminlerge ne bolatuǵının oylańız, eger olar sózbe-sóz «joqarıǵa» alıp ketilse – olar túrli baǵdarlarǵa baratuǵın edi. Álbette joq!
Ózgeris bolıwı kerek
Biz keńislik-waqıttan shıǵıp, máńgilikke kiriw ushın ózgeriwi kerek. Muqaddes Jazıwda aytılǵanday, «Biz barlıǵımız ózgeremiz» (1 Korinflilerge 15:50-51). Sonnan keyin, hár bir múminge «ruwxıy dene» beriledi, bul dene bizdiń házirgi denemizden pútkilley basqasha boladı. Bul ruwxıy deneler Rabbimizdiń házirgi adam denesine uqsas boladı (qarańız 1 Yuhanna 3:2). Olar «buzılmaytuǵın», «máńgilikke» iye boladı (1 Korinflilerge 15:42,44,53-54). Seziwge hám tiyiwge bolatuǵın, et hám súyekke iye bolǵan bul deneler jabıq esikler arqalı óte aladı (Luka 24:39-40; Yuhanna 20:26-27). Bizge zárúr bolǵan energiyanı alıw ushın ádettegi materiallıq azıq-awqat kerek bolmaydı, sebebi Rabbimiz sıyaqlı bizde «sizler bilmeytuǵın azıq-awqat bar» (Yuhanna 4:32). Máńgiliktegi turmıs processleri búgingi kúnnen pútkilley basqasha boladı. «Ólim ... joq, jılaw da, awırıw da joq boladı, sebebi burınǵı zatlar ótip ketken boladı» (Ashıw 21:4).
Asman biz oylaǵanday bolmaydı
Sózde aytılǵanday, «Hesh bir kóz kórmegen, qulaq estimegen, hám júrek oylamaǵan nárselerdi Quday Ózin súygenler ushın tayarladı» (1 Korinflilerge 2:9). Keleshek ózgerisler «bizge Ruwx arqalı ashıldı» (10-ayat). Muqaddes Jazıwda taǵı aytılǵanday, «Bizdiń Rabbimiz Isa Másihniń Qudayı hám Ákesi bizdi Másihte aspanlardaǵı hár bir ruwxıy pátiya menen pátiyaladı» (Efeste 1:3 JND). Álbette, bulardıń tolıq bolıwı bizdiń oyımızdan tıs ájayıp boladı!
Quday metaforalardı qollanadı
Tıńlawshı ushın túsiniw qıyın bolǵan zatlar kóbinese metaforalarda, sonday-aq Muqaddes Jazıwda da aytıladı. Tanıs nárse tanıs emes nárselerdi túsindiriw ushın qollanıladı, hátte uqsaslıqtıń jetilispegenligi belgili bolsa da.
Ashıw 15:2-3-te Muqaddes Jazıw múminlerdiń «shisha teńiz ústinde turǵanın, Qudaydıń arfalarına iye bolǵanın ... [hám] Qozınıń qosıǵın aytqanın» aytadı. Húrmetli Bibliya kommentatorı H. A. Ironside, shisha teńiz «tazalaw ushın kerek bolǵan Quday Sóziniń bir túri» dep jazdı. Solay etip, biz bul bólimde aytılǵan nárse sóz figurası ekenligin, asmannıń ádettegi geografiyalıq ózgesheligi emes ekenligin túsindire aladıq.
Ólimnen keyingi ómir ushın metafora – «jannat» sózi, Rabbimiz onı kresttegi táwbe etken urlıqshıǵa «Búgin sen Men menen jannatta bolasań» (Luka 23:43 ESV) degeninde qollanǵan. W. E. Vine onı «shıǵıs sózi ... Parsı patshaları hám asılzadalardıń baǵların bildiredi ... Shıǵıs adamınıń aqılında ol baxttıń jıyındısın ańlatadı» dedi.
Ákeniń úyi
Bul bunnan da jaǵımlı metafora. Vine onı «metaforalıq túrde, aspan jaylawı ... múminlerdiń máńgilik turar jayı» dedi. Waqıttıń baslanıwınan, «dúnyanıń tiykarınan» baslap, adamlarǵa máńgilik ómir berilip, Rabbimiz benen Ákeniń úyinde jasawı rejelestirilgen edi (Yuhanna 17:2,22,24-ke qarańız). Bul turar jay anıq súwretlenbegen, biraq «kóp bólmeler» bar degen sóz bizge barlıq Oǵan isengenler ushın jetkilikli orın bolatuǵının metaforalıq túrde aytadı.
Biz Ákeniń úyine qarsı alınamız. Rabbimiz Isa bizge «Ákem menen jasaytuǵın jerge, men sizler ushın tayarlaǵan orınǵa xosh kelipsiz» degeni, Onıń geybirlerge aytatuǵın «Meniń qasınnan ketip, shaytan hám onıń perishteleri ushın tayarlanǵan máńgilik otqa ketińler» (Matta 25:41) degen sózinen qansha jaqsı boladı. Sizdiń máńgiligińiz qay jerde boladı?
Biz onıń Qutqarımız benen, Onı máńgilikke maqtaw menen bolıwın úmit etemiz!
