Ҳақыйқый Рождество Тарийхы
Рождество ҳаққында көп тарийхлар бар. Олардың көбиси айыпсыз фантастика. Олардың айырымлары Рождество мәўсиминде тойланатуғын пәриштелердиң Рим фестивалы Сатурналияға байланыслы сыяқлы, ашықтан-ашық өтирик. «Ҳақыйқый» Рождество тарийхы Мухаддес Китаптағы Ийса Мәсих Назаретликтиң ҳәмилеси, туўылыўы ҳәм балалығы ҳаққында адамлар еслеген нәрселерди жазған ўақыялар тизбеги ҳаққында. Бул фантастика емес. Бул өтирик емес. Бул барлық ўақытлардың ең үлкен ҳақыйқый тарийхы. Бул тарийхтың тийкарғы элементлери мына аятларда көринеди:
Басында Сөз бар еди, ҳәм Сөз Худай менен еди, ҳәм Сөз Худай еди ... Сөз денеге айланды ҳәм биздиң арамызда жасады ... Атадан келген, мәрҳамат ҳәм ҳақыйқатқа толы Жалғыз ҳәм Бирден-бир (Юханна 1:1,14 NIV). Ийса Мәсихтиң туўылыўы былай болды: Оның анасы Мәриям Юсупқа турмысқа шығыўға ўәде берилген еди, бирақ олар бирге келместен бурын, ол Мухаддес Рухтан ҳәмилели болып шықты (Матта 1:18). Хожайынның периштеси пайда болды ... ҳәм айтты: ‘Даўыттың улы Юсуп, Мәриямды өзиңе әйел етип алыўдан қорықпа, себеби онда ҳәмилеленген нәрсе Мухаддес Рухтан. Ол ул туўады, ҳәм сен Оған Ийса атын бересең, себеби Ол Өзиниң халқын гүналарынан қутқарады’ (Матта 1:20-21). Ийса ... Худайдың табияттағы Өзи болып ... Өзин ҳеш нәрсеге айландырды ... Ҳәм адам көринисинде табылып, Ол өзин кишипейиллик етти ҳәм өлимге итаатлы болды – ҳәтте хаштағы өлимге де! (Филиппилилерге 2:5-8).
Мен Рождество тарийхының усы мәниси ҳаққында ойланыўымызды қәлеймен.
Бул Тарийхта Көринип Турған Ҳүкимдар Худай
Ҳәмме нәрсе Худай тәрепинен шөлкемлестирилген еди. Рим империясының халық санағы Жакын Шығыс халқын өзлериниң туўылған қалаларына алып келеди (Лука 2:1-3). Бир арнаўлы руўханий, Закария, бир арнаўлы күни ибадатхана хызметинде еди ҳәм бир периште менен сөйлести (Лука 1:8-22). Назареттеги ағаш устасы Юсуп ҳәм оның келиншеги Мәриям Худайға хызмет етиў ушын өмирди өзгерткен имканиятқа ийе болды – ҳәм үлкен сынаққа дуўшар болды (Лука 1:26-38; Матта 1:18-25). Бетлехем тегислигиндеги шопанлар түнги аспандағы айрықша жарқын периштелерден жақсы хабарды көрди ҳәм еситти (Лука 2:8-15). Ҳәзирги Иран деп билетуғынымыз жерден келген дана Мәжусий руўханийлери, бул жаңа туўылған нәрестеге табыныў ушын арнаўлы Бетлехем үйине баслаўшы жулдызды бақлап барды (Матта 2:1-11). Олар Худайдың қүдиретли қолы менен қорқынышлы дүньялық патшаның Худайдың итибар менен ҳәм қастан әмелге асырып атырған нәрсесин жоқ етиўине жол қоймаў ушын итибар менен сақланды (Матта 2:7-15).
Худай Өзиниң исине кимди қәлесе, соны қатнастырады. Ол Өзин излеўге ийтермелегенлерге не ислеп атырғанын көрсетеди. Бул сиздиң бул мақаланы оқып атырғаныңыздың себеби болыўы мүмкин. Худай оны алдыннан таярлаған, себеби Ол сизди ҳәм сиздиң ҳәзирги жағдайларыңызды биледи. Ҳақыйқый Рождество тарийхы пүткил халық арасынан айырым еркеклер ҳәм ҳаяллардың Худайдың ислеп атырған нәрсесине қосылыўға ийтермеленгенин көрсетеди. Бүгин бизге қосылыўға байланыслы.
Бул Тарийхта Көринип Турған Арнаўлы Ийса
«Қәниге» белгили бир ис тараўына өзин бағышлаған адам болғанлықтан, Ийсаның қәнигелиги Қутқарыўшы болыўын тастыйықлаў ақылға сыймайтуғын ис емес. Худайдың Өзи болғанлықтан, Ийса жерде Худайды көрсете алды. Инсан болғанлықтан, Ийса Худайдың көзи алдында пүткил инсаният атынан ҳәрекет ете алды. Ийса Өзиниң инсанлығында Худайды көрсетип турды. Адамлар басынан-ақ Оның басқаша екенин билген (Матта 12:23; 22:33; Марк 12:37). Ийсаның Нызамды түсиниў ҳәм қолланыў усылы Оның Худай менен кеминде ишки адам екенин қатты ишара етти (Лука 2:46-47). Айрымлары Оның буннан да көп екенине – бул Ийсаның Худайдың Өзи екенине исениўге батыллық етти!
Мәриям: «Мениң руўхым Худай мениң Қутқарыўшымда қуўанады» деп қосық айтты (Лука 1:47). Закария: «Худай ... келип Өзиниң халқын қутқарды» деди (Лука 1:68). Закария ҳәм Елизаветаға ўәде етилген ул, Юханна Шомылдырыўшы (Лука 1:13-17), кейиншеллик халыққа «гүналарының кеширилиўи арқалы қутқарыў билимлерин, Худайымыздың нәзик мәрҳаматлары себепли» пайғамбарлық етеди (Лука 1:77-78). Жерге келиў арқалы, Ийса, Худайдың Улы, барлық исенимли адамлар ушын Худай жазған қутқарыўды алып келди (Юханна 3:16).
Худайдың бизди кеширмеўге толық ҳақысы бар еди. Бирақ Ол оның орнына бизди кешириўди таңлады. Периштелер шопанларға «үлкен қуўанышлы жақсы хабар ... сизге Қутқарыўшы туўылды» деди (Лука 2:10-11). Сол шопанлар өзлерин қутқарыўға мәжбүр болмады, себеби Худай оларға қутқарыўды алып келди. Мен өзимди қутқарыўға мәжбүр емеспен, себеби Худай оны мен ушын иследи. Ҳәм сиз де Худай тәрепинен кеширилгенсиз, себеби сиз Оның қутқарыў жобасын қабыл етип, оған қосыласыз. Сиз бул мухаддес Худай менен ыңғайлы бола аласыз, себеби «Иммануил» «Худай биз бенен» дегенди аңлатады. Бул арнаўлы ҳүкимдар Қутқарыўшы толық өзгериске ушырап, адам болды. Ҳақыйқый Рождество тарийхы – Худай дүньядағы барлық адамлар ушын Қутқарыўшы болыў ушын жерге түсти. Юханна 3:16 оны былай түсиндиреди: «Худай дүньяны сондай сүйди, Ол Өзиниң жалғыз Улын берди, Оған исенген ҳәр бир адам жоқ болмасын, бирақ мәңгилик өмирге ийе болсын». Гүна бизди мухаддес Худайдан айырады, ҳәм биз ҳәммемиз қутқарыўға мүтәжбиз.
Бул Тарийхта Гүнасыз Ийса Әҳмийетли
Ҳәр бир әже-баба өз небересин ең жақсы деп ойлайды. Ҳәм мен де истисна емеспен. Бирақ ҳақыйқат сол, Ийса ҳәрдайым жалғыз кемис нәресте болған. Ол жердеги өмири бойы ҳеш қандай гүна менен булғанбағанлықтан, Ол басқалардан айырмашылығын сақлап қалды. Ол уникал еди/уникал болып қалады, ҳеш қандай шеклеўсиз.
Мәриям периште Габриелден: «Бул қалай болады ... себеби мен қызбын?» деп сорағанда, оның сырлы жуўабы: «Мухаддес Рух сениң үстиңе түседи ҳәм Ең Жоқарының қуўаты сени көлеңкелейди» болды (Лука 1:34-35). Улыўма медицина ҳәм стандарт теологиядан тыскары мөжизалы түрде, Мухаддес Рух Мәриямның денеси ҳәм Худайдың толықлығы Худайдың кемис Улын – инсанияттың ҳәрдайым кемис, гүнасыз Қутқарыўшысын туўыўын тәмийинледи.
Өзиниң қутқарыў жобасында, жаратыўшы Худай екинши Адамды жаратты. Ол бурын биринши Адамды жаратқан еди, ол ақылсызлық пенен Худайдан жақсырақ билемен деп шешим қабыл етип, гүнаға түскен еди (Жаратылыс 3). Биринши Адамға табиий түрде ерген ҳәммемиз, Ийса Мәсих, екинши Адам, Худайдың денеге кирген Улы, дүньяның жалғыз ҳәм бирден-бир Қутқарыўшысы арқасында Худайдың жолы менен жасаўды жеке таңлай аламыз (1 Коринфлилерге 15:45-47; Римлилерге 5:12-21). Денеге кириў арқалы, Худай Ийса Мәсих шахсында инсан болды, бирақ гүнасыз. Биздиң сөзлеримиз Худайдың Сөзи айтқан ҳәм ислеген нәрсени аңлата алмайды! «Худай-адам» ҳаққындағы сөзлерди мағнасыз деп бийкарлаған адамлар Габриелдиң кетиўинен алдынғы жуўмақлаўшы сөзлери ҳаққында узақ ҳәм терең ойланыўы керек: «Худай ушын ҳеш нәрсе мүмкин емес» (Лука 1:37). Ҳүкимдар Худай үлкен мүтәжликтеги дүньяға гүнасыз Қутқарыўшы берди.
Ийса эксклюзив болған ҳәм солай болып қалады. Ол жалғыз. Ийса я Худайдың Улы, яки емес. Егер Ол болса, Ол ҳәмме ушын қутқарыўды алып келди. Егер Ол болмаса, тарийхтың пүткил инсанияты тозаққа қарай баратыр (Ибранийлерге 9:27-28). Ийса Худайдың қутқарыўшы жүзи ме, яки биз ҳүкимде белгисиз Худай менен ушырасыўымыз керек пе?
Қанаатландырыўшы Ийсаны Излеў
Бос Рождестводан – ҳәм жылдың 365 күни бос өмирден қашыў ушын – ҳәр бир адам Худайдың толықлығын тәжирийбе арқалы билиўи керек. Ийса Мәсих жалғыз биздиң Қутқарыўшыға болған мүтәжлигимизди қанаатландырады: «Ол көринбес Худайдың сүўрети» ҳәм «Мәсихте Худайлықтың барлық толықлығы дене формасында жасайды» (Колосалыларға 1:15; 2:9). Дәслепки Рождество ўақыясындағы шопанлар периште пайда болып, оларға сөйлегенде «қорқып» ҳәм «қорқынышлы» деп сүўретленген (Лука 2:9-10). Биз сол шопанлар менен өзимизди салыстыра аламыз. Олардың бақлаўынан тысқары бир нәрсе болып атырған еди – бул өмирди өзгерткен үзилиў еди!
Ҳәм соған қарамастан бул «үлкен қутқарыў» (Ибранийлерге 2:3) жеке де еди, себеби периште оларға айтты: «Мен алып келемен сизлерге жақсы хабар ... Қутқарыўшы туўылды сизлерге ... Бул белги болады сизлерге ... Сизлер маталарға оралған ҳәм ахырда жатқан нәрестени табасызлар» (Лука 2:10-12). Ийса Мәсих ҳәммениң Қутқарыўшысы. Бирақ ҳәммениң Қутқарыўшысы тек ғана бола алады сиздиң Қутқарыўшыңыз қашан сиз Оны жеке өзиңиз қутқарыўға шақырсаңыз сиздиң өмириңизди оның ҳәзирги гүналы жағдайынан ҳәм бағдарынан.
Бизди үлкен ҳүкимге алып келетуғын Жаратыўшы Худай, сондай-ақ Ийса арқалы Худай менен тынышлық орнатқан ҳәммеге үлкен қуўаныш алып келетуғын Қутқарыўшы Худай да (2 Тиметейге 4:1; 1 Тиметейге 2:5-6; Лука 2:10,14,20). Бул Рождество мәўсиминдеги ең әҳмийетли ушырасыў – сиздиң Ийса Мәсих пенен жеке ушырасыўыңыз. Басқа ҳеш нәрсениң бундай мәңгилик әҳмийети жоқ.
Бул Рождествода Сиздиң Таңлаўыңыз
Өткен Рождестволар ҳаққындағы жаңалықларды ойлаў мениң жүрегимди аўыртады. Көп гүманлы Рождество тойларының ишимликке толы шатасыўынан кейин келетуғын үмитсизликке ҳеш қандай мүтәжлик жоқ. Егер сиз әли мас болмасаңыз, тойламағансыз деген усыныслар көп. Қандай ақымақлық! Мен сизди әтирапыңыздағылардан басқаша болыўға шақыраман. Олар ҳақыйқый Рождество тарийхының жүрек соғысын билмеўи мүмкин. Ийса денеге кирди, денелик қәлеўлерге ергесиў ушын емес, бирақ Өзиниң денесин гүна инсанияттан алатуғын төлем ушын төлем етиў ушын (Римлилерге 6:23).
Мәсихсиз Рождество суўсыз жүзиўге урыныў сыяқлы! Бул мүмкин емес. Сатурналиядан – Рождествоға туўра келетуғын ҳәм пәриштелер қудайы Сатурнға табыныўға тийкарланған сол жабайы той ўақытынан алынған ҳәр қандай ләззет, январь айының кредит картасы есаплары келгенде ўақытша екени дәлиллениди. Неге ўәде еткен нәрсесин ҳеш қашан бермейтуғын ис-ҳәрекетлерге алданасыз? Мухаддес Китап былай дейди: «Қутқарыў басқа ҳеш кимде табылмайды, себеби аспан астында адамларға берилген басқа ҳеш қандай ат жоқ, биз оның арқалы қутқарылыўымыз керек» (Ҳаўарийлердиң ислери 4:12).
Сатурналия орнына, бул Рождествода итибарыңызды «дүньяның гүнасын алып кететуғын Худайдың Қозысына» бурың (Юханна 1:29). Өзиңиздиң барлығыңызды Ийсаға бағышлаң, Ол «Өзиниң халқын гүналарынан қутқарады» (Матта 1:21). «Иммануил ... Худай биз бенен» сыпатында Ийсаның алдында шаңарағыңыз ҳәм дос-яранларыңыз бенен жасаўды әмелге асырың (Матта 1:23). Оны «Худайдың Улы» деп таның (Марк 1:1). Оны барлық ис-ҳәрекетлериңизде жоқары көтерип, Оны уллылаң. Өмирди өзгерткен Рождество тарийхы ушын Худайға үзликсиз шүкир етиң: «Сизге Қутқарыўшы туўылды, Ол Мәсих Хожайын» (Лука 2:11). Бул жыл ҳақыйқый Рождество тарийхын тойлаң.
