Ийса Мәсих жер бетинде болғанда, Оның шәкиртлери Оның патшалығын орнатыўын ҳәм олардың Оның менен бирге онда қатнасыўын күткен еди, бирақ Ийса оларға Өзиниң алдында не туратуғынын анық айтты, өйткени Ол былай деди:
“Мине, биз Иерусалимге барамыз; ҳәм Инсан Улы бас руўханийлерге ҳәм китапшыларға сатылады, ҳәм олар Оны өлимге ҳүким етеди, ҳәм Оны мазақ етиў, қамшылаў ҳәм хашқа шегелеў ушын басқа халықларға тапсырады: ҳәм үшинши күни Ол қайта тириледи” (Матфей 20:18–19).
Ийса Өзиниң шәкиртлерине де не күтиў керек екенлигин алдыннан ескертти, өйткени Ол былай деди:
“Ҳәм ким өзиниң хашын көтермей, Мениң артымнан келмесе, Мениң шәкирти бола алмайды” (Лука 14:27).
Ҳәмме де хашын көтерип баратырған адамның бул дүнья ушын тамам болғанын билген. Оның алдында тек ғана уятлы өлим турған, ҳәм бундай адам ушын бул дүньяның нәрселериниң енди ҳеш қандай қызығы жоқ еди: оның ләззетлери де, байлығы да, даңқы да, умтылыслары да, ҳәм бул дәўирдиң адамларын табийий түрде өзине тартатуғын ҳеш бир нәрсеси де. Хашын көтерип, Ийсаның артынан баратырған адамның жүрегин ҳәм ақыл-ойынын бул дүньяның нәрселеринен әлдеқайда жақсы нәрсе толтырған. Ол жерде Ийсаның Өзи бар еди, Оның барлық тартымлылығы менен, ҳәм қабирден кейинги келешек дүньяда, ол жерде ол Оның менен бирге Оның патшалығында ҳәм даңқында қатнасатуғын еди.
Мәңгилик өмирге ийе болыў ушын не ислеў керек екенлигин билгиси келген жас ҳүкимдар Ийса тәрепинен сынақтан өтти. Ийса оған нызамды сақлаў ҳаққында айтқаннан кейин, бул оның минезиниң табийий гөззаллығын көрсетти, Ийса былай деди:
“Бир нәрсе жетиспейди: бар, барлық нәрсеңди сат, ҳәм кедейлерге бер, сонда саған аспанда ғәзийне болады: ҳәм кел, хашты көтер, ҳәм Мениң артымнан ер” (Марк 10:21).
Бул дүньяның байлығына ийе болған адам ушын қатты сынақ еди, ҳәм бул жас жигит, минезиниң соншалық сүйикли болғанына қарамастан, ҳәзирги нәрселерден бас тартып, намысланыў ҳәм уят жолында бас тартылған Мәсихке ериўге таяр емес еди.
Дәл усы ўақытта Шымон Петр Ийсаға былай деди:
“Мине, биз барлығын таслап, Саған ердик,”
ҳәм Ийса, Өзиниң мәрҳаматы менен, оған ҳәм оның шәкиртлерине Өзи ушын ҳеш нәрседен бас тартыўға таяр болғанларға беретуғын берекетлери ҳаққында айтты (Марк 10:28–31). Шымон Петр Ийсаның шәкиртлери арасында айрықша имтиязлы орынға ийе еди, ҳәм олардың арасында Өзиниң хашын көтерип, Устазының артынан өлимге, ҳәм өлимнен кейинги барлық нәрсеге ериўде ең азы емес еди (Юханна 21:18–19).
Хашқа шегеленген Мәсих
Паўыл Коринфтеги әўлийелерге жазғанда былай деди:
“Ҳәм мен, аға-инилер, сизлерге келгенимде, Қудайдың гүўалығын айтып, сөз яки даналықтың үстинлиги менен келмедим. Себеби мен сизлердиң араңызда Ийса Мәсихтен, ҳәм Оның хашқа шегеленгенинен басқа ҳеш нәрсени билмеўге қарар еттим” (1 Коринфлилерге 2:1–2).
Табийий адамлар сыпатында коринфлилер бул дүньяның даналығына үлкен баҳа берген, ҳәм Паўыл оларға хашқа шегеленген Мәсих ҳаққында ўағыз еткенде, бул оларға табийий түрде унамайтуғынын жақсы билген. Қутқарылғанлар хаш ҳаққындағы ўағызда илаҳий ҳәм қутқарыўшы күш бар екенлигин биледи, бирақ бундай ўағыз жоқ болып баратырғанлар ушын ақымақлық болып табылады (1 Коринфлилерге 1:18).
Бул дүньяның даналығы адамларға Қудай ҳаққында билим бериўге, яки жоқ болып баратырған гүнакарлар ушын қутқарылыўды тәмийинлеўге қәдир болмады, бирақ хашта биз Қудайдың жүрегиниң барлық сүйиўинде не екенлигин үйренемиз ҳәм хашқа шегеленген Мәсихке исеним арқалы биз Қудайдың қутқарылыўын аламыз. Егер яҳудийлер Өзлериниң Жазыўларына итибар бергенде, олар Мәсих Өзиниң даңқына кириўден алдын азап шегиўи ҳәм өлиўи керек екенлигин үйренген болар еди: ҳәтте хашқа шегелеў де Забур 22:16 да анық алдыннан айтылған еди.
Исраил басшылары надан халықты Пилатқа Қудайдың Улын хашқа шегелеў ушын айғайлаўға пайдаланды, бирақ олардың Мәсихти бас тартыўы олардың Қудайдың даналығынан қаншалық надан екенлигин көрсетти. Қудайдың даналығы Оның адамның жек көриўи ҳәм жаманлығын Ийсаны хашқа шегелеўде пайдаланып, хашта Өзиниң сүйиў кеңеслерин әмелге асырыўында ҳәм жоқ болған гүнакарлар ушын қутқарылыўды тәмийинлеўинде көринди. Бул дүньяның ҳүкимдарлары — Исраил басшылары, Пилат ҳәм Ҳирод — Қудайдың даналығы ҳаққында ҳеш нәрсе билмеген,
“себеби егер олар билгенде еди, даңқ Ийсасын хашқа шегелемес еди” (1 Коринфлилерге 2:7–8).
Қудайдың даналығын ҳәм күшин ашып берген хаштың дәл өзи бул дүньяның уллыларының наданлығын, ақымақлығын ҳәм жек көриўин ашып бергенин түсиниў қаншалық таңқаларлы.
Биздиң Ески Адамымыз Мәсих пенен Хашқа Шегеленди
Христостың хашы тек ғана биздиң гүналарымыз мәселесин шешпестен, соны менен бирге гүналарды ислеген адам менен де шуғылланды. Римлилерге 1:1–5:11 гүналар менен шуғылланады, 5:12 ден биз Қудайдың гүналарды пайда еткен тамыр менен қалай шуғылланатуғынын үйренемиз.
“Биздиң ески адамымыз” (Римлилерге 6:6)
дене тәрепинен пайда болған барлық нәрсениң, Адамнан алған ески тәбиятымыздың көриниси болып табылады, ҳәм Мәсих хашқа шегеленгенде Қудай барлық гүналардың тамырында жатқан тәбиятты ҳүкимде шешти. Адамзат тарийхы даўамында хашқа шегелеўге шекем, адам сынақ астында болды, бирақ адам оңалмас болып шықты. Гүнасызлықта сыналғанда, ол Қудайға емес, Шайтанның даўысына қулақ салды. Өз алдына қалдырылғанда, ол жерди зорлық ҳәм бузықлық пенен толтырды. Нух дәўиринде ҳүкимет астында, ҳүкимдар мас болып, уятқа қалды. Исраил сақлаўға ўәде берген нызам астында, Муса әли Қудай менен таўда турғанда нызам бузылды, адам алтын бузаў жасады. Ақырғы дәлил Қудайдың Улының мәрҳамат пенен келиўи болды, ҳәм адам Оны жаманлық ислеген адамның хашына шегеледи.
Адамды жақсылаў мүмкин емес еди; ол толығы менен жаман ҳәм қалпына келтирилмейтуғын болып көринди. Қудайдың даналығы қаншалық таңқаларлы, ол биздиң гүналарымызды Христостың хашында жоқ етеди ҳәм Өзиниң алдынан ҳүкимде гүналарды ислеген адамды, ески адамды алып таслайды. Гүна өз толықлығында Христостың хашында биздиң ески адамымызға түскен илаҳий ҳүкимниң соққысында жоққа шығарылады. Қудай ески адам менен хашта тамамлады, ҳәм оны биздиң көзимизден де, Қудайдың көзи алдынан да кеткен деп қарастырыў биздиң имтиязымыз. Нәтийжеде биз енди гүнаға хызмет етпеўимиз керек, себеби биз де Мәсих пенен бирге өлдик, Оның өлимине шомылдырылғанбыз, ҳәм биз енди Қудай ушын жасаўымыз керек.
“Мен Мәсих пенен Хашқа Шегелендим”
Римлилерге 6 да Паўыл биздиң Мәсих пенен өлгенимиз ҳаққында жазған еди, ҳәм Римлилерге 7 де дененің оңалмас тәбияты қалай ашылғаны ҳәм Мәсихте қутқарылыў табылғаны ҳаққында. Бул жерде Галатиялыларға 2 де, Ҳаўарий хаш ҳаққындағы ҳақыйқаттың оның өзине қалай тәсир еткенин көрсетеди. Ол өзиниң барлық гүналары Ийсаның қымбатлы қаны төгилиўи арқалы кеширилгенин жақсы билген, бирақ биздиң Ийса Мәсихтиң бериўиниң себеби
“Өзин биздиң гүналарымыз ушын”
болды
“Ол бизди бул ҳәзирги жаман дүньядан қутқарыўы ушын” (Галатиялыларға 1:4).
Христостың хашы бизди бул ҳәзирги жаман дүньядан қутқарыўдың қуралы болып табылады.
Егер, Паўыл сыяқлы, биз өзимизди Мәсих пенен хашқа шегеленген деп билсек, дүнья усынатуғын нәрселерге илинип қалыўымыз еҳтималдан алыс. Паўыл бул дүньяның дини мақтанған көп нәрселерди ийелеген еди, ҳәм ол оны табийий адам сыпатында қәдирлеген еди, бирақ ол өзиниң Мәсих пенен хашқа шегеленгенин көргенде, оның бурын қәдирлеген барлық нәрсеси қәдирсиз болып көринди. Оның жетискенликлерине болған барлық мақтанышы, барлық өзин-өзи ақлаўы, ҳәм оның мақтанған барлық нәрсеси
“яҳудийлердиң яҳудийи” (Филиппиялыларға 3:5)
Мәсих өлгенде Қудайдан ҳүким алған өмирге тийисли екенлиги хаштың нурында ашып тасланды.
Бирақ егер Паўыл өзин Христостың хашында уят ҳәм ҳүкимде ашып тасланған деп билсе де, оның жасаған өмири бар еди, бирақ бул адамлар даңқ Ийсасын хашқа шегелегенде тоқтатыўға умтылған өмир еди. Адамлар хашқа шегелеген Мәсих, Атаның алдында жасап қана қоймайды, соны менен бирге бул дүньяда Өзиниң әўлийелеринде жасайды, ҳәм Паўыл даңқланған Мәсихтиң бул аспанлық өмириниң бул жерде оның ишинде турақлы түрде көринип турыўын қәлеген. Паўыл хашқа қарап, денеде болған барлық нәрсениң ақырын көрген, бирақ ол даңқтағы Мәсихке қараған, Қудайдың Улына исеним арқалы жасаған өмириниң тартымлылығы ҳәм күши; ҳәм Мәсихтиң өлиминде, Өзин Паўыл ушын ҳәм Өзиниң барлық шәкиртлери ушын бериўинде көринген сүйиўи Ҳаўарийдиң күнделикли жүрисин ҳәм өмирин қаншалық күшли тәсир етти.
Христостың хашқа шегелениўи тек ғана Паўылдың өмирине тәсир етпестен, соны менен бирге оның хызметин де бояды, буны 1 Коринфлилерге 1 ҳәм 2 де көриўге болады, ҳәм ол хаш ҳаққындағы ҳақыйқатты Галатиялыларға олардың қәўип-қәтеринде де қолланды, жазып:
“Ҳәй ақымақ Галатиялылар, ким сизлерди сиқырлады… кимлердиң көз алдында Ийса Мәсих анық түрде, сизлердиң араңызда хашқа шегеленген болып көрсетілди?” (Галатиялыларға 3:1).
Олар жетилисиўге умтылған дене (3-аят), Христостың хашында өлим ҳүкимин алған еди, ҳәм нызам астында болғанлар Христостың денеси арқалы нызамға өлген еди (Римлилерге 7:4).
Хашқа Шегеленген Дене
Қудай дене менен тамамлаған еди, Өзиниң Улының өлиминде
“денедеги гүнаны ҳүким еткен” (Римлилерге 8:3),
ҳәм Мәсихке тийисли болғанлар Қудайдың денеге болған ҳүкимин ҳәм қарарын қабыл еткен, Ҳаўарий Галатиялыларға 5:24 те жазғанындай:
“Мәсихке тийисли болғанлар денені оның қәлеўлери ҳәм нәпсилери менен хашқа шегелеген.”
Қәдимий исенимлилер дененің барлық жаманлық өзгешеликлерин Христостың хашында ашып тасланғанын көреди. Олар одан ҳеш қандай жақсылық күтиўге болмайтуғынын көреди, ҳәм олар оны, оның барлық шектен тыс қәлеўлери ҳәм жаман нәпсилери менен тамамлаған.
Мәңгилик нурында қаралғанда, адамның бул дүньядағы ҳәзирги нәрселерде жасаған өмири
“ҳеш нәрсеге пайда бермейди” (Юханна 6:63),
себеби бул Қудайдан айырылған өмир, ҳәм онда Қудай ушын ҳеш нәрсе жоқ. Адамның барлық ойлары өзине қарата бағдарланған, ҳәм оның ең жоқары ойлары Қудайға ҳәм Оның нәрселерине жетпейди. Адамның өмири өзиниң қәнаатландырылыўы ушын ҳәм өзине даңқ әкелиў ушын жасалады, ҳәм буларды тәмийинлеў ушын адамлар Қудайдың Улын хашқа шегеледи, себеби олар Оны да, Оның Атасын да қәлемеген. Адамлар Қудайдан ҳәм Оның Мәсихинен қутылыўға умтылған хаш, адам тәбиятының барлық жаманлығында ашып тасланған ҳәм мәсихши ушын дененің не екенлигин көрсетеди.
Хашқа Шегеленген Дүнья
Паўыл тек ғана ески адамның хашқа шегеленгенин ҳәм дененің Христостың хашында хашқа шегеленгенин көрместен, соны менен бирге қоса алды:
“Қудай сақласын, мен Ийса Мәсих Ийсамыздың хашынан басқа ҳеш нәрсе менен мақтанбайман, Ол арқалы дүнья маған хашқа шегеленген, ҳәм мен дүньяға” (Галатиялыларға 6:14).
Ҳаўарий дүньяны жаман система деп билген, Ийсаның қаны менен булғанған, ҳәм оның барлық жаманлығы ҳәм Қудайға ҳәм Ол арқалы Қудай ҳаққында билим тапқан адамға болған жек көриўи ашып тасланған. Дүнья дининиң бузықлығы, оның парахорлығы, әдалатсызлығы, жалғанлығы ҳәм зорлығы, барлығы Қудайдың Мәсихине исленген нәрселерде ашық-айдын көринеди. Бул дүнья Қудайға қарсы шығыўда ҳеш нәрседен тоқтамайды, ҳәм оның жек көриўи Христостың хашында ҳәммеге көринип тур.
Паўыл хаш пенен мақтанды, себеби ол жерде Қудайдың өзи сыяқлы бахытсыз гүнакарға болған сүйиўин ҳәм Мәсихтиң оған болған сүйиўин көрди. Бул оны қанаатландырды, ҳәтте қәледи, оны сүйген ҳәм өзи ушын Өзин берген Қудайдың Улына дүньяның қарсылығын бөлисиўге. Егер Мәсих дүнья тәрепинен ҳүрметсизленген болса, ол да дүнья тәрепинен ҳүрметсизлениўди қәледи; егер Мәсих жек көрилген болса, ол да солай болады. Ол дүньяның жаманлығы ҳәм бас тартыўының объекти сыпатында Мәсих пенен байланыслы болыўды ҳүрмет деп билди, себеби ол хашта дүньяның ҳақыйқатында не екенлигин көрген еди.
