BIZDIŃ JER ÚSTINDEGI SHATIRIMIZ
«Sebebi biz bilemiz, eger jer ústindegi shatır úyimiz wayran etilse, bizde Qudaydan bolǵan imarat, qollar menen islenbegen úy, aspanda máńgilik bar» (2 Korinflilerge 5:1).
Ólimde múminge ne boladı?1 2 Korinflilerge 5-bólimde, Elshi Pawıl bizge Quday Sózinde tabılatuǵın bul tema boyınsha eń ullı hám eń keń qamtılı náwbetlerden birin beredi. Bul ájayıp bólimdi qısqasha izertleyik.
Korinflik múminlerge olardıń moral máseleleri, dene urısı, jıynalıs tártipsizlikleri, hám hátte jaman táliymatları haqqında eki xat jazǵanda, Elshi Pawıldıń bul jaǵdaylardı aspan nurı hám haqıyqatınıń pútkil panoramasın ashıw ushın qalay qollanǵanın kóriw jaǵımlı. Bul Ekinshi Xattıń besinshi bóliminde usılay. Ekinshi Korinflilerge dáslepki tórt bólimde, Pawıl óz xızmetiniń xarakterin hám deregin súwretlegen edi (ókinishke oray, Korinflik múminler onıń xızmetin soraw astına alǵan edi!). Ol óz xızmetiniń maqsetin hám nátiyjesin «sonlıqtan ólim bizde isleytuǵın, biraq ómir sizde» (4:12) dep juwmaqlaydı. Sonnan keyin ol aspanǵa hám máńgilikke kirisedi: múminniń tiriliwi menen baslap (4:14), házirgi, waqıtsha azaplardıń kiyatırǵan máńgilik dańq penen salıstırılması (4:17–18), hám keyin múminniń ólimdegi jaǵdayın hám tiriliw denesiniń úmitin súwretleytuǵın doktrinalıq haqıyqat (5:1–8)!2
Birinshi ayatta elshi olardıń «jer ústindegi úyimiz, bul shatır»dıń buzılıwı haqqında jazadı. Bir jaǵınan deneni artıqsha qanaatlandıratuǵın hám ekinshi jaǵınan tiriliw haqqında qáte kózqarasları bar bul qádirli áwliyeler bunı esitiwi kerek edi. Ol bizdiń denemizdiń házirgi jaǵdayın «shatır» dep súwretleydi, bul turaqlı emes, waqıtsha qurılıs degen mánisti bildiredi. Biz jańa dene kútip atırmız, «Qudaydan bolǵan imarat» «máńgilik» boladı hám bizdiń házirgi «shatırımız» sıyaqlı waqıtsha emes! Biz bul denede «aspannan bolǵan úydi» kútip «ingireymiz» (5:2, salıstırıń Rimlilerge 8:23). Bul jerde «úy» sózi «qurılıstıń nátiyjesi bolǵan imarat» degen mánisti bildiredi, biz házir jasap atırǵan «shatır»ǵa qaraǵanda qattı turaqlı turar jay. Qanday úmit!
ÚYIMIZ BENEN KIYINGEN
«Sebebi biz bul jerde ingireymiz, aspannan bolǵan úyimizdi kiyiwdi qattı qáleymiz; eger kiyingen bolsaq ta, jalańash tabılmaymız… biraq biz jalańash bolıwdı emes, kiyiniwdi qáleymiz, sonnan ólimli nárse ómir tárepinen jutılıp ketsin» (2 Korinflilerge 5:2–4).
Joqarıdaǵı ayatlarǵa qaraǵanda, elshi endi denelerimizdiń buzılıwınan olardıń dańqtaǵı keleshek jaǵdayına ótedi. Bunı islewde ol metaforanı shatırdan kiyimge ózgertedi; biz «aspannan bolǵan úyimiz» benen «kiyingen» bolamız. Ol adamnıń ólimdegi yamasa Rabbimizdiń keliwindegi jaǵdayın súwretlew ushın úsh termindi qollanadı: «jalańashlanǵan», «jalańash» hám «kiyingen».
Múmin ólgen waqıtta ol tiriliwdi kútip «jalańashlanǵan» jaǵdayda boladı — bul baxtlı jaǵday — shınında da bul bizdiń házirgi jaǵdayımızdan «ádewir jaqsıraq» (Filipililerge 1:23); bul joqarıda atap ótilgen aralıq jaǵday. Biraq Pawıl bul bólimde «jalańash» bolıw qáwipin de eskertedi. Bul imansızlardıń sońǵı húkimde Quday aldında turǵan jaǵdayı. Olar dene menen tiriltiledi, biraq ózleriniń gúnákar jaǵdayında. Olar jalańash, sebebi olar Quday aldında ádillik kiyiminde kiyingen bolmaydı hám «ekinshi ólimge» dus keledi. Múmin ólimde jalańashlanǵan boladı, biraq imansız jalańash boladı. Salmaqlı ayırmashılıq!
Biraq, Máshiyliktiń qattı qálewi ólim emes, al keleshekte qashan da bolsa biz ózimizdiń tiriltilgen hám dańqlanǵan denelerimizdi «kiyemiz». Bul Pawıldıń bir neshe xatlarında basım bergen áhmiyetli noqat: Múminniń úmiti hám qálewi ólim emes, yamasa hátte aspanǵa barıw emes, al Rabbimizdiń keliwinde hám denelerimizdiń tiriliwinde bolatuǵın ózgeris. Múmin «birinshi tiriliwdiń» bir bólegi sıpatında «kiyingen» boladı (qarań 1 Korinflilerge 15, 1 Salonikalılarǵa 4 hám Ashıw 20). Sol waqıtta «ólimli nárse» «ómir tárepinen jutılıp ketedi». Rabbimiz Isa ólimdi sonshalıq tolıq jeńgen, sonnan biz hesh qashan «jalańashlanǵan» bolmawımız múmkin, al Onıń keliwinde hesh qashan ólmey dańqqa ózgertilemiz! Bul múminniń baxtlı úmiti hám biz qattı «ingireytuǵın» nárse.
KEPILLIK
«Endi bizdi usı nárse ushın jaratqan Quday, Ol Ruwdıń kepilligin de berdi» (2 Korinflilerge 5:5).
Elshi Pawıldıń Muqaddes Ruwdı múminniń keleshek jaǵdayı menen baylanıslı qalay usınıs etkenin qarastırıw áhmiyetli bolǵanı sıyaqlı tańqalarlıq. «Kepillik» termini Muqaddes Ruwdıń múminge kiyatırǵan baxt-saadatlardıń «kepilligi» ekenligin bildiredi — ásirese tiriliw yamasa deneniń «qutqarıwı» boyınsha. Bul sózdiń búgingi kúnde grek tiliniń zamanagóy formasında «nıshan júzigi»n súwretlew ushın qollanılıwı onıń mánisin túsiniwge járdem beredi. Bul kiyatırǵan ájayıp nárseniń belgisi!
Bul Pawıldıń Muqaddes Ruwdıń kiyatırǵan nárselerdiń kepilligi sıpatında berilgenin aytqan jalǵız waqıt emes. Efesliklerge jazǵan xatında ol Máshiyste isengenimizden keyin biz Muqaddes Ruw menen múhirlengenimizdi kórsetedi, «Ol bizdiń miyrasımızdıń kepilligi [kepilligi] satıp alınǵan múliktiń qutqarıwına shekem» (Efesliklerge 1:14 NKJV). Muqaddes Ruw bizdiń júreklerimizde jasaydı hám bizge tez arada denelerimiz, gúnákar tendentsiyalarımız benen birge ózgertiletinimizge hám aspan miyrasımızdı alatuǵınımızǵa isenim beredi!3
Usıǵan uqsas, Pawıldıń Rimlilerge jazǵan ullı xatında ol bizdiń, «Ruwdıń dáslepki jemislerine iye bolǵan bizler de ózimizden ingireymiz, perzentlikti, yaǵnıy denemizdiń qutqarıwın kútip» (8:23) dep jazadı. Muqaddes Ruw «dáslepki jemisler» dep súwretlenedi, sebebi Ol kiyatırǵan nárselerdiń dáslepki dámi sıpatında berilgen — hátte tiriliwde denelerimizdiń qutqarıwı. Ishimizde jasaytuǵın hám bizdi ruwxlandıratuǵın ilahiy Miymanımız bar ekenligi qanday ájayıp. Biz jasap atırǵan bul eski «shatırlar» sebepli «ingireymiz» (Rimlilerge 8:23; 2 Korinflilerge 5:2, 4), biraq bul deneler endi bizge qıyınshılıq bermeytuǵın, al «Onıń dańqlı denesine uqsas» bolatuǵın kún kiyatır.
RABBIY MENEN ÚYDE
«Sonlıqtan biz hárdayım isenimli bolamız, hám bilemiz, denede bolǵanımızda Rabbimizden uzaqtamız… biz isenimli bolamız, men aytaman, hám Rabbimizden uzaqta bolıwdı hám Onıń menen birge bolıwdı qáleymiz» (2 Korinflilerge 5:6, 8).
Joqarıdaǵı oylarda biz múminniń qattı qálewi tiriliw denesi menen «kiyiniw» ekenligin kórgen edik. «Jalańashlanǵan» bolıw — ólim menen tiriliw aralıǵındaǵı jaǵday — hesh qashan múminniń úmiti sıpatında usınılmaydı. Biraq, Pawıl bul bólimde (hám basqa jerlerde) tiriliwden aldınǵı ólimniń baxtlı jaǵday ekenligin kórsetedi. Nátiyjede, 6–8-ayatlarında ol Máshiyliktiń «jalańashlanǵan» jaǵdayınıń bul dúnyada jasawdan ne ushın jaqsıraq ekenliginiń bir usılın súwretleydi. Ol aytadı, biz bul denede bolǵanımızsha, biz Rabbimizden uzaqtamız hám kerisinshe, deneden uzaqta bolǵanımızda biz Rabbimiz benen «birge» bolamız. Bizdiń «jalańashlanǵan» jaǵdayımızda Rabbimizdiń aldında sanalı túrde bolatuǵınımızdıń bunnan da anıq dáliyi bolıwı múmkin emes. Bul jerdegi «birge» sózi «úyde»4 degen mánisti bildiredi hám usı sebepli múmin ólgen waqıtta biz geyde ol yamasa ol Rabbimiz benen «úyde» dep aytamız. Pawıl bul sózlerden bir neshe jıl ótkennen keyin Filipidegi áwliyelerge usı haqıyqattı ashıp berdi, biraq ádewir jeke túrde. Ol túrmede edi hám ólim jazasına dus kelip turǵan edi, biraq eki variant arasında qıynalıp turǵan edi. Bir jaǵınan ol áwliyelerge járdem beriw ushın bul dúnyada qalıwdı qáleydi; ekinshi jaǵınan ol «ketip, Máshiy menen birge bolıwdı qáleydi, bul ádewir jaqsıraq» (Filipililerge 1:23).5
SOŃǴI OY
Máshiyliktiń jaqtı keleshegi ájayıp. Eger biz Máshiydiń keliwinen aldın ólsek, biz dárhal Rabbimiz benen úyde bolamız. Biraq bul sońı emes. Biz Rabbimiz benen úyde bolsaq ta, yamasa bul dúnyada tirilsek te, biz «Rabbimiz Isa Máshiydiń dańqın alıwdı» kútip atırmız (2 Salonikalılarǵa 2:14). Bul qanday keleshek! Shınında da, Máshiylikler sıpatında, biz kiyatırǵan dańq úmitinde «maqtanıwımız» kerek (Rimlilerge 5:2, JNDda qarań).6 Bir Máshiylik bir waqıtları keleshekte ne bolatuǵını haqqında qattı qáweterlengenin ayttı. Kimdir oǵan juwap berdi, «Máshiyliktiń keleshegi joq, tek dańq bar». Ámiyn.
Esletpeler
- ^1: Ólim menen deneniń tiriliwi aralıǵındaǵı jaǵday teologlar hám basqa Bibliya izertlewshileri tárepinen aralıq jaǵday yamasa bóleklenilgen jaǵday dep ataladı. Bul terminler Bibliyada tabılmaydı, biraq olar Bibliyalıq haqıyqattı anıq súwretleydi.
- ^2: «Jan uyqısı» dep atalatuǵın táliymat tolıǵı menen Bibliyaǵa qarsı. Bul táliymat adam ólgen waqıtta tolıǵı menen es-hússiz boladı yamasa hátte joq bolıp ketedi dep esaplaydı. Bul táliymat múminniń ólimin «uyqı» dep súwretleytuǵın ayatlarǵa qáte túsiniwge tiykarlanǵan (mısalı ushın qarań: Luka 8:52; Yuxanna 11:11–14; 1 Salonikalılarǵa 4:14). Biraq bul ańlatpa es-hússizliktiń yamasa bar bolıwdıń toqtawın bildirmeydi, al deneniń tiriliwdi kútip turǵanın bildiredi — múminniń janı hám ruwxı ólimde «Rabbimiz benen birge», es-hússiz emes. Bul haqqında biraz keyinirek kóbirek aytıladı.
- ^3: Muqaddes Ruw kiyatırǵan nárselerdiń kepilligi, bizde aspan miyrası bar ekenliginiń. Biraq Muqaddes Ruw Múhir dep te ataladı, bul biz Oǵan tiyisli ekenligimizdi bildiredi — biz Onıń múlki. Ruwdıń múhirleniwi menen men Qudaydıń múlki ekenligimdi bilemen; Ruwdıń kepilligi menen men múlikke iye bolatuǵınımdı bilemen.
- ^4: ESVdı qarań.
- ^5: Sonday-aq Luka 23:43; Húkimetler 7:59-dı qarań.
- ^6: Sonday-aq Rimlilerge 8:29; 1 Korinflilerge 15:49; Filipililerge 3:21; 1 Yuxanna 3:22–23-ti qarań.
