Жазған: Эрни Браун
Аян 2:8-11
Смирна
Смирна Эфестен шамамен 40 миль арқада жайласқан. Смирна атауы мирра сөзи менен бир түбирден шыққан, ол өли денелерди бальзамлаўда қолланылатуғын дәмли зат болып, азап, өлим, жерлеў ҳәм, ақыр ақыбетте, тирилиш символы болып табылады. Оның Шығыў 30-дағы мухаддес майлаў майының ингредиентлериниң дизимине киритилгениниң себеби де усы. Оның ийиси өсимликтиң жаншылыўы арқалы алынады. Бул Мәсихтиң азап шегиўиниң ҳәм олардың Қудайға хош ийисиниң айқын белгиси. Смирнадағы азап шеккен мәсихшилердиң өзи Ийса Мәсих ушын татлы ийис еди.
Шіркеў тарийхы даўамында материаллық ҳәм социаллық байлық дәўирлери руўхый кедейлик пенен бирге келген, бирақ кедейлик ҳәм азап дәўирлери руўхый байыўды пайда етеди. Ийе оларды тазалаў ҳәм сапластырыў ушын Смирнаға қуўғын-сүргүн келиўине рухсат берди.
Хат азап ҳәм оған байланыслы түсиниклерге толы. Азап тазалайды. Азап ийманды, батырлықты ҳәм садықлықты беккемлейди. Азап ҳәрдайым ҳақыйқый даңқтан алдын келеди (1 Петр 1:11). Бул хат жети хаттың ең қысқасы болып, басқалары сыяқлы, биринши әсирдиң ақырында жазылған. Бул ўақытқа келип, Иерусалим қаласы толық жоқ етилген, ҳәм Исраил халқы, бир пүтинлик сыпатында, өмир сүриўди тоқтатқан еди. Яҳудийлер пүткил дүньяға шашырап кеткен еди. Ол, пайғамбарлық бойынша, Апостоллық дәўир аяқласқаннан кейин еки әсирдей даўам еткен қуўғын-сүргүн жылларындағы Шіркеў тарийхы дәўириндеги жағдайларды сүўретлейди. Бул қуўғын-сүргүнлер Смирнада тазалаўшы, сапластырыўшы жумысын атқарды.
Хабар ҳәр қандай ўақытта азап шеккен мәсихшилерди жубатыў ҳәм хошаметлеў ушын.
8-аят
Смирнадағы шіркеўдиң периштесине жаз: Бул нәрселерди биринши ҳәм ақырғы, өлген ҳәм тири болған айтады;
Аян китабы Мухаддес Жазыўлар арқалы бақлаўға болатуғын барлық жиплерди тийисли кульминацияға алып келеди. Онда Ийса Мәсих қайта-қайта Биринши ҳәм Ақырғы, Альфа ҳәм Омега, яки Баслама ҳәм Ақыр деп аталады. Биринши ҳәм Ақырғы сыпатында, Ол Қудайдың барлық нәрсесиниң жәми ҳәм мазмуны, Қудайдың Өзиниң жеке көрсетиўи. Альфа ҳәм Омега сыпатында, Жаңа Ўәсият жазылған грек әлипбесиниң биринши ҳәм ақырғы ҳәриплери, Ол Қудайдың айтатуғын барлық нәрсесиниң жәми ҳәм мазмуны; Қудайдың ойларының жеке көрсетиўи. Баслама ҳәм Ақыр сыпатында, Ол Қудайдың исленген, исленеятырған ҳәм ҳәрдайым ислейтуғын барлық нәрсесиниң жәми ҳәм мазмуны.
Солай етип, Биринши ҳәм Ақырғы деген сөз Оның Барлығының мәңгилигин көрсетеди. Ол Өзин бул әўлиелерге усылай көрсетеди, себеби жыйналыс (қуўғын-сүргүн астында) жоқ болып кететуғын яки өлетуғын сыяқлы көринген еди.
Үйрениў керек болған сабақ сол, Өз Барлығында мәңги болған Ол Өзиниңкилерди, Өз денесин, Өз шіркеўин мәңги сақлайды. Қуўғын-сүргүнниң қатты дәўирлеринде қандай үлкен жубаныш ҳәм хошамет. Оның Барлығының мәңгилиги өлимге бойсыныўы мүмкин емес еди. Адам болыў арқалы, Ол өлиўи мүмкин болған жағдайға кирди (Еврейлерге 2:9, 14). Адам сыпатында, Ол жердеги халқының көп сынақларында олар менен бирге сезди ҳәм оларға жәрдем берди (Еврейлерге 4:15). Содан кейин Ол өлимнен өтиўи ҳәм оның күшин жеңиўи арқалы өлим үстинен Өзиниң жеке үстинлигин көрсетти. Сонлықтан Ол Өзине садық болғанларды, ҳәтте олар өз дәўиринде гүўалық ушын ҳәм Ол ушын өлимди татыўы керек болса да, қоллап-қуўатлай алады.
‘өлген ҳәм тири’ яғный, өлгеннен кейин тирилген.
1-баптың 18-аятында Ийе былай дейди: «Мен тири болғанман, ҳәм өлгенмен; ҳәм, мине, Мен мәңгиге тиримен».
Басқа барлық адамлар өлимге бойсынғанлықтан өлимге барды. Ол өлимди жеңиў ҳәм даңқлы тирилиште одан шығыў ушын өлимге барды.
Өлген, содан кейин қайта тирилген фигура Смирнада таныс болар еди. Б.з.б. 600-жыллары қала басып алынған, жоқ етилген ҳәм кейин қайта қурылған (солай етип, өз тарийхында өлим ҳәм тирилиш фигурасы болған).
9-аят
Мен сениң ислериңди, ҳәм азабыңды, ҳәм кедейлигиңди билемен (бирақ сен байсаң), ҳәм Мен өзлерин яҳудиймиз деп айтатуғынлардың, бирақ олар яҳудий емес, ал шайтанның синагогасы болғанлардың бидъатын билемен.
Смирнадағы шіркеў Ийе тәрепинен жоқары дәрежеде ҳүрметленеди. Ҳеш қандай сөгис жоқ. Олардан ҳеш қандай қәте яки шағым ушын тийкар табылған жоқ, тек ғана ҳақыйқый хошамет ушын тийкарлар бар еди.
Смирнадағы мәсихшилер жердеги нәрселери ҳәм социаллық жағдайы бойынша кедей еди, бирақ Қудайдың нәрселеринде бай еди. Бул жерде байлықты Ийениң баҳалаўы («Сен байсаң»), Лаодикиялықларға қарама-қарсы, олар өзлерин бай деп есаплаған (3:17).
Ийса Мәсих бул садық мәсихшилерди, руўхый жақтан «шайтанның синагогасы» деп дәлиллирек атаўға болатуғын бидъатшылар менен салыстырады, себеби олар буны түсинсе де, түсинбесе де, шайтанның жумысын ислеп атырған еди.
Смирнада «яҳудиймиз деп айтатуғынлар, бирақ олар яҳудий емес» дегенлерди ескертиў керек еди. Бул термин символикалық түрде қолланылады. Смирнада өзлерин ҳақыйқый яҳудийлермиз, басқалардан жоқары диний дәрежеге ийемиз ҳәм арнаўлы берекетке ылайықпыз деп дәлиллейтуғынлар бар еди. Бирақ оларды толық билетуғын Ийениң Өзи олар ҳаққында яҳудий емес деп айтады! Олар элитизм, өзлерин жоқары классқа көтериў гүнасына батқан еди. Бирақ, Мәсихти ҳәм өзин бир ўақытта көтериў мүмкин емес. Ишки жақтан яҳудий (Римлилерге 2:28,29) – жүреги Қудайдың ойы менен руўхый келисимде болған адам. Сыртқы жақтан яҳудий – сыртқы, материаллық ҳәм физикалық нәрселерден, мысалы, соборлардан, үлкен шіркеўлерден, тәсирли атақларға ийе офислерден ҳ.т.б. ләззет алатуғын адам. Бундай дәрежедеги яҳудийликке қарсы гүресиў ҳәм оның алдын алыў – Мәсихтиң азап шегиўлерине қатнасыў.
10-аят
Сен азап шегетуғын нәрселердиң ҳеш биринен қорықпа: мине, шайтан сениң айырымларыңды зынданға таслайды, сонда сен сынақтан өтесең; ҳәм сен он күн азап шегесең: өлимге шекем садық бол, ҳәм Мен саған өмир тәжин беремен.
Адамлар Қудайға садық болыўға умтылғанлардың айқын душпанлары еди, бирақ шайтан олардың артындағы ҳәрекетлендириўши күш еди.
Сынақтан өткен
Ийман ҳәрдайым, бириншиден, сыналады, содан кейин, ҳүрметленеди. Азап ҳәм сынақ садық мүминниң әдеттеги үлеси (2 Тиметейге 3:12).
Он күн
Азап дәўири Өз Барлығында мәңги болған Ол тәрепинен шекленген. Ол: «Он күн», – деди. Бул Даниел 1:12,14,15-теги «он күнге» ишара етиўи мүмкин.
Тарийхый жақтан, Рим империясы дәўириндеги жергиликли гладиаторлық жарыслардың даўамлылығы он күн еди. Сондай-ақ, б.з. 54-жылы Нероннан баслап б.з. 284-жылы Диоклетианға шекем он түрли император тәрепинен он императорлық жарлық шығарылған, олар бойынша мәсихшилер аямай қуўғын-сүргүн етилген. Оныншы қуўғын-сүргүн ең аўыр болған ҳәм он жыл даўам еткен. Қудай олардың азабына шек қойды. Ол «он күн» дегенликтен, аспанда, жерде яки тозақта (яғный, аспан, жер яки тозақ күшлери де) оны бир күнге де көбейте алатуғын күш жоқ. Бирақ, егер садық әўлиелердиң басынан өткериўи керек болған азап шекленген болса, одан кейин келетуғын даңқ шексиз ҳәм мәңги (2 Коринфлилерге 4:16-18). Өлимге шекем садық бол –
Ийениң Өзи буның кемис емес үлгиси еди (Филиппиялықларға 2:8-9). Апостол Павел де, гейпара әззиликте болса да (салыстырың 2 Коринфлилерге 12:9; 2 Тиметейге 4:6; Филиппиялықларға 3:10-11). Смирналықлардың басынан өткерген қуўғын-сүргүнлери басланып атырған руўхый пасықлықты тоқтатты. Өлимниң күши шайтанның үлкен қуралы (Еврейлерге 2:14-15), бирақ ол жеңимпаз ушын қорқынышлы емес. Ол тирилиш күшине ийе болған Ийса Мәсихтиң қолында.
Тәжлер
Мухаддес Жазыўларда еки тийкарғы тәж түри айтылады.
- Патшалық тәж (диадема) (ресмий)
- Диадема патшалық даңқтың мойынланыўы. Ол ийеленген лаўазымға яки орынланатуғын жумысқа тән болған қадир-қымбат, даңқ ҳәм уллылыққа байланыслы тағылады. Бул жерде бул қарастырылмайды.
- Жеңимпаздың тәжи (стефанос) (мораллық)
- Стефанос жетискенликке байланыслы бериледи ҳәм тағылады (көрсетиў ушын). Бул ақырғы мақтаў, ақырғы безендириў. Берилген тәж ҳәрдайым оған ерисилген жағдайларға сәйкес келеди ҳәм оларға толық қарама-қарсы болады.
Мәсихши ушын тәжлер
Мәсихшилер ушын бар болған тәжлер өз алдына билимлендириўши ҳәм сынақлы изертлеўлер болып табылады.
| | |
| --- | --- |
| Бузылмайтуғын (өшпейтуғын) | 1 Коринфлилерге 9:25-26 (с) |
| (салыстырың бузылатуғын) | 1 Петр 5:4с (с) |
| Қуўаныш (қуўаныў) | Филиппиялықларға 4:1-2 (с) мениң қуўанышым, мениң тәжим 1 Салоникалықларға 2:19 (с) үмит, яки қуўаныш, яки қуўаныш тәжи |
| Ҳақыйқатлық | 2 Тиметейге 4:8 (с) ҳақыйқатлық |
| Өмир | Ҳаўарийлердиң ислери 7:54-60 (с) Жакып 1:12 (с) (қанша ўақыт, Ийе, қанша ўақыт?) Аян 2:10 (с) |
| Даңқ | 1 Петр 5:4 (с) - патшалық Еврейлерге 13:20 |
| Алтын | Аян 4:4 (с) |
Аян 4:10 (с) Аян 3:11 (с) алып келеди (ҳәм керсинше)
Аян 3:11 – ҳеш ким сениң тәжиңди алмасын
Яғный, олар өз тәжлерин таслады – бирақ – ҳеш ким сениң тәжиңди алмасын.
Мәсих ушын тәжлер
Ҳәрдайымғыдай, ең жоқары, кемис емес үлги Ийса Мәсихте, ең үлкен жеңимпазда көринеди. Адамлар Оған тикенли тәж берди (Матфей 27:29; Марк 15:17). Қудай Оны даңқ ҳәм ҳүрмет пенен тәжледи (Еврейлерге 2:9).
(Стефанос) тәжи жеңимпаздың, жеңимпаздың, үстемлик етиўшиниң белгиси (Ҳаўарийлердиң ислери 7:59-60). Смирналықлар қуўғын-сүргүнде ең төменге, ҳәтте өлимге шекем түскен еди. Олар Қудайдың баҳалаўында ең жоқарыға көтерилиўи керек еди – Өмир тәжи.
Эфес жағдайларында жеңиў Өмир ағашынан жеўге ылайық, бул ишки баҳалаў белгиси. Смирна жағдайларында жеңимпазға өмир тәжи бериледи, бул сыртқы мақуллаў белгиси.
11-аят
Қулағы бар адам, Руўхтың шіркеўлерге не айтып атырғанын еситсин; Жеңимпаз екинши өлимнен зыян көрмейди.
Зыян көрмейди – позитив-негатив – өте анық негатив. Бул ўәделердиң жубанышы ҳәзир де бизге ҳәр қандай азапта жәрдем бере алады.
Екинши өлим адамлардың тек ғана денелерине емес, ал жанларына ҳәм руўхларына да тәсир етеди. Көп жеңимпазлар биринши өлимди, денениң өлимин басынан өткерўи мүмкин. Олардың ҳеш бири екинши өлимди басынан өткерўи керек емес, ол Уллы Ақ Тахтта бериледи (Аян 20:11-20). Смирна дәўириндеги шәҳитлер, ҳәм содан берли көп әсирлер даўамында, мәңги ҳүкимниң екинши өлиминен иммунитет бериўши усы ўәде арқалы терең хошаметленген (Лука 12:4-5). Мухаддес Жазыўлар бундайлар ҳаққында былай дейди: «оларға дүнья ылайық емес еди» (Еврейлерге 11:38). Ҳәр қандай жағдайда, биз өлсек те, өлмесек те, адамның зыян жеткере алмайтуғын нәрсе бар. Содан кейин, ақыр ақыбетте, ақырғы сынақ ҳәм ҳүким мүминге тиймейди. Оны ҳәзирги азап ҳәм қуўғын-сүргүнде сақлап атырған Ол ең үлкен сынақты (Кресттеги өлимди) басынан өткерди, сонда мүмин ҳүким күнине байланыслы батырлыққа ийе болыўы мүмкин (1 Юхан 4:17).
Егер кимде-ким мәсихши сыпатында азап шексе, уялмай, ал усы себепли Қудайды даңқласын. (1 Петр 4:16)
Ийса Мәсих, бизге керек болғандай, күн сайын мәрҳамат береди ҳәм беретуғын болады. Бул бизди Оның келиўин күтип атырғанда, ҳәзир Оған садық болыўға хошаметлесин.
