Yushvanıń sońǵı sózleri tásirli hám shın júrekten edi; ol endi wáde etilgen jerde jasap atırǵan Izraildi Rabbige sadıq bolıwǵa hám Oǵan xızmet qılıwǵa eskertti:
«Endi Rabbiden qorqıń hám Oǵan pák hám shın júrekten xızmet etiń; ákesińiz dáryanıń arǵı tárepinde hám Mısırda xızmet etken qudaylardı taslań; hám Rabbige xızmet etiń. Eger Rabbige xızmet qılıw sizge jaman kórinetuǵın bolsa, búgin kimge xızmet qılıwıńızdı tańlań; ákesińiz dáryanıń arǵı tárepinde xızmet etken qudaylarǵa ma, yamasa siz jasap atırǵan jerdiń Amoriy qudaylarına ma; biraq men hám meniń úyim Rabbige xızmet etemiz» (Yushva 24:14-15 JND).
Bul tapsırma Yushvanıń kúni boyı hám Izrail aqsaqallarınıń kúni boyı dawam etti.
Quday Yushva ólgennen keyin sol aqsaqallardıń ómirin miyrimlilik penen uzarttı. Biraq tez arada pátiwkeshlik baslandı, «hám Izrail balaları Rabbiniń kóz aldında jamanlıq isledi hám Baalǵa xızmet etti. Hám olar Rabbini tasladı ... hám basqa qudaylarǵa erdi ... óz átirapındaǵı xalıqlardıń qudaylarına» (Hákimler 2:11-13). Olardıń sadıqsızlıǵı nátiyjesinde, Rabbiy olardı dushpanlarınıń qolına tapsırdı. Álbette, bul azap Izraildi Rabbige jalbarıwǵa májbúr etti, hám Ol olardı hákimler arqalı qutqardı. Samsonnan aldınǵı barlıq hákimler – Otniel, Ehud, Shamgar, Debora, Gideon, Yefthah, Ibzan, Elon hám Abdon sıyaqlılar – Izrail pátiwkeshliginiń ortasında kóterilgen edi hám Quday tárepinen kúshli túrde qollanılǵan edi. Olar Izraildi sol waqıttaǵı dushpanınan qutqarıw ushın kóterilgen sıyaqlı edi. Álbette, Izrail bul hákimler húkimranlıq etken waqıtta jaqsı minez-qulıqta boldı.
Samson bolsa, ózleri húkimranlıq etken Filistiyalıqlardan Izraildi qutqarıw ushın tuwılıwdan aldın tayarlanǵan arnawlı bir ıdıslı edi. Qudaydıń Samson ushın názerde tutqan jarqın keleshegine qaramastan, ol ózi jeńiwi kerek bolǵanlar menen qasınnan aralasqanı ushın, bul jarqınlıq tiykarınan ómiriniń aqırında kórindi. Keliń, Hákimler 13-16 hám Evreyler 11-de tabılǵan Samsonnıń minez-qulqın úyrenip kóreyik, onıń jarqın keleshegin, dushpan menen aralasıwın, ósh alıw ushın gúreskenin, sońǵı isenimin hám isenim zalına qosılǵanın kórip shıǵayıq.
Jarqın keleshek
Samsonnan aldınǵı hákim Abdon Izraildi segiz jıl basqardı, keyin óldi (Hákimler 12:15). Onıń óliminen keyin dárhal Izrail balaları Rabbiniń kóz aldında jamanlıq isledi hám qırq jıl dawamında Filistiyalıqlardıń qolına berildi. Úmit joq sıyaqlı edi. Basqa hákimler Rabbiy tárepinen xalıqtı qutqarıw ushın shaqırılǵanda úlken adamlar edi. Biraq Rabbiy keyingi hákim ushın bunnan da úlken nárse oylap qoyǵan edi. Manoah hám onıń tuwmaytuǵın hayalı bala ushın duwa etip atırǵan edi; Rabbiy olardıń duwasına juwap berdi hám Izrailge qutqarıwshı bolatuǵın ulıw berdi. Biz ózimizdi hálsiz, tuwmaytuǵın hám ǵárezli sezgenimizde, Rabbiy hárdayım bunnan da úlken nárse oylap qoyadı. Ol hárdayım úlken maqset haqqında oylaydı: «Onıń oyları bizdiń oylarımızdan joqarı» (Isaya 55:8-9).
Perishte Manoahniń hayalına kórindi hám oǵan olardıń bolajaq ulı hám Izrail úmiti haqqında ayttı. Ol oǵan tamaqlanıwı haqqında kórsetpeler berdi hám olardıń ulı qursaqtan baslap Nazarit bolatuǵının ayttı. Samson ushın qanday keleshek! Sanlar 6-ǵa qaraǵanda, Nazarit wádesi dúnyadan tolıq ajıralıwdı hám Rabbige baǵıshlanıwdı óz ishine alǵan.
Nazarit sharap, kúshli ishimlik, sharap sirkesi, kúshli ishimlik sirkesi, júzim suwı hám júzimnen tiyılıwı kerek edi; ol júzimniń dánlerin de, qabıǵın da jemesligi kerek edi. Bulardıń bári dúnya menen baylanıslı maslıq hám lázzetten tiyılıwdı ańlatadı. Onıń lázzeti Rabbide tabılıwı kerek edi. Ol shashın óstiriwi kerek edi, bul dúnyadan ajıralıw hám Rabbige ǵárezlilik belgisi edi. Aqırında, ol ólik denesi menen nájislenbesligi kerek edi, bul gúná shiriwi hám dúnya nájisligi menen nájislenbew belgisi edi.
Rabbiy Samson ushın bul wádeni berdi, sebebi Ol onı kúshli túrde qollanıwdı qáledi. Manoahqa hayalı tárepinen jaqsı xabar aytıldı, hám bul olardıń qurbanlıǵınıń jalınında kóterilip, basqa hesh qashan kórsetilmegen perishte tárepinen tastıyıqlandı (Hákimler 13:18-21). Samson, ákesi hám anası tárepinen áli atalmasa da, jarqın keleshekke iye edi. Onıń atı «kishi quyash» degen mánisti ańlatadı. Rabbiy onıń nur shashıwın qáledi! Ol taqwalı ata-anasınıń ulı sıpatında, Qudaydıń Nazariti sıpatında hám Izrail balaların Filistiyalıqlardıń qolınan qutqarıwdı «baslaytuǵın» hákim sıpatında nur shashıwı kerek edi. Rabbiy biz ushın qanday jarqın múmkinshiliklerge iye! Hákimler 13:24-25-te úlken ruwxlandırıw berilgen: Samsonnıń aldın tuwmaytuǵın hayaldan tuwılıwı, onıń keyingi ósiwi, Ruwhtıń Dan lagerinde (bul «húkim etiw» degen mánisti ańlatadı) onı qozǵata baslawı.
Dushpan menen aralasıw
13-bap Samsonnıń jaqsı jaǵdayda bolıwı menen tawsıladı, biraq keyingi bapta ol Timnatqa túsip, dushpan menen aralasıp atırǵanın kóremiz. Ol Rabbiy onı jeńiw ushın kótergen adamlar menen aralastı. Ol Filistiyalıqlar arasında bir hayaldı taptı: «Ol maǵan jaqsı unaydı». Onıń ákesi onı «súnnet etilmegen Filistiyalıqlardıń» qızına úyleniwden eskertti (14:3). Biraq Samson ózin qanaatlandırıwǵa umtıldı. Tómengi basqısh baslanǵan edi.
Injil bizdi imansızlar menen teń bolmawǵa eskertedi (2 Korinfliler 6:14). Samson ózin, óz shańaraǵın hám pútkil Izraildi Filistiyalıqlar menen baylanıstırdı. Injil sonıń menen birge bılay deydi: «Ásker bolıp xızmet etken hesh kim ózin turmıs isleri menen shatastırmaydı, sebebi ol ózin ásker etip jazǵan adamdı qanaatlandırıwı kerek» (2 Timotiy 2:4). Biraq Samson, Izraildegi basshı, Quday xalqınıń dushpanı menen aralastı, bul aqır-aqıbet pátiwkeshlikke alıp keldi. Rabbiy Filistiyalıqlarǵa qarsı imkaniyat izlep atırǵan bolsa da, Samsonnıń erkiniń bar ekenligi anıq edi. Rabbiy bizdiń pátiwkeshliklerimizdi de qollanadı. Jas arıstan oǵan qarsı gúrkiredi, biraq Ruwhtıń kúshi menen ol onı óltirdi (Hákimler 14:5-6). Shaytan «gúrkiregen arıstan» sıpatında keldi.
Samson arıstandı jeńdi, biraq keyin onıń ayyorlıqlarına (úsh hayal) tústi. Ol hayalǵa úylendi hám dushpan menen toy etti. Ol bir tabıspaq ayttı hám Filistiyalıqlardıń húkimdarları onıń hayalın juwabın alıwǵa májbúr etti. Haqıyqıy túrde, dushpan materiallıq zatlardı, otız kóylek hám otız kiyim alıw ushın ólim menen qorqıttı. Bap Samsonnıń hayalı onıń joldasına berilgeni menen pátiwkeshlik penen tawsıladı. «Kishi quyash» kúńgirtlendi hám jarqın keleshek qarańǵı kórindi!
Gúresiw, biraq ósh alıw ushın
15-bapta biz Samsonnıń gúreskenin kóremiz, biraq ósh alıw ushın. Hayalınıń basqaǵa berilgenin bilgennen keyin, ol Filistiyalıqlardıń eginlerin órtedi. Óz gezeginde, olar onıń hayalın hám qaynatasın óltirdi. Ózin ósh alıw ushın, Samson olardı «úlken qırǵın» menen urdı (15:7-8). Rabbiy jaǵdaydı qollanǵan bolsa da, Samson Rabbiniń abırayın hám Onıń xalqın qorǵawı kerek edi, ózin ósh alıwı emes. Bizdiń minez-qulqımız bizdi Rabbiniń abırayın qorǵawǵa yamasa ózimizdi ósh alıwǵa májbúr etedi me? Biz Rabbiniń urısların ózimizshe, óz jolımız benen gúresip atırmız ba? Qayǵılısı, Yahuda da Samsonǵa qarsı shıǵıwǵa májbúr boldı, óz qáwipsizligi ushın onı Filistiyalıqlarǵa tapsırıw ushın úsh mıń adam jiberdi.
Hákimler 15:14-15-te Quday Ruwhı oǵan tústi, onıń baylanısların úzdi hám ol eshektiń jaq súyegi menen mıń adamdı óltirdi. Qudayǵa shúkir, Ol hárdayım óz qulları menen, hátte pátiwkeshlikte de. Onı Filistiyalıqlardan qutqarıwdan tısqarı, Ol hálsiz Samsonǵa suw berdi. Haqıyqattan da, Ol sharshaǵanlardı sergitadi! 15-bap bul sózler menen tawsıladı: «Hám ol Filistiyalıqlar dáwirinde Izraildi jigirma jıl basqardı». Samsonnıń ómiriniń bul bóliminde biz quyash nurınıń birneshe sáwlelerin hám kóp pátiwkeshlikler arasında Qudaydıń kóp miyrimliligin kóremiz.
Imannıń sońǵı háreketi
Samsonnıń ómiriniń sońǵı babında eki hayal bar. Ol Gahazda (bul «ol kúshli edi» degen mánisti ańlatadı) bir jeńil minezli hayal menen tún ótkizdi. Bosqa, Filistiyalıqlar erteń menen onı óltiriw ushın pusqı quradı. Biraq yarım túnde ol qalanıń qapılarınıń esiklerin, olardıń baǵanaların hám temirleriniń bári menen birge alıp, Hebronǵa jaqın tawǵa alıp bardı. Qudayǵa shúkir, bizge túnde qosıqlar hám azatlıq bergen Birine, ol Pavel hám Silasqa túrmede bergenindey. Sorek oypatlıǵında, Delila (bul «tómengi basqıshqa túsirilgen» degen mánisti ańlatadı) onıń sońǵı ólimine sebep boldı. Samson, aqırına shekem dushpan menen oynap, «dushpannıń ayyorlıqları» tárepinen jeńildi. Hikaya tanıs; ol óziniń úlken kúshiniń sırrın ashıp berdi. Ol ózin aldınǵıday erkin silker dep oyladı, biraq kúshi joq ekenligin taptı (16:20-21). «Kózlerdiń qáwesi» onı ómiriniń kóp bóliminde qıyınshılıqqa salǵan edi, endi Filistiyalıqlar sol kózlerin shıǵarıp aldı!
Kishipeyillik hám jeńiliwde, Samson túrmede haywan sıyaqlı dán tartıwǵa májbúr boldı. Onıń jetı shashı, Nazarit wádesiniń sırtqı belgisi kesip taslandı. Ol ómiriniń kóp bóliminde saqlay almaǵan baǵıshlanıwdıń sırtqı belgisinen ayırıldı. Biz ózimizdiń ishki baǵıshlanıwımızdıń sırtqı belgisi menen qalaymız? Biz nurımızdıń shashıwına jol berip atırmız ba? Samson ómirin zanjirde tawsıladı.
Anasınıń qursag'ınan baslap Qudayǵa baǵıshlanǵan bul hákim, ishimlik iship mas bolǵan Filistiyalıqlar tárepinen masqaralanıw ushın túrmeden shıǵarıldı. Biraq Qudayǵa Onıń barlıq jetkilikli miyrimliligi ushın shúkir! Samsonnıń jaǵdayında, onıń shashı túrmede ósiwdi basladı. Rabbiy onıń sońǵı duwasın esitti hám juwap berdi, oǵan «óliminde ómirinde óltirgenlerinen kóbirek» Filistiyalıqlardı óltiriwge múmkinshilik berdi (16:30). Samsonnıń isenimi qayǵılısı, tek ómiriniń aqırında kórindi. Biraq Injil onı óliminde maqtaǵan. Samson Ruwh birinshi ret bul «kishi quyashqa» tásir etken jerge jerlendi.
Iman zalları
Bizge Samsonnıń ómiri pátiwkeshliklerge tolı bolǵanday kóriniwi múmkin, biraq ol Evreyler 11-degi «Iman zalında» tawsıldı. Bul úlken dizimge Abel, Enoh, Nuh, Ibrahim, Ishak, Yakup, Yushva hám Samson sıyaqlı ataqlı adamlar kiredi (Evreyler 11:32). Adam Samsondı bul dizimge qoymadı – Quday qoydı. Samson ushın Qudayǵa shúkir! Keliń, ómirimiz boyı Rabbiy ushın jaqsı júgiriwge háreket eteyik, biraq eger pátiwkeshlikke ushırasaq, jaqsı tawsıwǵa umtılıyq.
Quday qálegen minez-qulıqqa iye bolǵan ómirdiń sırrı – «Eń Joqarıdıń jasırın jerinde jasaw hám Qudaydıń kólegesinde turıw» (Zabur 91:1). Rabbiy Samson ushın ol tuwılmasınnan aldın da úlken joybarlarǵa iye edi. Samson, Izraildi Filistiyalıqlardan qutqarıwı kerek bolǵan kúshli hákim, qayǵılısı, Qudaydıń úlken kúshin óziniń úlken hálsizligi arqalı úyrendi. Kóp waqıtları, qayǵılısı, biz de sonı sonday úyrenemiz.
