Adamlar instinktiv túrde dinge isenedi; olar «durıs hám nadurıs» degen nárse bar ekenin biledi. Biraq, qutqarılmaǵan adamlar ózlerin derlik hárdayım «jaqsı» dep esaplaydı. Hátte, derlik barlıq jınayatshılar ózleriniń ayıpsız ekenin aytadı! Men bunı jeke tájiriybemnen bilemen; men túrme xızmetinde kóp jıllar isledim. Adamlar oylaǵanına qarsı, Quday adamdı óz jollarına qoyǵanda, «Jer júzindegi barlıq adamlar... óz jolların buzǵan» (Jaratılıs 6:12 NIV).
Ózleriniń nadurıs islerin moyınlaǵanda, adamlar kóbinese, eger nadurıs ekenin bilgende, nadurıs islemegen bolar edik dep oylaydı. Olar: «Eger men ne islewim kerek ekenin bilgenimde, men onı islegen bolar edim» deydi. Bul, ámelde, Izraillikler Nızam berilgende aytqan sózleri: «Rabbiy aytqan hár bir nárseni biz isleybiz» (Shıǵıw 24:3). Onıń talapları barlıǵı da ádewir tiyisli kóringen, biraq olar onı isley almadı! Sonlıqtan, «hesh kim Nızam arqalı Quday aldında aqlanbaydı» degen baqlanǵan fakt bar (Galatiyalılar 3:10-11).
Al Eski Ahd áwliyeleri she? Olardıń Nızamdı saqlaw arqalı aqlanbaǵanın atap ótiw kerek, sebebi «Nızamdı saqlaw arqalı hesh kim aqlanbaydı» (Galatiyalılar 2:16). Olar «meyirim arqalı... isenim arqalı» qutqarılǵan (Efesleyler 2:8; Evreyler 11:2-39). Sol sıyaqlı, búgingi kúnde hesh kim nızamdı saqlaw arqalı qutqarılmaydı.
QUTQARILIW: Nızamlılıq penen be?
Galatiyalılar hám olardan keyingi kóplegen adamlar Nızamdı saqlaw arqalı qutqarılıwǵa erise alamız dep oylaǵan: «Endi siz óz maqsetińizge adamgershilik kúshi menen erisiwge háreket etip atırsız ba?» (Galatiyalılar 3:2-3). Biraq Galatiyalılarǵa jazılǵan Xat adamlar «On buyrıqtı saqlaw» arqalı qutqarılıwı múmkin degen ideyanı biykar etedi, kóplegen adamlar aytqanday. Ol bunnan tısqarı, qutqarılıwımızdı saqlaw ushın olardı saqlawımız kerek degen hár qanday ideyanı biykar etedi, kerisinshe bizdi «bekkem turıń, sońınan ózińizdi qullıq boyıntırıǵı menen qaytadan júklemeń» dep eskertedi (Galatiyalılar 5:1). Nızamlılıq nadurıs jantasıw.
«Qullıq boyıntırıǵı» qutqarılıw ushın nárselerden «bas tartıwdı» talap etedi degen táliymat arqalı da júkleniwi múmkin. Qutqarılıw gúna qullıǵınan azat etiw bolǵanlıqtan, qutqarılǵısı kelgen adam gúnadan azat bolǵısı keledi, gúna islewdi toqtatqısı keledi! Sonlıqtan, gúna islewdi toqtatqısı kelgen adam ushın, gúna islewdi toqtatıw endi hesh nárse berip atırǵanday sezilmeydi!
«Nárselerden bas tartıw» haqqında sóylew arbanı attan aldın qoyıw boladı. Qutqarılıwdan keyin, ruwxıy jetiklikke eriskende, biz «hámme ushın paydalı hám jaqsı nárselerdi» ajırata alamız. Ruwxıy jetik adamlar «jaqsı islerdi islewge ózlerin baǵıshlawǵa itibar beredi» (Tit 3:8). Olar hesh nárse berip atırmız dep oylamaydı. Óziniń «nárselerden bas tartıw» arqalı qutqarılǵanın oylaǵan adam tez arada ózin-ózi ádilli nızamshıl boladı.1
QUTQARILIW: Iyman menen!
Qutqarılıwǵa bolǵan Injil jantasıwı meyirim arqalı iyman menen. «Ol bizdi, biz islegen ádilli islerimiz ushın emes, al Óziniń meyirimi ushın qutqardı... sonlıqtan Onıń meyirimi menen aqlanıp, biz máńgilik ómir miyrasxorları bolamız» (Tit 3:5-7).
Onda jaqsı isler qay jerden keledi? Bizge aytılǵan: «Siz iyman arqalı qutqarılǵansız... isler menen emes, sonlıqtan hesh kim maqtanbaǵay. Sebebi biz Qudaydıń jaratqanı, Isa Máshixte jaqsı islerdi islew ushın jaratılǵanbız» (Efesleyler 2:8-10). Elshi nızamshıl Galatiyalılar menen pikirlesip, «Qudaydıń Ulı... meni súydi hám Ózin men ushın berdi... Eger ádillik Nızam arqalı alınǵan bolsa, Máshix biykárǵa óldi» (Galatiyalılar 2:20-21) deydi. Anıq, qutqarılıw iyman arqalı.
QUDAYLIQ ÓMIR: Nızamlılıq penen be?
Sırtqı jaǵınan, nızamlılıq qudaylıq ómirge erisiw ushın jaqsı jol bolıp kórinedi; bul onıń ne ushın evreylerdi, Galatiyalı Máshixshilerdi hám Kolosalı Máshixshilerdi ózine tartqanınıń sebebi bolıwı múmkin. Kolosalılar «qaǵıydalarǵa: ‘Uslama! Tatpa! Tiyme!’... adamgershilik buyrıqları hám táliymatlarına tiykarlanǵan. Bunday qaǵıydalar aqıllı bolıp kórinedi... biraq olar sezimlik qanaatlanıwdı sheklewde hesh qanday qımbatqa iye emes» (Kolosalılar 2:20-23).
Máshixshiler basqalarǵa nızamshıl turmıs tárizin májbúrlewge umtılıwı múmkin; elshi Piter sonday isledi (Galatiyalılar 2:14), hám búgingi kúnde kóplegen húrmetli Máshixshiler de háreket etip atır! Olar qalay isleyedi? Bizdi ózleriniń pikirlew usılına sáykeslestiriw ushın, olar bizdi gúna emes islerdi islegenimiz ushın ayıplı sezdiriwge májbúrleydi! Mısalı, bir ret men jas Máshixshiniń: «Futbol oyınına barıwdıń nesi nadurıs?» dep sorap atqanın estidim. Nızamshıl Máshixshi tez arada: «Eger siz bul sorawdı berseńiz, siz onıń juwabın júregińizde bilip turǵansız» dep juwap berdi. Bunday burmalaw tańqalarlıq dárejede tabıslı! Bizdiń úlgimiz Rabbiy Isa bolıwı kerek, Ol olar menen birge tamaqlanǵanı ushın Fariseyler tárepinen «salıq jıynawshılar hám gúnákarlar dostı» dep ayıplanǵan – basqasha aytqanda, jaman gúwalıq! (Matta 11:19).
Bunday adamlar bizdiń hár qanday lázzetleniwimizge qarsı sıyaqlı, kórinetuǵın bolǵanday, Qudaydıń aspanlarda «bizdi... máńgilik lázzetleniwler menen toltıratuǵının» (Zabur 16:11) bilmeydi. Pawl bizge bunday nızamlılıqqa qarsı nátiyjeli Injil juwabın beredi! Ol: «Hár bir nárse maǵan ruqsat etilgen,» deydi, biraq keyin ol gúnanı qosqan joq ekenin kórsetip: «Qudaydı óz deneńiz benen húrmet etiń» deydi (1 Korinfliler 6:12, 20).
Nızamshıllar óz ideyaların basqalarǵa májbúrlewdiń basqa bir usılı – «dúnyalıqqa» qarsı Injil táliymatın nadurıs qollanıw. Bir joqarı húrmetli Injil túsindiriwshisi túsindirgenindey, «Biz dúnyanı súyiw tek ǵana kórsetiw hám lázzetleniwge, muzıka yamasa biyge, ańshılıqqa, atıwǵa, at jarıslarına h.t.b. qızıǵıwshılıq dep oylamawımız kerek.» 2 Bul nárselerdi dúnyalıq dep belgilew arqalı biz qudaylıq bolamız dep oylaw jalǵan.
Nızamshıllar kóbinese nızamshıllıqtıń qansha zıyanlı ekenin bilmeydi. Ol adamlarǵa haqıyqıy Máshixshilikten uzaqlastıradı. Galatiyalılarǵa eskertiw beriliwi kerek edi: «Saq bolıń, áytpese bir-birińizdi joq etesińiz» (Galatiyalılar 5:15). Nızamshıllıqtıń basqa bir zıyanlı tásiri – ol ózin-ózi ádilli etedi. Ózin-ózi ádilli adam basqa adamdı «jumsaqlıq ruwxında» qalay «qayta tikley aladı» (Galatiyalılar 6:1 JND), Galatiyalılarǵa úyretilgendey?
QUDAYLIQ ÓMIR: Meyirim menen!
Haqıyqıy qudaylıq ómirdiń bir bólegi sıpatında, nızamshıl Galatiyalılarǵa «bárshe adamlarǵa jaqsılıq islew, ásirese isenimshiler shańaraǵına tiyisli bolǵanlarǵa» aytılǵan (Galatiyalılar 6:10 NIV). Bizge aytılǵan, eger biz basqalarǵa ǵamqorlıq kórsetsek, «Quday sizge barlıq meyirimdi mol etip bere aladı, sonlıqtan... siz hár bir jaqsı iste mol bolasıńız... (hám adamlar) júrekleri sizge qaray umtılıp, Quday sizge bergen artıqsha meyirim ushın» (2 Korinfliler 9:8,14). Meyirim, nızamshıllıq emes, haqıyqıy Máshixshilik gúwalıǵı!
Meyirim menen jasap, biz «itibar beremiz», «nızamlı túrde» erkin bolǵanımızda da, «erkinlikti qollanıw kúshsizler ushın tosıq bolmasın» (1 Korinfliler 8:9). Sonıń menen birge, biz «tosıq» («qorlaw» KJV) haqqındaǵı áhmiyetli Injil táliymatın basqalardıń ar-namısına májbúrlew ushın qollanıw qızıǵıwshılıǵınan saqlanamız.3 Sońınan, eger bizdiń qálewimiz haqıyqıy qudaylıq bolsa hám biz qanday da bir «qátelikke ushırasaq», biz «ruwxıy» bolǵanlar hám bizdi «qayta tiklewge» háreket etip atırǵanlardıń járdemin qabıl etemiz. Sol sıyaqlı, eger bizdiń qálewimiz basqalarda haqıyqıy qudaylıqtı rawajlandırıw bolsa, biz olardı meyirim menen qayta tiklewge umtılıp, óz jantasıwımızda ózimizdiń kúshsizligimizdi bilgenimizdi kórsetemiz (Galatiyalılar 6:1). Eger biz ózimizdiń kúshsizligimizdi túsingen bolsaq, ózin-ózi ádilli kórsetiw ornına meyirim menen jaqsıraq háreket ete alamız!
JUWMAQ
Qudaylıqqa bolǵan jantasıwımız «islew kerek» nárselerge emes, al «islewge bolmaytuǵın» nárselerge basım jasawı kerek, sebebi «biz adamlarǵa emes, al Qudayǵa jaǵıwǵa háreket etip atırmız» (1 Tesalonikalıqlar 2:4), hám «islewge bolmaytuǵın» nárseler kóbinese tek adamlarǵa jaǵıw ushın «islenbeytuǵın» nárseler boladı. Biz kórgenimizdey, eki jantasıw bar – nızamlılıq hám meyirim. Bul jantasıwlar yamasa xızmetler tómendegishe salıstırılǵan: «Meyirim xızmeti... ruwxıy jetiklikke alıp keledi. Ol Máshix penen... hám Shirkew menen bánt. Bizdiń ǵamqorlıǵımız Onıń dańqı hám Onıń xalqınıń abadanlıǵı boladı. Nızam xızmeti (yamasa nızamlılıq) bizdi ruwxıy nárestelik jaǵdayında saqlaydı... Bizdiń tiykarǵı ǵamqorlıǵımız sırtqı sáykeslik boladı, bul denege eń qanaatlandırıwshı... biraq hár qanday kodqa hár qanday dárejede sáykeslik Qudaydıń áwliyeligine bolǵan standartınan ádewir tómen, sebebi júrek hesh qashan jetilmeydi.» 4
Usılayınsha, biz qutqarılıw hám qudaylıq ómir ushın qosımsha potencial nızamlılıq xızmeti menen emes, al meyirim xızmeti menen ámelge asırılatuǵının kóremiz.
JUWMAQLAWSHI ESKERTPEler
- Ayırım isenimshiler: «Men nanı sindiriwge layıqlı seziniwim ushın kóp waqıt ketti» degen. Ókinishke oray, Máshixshiniń «layıqlı seziniwine» kóbinese óz-ózinen gúna bolmaǵan nárselerden «bas tartıw» arqalı toparǵa sáykes keliwi sebep boladı.
- William Kelly, Yuxanna Elshiniń Xatların túsindiriw, b. 137, 1905, qayta baspa 1970, Believers Bookshelf, Sunbury, PA, USA 17801.
- Injilde «skandalon» sózi skandalon «súrinip qalıw» degen mánisti bildiredi. Ol «qorlaw» (KJV) degen mánisti, «qorlaw» sóziniń házirgi mánisinde bildirmeydi. Jetik Máshixshiniń jas isenimshige: «Bul meni qorlaydı» dep, óz ar-namısın májbúrlew ushın aytıwı Injildi nadurıs qollanıw boladı.
- Byron E. Crosby, «Biz turǵan bul meyirim»; Haqıyqat sózleri, 49-tom, 1-san, Yanvar-Fevral 2006, b. 13.
Alan H. Crosby tárepinen″}]
