Римлилер 8 – Кудайдың Жеңиси ҳәм Биздиң Нығметлеримиз
Римлилер 8-ге қарап, өзимни терең ҳәм кең океан алдында турғандай сеземен. Кудай Сөзиниң сол таңқаларлық бөлими де сондай. Есимде, кишкене бала ўақытымда Арқа теңиз жағасында аяқларымды суўға салып турғаным. Бул таңқаларлық тәжирийбе еди, бир ўақыттың өзинде тартымлы ҳәм қорқынышлы. Кейинги өмиримде, бир баланың океан жағасында, қолында кишкене қумыра менен турып, әкесине: «Мен океанды қумырам менен босатаман», – дегенлигин оқыдым. Бул тәжирийбелер Римлилер 8-ди оқығандағы тәсирлеримди биршама сүўретлейди. Ҳақыйқатында да, бул таңқаларлық, үлкен ҳәм ақылды шатастыратуғын, бирақ бул бөлим оқыўшыны төмендеги таңқаларлық сөз бенен оған жақынласыўға шақырады: «Енди Мәсих Ийсада болғанларға ҳеш қандай айыплаў жоқ» (1-аят KJV).
Биз бул аятта көрсетілген әҳмийетли орынға қалай жетемиз? Кудай бул әҳмийетли хабарды жеткериў ушын арнаўлы таярланған қуралды қолланды. Жаңа Ўәсиятта Тарсустың Шаўылының қутқарылыўы ҳәм шақырылыўы ҳаққында жети үзилиў бар, ол ҳаўарий Павлус болды (Ҳаўарийлердиң ислери 9:1-30, 22:1-21, 26:1-23; Галатиялыларға 1:11–2:10; Филиппиялыларға 3:1-14; 1 Тиметейге 1:13-15; 2 Тиметейге 1:11). Мен ҳәр бир оқыўшыны руўхый пайдамыз ушын берилген бул үзилиўлерди үйрениўге шақыраман.
Римлилер китабында жети мәрте «Не айтамыз?» деп соралған. Ҳәр бир ушырасыў жаңа теманы, сораўды ямаса жуўмақты киргизеди, олар биздиң руўхый өсиўимиз ушын жазылған:
«Кудай әдалатсыз ба?» (3:5). Ибраҳим не тапты? (4:1). «Биз гүнада даўам етемиз бе?» (6:1). «Нызам гүна ма?» (7:7). «Егер Кудай биз ушын болса, ким бизге қарсы бола алады?» (8:31). «Кудайда әдалатсызлық бар ма?» (9:14). Басқа миллетлер исеним арқалы әдалатқа жетти ме? (30-аят).
Римлилерге жазылған хат Римлилерге жазылған хат бай, терең ҳәм қыйын, бирақ ол толығы менен таңқаларлық. Оның тийкарғы темасы «әдалат», яғный «Кудай менен қалай дурыс болыў керек». Гүнакар адамларға бундай әдалат керек (1:18–3:20). Кудай оны тәмийинлейди (3:21-26); исеним оны қабыл етеди ҳәм бастан кеширеди (5:1–8:17), ал Кудай оны мәңгилик нығмет етеди (8:18-39). Миллет сыпатында, Исраил әли оны қабыл етпейди (Римлилер 9–10), бирақ Кудай Өз әдалатын мүминлердиң өмиринде көрсетеди, олар яҳудийлерден ямаса басқа миллетлерден алынған болсын (Римлилер 11–16).
Римлилер 8 – бул әжайып бөлим, оған ҳәр түрли атамалар берилген. Олардың бири айрықша: «Қутқарылыў ҳәм Жеңис Қосығы». Әлбетте, Ийса Мәсих барлық мүминлерди ҳақыйқый жеңимпазлар, Шайтанның, гүнаның, өлимниң, тәнниң, нызамның ҳәм басқалардың күши үстинен жеңимпаз болыўын қәлейди. Ҳақыйқатында да, Римлилер 8-ди «Жеңимпаздың Қосығы» деп атаўға болады – әсиресе 7-бөлимниң қандай қыйын сораў менен жуўмақланғанын есапқа алсақ: «Мени бул өлим тәннен ким қутқарады?» (24-аят esv). Бул үмитсизлик налысы болған сораўға жеңис жәриялаў арқалы қалай жуўап берилгенине итибар бериң. Жеңилиў орнына, 25-аятта былай делинген: «Ийса Мәсих Хожамыз арқалы Кудайға шүкирлер болсын!» Бул қалай мүмкин?
Римлилер 1–8 гүнакарлардың қутқарылыўы ҳәм Кудайдың қәлеўине муўапық (8:27) Кудайдың шаңарағының бир бөлеги болыў ушын Кудайдың жолын көрсетеди. Таңқаларлық тәризде, «Кудайдың сүйиўи бизге берилген Мухаддес Руўх арқалы жүреклеримизге төгилген» (5:5). Ҳеш нәрсе бизди «Мәсихтиң сүйиўинен» ҳәм «Кудайдың сүйиўинен» (8:35,39) айыра алмайды.
Бул сүйиў биз мүмин болғанда алатуғын «жаңа өмир» менен байланыслы (6:4, қараң 7:6). Римлилер 8-диң төмендеги жобасын оқып, бул жаңалықтан бир нәрсени түсиниўге ҳәрекет етейик. Әлбетте, бөлимниң ҳәр түрли жобалары берилиўи мүмкин.
Биздиң жаңа орнымыз – ҳүкимнен азатлық; нәтийже: айыплаў жоқ (1-4-аятлар).
- Биздиң жаңа өмиримиз – жеңилиўден азатлық; нәтийже: жеңис ҳәм жеңилиў жоқ (5-13-аятлар).
- Биздиң жаңа қатнасымымыз – қорқыўдан азатлық; нәтийже: еркинлик ҳәм уллар сыпатында жақынлық (14-17-аятлар).
- Биздиң жаңа үмитимиз – үмитсизликтен азатлық; нәтийже: руўхый түсиў жоқ (18-25-аятлар).
- Биздиң жаңа жәрдемимиз – жәрдемсизликтен азатлық; нәтийже: бәле жоқ (26-27-аятлар).
- Биздиң жаңа билимимиз – душпанымыздан азатлық; нәтийже: исеним (28-30-аятлар).
- Биздиң жаңа кепиллигимиз – қәўетерден азатлық; нәтийже: айырылыў жоқ (31-39-аятлар).
- «Мәсих Ийсада» деген сөз Жаңа Ўәсиятта 49 (7х7) мәрте ушырасады (JND). Бул ҳәр бир мүмин ҳәзир ҳәм мәңгиликке баҳра алыўы мүмкин болған таңқаларлық қатнасықты билдиреди. «Мәсих» ибранийше «Масих» («Машиах», «Майланған») сөзиниң грекше атамасы, ал «Ийса» бар болған ең таңқаларлық ат (грекше «Иесоус», ибранийше «Йешуа»дан). Бул ат Оның Яҳўа, яғный Йеҳўа екенлигин билдиреди. Оның бул дүньяға келиўинен баслап (Матта 1; Лука 1-2), Ол толығы менен адам болған ҳәм солай болып қалмақта. Бул ҳеш қашан таўсылмайтуғын үлкен сыр (1 Тиметейге 3:16), ҳәм ол басқа үлкен сыр менен тығыз байланыслы, яғный Кудай илҳам еткен Жазыўлар (2 Тиметейге 3:16).
Төменде Дарби аўдармасынан Римлилер 8-диң тексти берилген. Биз басқа деректен алынған атамаларды қостық, олар қалың ҳәриплер менен басылған. Олар илҳамланған Сөздиң бир бөлеги емес.
Мәсихте болғанлар айыплаўдан азат
1Енди Мәсих Ийсада болғанларға ҳеш қандай айыплаў жоқ. 2Себеби Мәсих Ийсадағы өмир Руўхының нызамы мени гүна ҳәм өлим нызамынан азат етти. 3Себеби нызамның тән арқалы әлсиз болғанлығы себепли ете алмаған нәрсесин, Кудай Өз Улын гүналы тәнге уқсас тәнге жиберип, ҳәм гүна ушын, тәнниң ишиндеги гүнаны айыплады, 4нызамның әдалатлы талабы бизде орынланыўы ушын, биз тәнге муўапық емес, бәлки Руўхқа муўапық жүремиз.
Тәннен келетуғын зыян
5Себеби тәнге муўапық болғанлар тәнниң нәрселерин ойлайды; ал Руўхқа муўапық болғанлар Руўхтың нәрселерин. 6Себеби тәнниң ойы өлим; ал Руўхтың ойы өмир ҳәм тынышлық. 7Себеби тәнниң ойы Кудайға душпанлық: себеби ол Кудайдың нызамына бойсынбайды; себеби ол ҳеш қашан бойсына алмайды: 8ҳәм тәнниң ишинде болғанлар Кудайды разы ете алмайды.
9Бирақ сизлер тәнниң ишинде емес, бәлки Руўхтың ишиндесиз, егер Кудайдың Руўхы сизлерде жасаса; бирақ егер кимде Мәсихтиң Руўхы болмаса, ол Оныкы емес: 10бирақ егер Мәсих сизлерде болса, тән гүна себепли өлик, бирақ Руўх әдалат себепли өмир. 11Бирақ егер Ийсаны өликлер арасынан тирилткен Оның Руўхы сизлерде жасаса, Мәсихти өликлер арасынан тирилткен Ол сизлердиң өлим тәнлериңизди де тирилтеди, сизлерде жасап атырған Оның Руўхы себепли.
12Солай етип, аға-инилер, биз қарыздармыз, тәнге емес, тәнге муўапық жасаў ушын;
Ҳәм Руўхтың қандай жақсылығы бар
13себеби егер сизлер тәнге муўапық жасасаңыз, сизлер өлесиз; бирақ егер Руўх арқалы тәнниң ислерин өлтирсеңиз, сизлер жасайсыз: 14себеби Кудайдың Руўхы басқарғанлардың бәри Кудайдың уллары. 15Себеби сизлер қорқыў ушын қайтадан қуллик руўхын алмадыңыз, бәлки сизлер уллық руўхын алдыңыз, сол арқалы биз: «Абба, Әке!» – деп шақырамыз. 16Руўхтың өзи биздиң руўхымыз бенен бирге гүўалық береди, биз Кудайдың балалары екенимизди. 17Ҳәм егер балалар болсақ, мийрасхорлар да: Кудайдың мийрасхорлары, ҳәм Мәсихтиң бирге мийрасхорлары; егер биз Оның менен бирге азап шексек, Оның менен бирге даңқланыўымыз ушын.
18Себеби мен есаплайман, бул ҳәзирги ўақыттың азап-қайғылары бизге ашылатуғын келешектеги даңқ пенен салыстырыўға ылайық емес.
Барлық нәрселер аңсаған даңқлы қутқарылыў
19Себеби жаратылыстың қәўетерли күтиўи Кудай улларының ашылыўын күтеди: 20себеби жаратылыс өз қәлеўи менен емес, бәлки оны бойсындырған Оның себебинен бослыққа бойсындырылған, үмит пенен 21жаратылыстың өзи де бузылыў қуллигинен Кудай балаларының даңқының еркинлигине азат етиледи. 22Себеби биз билемиз, пүткил жаратылыс ҳәзирге шекем бирге налыйды ҳәм бирге толғақ шегеди. 23Ҳәм тек ғана бул емес, бәлки биздиң өзимиз де, Руўхтың биринши жемислерине ийе болған бизлер де, өзимиздиң ишимизде налыймыз, уллықты, яғный тәнлеримиздиң қутқарылыўын күтип. 24Себеби биз үмитте қутқарылдық; бирақ көрилген үмит үмит емес; себеби ким нени көрсе, неге үмит етеди? 25Бирақ егер биз көрмеген нәрсеге үмит етсек, биз сабырлық пенен күтемиз.
26Ҳәм сондай-ақ Руўх та биздиң әлсизлигимизге жәрдемин қосады; себеби биз не ушын дуўа етиўимиз кереклигин билмеймиз, бирақ Руўхтың өзи айтылмайтуғын налыўлар менен шапаат етеди. 27Бирақ жүреклерди излеўши Ол Руўхтың ойы не екенин биледи, себеби Ол әўлийелер ушын Кудайға муўапық шапаат етеди.
28Бирақ биз билемиз, Кудайды сүйетуғынларға, Оның мақсетине муўапық шақырылғанларға барлық нәрселер жақсылық ушын бирге ислейди.
Кудайдан алдыннан белгиленген
29Себеби Ол кимди алдыннан билген болса, оларды Өз Улының сүўретине уқсас болыўға алдыннан белгилеген, Ол көп аға-инилер арасында туңғыш болыўы ушын. 30Бирақ Ол кимди алдыннан белгилеген болса, оларды да шақырған; ҳәм Ол кимди шақырған болса, оларды да ақлаған; бирақ Ол кимди ақлаған болса, оларды да даңқлаған.
31Енди бул нәрселерге не айтамыз? Егер Кудай биз ушын болса, ким бизге қарсы? 32Ол, ийә, Өз Улын аямаған, бәлки Оны бәримиз ушын берген, Ол Оның менен бирге бизге барлық нәрселерди қалай бермейди? 33Кудайдың таңлағанларына ким айыплаў алып келеди? Ақлаўшы Кудай: 34айыплаўшы ким? Өлген, бирақ қайта тирилген Мәсих; Ол Кудайдың оң қолында; Ол биз ушын шапаат етеди. 35Бизди Мәсихтиң сүйиўинен ким айырады? қыйыншылық ямаса қысым, ямаса қуўғын, ямаса ашлық, ямаса жалаңашлық, ямаса қәўип, ямаса қылыш? 36Жазылғанындай: Сениң ушын биз күн бойы өлтирилемиз; биз сойылған қойлар сыпатында есапландық.
37Бирақ бул нәрселердиң бәринде бизди сүйген Оның арқалы жеңимпазлардан да артықпыз.
Ҳеш нәрсе бизди Оның сүйиўинен айыра алмайды
38Себеби мен исендим, өлим де, өмир де, периштелер де, басшылықлар да, ҳәзирги нәрселер де, келешектеги нәрселер де, күшлер де, 39бийиклик те, тереңлик те, ямаса басқа ҳеш қандай жаратылыс та бизди Кудайдың сүйиўинен, Хожамыз Ийса Мәсихте болған сүйиўден айыра алмайды.
Бул теманың жуўмағы сыпатында
Римлилер 8 ҳәм басқа Жазыўларға муўапық, биздиң Мәсих Ийсадағы таңқаларлық орнымыз, сондай-ақ оған байланыслы нығметлер ҳеш қашан таўсылмайды. Бул Кудайдың қабыл еткен уллары сыпатындағы имтиязларымызға да тийисли. Биздиң бахтымыз бизде жасап атырған ҳәм мәңгиликке бизде қалатуғын Кудай Руўхы тәрепинен кепилленген (Юханна 14:16-17).
Ойлап көрсек: биз мәңгиликке баҳра алатуғын мәңгилик нығметлер, ҳәзир ҳәм мәңгиликке бизге тийисли. Кудайға мақтаўлар болсын!
