SORAW: Balalarımızdı Rabbimiz Isa ushın qalay tárbiyalay alamız? Jazıw ne úyretedi?
JUWAP: Quday Óz balalarına pátiya beriwdi hám olarǵa jaqsılıq qılıwdı qáleydi. Máshixshi ata-analar óz balalarına pátiya bolıwdı qáleydi, olar balalardı Qudaydıń ózlerine bergen sıylıǵı dep esaplaydı (Zabur 127:3). Bunnan tısqarı, Quday barlıq danalıqtıń Dáregi (Yaqıp 1:5). Sonlıqtan, ata-analar Oǵan hám Onıń Sózine múráját etip, balaların Rabbimizden qorqıw menen tárbiyalaw ushın kerekli resurslardı tabıwı kerek.
Bul sorawlarǵa juwap beriwge háreket etip, 1 Samueldegi Hanna hám onıń shańaraǵınıń mısalların qısqasha kórip shıǵayıq. Hannanıń kúyewi Elqana Rabbimizge xızmet etken levit edi. Bálkim onıń hayalı bala kótere almaǵanı ushın, Elqana ekinshi hayal aldı, bul sol dáwirlerde jiyi bolatuǵın nárse edi, biraq Qudaydıń neke ushın jobasınıń bir bólegi emes edi hám emes (Qarań: Jaratıw 2:24).
Elqananıń ekinshi hayalınan bir neshe balası bar edi, hám ol Hannanı jek kóre basladı. Biraq, bul Hannanı kóp qayǵıǵa salǵan jalǵız másele emes edi. Hanna Qudaydıń máplerine shın júrekten qaraytuǵın edi. Sol dáwirdegi bas ruhaniydiń, Eliy, jaman jaǵdayı hám onıń eki ulıńıń gúnahlı háreketleri Hannanı qattı qáweterge salǵan sıyaqlı.
Duwa etip atırǵanda, Hanna ant etti eger oǵan ul berilse, onı Rabbimizdiń xızmetine baǵıshlaytuǵın edi. Óz miyrim-shápáátinde Quday onıń duwalarına juwap berdi hám oǵan hám Elqanaǵa Samuel atın bergen uldı berdi, bul bálkim «Qudaydan soralǵan» degen mánisti ańlatadı. Keyinirek, Quday olarǵa úsh ul hám eki qız berdi (1 Samuel 2:21).
Samuel ele jas bolǵanda, Hanna onı bas ruhaniyge alıp keldi, óz ulıńıń Qudaydıń xızmetine baǵıshladı. Samuel úyde bolǵan waqtında Qudaydıń xızmetine tayarlanǵan edi, sebebi onıń ákesi levit edi. Levitler Quday tárepinen Oǵan xızmet etiw ushın saylanǵan edi (Sanlar 3-ti kórip shıǵıń). Samuel sol waqıtta bas ruhaniydiń qáwenderliginde hám táliminde bolǵanına qaramastan, Hanna Qudaydı maqtaǵan hám óz kishkene balası ushın duwa etiwdi dawam ettirgen. Hanna da, Elqana da oǵan sadıqlıq penen qaraǵan hám onıń mútájliklerin qanaatlandırǵan (Qarań: 1 Samuel 1–2). Rabbimiz barlıq sol tayarlıqlardı paydalanǵan, hám keyin Ol Samueldi úyretken hám onı alǵa baslaǵan (1 Samuel 3).
Qudaydıń Sózindegi bul ájayıp waqıya Máshixshi erli-zayıplardı óz balaların Rabbimizdiń jollarında tárbiyalawǵa xoshametleydi hám úyretedi. Biraq, biz jasap atırǵan miyrim-shápáát dáwiri ushın, Quday Eski Ahd nızamları astında jasap atırǵanlarǵa berilgen buyrıqlar sıyaqlı buyrıqlar bermegen. Kerisinshe, Ol bizdi Jazıwda oqıǵan kóp mısallar arqalı úyretedi hám olar búgingi kúnde de bizdi xoshametlew ushın jazılǵan. Mısalı, Matta 1–2; Luka 1–2; Yuhanna 1–2; 1 Timotiy 1–3-ti oqıń.
Bul hám basqa da kóp Jazıwlar bizge bul maqalanıń basındaǵı sorawlarǵa juwap beretuǵın paydalı kórsetpeler hám mısallar beredi. Kóp jaqsı keńes beriwshi kitaplar bar hám imandaǵı sadıq úlken ájaǵa-apa-qarındaslar da járdem bere aladı, biraq dáslep Jazıwǵa múráját etiń! Biz jas erli-zayıplardı ózlerin Rabbimizge tolıq baǵıshlawǵa hám bul hám hár bir mútájlikte Oǵan súyeniwge qattı xoshametleymiz.
Balalar qaysı jasqa shekem ata-anasına boysınıwǵa juwapker? Dúnya belgili jaslarǵa kelisti, olar aqıl-es jasları bolıwı kerek. Ádette bunday qaǵıydalar ádil hám danalı. Bul kórsetpeler boyınsha, bir tárepten nızamsızlıqtı hám ekinshi tárepten zulımlıqtı ayıplaw bar, sebebi ekewinde de qáwip bar.
Jetilistirilgen moralıylıq sezim jas shegaralarınan asıp, balanıń ata-anasına qáwenderlik ushın súyengen waqtında boysınıwdı talap etedi. Shańaraqta Máshix muhabbatı húkim súrgen jerde, balalar ata-anasınıń qáwenderligin hám keńesin taslap ketiwge asıqpaydı. Kerisinshe, olar onı izleydi, qádirleydi hám oǵan boysınadı. Máshix muhabbatı húkim súrgen ata-analar húkimetin artıqsha kórsetpeydi. Kerisinshe, olar balalarında ar-namıstı itibar menen rawajlandırıwǵa umtılıp, olarǵa qáwipsiz dep esaplaǵan waqıtta, Rabbimiz aldında óz jolların tabıwǵa erkinlik beredi. —H. B. Coder (adaptatsiyalanǵan 400 Soraw hám Juwap, Biblecentre.org).
