«Сизлер гүмис ҳәм алтын сыяқлы шорланған нәрселер менен емес, ... бирақ Мәсихтиң қымбатлы қаны менен, айыпсыз ҳәм таза қозыдай болып қутқарылдыңыз ... . Жаңа туўылған нәрестелер сыяқлы, сөздиң сап сүтин қәлең, сонда сизлер оның арқасында өсесиз».—1 Петр 1:18 ден 2:11 ге шекем.
Павл ҳәм Петрдиң айрықша тәлимлери
Павл ҳәм Петрдиң жазбалары арасында айқын айырмашылық бар, бирақ екеўи де бир Руўх тәрепинен көрсетілген. Павл әдетте әўлийелерди ҳәзир Мәсихте ҳәм Ефеслилерде аспан орынларында Мәсихте отырғандай көреди — «кимде биз мийрасқа ийе болдық». Петр болса, өз хатларында, әўлийелерди бул жерде көп қыйыншылықларда, аспан мийрасына қарай баратырғандай көреди — «шорланбас, таза ҳәм солмас мийрас, аспанда сақланған», ҳ.т.б. Павл бизди көп мәрте «жаңа жаратылыс», Мәсих пенен бир ҳәм барлық басшылық ҳәм күштиң Басшысы болған Онда толық деп көреди, ҳәм бул жаңа ҳақыйқат тәртиби арқалы Яҳудийлик ҳәм Мәсихшилик арасындағы үлкен қарама-қарсылықты көрсетеди. Петр тәбияты бойынша яҳудий болған ҳәм Мәсих ушын қуўдалаўға ушыраған мәсихшилерге жазады ҳәм оларға мәсихши ҳақыйқатты үйретиў ушын яҳудий идеяларына ҳәм Мухаддес Жазыўларға мүрәжат етеди.
Мысалы, ол оларды «сайланғанлар» деп атайды, бирақ ҳәзир сайланған миллет сыпатында емес, ал «шашылған бөгделер» сыпатында. Ол, биз көргенимиздей, мийрас ҳаққында да айтады; жердеги ўәде етилген жер емес, ал олар ушын аспанда сақланған мийрас. Егер ол айыпсыз ҳәм таза Қозы ҳаққында айтса, ол Исраилдиң күнделикли қайталаныўының ертеңги ҳәм кешки қозысын емес, ал Қудайдың Қозысын айтады; ҳәм егер Исраилге жердеги тәртипте «руўханийлер патшалығы» болыў ўәде етилген болса, олар ҳәзир мухаддес руўханийлик еди, Иса Мәсих арқалы Қудайға мақул руўхый қурбанлықлар усыныў ушын. Олар бул жердеги саяхат ўақытын қорқыўда өткермекши еди, бул ҳақыйқат; бирақ Синайда Исраил билген узақлықтың қуллик қорқыўы емес, ал Мәсихтиң қымбатлы қаны сыяқлы үлкен баҳада қутқарылғанлары ушын қорқыў. Бирақ бул еки ҳаўарийдиң тәлим жолларында қандай айырмашылық болса да, бизге екеўи де керек. Бирдиң қуўанышын ҳәм еркинлигин билиў жақсы, бул биздиң ҳәзирги Мәсихте тирилген ҳәм аспанға көтерилген жағдайымызды ҳәм берекетлеримизди көрсетеди; ҳәм Қудайдың көп түрли мәрҳамәтинде жолдың көп түрли қыйыншылықлары ушын ҳәзирги ресурсларды билиў де бирдей әҳмийетли ҳәм жуўатыўшы.
Уллы принциплерине келетуғын болсақ, Қудайдың минези ҳәм жоллары ҳаққында болсын, ямаса адамның мораллық жағдайы ҳаққында болсын, екеўи де өзлериниң ҳәр түрли стилинде, бир Руўхтың ҳәрекетиниң ҳәр түрлилигинде бирдей нәрселерди айтады. Егер бири барлық берекетлеримизди Мәсихтеги Қудайдың мәрҳамәтине байланыстырса, екиншиси барлық нәрсени Қудайдан баслап, Қозының қанында бизге кепилленген деп айтады; ҳәм егер бири ҳеш бир тән Оның алдында мақтанбайды десе, екиншиси пайғамбарлық хабарды қайталайды, «барлық тән шөп сыяқлы, ҳәм адамның барлық даңқы шөп гүли сыяқлы», ҳәм мәңги қалатуғын нәрсе Ийениң сөзи.
Мәсих арқалы Қудайға болған исеним ҳәм үмит
Бул сөз Қудайдың Мәсихтеги мәрҳамәтин ҳәм жетерлилигин анық ашып береди. Сонлықтан Петр әўлийелерге исеними ҳәм үмити Қудайда болғанлар сыпатында мүрәжат етеди. Бул өте берекетли ҳәм өте таңқаларлық, биз Өзине қарсы күнә қылған ҳәм алдында айыплы болған Қудайдың Өзин ҳәзир биздиң исенимимиз ҳәм үмитимиз екенин билиўимиз. Ҳақыйқат сол, Қудайдың Өзиниң сүйкли Улын бериўи Оның бизге болған сүйиспеншилигин көрсетти; айыпсыз Қозы бизди Өзиниң қаны менен қутқарды, ҳәм Қудай Оны өлимнен тирилтиў арқалы сол ийгиликтиң кемисликсизлигин көрсетти; сонда Оның арқалы биз Қудайға исенемиз — биздиң исенимимиз ҳәм үмитимиз Қудайда.
Итибар бериң, биз Мәсих арқалы Қудайға исенемиз. Бул қаншалық әпиўайы! Қудай Өзиниң Улын жиберди ҳәм Оның биз ушын хачта не екенин көрсетеди. Ол жерде Ол биздиң жүреклеримизге Өзиниң кемисликсиз сүйиспеншилигин айтып береди ҳәм Мухаддес Руўх арқалы оның сөзсиз тереңлигин ҳәм толықлығын жеткереди, солай етип биздиң исенимимизди шақырады ҳәм кепиллейди.
Қудай бизге болған сүйиспеншилигин мынада көрсетти: биз әли күнәкар болғанымызда Мәсих биз ушын өлди. (Римлилерге 5:8)
Сонда, бизди Қозыны көриўге шақырылғанымыз таңқаларлық емес — Оған исеним менен қараўға; себеби сол жерде биз Қудайдың мәрҳамәтли екенин татамыз, Оның алдына тартыламыз ҳәм исеним менен жақынласамыз; себеби биз Мәсихтиң ең жаман күнәкарлар ушын өлгенине ҳәм Оның қаны барлық күнәдан тазалайтуғынына исенемиз.
Солай етип Қудайдың сүйкли Улының қурбанлық ийгилигиндеги сүйиспеншилигин үйренип, биздиң исенимимиз ҳәм үмитимиз Қудайда. Биздиң исенимимиз өзимизде де, жағдайларда да емес, ал Қудайда; себеби Ол бизге Өзиниң Улының қаны арқалы Оның алдында мәңги турыўға ҳуқық бергени менен бирге, Ол өлимнен тирилткен ҳәм даңқ берген Оны биз ушын даналық, ҳақыйқатлық, мухаддеслениў ҳәм қутқарылыў етти. Сонда биз Қудайда тынышлық табамыз, Оның алдында толық тынышлыққа ийе болып, Оның сүйиспеншилигине, садықлығына ҳәм Мәсихте бизге болған күшине сүйенемиз.
Егер жан Қудайдың Қозысына қарап турып, «Бул қутқарылыў мен ушын ба?» деп екиленип айтса, илаҳий жуўап: «Ол бул соңғы ўақытларда Оның арқалы Қудайға исенген сизлер ушын көрсетилди». Бул сөз жүрекке қандай анық кепиллик ҳәм қымбатлы исеним береди — «Оның арқалы Қудайға исенген сизлер ушын». Неге? Себеби Ол Қудайды даңқлады ҳәм Өзиниң қурбанлығы арқалы биздиң күнәмизди жоқ етип, илаҳий ҳақыйқатлықты орнатты, сонда Ол ҳәзир Оның арқалы Қудайға келгенлерди толық қутқара алады. Жанның Мәсихте Қудайды билиў арқалы Қудайдың алдында тынышлықта болыўы өте берекетли.
Қудай Өзиниң Улын күнә ушын қурбанлық етиўге берген; Қудай тәнниң күнәсин айыплаған; Қудай биз ушын мәңги қутқарылыўды алғанын жәриялайды; ҳәм Қудай Өзиниң еркин билдирген, Улды көрген ҳәм Оған исенген ҳәр бир адам мәңги өмирге ийе болыўы ҳәм соңғы күнде тирилтилиўи ушын. Сонда, Исаға қарап турып, биздиң исенимимиз ҳәм үмитимиз Қудайда болмаўы мүмкин бе? Әмелге асырылған қутқарылыў ийгилиги ҳәм Қудайдың қәтесиз сөзи толық кепиллик береди. Мәсихтиң тирилиўи ҳәм жоқары көтерилиўи Қудайдың сол ийгиликке берген баҳасын дәлиллейди, ҳәм Ол Өзиниң сөзине садық болады. Ол Өзин бийкар ете алмайды. Бул биз ким екенимиз емес, ал Қудай ким екени; биз не сеземиз емес, ал Қудай не айтады; адамның пикири емес, ал Қудайдың сөзи, ҳәм сол сөзди Ол бизге Инжил арқалы жәриялайды. Солай етип, жан, Ийе Исаға исеним арқалы, Қудайдың алдында тынышлық ҳәм раҳатлыққа ийе болады; оның исеними ҳәм үмити Қудайда.
Қутқарылыў ҳәм жаңа туўылыў
Күнәкарды Қудайдың алдында бахытлы етиў ушын еки нәрсе зәрүр, ҳәм олардың екеўи де бул жерде көрсетилген — қутқарылыў ҳәм жаңа туўылыў. Күнәлары ҳақыйқатлық пенен ҳәм суд арқалы жоқ етилмеген ҳеш ким аспан даңқында өзин еркин сезе алмас еди; ямаса егер оның буған қабил тәбияты болмаса, ол Қудай ҳәм Қозының алдында болыўдан ләззет ала алмас еди.
Қутқарылыў
Биз қутқарылыўды алдыннан қарап шықтық. Бул жерде бизге гүмис ҳәм алтын сыяқлы шорланған нәрселер менен емес, ал Мәсихтиң қымбатлы қаны менен, айыпсыз ҳәм таза Қозыдай болып қутқарылғанымыз еслетиледи. Заттың даңқы ийгиликке нәтийжелилик береди. Мәсихтиң қанында биз илаҳий сүйиспеншиликниң кемисликсизлигин көремиз; ҳәм Қудайдың Мәсихти өлимнен тирилтиўи ҳәм Оған даңқ бериўи қутқарылыў ийгилигиниң қаншалық толық әмелге асырылғанын көрсетеди.
Жаңа туўылыў
Жаңа туўылыў басқа нәрсе — Қудайдың биздеги ийгилиги. Руўх буны Сөз арқалы әмелге асырады. Яқуб айтады:
Ол бизди Өзиниң ерки менен ҳақыйқат сөзи арқалы туўдырды (Яқуб 1:18)
ҳәм бул жерде: Шорланған туқымнан емес, ал шорланбас туқымнан, мәңги жасаўшы ҳәм қалатуғын Қудайдың сөзи арқалы жаңадан туўылған болып. (1 Петр 1:23)
Юханның Инжилинде бизде: Егер адам суўдан [сөзден] ҳәм Руўхтан туўылмаса, ол Қудайдың патшалығына кире алмайды. (Юхан 3:5)
Ҳәм Никодим сорағанда: Бул нәрселер қалай болыўы мүмкин? (Юхан 3:9)
Ийе оны хачтағы өлимине бағытлайды, оған өмир тек Оған исеним арқалы алыныўы мүмкин екенин көрсетеди. Бул жерде сиз Мәсихтиң өлимин, Руўхты ҳәм Сөзди, бәрин жаңа туўылыў ийгилигинде ҳәрекетте көресиз.
Солай етип, жаңадан туўылғанлар хачта жоқары көтерилген Исаға исенди ҳәм Оның арқалы «мәңги өмирге» ийе болды. Сонлықтан, Юханның биринши хатында бизге айтылады:
Исаның Мәсих екенине исенген ҳәр бир адам Қудайдан туўылған. (1 Юхан 5:1)
Сонда, Ийе Исаны өзиниң Қутқарыўшысы сыпатында қабыл етпеген ҳеш ким Қудайдан туўылмаған; ҳәм бул Қудайдың сөзи ҳәм Руўх арқалы көрсетиледи. Бул жол менен, Руўх арқалы, ол ҳақыйқатқа бойсынады. Нәтийжелер аға-инилерге болған сүйиспеншиликте көринеди, ҳәм екинши бап өте айрықша басланады. Ҳақыйқатқа бойсынған ҳәм жаңадан туўылған бул адамларға ол барлық жаманлықты, алдаўды, еки жүзлиликлерди, қызғанышларды ҳәм жаман сөзлерди таслаўы керек екенин жазады. Не! Ҳақыйқый мәсихшилерде бул нәрселер болыўы мүмкин бе? Әлбетте, ямаса оларға оларды таслаў айтылмас еди.
Себеби жаңа туўылыў ески жаман тәбияттың өзгериўи емес, ал қосымша нәрсе — «жаңа жаратылыс». Сонлықтан Ийемиз айтты:
Тәннен туўылған тән, ал Руўхтан туўылған руўх. (Юхан 3:6)
Бул жерде еки тәбият бар. Жаманлық, алдаў ҳ.т.б. ески тәбияттың ҳәрекетлери болып, олар тасланыўы керек. Бизде әли де сондай нәрселер бар екенин сезиў өте кишипейиллик, бирақ бул өте ҳақыйқат; ҳәм өсиў ушын (итибар бериң, қәўипсизлик емес, ал мәсихши өсиў, мәрҳамәтте өсиў), бул жаман нәпсилер ҳәм ҳәрекетлер тасланыўы керек, ҳәм Қудайдың сөзи үстиннен турақлы түрде аўқатланыўы керек.
Егер жаманлық, алдаў ҳ.т.б. тасланбаса, Руўх қайғырады ҳәм ҳақыйқатқа болған тәбет аз ямаса жоқ болады. Жаманлықты бийкар етип, жаңа туўылған бала сүтти ишкендей, сөзди ишиў арқалы өсиў болады. Ҳәм Қудайдың сөзи ҳәр дайым жүректи Мәсихке бағытлайды, себеби ол Мәсих ҳаққында гүўалық береди, солай етип аўқатланып атырған жан Мәсих пенен турақлы байланыста болады. Сонлықтан кейинги сөзлер:
Оған келип, тири тасқа келгендей, адамлар тәрепинен бийкар етилген, бирақ Қудай тәрепинен сайланған ҳәм қымбатлы. (1 Петр 2:4)
Бул ҳақыйқаттың ҳәзирги бослық ҳәм бийпәрўалық дәўиринде әҳмийетин асыра баҳалаў мүмкин емес шығар.
Егер Ийениң мәрҳамәтли екенин татқан жанның руўхый өсиўи, раўажланыўы болса, онда тәнниң нәпсилерин таслаў, сөздиң сап сүтин ишиў ҳәм Ийениң Өзи менен жеке қарым-қатнас болыўы керек. Келиң, бул үш нәрсени қатты ойланайық.
Ҳәр бир мәсихши руўханий
Бирақ буннан тысқары. Ҳәр бир мәсихши руўханий. Кейинги аятта биз оқыймыз:
Сизлер де, тири таслар сыяқлы, руўхый үй, мухаддес руўханийлик болып қурылғансыз. (1 Петр 2:5)
Руўхый өмир ҳәм қуўаттың жоқарыға бағытталған ҳәрекети Иса Мәсих арқалы Қудайға мақул руўхый қурбанлықларды усыныўда болады! Мәсихшиниң сыртқы ҳәрекети, тоғызыншы аятта, Мәсихти билдириў, Мәсихти жасаў, бизди қараңғылықтан Өзиниң таңқаларлық нурына шақырған Оның мақтаўларын көрсетиў болып табылады.
Бөгделер ҳәм саяхатшылар
Мәсих ҳаққындағы барлық бул билимниң нәтийжеси Оның менен сондай бирлик болып, бизди бул жерде Оның тынышлығы болмаған жерде бөгделердей сезиўге мәжбүр етеди; Ол болған ҳәм әли де бийкар етилген жерде бөгде; Ол айта алған жерде:
Түлкилердиң ийинлери бар, ҳәм аспан қусларының уялары бар, бирақ Адам Улының басын қоятуғын жери жоқ. (Матфей 8:20)
Ол сондай-ақ саяхатшы, себеби ол үйге баратыр. Ол жүректиң ең қымбатлы мақсетине ийе болыўға асығып атыр. Мәсих ҳаққындағы билим оны Оны көриўге ҳәм Оның менен болыўға қатты қәлеўге мәжбүр етеди.
Оның сүйиспеншилигинде тапқан ғәзийнем, Мени бул жерде саяхатшы етти.”
Биз Оны көрмесек те сүйген Онда сөзсиз ҳәм даңққа толы қуўаныш пенен қуўаныўды ғана емес, ал Оған қарап, Онда қалып, Оның менен жеке қарым-қатнас жасап, жанларымыз шүкиршилик пенен табынып, садықлық пенен хызмет етип ҳәм Қудайды ҳүрметлеп, дүньядан емес, ал бөгделер ҳәм саяхатшылар сыпатында ҳақыйқый орнымызды ийелеўди билиўимиз мүмкин, олар Оның менен даңқта болмағанша ҳәм Оған уқсамағанша толық қанаатланбайды.
