Máńgilik qutqarıw máseleleri boyınsha úlken tartıslar boldı. Máshihiy jurnallarda maqalalar jazıldı, programmalarǵa pikirler bildirildi hám qutqarıwdıń tábiyatı boyınsha talqılawlar payda boldı.
«Bir ret qutqarılǵan, hárdayım qutqarılǵan» degen sóz kelispewshilik tuwdırdı. Geybirleri injil xabarın qabıl etken hám qutqarılǵan adamlar hárdayım qutqarılǵan boladı dep shın júrekten waǵızlaydı. Basqalar bolsa páziyletten túsip qalıw múmkin dep aytadı. Olar «bir ret qutqarılǵan, hárdayım qutqarılǵan» degen sóz Injilde tabılmaytuǵının hám úlken zıyan keltirgenin kórsetedi. Bul adamlar bir waqıtları «isengen» bolǵan, biraq házir Rabbıǵa eriwge hesh qanday qızıǵıwshılıǵı joq adamlar haqqında aytadı. Bundaylar ushın qutqarıw jánnemnen qutqarıw jolı edi. Adamlar «isengen» yamasa «sadıqlıq duwasın aytqan», biraq burınǵıday ómir súriwdi dawam ettirgen. Olardıń ómirlerinde hesh qanday anıq ózgeris bolmaǵan.
Bunday qarama-qarsı kózqaraslardı qalay kelistire alamız? Bul maqalani oqıp atırǵan kóplegen adamlar bir waqıtları ózlerin máshihiy dep tán alǵan hám Rabbı xalqı menen birge bolǵan, biraq házir dúnyalıq islerge batıp, máshihiy islerge hesh qanday qızıǵıwshılıǵı joq adamlardı ańsatlıq penen anıqlay aladı. Waqıt óte kele biz hátte bir waqıtları isengen bolsaq ta, házir imansız bolǵan adamlarǵa da ushırasamız. Olarda ne boldı? Olar ózleriniń qutqarıwın joǵalttı ma?
Geybir anıq principler
Bul másele boyınsha pikir bildiriwde, onıń ápiwayı juwabı joq ekenligin aytıw kerek. Bizdiń túsinigimizden tıs bolatuǵın kóplegen nárseler bar. Biraq, sol bir waqıtta bir qatar anıq faktler bar. Bizge járdem beriw ushın bir neshe ápiwayı baqlawlar jasawǵa boladı.
Pawl 2 Timotiyge 2:19-da aytqan sózin qarap kóriń: «Rabbı Óziniki bolǵanlardı biledi» (KJV). Biz bul sózlerdiń tolıq kúshin aqılıńızǵa sińdiriwimiz kerek. Bul «Rabbı» Óziniki bolǵanlardı biledi. Basqasha aytqanda, basqalardı qarap Men bilmeymen! Biz máshihiylerdiń qatarında bolǵan geybir adamlardı kórip, olardı imanı bar dep oylawımız múmkin, biraq haqıyqatında tek Rabbı ǵana Óziniń haqıyqıy adamların taniy aladı.
Efeste 2:8-9 qutqarıw máseleleri boyınsha óte anıq: «Sebebi sizler páziylet arqalı iman menen qutqarılǵansızlar; hám bul sizlerden emes: bul Qudaydıń sawǵası: islerden emes, hesh kim maqtanbasın.» Qutqarıw sawǵa. Biz onı ózimizdiń hár qanday miynetimiz benen yamasa islegen hár qanday jaqsı islerimiz arqalı tabıwımız múmkin emes, sebebi ol biz islegen «islerden emes». Biz qutqarıwǵa ılayıq emesbiz; bul Quday tárepinen tolıq ılayıq bolmaǵanlarǵa miyrimlilik penen berilgen sawǵa. Bul úzindige qaraǵanda, ol tek iman arqalı qabıl etiledi. Quday qutqarıwdı Máshihtiń gúnanı juwıwshı ólimi tiykarında usınadı, hám biz bul sawǵanı kishipeyillik penen hám sorawsız qabıl etemiz.
Kimde-kim óz gúnasınan táwbe etip, Qudaydan qutqarıw sorap, Máshihti óziniń jeke Qutqarıwshısı sıpatında qabıl etkeninde, Muqaddes Ruh júrekke jaylasadı. Injil imanı bar adamlar Muqaddes Ruh tárepinen jaylasqan yamasa «mórlenbekte» (Efeste 1:13) hám jańa tábiyat alıwda (2 Korinflilerge 5:17) dep aytadı. Bulardıń barlıǵı haqıyqat bolsa da, imanı bar adam gúnasız bolmaydı. Quday tárepinen keshirilgen adam áli de gúna isley aladı, sebebi eski tábiyat alıp taslanbaǵan.
Jańa Testamentte «ruhta» emes, al «tende júriw» haqqında aytılǵan úzindiler bar. Imanı bar adam áli de ótirik aytıw, aytılmawı kerek bolǵan nárselerdi aytıw, qáweterli bolıw, nadurıs háreket etiw yamasa azǵınlıqqa qatnasıw múmkinshiligine iye. Biraq biz imanı bar adamlar sıpatında gúna islegenimizde, biz máselelerdi durıslaw ushın juwapkerliymiz. Yuhanna imanı bar adamlarǵa jazǵanında, ol ayttı: «Eger biz gúnalarımızdı moyınlasaq, Ol bizdiń gúnalarımızdı keshiriwge hám bizdi barlıq ádilsizlikten tazalawǵa sadıq hám ádil» (1 Yuhanna 1:9). Aldınǵı ayatta biz óz ómirimizde «gúna joq» dep aytıwǵa batıl etsek, qansha nadurıs ekenligimizdi bilemiz. Bunday deklaratsiya pútkilley jalǵan hám Qudaydıń haqıyqatına qayshı keledi. Gúnaların Qudayǵa moyınlaǵanlar, Qudaydıń Ulı Isa Máshihtiń qımbatlı qanında tabılǵan tazalaw sebepli keshiriliwi múmkin (7-ayat).
Salıstırmalar
Bálkim Jańa Testamentte imanı bar adamnıń gúna islegenliginiń eń belgili mısalları Simon Piterdiń Rabbısın biykar etkenligi. Piter Máshihtiń sadıq hám berilgen ergeni edi, ol Máshihtiń háwesine óz ómirin beriwge tayın ekenligin bildirgen edi. Rabbı Isa Piterdiń ázziligin hám keleshek biykar etiwiniń aldınan eskertti, biraq Piter bunı qabıl etpedi. Ol qattı qarsı boldı, Máshihtke eriwde óziniń turaqlılıǵın jáne bir ret járiyaladı. Biraq ózine isengen Piter sátsiz boldı hám Rabbısın úsh ret biykar etti. Ol áteń shaqırǵanda hám Rabbı Óz shákirtine qarǵanda ózine keldi. Bas ruhaniydiń sarayınan shıǵıp, Piter «sırtqa shıǵıp, qattı jıladı» (Luka 22:60-62). Biz onıń aqılında qanday oylar bolǵanın oylawımız múmkin. Ol ózin pútkilley sátsiz sezgen bolıwı kerek. Biraq Rabbı Simon Piterdi doslıqqa hám paydalılıqqa qayta tikledi, tariyx kórsetkenindey.
Biz Simon Piterdi Rabbıǵa sátsiz bolǵan Judas Iskariot penen salıstıra alamız. Judas hárdayım satqın shákirt sıpatında eslenedi. Ol Rabbıdıń dushpanların Onı qamaqqa alıw ushın Getsemaniyge alıp barǵan, Rabbıdı jiyrenishli satqınlıq háreketi menen súygen adam edi. Judas óziniń qáweteriniń awırlıǵın túsingeninde, Piter sıyaqlı buzılmadı. Kerisinshe, ókinishke tolıp, Judas sırtqa shıǵıp, ózin astı. Aldın Rabbı Isa onı «joqalıw ulı» dep atadı (Yuhanna 17:12). Judas hesh qashan haqıyqıy imanı bar adam bolmaǵan. Basqa shákirtler onı ózleriniń qatarında kórgen bolsa da, Rabbı Judasdıń joǵalǵan jaǵdayın bilgen. Ol basqalar menen aralasqan, biraq hesh qashan qutqarılmaǵan.
Bul shákirtler arasında bolǵanı ushın, biz búgin de sol scenariyden tańqalmawımız kerek. Adamlar imanı bar adamlar sıpatında ótiwi hám máshihiylerdiń jergilikli jıyınında belsendi qatnasıwı múmkin, biraq olardıń júreklerinde páziylet jumısı bolmaǵan. Olar qayta tuwılmaǵan bolsa da, qanday da bir ruwxıy tájiriybege iye bolǵan bolıwı múmkin. Eki ómir súrip, olar ózleriniń haqıyqıy ózlerin basqalardıń kózinen jasıradı. Shákirtler Judas Iskariot Rabbıǵa tiyisli emes ekenligin bilmegenindey, biz búgin de sol qátelikti isley alamız. Biz joqarıda aytqanımızday, bul Rabbı – biz emes – Ózine tiyisli bolǵanlardı biledi.
«Bir ret qutqarılǵan, hárdayım qutqarılǵan»?
«Bir ret qutqarılǵan, hárdayım qutqarılǵan» degen sózdi anıqlaw kerek, sebebi ol ápiwayı ǵana jeńil sózden basqa hesh nárse bolmawı múmkin. Injildi túsindiriwde, qutqarıw geyde bizdi aspanǵa alıp barıw ushın satıp alınǵan biletke uqsas. Geybir sayaxat biletleri jolawshıǵa poyızdan waqıtsha túsip, joldaǵı orınlardı izertlewge múmkinshilik beredi. Bul sońǵı mánzilge jetip barıwǵa asıqpaǵan turistler ushın qızıqlı bolıwı múmkin. Biraq, biz qutqarıwdı bunday túsinbewimiz kerek. Biz tek máńgilik jazadan qutqarıw hám aspanǵa baratuǵın jolımızda qálegenimizshe ómir súriw ushın qutqarılmaǵanbız – ózimizdiń qızıǵıwshılıqlarımızdı izertlew ushın poyızdan túsip, keyin qayta miniw sıyaqlı. Analogiyanı kúsheytiw ushın, qutqarıw ushın «bilet» bizdiń sońǵı mánzilimizge shekem poyızda qalıwımızdı talap etedi, poyızdıń qáwipsiz ortalıǵınan shıqpastan.
Súwretti ózgertip, qutqarıw tek ǵana adamdı aspanǵa alıp baratuǵın saqlaw polisin emes. Kimde-kim bunı bunday túsinse, injil xabarın túsine almadı. Biz gúnadan táwbe etiwge, Rabbı Isa Máshihtke iseniwge hám ómirimizdi Oǵan beriwge shaqırılǵanbız. Ol tek ǵana iseniw kerek bolǵan Qutqarıwshı emes, al Ol boysınıw kerek bolǵan Rabbı da. Ózgeriw ózgergen hám burınǵıday bolmaǵan ómir haqqında sóz etedi. Biz Máshihtke eriwge hám basqasha bolıwǵa shaqırılǵanbız.
Rimliklerge 6:1-2-de Pawl páziylet hám Máshihtiń Rabbılıǵı máselelerin kóterdi. Ol soradı: «Páziylet kóbeyiw ushın gúnada dawam etemiz be? ... Quday saqlasın!» Biz qutqarılǵanbız ba, qálegenimizshe ómir súriw hám gúna islew ushın, sebebi Quday miyrimli hám hárdayım keshiriwge tayın ba? Álbette joq! Bul sóz «Bunday pikir joq bolsın!» dep awdarıwǵa boladı. Bunday nárse usınǵan hár kim Qudaydıń haqıyqıy páziyletin qádirley almadı. Bul biz oynaqıq bolatuǵın jeńil indulgensiya emes. Muqaddes Ruh jaylasqan imanı bar adam «jańa ómirde júriwi» kerek (4-ayat). Eger biz imanı bar adam dep dáwalaytuǵın, biraq ómiri ózgermegen adamǵa ushırasaq, biz onıń qutqarıwınıń haqıyqatlıǵın sorawımız múmkin. Haqıyqıy imanı bar adam jańa ómirde júriwge umtıladı.
Menıń qoylarım hesh qashan joq bolmaydı
Yuhanna 10:27-de Isa áhmiyetli sóz qollanǵan: «Menıń qoylarım.» Bólimniń birinshi bóliminde Rabbı Ózin qoylar ushın ómirin bergen Jaqsı Baǵıwshı sıpatında ashıp berdi (11-ayat). Keyin Ol, Jaqsı Baǵıwshı sıpatında, Óz qoyların biletuǵının túsindirdi (14-ayat). Eger «Menıń qoylarım» sózleri Oǵan tiyisli bolǵanlardı anıqlasa, onda Oǵan tiyisli bolmaǵanlar da bar ekenligi anıq. Isa yahudiylerge ayttı: «Biraq sizler isenbeysizler, sebebi sizler Menıń qoylarımnan emessizler» (26-ayat). Bul sózler áhmiyetli faktı ashıp beredi. Rabbıǵa tiyisli qoylar Oǵan isengenler bolıp tabıladı. Ol sóylep atırǵan yahudiyler Qudaydıń Eski Testament xalqınıń áwladları bolsa da, olar Isanı Máshiht sıpatında qabıl etpedi hám sonlıqtan Oǵan tiyisli emes edi.
Keyingi ayatlar Qudaydıń xalqına úlken tınıshlıq berdi. «Menıń qoylarım Menıń dawısım esitedi, hám Men olardı bilemen, hám olar Maǵan eredi: hám Men olarǵa máńgilik ómir beremen; hám olar hesh qashan joq bolmaydı, hám hesh kim olardı Menıń qolımnan tartıp ala almaydı. Olardı Maǵan bergen Ákem barlıǵınan úlken; hám hesh kim olardı Menıń Ákemniń qolınan tartıp ala almaydı» (27-29-ayatlar). Máńgilik qáwipsizlik máseleleri bul jerde anıq juwap berilgen. Rabbımızdıń Óz qoyları haqqında ne aytıp atırǵanın dıqqat penen belgilep óteyik.
Biz joqarıda aytqanımızday, Oǵan tiyisli bolǵanlar Rabbı biletuǵın imanı bar adamlar. Olar Onıń kresttegi qurbanlıǵı arqalı satıp alınǵan, biraq olarǵa Áke tárepinen de berilgen. Olardıń máńgilik qáwipsizligi Rabbı Isa tárepinen kepillendirilgen. Ol olarǵa máńgilik ómir bergenin hám sonlıqtan olar hesh qashan joq bolmaytuǵının isentiredi. Eger olar joq bolıwı múmkin bolsa, Ol bergen ómir máńgilik bolmas edi. Rabbı Isa Máshihtke qutqarıwshı iman kórsetpegenler joq boladı (Yuhanna 3:16-ǵa qarań), imanı bar adam máńgilik qáwipsiz, sebebi hesh qanday kúsh onı Rabbı Isanıń qolınan yamasa Ákeniń qolınan tartıp ala almaydı. Bizge bunnan da kóbirek kepillik kerek pe?
Qoylardıń eki ózgesheligin belgilew qızıqlı: olar Baǵıwshınıń dawısın esitedi hám Oǵan eredi (27-ayat). Sonlıqtan haqıyqıy imanı bar adam Rabbı Isanı jeke biledi hám Onıń Sózinde Onıń dawısın quwanısh penen tıńlaydı. Bunnan tısqarı, haqıyqıy imanı bar adam Rabbı Isanıń ergeni. Onıń ómiri itibarsız hám biybáparlıq penen belgilenbeydi. Kerisinshe, ol óz Ustazın razı etiwge shın júrekten umtıladı.
Qutqarıw Rabbıdan
Bul oylardı biriktirip, bálkim biz «bir ret qutqarılǵan, hárdayım qutqarılǵan» tartısıwı haqqında bir az kóbirek túsinemiz. Haqıyqıy imanı bar adam, qayta tuwılǵan hám Muqaddes Ruh jaylasqan, joǵalmaydı. Máshihtiń qoyları hesh qashan joq bolmaydı. Qutqarıw Oǵan baylanıslı, hám Quday Máshiht arqalı Oǵan kelgenlerdi «sheksiz dárejede qutqaradı» (Evreylerge 7:25).
Biraq, tek ǵana isengenligin bildiretuǵınlar bar. Olardıń júreklerinde hesh qanday haqıyqıy páziylet jumısı bolmaǵan. Olar injildiń ústirtin usınılıwın tıńlaǵan bolıwı múmkin, onda olarǵa «tek iseniń» dep aytılǵan, Máshihtiń ergeni bolıwdıń haqıyqıy mánisin túsingen joq. Olar haqıyqıy táwbeni yamasa Máshihtke shın júrekten boysınıwdı bilmegen, hám aqır-aqıbet olardıń ómirleri Ruhtıń haqıyqıy jumısı joq ekenligin kórsetedi.
Eger biz Rabbıdı ózimizdiń Qutqarıwshımız hám Baǵıwshımız sıpatında bilsek, gúnaǵa túsip qalıwdan saqlanıw ushın Oǵan jaqın bolıwımız kerek. Piterdi esleń; ol óziniń qutqarıwın joǵaltpadı, biraq ol óziniń quwanıshın hám paydalılıǵın joǵalttı. Eger biz qutqarılǵan bolsaq, bizge kórsetken miyrimliligi ushın Rabbıǵa shúkir etiwdi hesh qashan toqtatpayıq. Onıń muhabbatınıń ullılıǵın oylaǵanımızda, bul bizdi Oǵan jaqın ómir súriwge, islegen hár bir isimizde Onı razı etiwge umtıltadı.
Qoylar ushın qáweter bar ma? Hesh qanday! Imanı bar adamlar tek ǵana máńgilik ómirge iye ekenliklerine isenimli emes, al olar hesh qashan joq bolmaytuǵınlarına da isenimli. Olar Áke hám Uldıń qáwipsizliginen tartıp alınbaydı. 1 Yuhannadan bir úzindige qaraylıq: «Quday bizge máńgilik ómir berdi, hám bul ómir Onıń Ulında. Kimde Ul bar bolsa, onda ómir bar; kimde Qudaydıń Ulı joq bolsa, onda ómir joq. Bul nárselerdi men Qudaydıń Ulı atına isengen sizlerge jazdım, sizler máńgilik ómirge iye ekenligińizdi biliwińiz ushın» (1 Yuhanna 5:11-13 NKJV). Qudaydıń Ulına haqıyqıy isengen adam máńgilik ómirge iye, sebebi Qudaydıń Sózi bunı qayta-qayta aytadı. Oǵan gúman etiw Qudaydıń Sózin biykar etiw bolıp tabıladı. Haqıyqıy máshihiy gúnaǵa batıwı múmkin, biraq ol áli de Qudaydıń balası – boysınbas bolsa da. Sonlıqtan, ol bul ómirde óz Ákesiniń tártibine ushıraydı. Bul tártip ózi muhabbatlı Áke menen máńgilik qatnasıqtıń dálili: «Rabbı kimdi jaqsı kórse, onı tártipke saladı, hám qabıl etken hár bir ulına qamshılaydı» (Evreylerge 12:6). Máshihiy gúna arqalı joǵaltatuǵın nárse óziniń qutqarıwı emes – bul máńgilik – al óz Ákesi menen doslıǵı hám Onıń menen júriwden kelgen quwanısh hám tınıshlıq. Ol óz gúnaların moyınlaǵanda hám ózin boysınbaslıǵı ushın húkim etkeninde, Ákesi onı keshiredi hám doslıq qayta tiklenedi. —Bólimler Grace & Truth’s «Máńgilik ómir joǵalıwı múmkin be?» traktatınan
