Tariyxıy maǵlıwmat
Bunday joybar ne ushın kerek bolǵanın túsiniw ushın, sol dáwirdiń tariyxın biraz kórip shıǵıwımız kerek. Quday álemdi jarattı hám bizdiń planetamızdı oǵan jaylastırdı. Keyin Ol Adam atanı hám Hawanı jarattı hám olardıń násiyatlanıwı ushın baǵ jánnetin berdi. Olar Qudayǵa boysınbadı, qadaǵan etilgen miyweni jedi hám olardıń gúnası Onıń menen bolǵan kámil qatnasıqtı buzıp jiberdi. Bul olardıń balalarınıń ózlerinde gúná menen tuwılıwına hám ólim húkiminiń olardıń ústinde turıwına alıp keldi.
Jıllar ótiwi menen xalıq sanı kóbeygen sayın, ádep-ikramlılıq, zorlıq hám putparastlıqqa túsip ketti, bul Shaytannıń adamlar aqlı hám háreketleri ústinen húkimranlıq etiwine alıp keldi. Muqaddes Ruh adamzat penen olardı Qudayǵa qaytarıw ushın gúresip kelgen edi, biraq juwap óte az boldı hám jaǵdaylar tek ǵana jamanlastı. Quday aqırında: «Meniń Ruhım adam menen máńgi gúrespeydi, sebebi ol ólimli; onıń kúnleri júz jigirma jıl boladı» (Jaratılıs 6:3) dep járiyaladı. Quday adamlar jamanlıǵınan sonsha qattı qayǵırdı, sonlıqtan Ol olardı qansha waqıtqa shıdaytuǵının sheklep qoydı. Ol olardıń táwbe etip, Ózine qaytıwı ushın 120 jıl berdi, áytpese Ol olardı joq etiwdi joybarlastırdı.
Bul jerde gúrriń shınında da qızıqlı boladı, sebebi ol: «Nuh Rabbiniń názerinde iltipat taptı... ádalatlı adam edi, óz dáwirindegi adamlar arasında ayıpsız edi hám ol Quday menen júrdi» (Jaratılıs 6:8-9) dep aytadı. Bul onıń háreketleri yamasa qásiyetleriniń uzın rezumesi bolmasa da, biz bunnan jaqsıraq usınıstı kóz aldımızǵa keltire almaymız! Biz Nuh haqqında kóp bilmeymiz, biraq biz onıń sol dáwirdiń jaman ádetlerinen ózin ajıratqanın bilemiz. Ol qabıl etiletuǵın qurbanlıqlar qıldı, Qudaydıń Adam atanı hám onıń shańaraǵın basında kórsetkenin ámelge asırdı (Jaratılıs 4:4) hám ol «Quday menen júrdi», bul onıń turmısınıń ápiwayı bólegi sıyaqlı Onıń menen sóyleskenin ańlatadı. Quday Nuh payǵambardıń júregin bildi, onı ádalatlı dep atadı hám oǵan bereket beriwge tayın edi.
Shańaraq biznesi
Quday Nuh payǵambarǵa keletuǵın suw tasqını haqqında eskertti – barlıq buzılǵan hám zorlıqqa tolǵanlardı joq etetuǵın keletuǵın húkim haqqında. Ol oǵan bul planetaǵa tiygen eń qorqınıshlı dawılǵa shıdaytuǵın teńizge shıdamlı keme qurıwdı ayttı. Nuh payǵambarǵa onıń qurılısı ushın anıq kórsetpeler berildi. Ol úsh qabatlı keme bolıwı kerek edi, biyikligi 45 fut, uzınlıǵı 450 fut hám keńligi 75 fut. Oǵan qaysı aǵashtı qollanıw kerek ekenligi, onı ishki hám sırtqı jaǵınan qatran menen qalay jabıw kerek ekenligi, haywanlar ushın qalay orınlar jasaw kerek ekenligi hám jalǵız esikti qayerge qoyıw kerek ekenligi – qaptalına – aytıldı. Biz tek úsh basqa adam, onıń ulı, járdem beriw ushın bolǵanda bunday joybardı baslaw qanday bolatuǵının kóz aldımızǵa keltire almaymız. Keme túbi, gúltaxtalar hám tayanıshlar ushın úlken muǵdarda aǵash kesilip, qáliplestiriliwi kerek edi.
Nuh payǵambardıń imanı sebepli ol Qudaydıń keletuǵın húkim haqqında aytqanına isendi, hátte bul burın hesh qashan bolmaǵan nárse bolsa da, hám dárhal bul úlken qurılıs joybarın basladı. Nuh payǵambar olardı Qudaydıń joybarları hám olardıń keme qurıwshılar sıpatındaǵı keleshegi haqqında aytqanda shańaraq keńesin kóz aldınıza keltire alasızba? Nuh payǵambardıń kórsetken imanı juqpalı edi hám onıń shańaraǵı bul wazıypaǵa qosılıw arqalı óz imanların kórsetti. Onıń hayalı, ulı yamasa kelinleri tárepinen narazılıq belgileri joq. Biz Nuh payǵambar hám onıń shańaraǵınıń turmısında kórgenlerimizden úyrenetuǵın jaqsı sabaqlar bar.
Ákelerden baslayıq. Nuh payǵambar ruwxıy basshı edi hám onıń úlgisi sonsha jaqsı edi, onıń shańaraǵı onıń úlgisine ıqtıyarlı túrde erdi. Ákeler jaqsı úlgi menen ruwxıy standarttı belgilewi kerek. Eger biz Qudayǵa isenbesek hám boysınbasaq, shańaraqlarımızda bereket kóriwdi kúte almaymız. Bul ákeler Qudaydıń ózi hám shańaraǵı ushın kórsetpeleri ne ekenligin biliw ushın Injildi oqıwı kerek degen mánisti ańlatadı.
«Imansız Qudaydı razı etiw múmkin emes, sebebi Oǵan kelgen hár kim Onıń bar ekenligine hám Onıń Ózin shın júrekten izlegenlerdi sıylaytuǵınına iseniwi kerek» (Evreylerge 11:6).
Keyingi orında kúyewlerine boysınatuǵın hám olar menen islewge tayın bolǵan hayallar keledi, hátte wazıypalar qıyın bolsa da (Efesliklerge 5:22-24). Hayaldıń boysınıwı onı tómen dárejege qoymaydı, sebebi onıń intellekt yamasa qábiletler menen hesh qanday baylanısı joq. Bul Qudaydıń Gúnáǵa túsip ketkennen keyin belgilegen er adamlar hám hayallardıń injilge tiykarlanǵan rollarına boysınıw. Ol Qudaydıń tártibin qabıl etkeninde, Olardıń bereketine isenimli bolıwı múmkin.
Nuh payǵambardıń ulı hám kelinleri onıń menen ıqtıyarlı túrde isledi hám Qudaydıń ákesine bergen kórsetpelerine boysındı. Olar balalar emes edi, biraq olar ata-analarına boysınıwdı úyrengenleri anıq kórinedi, sonlıqtan olar ushın ákesiniń basshılıǵın qabıl etiw tábiyiy edi (Nátiyjeler 22:6).
Shańaraq átirapındaǵı adamlar jek kóriwlerine qaramastan islewdi dawam ettirdi. Quday kemeni qurıwdı buzılǵan hám jaman dúnyanı eskertiw hám er adamlar menen hayallarǵa táwbe etiw hám keletuǵın húkimnen Qudaydıń qutqarıw jolın qabıl etiw múmkinshiligin beriw ushın qollandı. Evreylerge 11:7 bizge bunı aytadı:
«Iman menen Nuh, ele kórilmegen nárseler haqqında eskertilgende, muqaddes qorqıw menen óz shańaraǵın qutqarıw ushın keme quradı. Onıń imanı menen ol dúnyanı ayıpladı hám iman arqalı keletuǵın ádalatlılıqtıń miyrasxorı boldı.»
Hám 1 Petrus 3:20 aytadı:
«Quday Nuh payǵambar dáwirinde keme qurılıp atırǵanda sabır menen kútti. Onda tek ǵana birneshe adam, barlıǵı segiz adam, suw arqalı qutqarıldı.»
Jańalıq
Nuh payǵambar hám kemeniń gúrrińi bizge injildiń ájayıp súwretin beredi. Búgingi dúnya Qudaydı jek kóredi hám buzılǵan, zorlıqshıl hám jaman. Quday dúnyanı Nuh payǵambar dáwirindegidey suw tasqını menen joq etiwdi joybarlastırmaydı, biraq húkim járiyalandı. Injil xabarı keme sıyaqlı – Qudaydıń keletuǵın húkimnen qutqarıw jolı. Mine, sonıń ushın Isa dúnyaǵa keldi. Ol bizdiń gúnálarımız ushın tólem tóledi hám krestte azap shegip ólgeninde bizdiń húkimimizdi Óz moynına aldı. Nuh payǵambar hám onıń shańaraǵı keletuǵın húkimnen qorǵanıw tabıw ushın kemege kiriwi kerek bolǵanday, biz de bizdiń qutqarıw kememiz bolǵan «Məsih ishinde» bolıwımız kerek. Biz bunı qalay qılamız? Yuhanna 1:12-13 te juwap bar:
«Onı (Isanı) qabıl etken barlıq adamlarǵa, Onıń atına isengenlerge, Ol Qudaydıń balaları bolıw huqıqın berdi – tábiyiy túrde tuwılǵan balalar emes... bálki Qudaydan tuwılǵanlar.»
Nuh payǵambarday, biz Qudaydıń Sózine iseniw hám Onıń qutqarıw jolın qabıl etiw arqalı qutqarılamız. Biz gúnálarımızdan táwbe etip, Isanı ózimizdiń Qutqarımız hám Rabbimiz sıpatında qabıl etkenimizde, biz Qudaydıń shańaraǵına tuwılamız hám máńgi Ózinde qáwipsiz hám isenimli bolamız. Qudaydıń qutqarıw usınısın biykarlawshılar aldınnan húkim etilgen, sebebi olar iseniwden hám qutqarıwdan bas tartadı.
«Oǵan isengen hár kim húkim etilmeydi, biraq isenbesken hár kim aldınnan húkim etilgen, sebebi ol Qudaydıń jalǵız Ulı atına isenbedi» (Yuhanna 3:18).
Məsih iskerligi arqalı ádalatlı etilgen bizler Onıń qutqarıw wádesiniń tirishilik úlgileri bolıwımız kerek, óz turmısımız benen Oǵan tiyisli ekenligimizdi járiyalaǵan halda hám basqalardı «kemege kiriwge» shaqırıw ushın hár bir múmkinshilikti qollanıwımız kerek. Segiz adamnan ibarat shańaraq kemege kirdi hám Quday esikti jabtı. Kiriwden bas tartqanlar kesh bolǵanın bildi. Olar joǵaldı! Injil xabarın biykarlawshılar ushın qanday eskertiw!
Húkim búgin Isanıń qutqarıw usınısın biykarlawshılarǵa keledi, tımsal Nuh payǵambardıń kemedegi qutqarıw usınısın biykarlawshılarǵa kelgendey. Tayın bolıw ushın biz gúnálarımızdan táwbe etip, Rabbimiz Isaǵa Kalvaridegi qurbanlıǵı tiykarında bizdi keshiriwin sorawımız kerek.
Keme dawıldan aman ótti hám birneshe aydan keyin aqırında Ararat tawına qondı (Jaratılıs 8:4). Quday Nuh payǵambar hám onıń shańaraǵına túsip, jańa turmıs baslawdı ayttı. Rabbimiz Isanı Qutqarımız sıpatında qabıl etkenler de jańa turmıs baslaydı. Hár bir múminniń ishinde jasaytuǵın Muqaddes Ruhtıń járdemi hám kúshi menen eski turmıs jolına esik jabılıp, Quday ushın jasaw ádetke aylanıwı múmkin.
«Sonlıqtan, eger kimde-kim Məsih ishinde bolsa, ol jańa jaratılıs; eskisı ótti, jańası keldi!» (2 Korinfliklerge 5:17).
Siz haqqında ne deysiz?
Eger siz ele qılmaǵan bolsańız, endi máńgilikti qayerde ótkizetuǵınıńızdı sheshiw waqtı keldi.
«Eger biz bunday úlken qutqarıwdı itibarǵa almasaq, qalay qutılamız? Bul qutqarıw, Rabbimiz tárepinen birinshi ret járiyalanǵan, Onı tıńlaǵanlar tárepinen bizge tastıyıqlandı» (Evreylerge 2:2-3).
Nuh payǵambardıń shaqırıǵı! Nuh payǵambardıń turmısı haqqındaǵı gúrriń bir emes, bálki eki úlken hám qayǵılı suw tasqının óz ishine aladı. Nuh payǵambar dáwirindegi dúnya da jamanlıqqa tolǵan edi. Jaratılıs, kámillik hám muhabbat Qudayın esleydiǵanlar sanı birge túsip ketken edi. Qudaydıń xalqınan tek Nuh payǵambar qalıp edi. Qudaydıń awır jaǵdayǵa juwabı 120 jıllıq sońǵı múmkinshilik boldı, bul dáwirde ol Nuh payǵambarǵa óz turmısınıń xabarınıń grafikalıq súwretin qurıwdı buyırdı. Quruqlıqtaǵı úlken keme sıyaqlı hesh nárse maqsetti anıq kórsetpeydi! Nuh payǵambar ushın boysınıw joybarǵa uzaq múddetli minnetlemeni ańlattı. Kóplerimiz hár qanday joybarǵa, Quday tárepinen baǵdarlanǵan bolsa da, qatnasıwda qıyınshılıqqa ushıraymız. Nuh payǵambardıń boysınıwı búgingi adamlar ómiriniń uzınlıǵınan úlken bolǵanı qızıqlı. Tek salıstırmalı uzaq múddetli joybar bizdiń ómirimiz. Biraq bálkim bul Nuh payǵambardıń turmısı bizge beretuǵın úlken shaqırıqlardan biri – Qudaydıń miyrim-shápáátin qabıl etip, pútkil ómirdi boysınıw hám shúkirshilik penen jasaw. — Life Application Bible, Tyndale House, Wheaton, Illinois, AQSh.
