Romanos cartapa 8 kaq capitulonpa ñawpaq versosninqa chay cartapa kimsa ñawpaq capitulosninpi willakusqan cheqaq kaykunapa sumaqchasqanmi, chay cheqaq kaykunapa rurusqanqa kay sumaq simikunapi willakunmi—
“Chayrayku, kunanqa manañam juchachay kanchu Jesucristopi kaqkunapaqqa” (Romanos 8:1).
Kay willakuypaqqa iskay razonmi qosqa: ñawpaq kaqqa, 6 kaq capitulopa yachachikuyninpi sayasqa; iskay kaqqa, 7 kaqpa yachachikuyninpi. Diospa “chayrayku” nisqanqa runankunapa qespisqa kayninpaqmi, chayta yachayqa paykunapa derechonmi, chaypa “chayrayku” nisqanqa Diospa kasqanta rikunankupaqpas.
Razon 1.
“Imaraykuchus kawsay espiritupa kamachikuynin, Jesucristopi kaq, juchapa wañuypa kamachikuyninmanta qespichiwaranmi.”
¿Imataq juchapa wañuypa kamachikuynin? Naturalezapa kamachikuyninkunamanta rimanchik, chaywanmi, ejemplopaq, inti kancharin chaymanta verano pasakun, chay kamachikuyninkunawanmi natural pachapas puririn. Chaymanta, naturalezaqa kamachikuyniyuq kasqanman jina, espiritualmente rimaspapas, runapaqpas hukmi kachkan, chaytaqmi “juchapa wañuypa kamachikuynin”. Diosqa manam runata kayman jina ruwaranchu; payqa juchamanta mana juchayuqta ruwaran, wañuypaqpas mana necesitayuqta; ichaqa juchallikusqanmantapacha, juchapa wañuypa kamachikuyninmi runapaq kamachikun.
Runaqa manam atinchu chay kamachikuyta cambianayta. Imaynam challwakuna, peligro chayamuptin, unukuna patapi phawaykunku, runapas juchamanta qespikunapaq kallpachakunmanmi, ichaqa chay kallpachakuyninkunallam paypa mana atisqanta rikuchin. Challwakunapa pisi phawayninkunaqa manam pisquman tukuchinchu nitaq kawsayninpa kamachikuyninmantachu qespichin, chaymanta utqayllam kawsayninpa elementonman kutiykunku; runapas manam kikillanmanta jatarikuyta atinchu. Nitaqmi, kikillanmanta jatarikunapaq kallpachakuspaqa, nacesqan kamachikuymantachu ayqikun.
Juchachayqa kay juchapa wañuypa kamachikuyninwanmi kachkan. Runaqa chinkaymanmi purin, imaynam manzana allpaman urmaykun. Runaqa manam gloriawan jatarikunchu, imaynam nina jatarikun. Manam runapa kawsayninpichu Diosman cielomanpas puriyta atin; ¡ay!, paypa naturalezaqa Diosmanta karunchakuyta munaymi, chaymanta anchu ñanninta puriyta.
Kay juchapa wañuypa manchay kamachikuyninpa anchuraqa Jesucristopi kawsay espiritupa kamachikuynin mana tarikusqan circulo jina anchum. Kristuspa hawankunapiqa, runaqa chaypa atiyninpi kachkanmi, maypipas kachkanman, pagano kaypi, cristiano kaypi, moral religioso circulospi, utaq chay mana allin profano circulospi, manam imapas importanchu.
Qasqa pachapi arctic regionkunapi kasqanchikta yuyaykusun. Mana inti rikukunchu, tutaqa achka killakunatam purin. Ancha unay tutamanta ayqikunapaqqa arctic regionkunata saqispa surman puriylla kanman, chaypiqa sapa p'unchaw intipa lloqsimuyninpa chinkaykuyninpa kamachikuyninmi kachkan. Arctic tutapi candelata kanchariyqa manam unay tutapa caracterinta cambianmanchu, runapa kanchay maskayninqa, aswan hatunpiqa, tutanta kanchariyllam; manam paypa kallpachakuyninkunaqa intipa kanchayninta ruwanchu nitaq naturaleza tutamanta Diospa sumaq kanchayninmanchu apamun.
Ichaqa juchapa wañuypa kamachikuyninmantam qespisqa kanchik. Diosqa Espiritunwanmi musuq kawsayta qowanchik. Jesucristopi kaq kawsay espirituqa mana atisqa juchachasqa kasqanchikpi taripawanchikmi, chaymanta, Kristupi kaspa, payqa kawsarimurqa, ñawpaq kasqanchikmantam jatarisqa kanchik. Cristianoqa paypaq natural kaqmantam huk elementopi kawsan, chaymanta kawsayninqa Jesucristullapim kachkan.Kristupi kaq kawsaypa kamachikuyninpa creyente juchachaymanta qespichisqanta rikuchinapaqqa, kawsarimuyta rikuchiq animalta —mariposata— utilizasunman. ¿Pitaq, chaypa sumaq historiantataq mana yachaspa, creyewanman chay qasi, suchuq orugaqa utqaylla sumaq phawayniyuq mariposaman tukusqanta? Payqa raqkunapi suchurqa mikurqapas ñawpaq kasqanmanta qespikunapaq pacha chayamunankama. Chaymanta ñawpaq kasqanman wañurqa chaynataq crisalida kasqanman yaykurqa. Wañuyqa ñawpaq kawsayninpa historiantapas tukuchirqa, chaymanta wañuymanta sumaq kawsayniyuq animal jatarimurqa musuq kawsayta kawsanapaq, huk mikuyta mikunapaq, intipa kanchayninpi phawaykunapaqpas.
Ichaqa aswan sumaqraqmi moral cambio, kawsaypa costumbrepa cambio, yuyaypa inclinacionpa, yuyaypa kallpanpa, arí, Diospa cheqaqta tukuchisqan runapa tukuy kawsayninpa cambio. Evidenciaqa mana pantay atina, chaymanta Jesucristopi mana kaqkunapa respetontapas kamachin. Chay jina ejemplom kunan ñawpaqenchikpi kachkan. Huk runa, pichqa chunka watanpa tukuy kawsayninqa tukuy jina mana allinkunata ruwaspa pasarqa, Kristupa predicacionninwan utqayllam Diosman kutirirqa. Llaqtanpi runakunaqa musuq kawsayninpa mana pantay atina cheqaq kayninta confesanqaku, ñawpaq compañeronkunapas chaypa ñawpaqenpi kunkuykunqaku, wasinpas chayta testificanqa. Naturalezapa musuq kawsaypa milagron, orugamanta mariposaman, manam Diospa graciapa kay milagronwan tupachiy atinachu, chaymi mana allinpa umalliqninta santidadpa llamp'u kaypa ejemplonman tukuchirqa.
Cristianoqa Kristuwanmi ñawpaq kasqanman wañurqa, chaymanta Kristupa wañuyninmanta, paypa kawsarimuyninpa atiyninpi, musuq kawsayta chaskirqa, chaywanmi ñawpaq juchapa wañuypa kamachikuyninmantapas qespisqa kachkan. Kristullapi kaq kawsaypa Espiritunmi creyentepa qespichisqanta ruwarqa. Payqa manam ñawpaq, juchachasqa kasqanmanchu kapun, chaymanta Kristupi kaspaqa, “chayrayku, kunanqa manañam juchachay kanchu.”
Razon 2.
“Imaraykuchus kamachikuy mana atisqanta, aychapa debil kasqanrayku, Diosqa, kikillanpa Churinta kachaspa, juchasapa aychapa rikchayninpi, chaymanta juchapaq, juchata aychapi juchacharan.”
Moisespa runaman qosqan kamachikuyqa mana efectivota tukurqa runapi chanin kayta ruwanapaq, runapa moral kasqanpa mana atisqanrayku chaypa kamachikuyninkunata kasukunapaq. Aychapa debil kasqanraykum debil karqa. Aswan allin kamachikuykunapas manam runakunata allinta ruwanqachu. “Aychaqa,” mana kasukuq chaymanta mana yachaq yachaq jina, manam “Yachachiqpa” kamachikuyninkunaman imapas ruruta qorqachu. Chaytaq Kristuspa pachankama, utaq Kristuspa pachankama purirqa. (Galatas 3:24.) Chaymanta Dios, kamachikuyta qosqa, Churinta pachaman kachamurqa juchasapa aychapa rikchayninpi, manam kamachikuypa ruwayninta tukuchinapaqchu, manam yachachikuyninman yapaykunapaqchu nitaq runamanta allinta ruwanapaq kallpachakuyninkunata purichinapaqchu, aswanpas mana kasukuq chaymanta mana yachay atina yachaqpa: runapa rantinpi wañunapaq. Diosqa Churinta pachaman kachamurqa juchapa tapukuyninpaq. Kamachikuyqa juchawanmi relacionniyuq karqa. Juchataqa manam ruwanachu nirqa. Kristusqa chayamurqa chay tapukuyta chaskirqa chaymanta tukuchirqa. Paypa kikillanpa Churinta cruzpi saqispaqa Diosqa juchata aychapi juchacharan, chaytaq Diosqa qespichinawanchikpaq ruwarqa, chayrayku, Jesucristupi kaspa, chaymanta musuq kawsayta, musuq kallpatapas paypi chaskispa, kamachikuypa chanin mañakuyninkunaqa ñuqanchikpi junt'akunman, manam aychapa qipanta purinchikchu, aswanpas Espiritupa qipanta.
