Серия– Июль/Август 2023 –«Ырысқы ҳәм Ҳақыйқат» журналы
Муқаддес Китап Қаҳарманлары
Ески Ўәсияттан жыйналғанлар,5-бөлим
Мусаның шақырылыўы
Егер олар саған исенбесе, биринши белгиниң хабарына қулақ салмаса, онда екинши белгиниң хабарына исенер. Егер олар ҳәтте усы еки белгиге де исенбесе, яки сениң даўысыңды тыңламаса, онда сен дәрьядан суў алып, қуры жерге төгесең. Дәрьядан алған суўың қуры жерде қанға айланады. —Шығыў 4:8-9 NKJV
Үш белги
Мусаның шақырылыўы ўағызлаў мәселесине байланыслы бир қанша қызықлы сабақларды усынады. Ол үш белги менен бирге болды, олар бизге ўағызлаўдың үш тәрепин де көрсетеди. Бул ҳаққында ойланыў жақсы, себеби биз көп ўағызшылар «күш-қуўат евангелизми» деп аталатуғын белгилер ҳәм кереметлер жәрдеминде Инжилди жәриялайтуғын дәўирде жасап атырмыз. Бирақ, бул адамлар Мусаның Фираўн сарайындағы исенбегенлер алдында еткен белгилерин орынлай алмайды. Ҳәм, олардың ўағызлаўында көбинесе бул белгилерден үйрениўге болатуғын руўхый сабақлар да жоқ.
Екинши жағынан, Муқаддес Китапқа тийкарланған ўағызлаў:
- Ийсаның Өзин орайға қояды, тыңлаўшылардың дыққатын тек Оған қаратады.
- Адамның толық азғынлығы ҳаққында сөйлейди.
- Келешектеги ҳүкимди жәриялайды.
Бул пунктлер Қудайдың адамы Мусаның шақырылыўына қосымша болған үш белги менен сүўретленген.
Муса, Муса!
Муса Ийениң буйырған исин – исрайыллыларды Мысырдан азатлыққа алып шығыўды – үлкен икилениў менен баслады. Ол ҳәр түрли қарсылықларды келтире берди (3:10,13).
Әлбетте, қайын атасы Жетроның қойларын бағыўдың 40 жылы оны толықтай жуўас ҳәм кишипейил адамға айландырған еди, ол енди 80 жаста еди. Қырқ жыл алдын Муса өз ерки менен аға-инилерине барып, толықтай басқаша мүнәсибетте болған еди. Сол ўақытта ол исрайыллылар Қудай оны өзлериниң жәрдемшиси ҳәм қутқарыўшысы етип жибергенин түсинер деп ойлаған еди. Бирақ, олар түсинбеди ҳәм оны итерип жиберди (2:11-14; Ҳаўарыйлар 7:23-27).
Енди, Муса 40 жыл қой баққаннан кейин, Қудай Өз халқын қутқарыў ўақты келген еди. Сонлықтан Муса Мысырға қайтыўы керек еди. Қудай ата-бабаларға берген ўәделерине садық еди. Мусаға өте анық буйрықлар берилди, ҳәм оның барлық қарсылықларына илаҳий жуўаплар берилди. Оған ҳәтте исрайыллылар алдында белгилер орынлаў ушын күш берилди, оларды өз шақырылыўының ҳақыйқыйлығына исендириў ушын.
Әлбетте, Паўыл кейинирек айтқанындай (1 Кор. 1:22), ҳәтте сол дәўирлерде де яҳудий халқы белгилерди қәлеген. Бул жағынан, олар биздиң дәўиримиздиң ўағызшыларына уқсайды, олар белгилер ҳәм кереметлер орынлаўға умтылады, бирақ бул биздиң күнлеримизде Қудайдың еркине муўапық па, жоқ па, бул күмәнирек.
Соған қарамастан, Мусада бул буйрық бар еди, ҳәм оның орынлаған белгилери де анық хабарды жеткерди. Олардың өзине тән мәниси бар еди ҳәм сонлықтан, Жаңа Ўәсият мүминлери болған биз ушын да қымбатлы.
Муса Мәсихтиң бир түри сыпатында
Исрайыл улларының қуўатлы азат етиўшиси Муса, тек ғана биздиң жеке исеним турмысымыз ушын гөззал үлги емес, бәлки ол айрықша Мәсихтиң бир түри. Мусаға орынлаўға рухсат берилген үш белги Мәсихтиң инсанияттың үш антлы душпаны – Шайтан, гүна ҳәм өлим үстинен болған күши ҳаққында сөйлейди. Оның бул қуўатлы душпанларды қалай жеңгени ҳаққында ойлағанымызда, биз Оның уллылығы ҳәм биздиң Қутқарыўшымыз ҳәм Нәжәткармыз сыпатындағы аспанлық шақырылыўы ҳаққында түсиник аламыз. Сонда Ийе биздиң алдымызда уллы болады, дәл Муса бул белгилерди орынлағанда исрайыллылар ҳәм мысырлылардың көз алдында уллы болғаны сыяқлы (Шығ. 11:3).
Таяқ жыланға айланды. Биринши белги таяқтың жыланға айланыўы еди. Қудай Мусадан үлкен нәрселерди талап етпеди. Ол Шығыў 4:2 де: «Қолыңда не бар?» – деп айтқанда, оған қыйын сораў бермеди. Бул тек ғана қойшының таяғы еди. Муса оны таслап, жерге таслаўы керек еди. Биз Қудайдың хызметинде өз имканиятларымызды ҳәм мүмкиншиликлеримизди бериўге таярмыз ба? Қудай бизди қолланыўға таяр, бирақ Ол буны тек ғана биз Өзимизге өмиримизди бағышласақ ғана ете алады.
Мусаның жағдайында, ол таяғын қайтарып алды, ҳәм оны Қудайдың халқына жәрдем бериў ҳәм оларды шөл арқалы алып өтиў ушын қоллана алды. Кейинирек, бул әпиўайы қойшының таяғы ҳәтте «Қудайдың таяғы» деп аталды (17:9). Бул таяқ пенен Муса Мысыр жерине апатларды шақырды, Қызыл теңиздиң суўларын бөлди ҳәм Хоребтағы тасты жарды (Шығ. 7–10, 14, 17).
Бул таяқ Қудайдың адамы Мусаның айрықша ҳүкимин билдиретуғын символ еди. Таң қаларлығы, Муса оны жерге таслаған ҳәмметте таяқ жыланға айланды. Бул нени аңлатады? Бул адамның қулаўының ақыбетлери ҳаққында сөйлейди, сол ўақытта Шайтан адамға исенип тапсырылған нәрсени ийелеп алды ҳәм оны өз қадағалаўына алды. Муса тек ғана ҳүкимге ийе болған жалғыз адам емес еди. Адамның шахсында адамға Қудай оны орналастырған ҳәр түрли қатнасықларда ҳүким жүргизиў ушын ҳүким берилген еди. Өкинишке орай, бул биринши адамның қулаўы менен тереңнен бузылды, ол «ески жылан, Иблис ҳәм Шайтан деп аталатуғын» тәрепинен азғырылған еди (Аян. 12:9).
Бахытқа қарсы, екинши Адам келди, аспаннан келген Адам, яғный Ийе Ийса Мәсих. Ол Шайтанды жеңди, ҳәм Оған «аспанда ҳәм жерде» барлық ҳүким ҳәм күш берилди (Мат. 28:18). Қудай «Оны Өзиниң оң қолына аспанлық орынларға отырғызды, барлық басшылық ҳәм күш-қуўат, ҳүкимдарлық ҳәм бийлик, ҳәм аталған ҳәр бир аттан жоқары, тек ғана бул дәўирде емес, бәлки келешектеги дәўирде де» (Ефес. 1:20-21).
Ол Өз халқының қуўатлы Нәжәткаршысы, ҳәтте Шайтанның күшин де қадағалап турады, дәл Муса қолын созып жыланды тутқаны сыяқлы, сонда ол оның қолында таяққа айланды. Исеним арқалы бул биз ушын ҳақыйқат, анық белги, бирақ ҳәзирше барлық нәрселер Оған бағындырылғаны ҳәммеге көринбейди. Бирақ сол ўақыт тез арада келеди, дәл Мысыр ушын болғаны сыяқлы (Шығ. 7:8-13 қараң).
Қолыңды көкирегиңе сал. Бирақ шешилиўи керек болған және бир мәселе бар еди. Нәжәткар тек ғана жаманлықтың күши менен емес, бәлки гүнаның күши менен де бетпе-бет келди, бул Муса орынлаўы керек болған екинши белги ҳаққында сөйлейди. «Ол қолын көкирегине салды, ҳәм оны шығарғанда, мине, оның қолы қардай алапес болған еди» (4:6). Алапес гүнаның бузыўшы күшиниң белгили сүўрети. Бирақ гәп буның менен таўсылмады; Муса қолын және көкирегине салды, ҳәм ол қалпына келтирилди (7-аят).
Бул белги бизге Ийемиздиң гүнаның күши үстинен болған жеңисин көрсетеди. Ол «Өзин қурбан етиў арқалы гүнаны жоқ етти» (Евр. 9:26). Ол хошта «биз ушын гүна болды» (2 Кор. 5:21). «Ол Өзи биздиң гүналарымыз ушын қурбанлық» (1 Юҳ. 2:2). Ол «биздиң гүналарымызды Өз денесинде ағашта көтерди» (1 Пет. 2:24). Ҳәм Ол гүнакарларды тазалай алады; Ол бизди қардай ақ етеди (Исая 1:18).
Тәбият бойынша, биз ҳәммемиз Қудайдың көз алдында гүнакарлармыз (алапеслер). Қолларымыз бенен ислейтуғын надурыс ислеримиз гүнакар жүреклеримизден келип шығады. Биз тек ғана гүна ислемеймиз; биз гүнакарлармыз. Буны танып, Қудайға дуўада мүрәжат еткенимизде, биз қутқарыламыз. Тәўбе еткен гүнакарлар ушын тазалаў бар. Биз исенгенлер ушын, Адам Улының жерде гүналарды кешириў ҳәм бизди барлық әдалатсызлықтан тазалаў күши бар екенине ҳеш қандай гүман жоқ (Лк. 5:13,24; 1 Юҳ. 1:9).
Суў қанға айланды. Үшинши белги исенбегенлер ушын еди – биринши еки белгини итибарсыз қалдырған адамлар ушын, бул жерде анық айтылғанындай (Шығ. 4:8-9, 7). Бул келешектеги ҳүкимниң белгиси еди. Қудайдың ҳүкими ҳаққындағы жәриялаў да Инжилди ўағызлаўдың бир бөлеги, Паўылдың Марс дөңлигиндеги грек философларына сөйлеген сөзинде тастыйықланғанындай (Ҳаўарыйлар 17:30-31).
Муса Нилден суў алып, қуры жерге төгиўи керек еди; сонда суў қанға айланды. Бул Мысыр жерине келетуғын ҳүким, өлим ҳүкими ҳаққында сөйледи (Шығ. 7:14-25). Бул ҳүким ақырғы заманларда дүньяға келетуғын апатларда өз орнын табады (Аян. 16:3-7). Сонда ырысқы күни өтип кетеди ҳәм исенбегенлерге тек ғана өлим ҳүкими қалады.
Бул ақырғы белги Мәсихтиң өлим ҳәм гөр үстинен күши бар екенин, ҳүкимди орынлаў күши де бар екенин гүўаландырады. Ата «барлық ҳүкимди Улға тапсырды», Ол ҳәзир «Адес ҳәм Өлимниң гилтлерин» услап турады (Юҳ. 5:22; Аян. 1:18). Оны Қутқарыўшы сыпатында емес, бәлки Ҳүкимдар сыпатында ушыратыў қорқынышлы болады, ҳәм мәңгиликке «гүнаның мийнети өлим» екенин бастан кешириў (Рим. 6:23).
Керсинше, «Ийе Ийса Мәсихке исенгенлердиң ҳәммеси … қутқарылады» (Ҳаўарыйлар 16:31)!
Ҳуго Боутер тәрепинен (бейимлестирилген)
Келеси айда бул серияның 6-бөлимин излең.