Балдарынын сүрөттөрүн жактырбаган жана аларды досторуна көрсөтүүгө кубанбаган ата-энелерди билесизби? Андан да чоңураак деңгээлде Кудай Өзүнүн сүйүктүү Уулун жакшы көрөт жана Аны бизге ар тараптан жана ар бир учурда көрсөтүүнү жакшы көрөт. Бизде Инжилдерде Машаяктын кемчиликсиз жашоосу, айкаш жыгачтагы өлүмү жана тирилүүсү бар. Бизде Анын Элчилердин иштеринде Өз кызматчылары аркылуу иштегени, Элчилердин каттарында даңкталганы, жана Аян китебинде акыркы Жеңүүчү жана Сот катары көрсөтүлгөн. Эски Келишим Аны көрсөткөн пайгамбарлыктарга бай. Ал бизге көптөгөн түрлөрдү жана көлөкөлөрдү да берет, Аны жүрөгүбүздүн көз алдына кайра-кайра коёт. Чындыгында, кунт коюп окуган адам үчүн Аны ачык же бүдөмүк түрдө эскербеген баракты табуу кыйын.
Кудай Өзүнүн ысымын же тиленүүгө эч кандай шилтемени киргизүүгө уруксат бербеген Эсфир китеби да буга өзгөчө эмес. Бул китепти карап жатып, биздин биринчи оюбуз Персиянын ханышасы болуп, өз элинин өмүрү үчүн баатырдык менен жалынган сулуу еврей кызы жөнүндө болот. Бирок бул кыска окуяда дагы бир баатыр бар. Жана бул баатыр, көпчүлүк Ыйык Китептеги баатырлар сыяктуу эле, кандайдыр бир деңгээлде биздин Мырзабыз Иса Машаякты чагылдырат. Келгиле, Мордохайды Машаяктын жердеги четке кагылышынын жана жакында боло турган даңкталышынын сүрөтү катары карап көрөлү.
Биз Мордохайды экинчи бөлүмдө жолуктурабыз. Хронологиялык жактан, бул китеп Эзра 6 менен 7-бөлүмдөрдүн ортосундагы 40 жылдык боштукка туура келет. Эзра жана Некемия Бабыл туткунунан кайтып келген еврей калдыгынын тарыхы менен алектенсе, Эсфир китеби кайтып келбегендердин кээ бирлеринин кызыктуу окуясы. Кудай алар менен ачыктан-ачык байланышпайт – Ал аларды Ошуя 1:9да «Ло-Амми» (Менин элим эмес) деп атаган – бирок Анын көзү ар дайым аларда, жана Пабыл «алар ата-бабалары үчүн сүйүктүү» дейт (Римдиктер 11:28 NKJV).
Мээримдүү
Мордохай бизге туткундагы Бенжемин уруусунан болгон адам катары тааныштырылгандан кийин, биз дароо анын мээримдүүлүгүн көрөбүз. Ал жетим калган жээни Эсфирди (Хадассаны) өз кызындай багып өстүргөн. Алардын мамилеси сүйүүгө толгон, анткени ал падышага көрсөтүлүү үчүн алынып кеткенде, Мордохай анын абалын билүү үчүн күн сайын мүмкүн болушунча жакын келип турган. Эсфир Мордохайдын улутун жана үй-бүлөлүк тегин ачыкка чыгарбоо буйругун аткаруу менен жооп кайтарган, ал аны менен үйдө жүргөндө да ошондой кылган.
Инжилдерди окуганда, биздин ыйык Мырзабыздын укмуштуудай боорукердиги жана мээримдүүлүгү менен белгиленгенин көрөбүз. Ал жолуккан бардык муктаждыктарды канааттандырган. Ал пес оорулууларга тийген, балдарды кармаган, белгилүү күнөөкөргө буттарын көз жашы менен жууганга уруксат берген, самариялык аялдын жүрөгүнө жана абийирине тийүүгө убакыт бөлгөн, айкаш жыгачта турганда энесинин муктаждыктарына кам көргөн, жана ар кандай жолдор менен жакырларга жана муктаждарга сүйүү көрсөткөн.
Ишенимдүү
Эсфир 2:21-23-аяттарда биз Мордохайдын падышага карата ишенимдүүлүгүн көрөбүз. Падышанын перс монархы болгонуна карабастан. Анын адеп-ахлаксыз мүнөзүнө карабастан. Ал Кудай тактыга отургузган падыша болгон. Мордохай падышанын өлтүрүлүү коркунучунда экенин билгенде, ал Эсфир ханыша аркылуу ага кабар берген. Иш иликтенип, күнөөлүүлөр жазаланган. Мордохайдын падышага болгон ишенимдүү кызматы тийиштүү түрдө жазылган, бирок сыйланган эмес. Тескерисинче, Ысрайылдын тукум куучу душмандары болгон амалыктыктардын падышалык үй-бүлөсүнөн чыккан Агагит Хаман падышанын башкы министри болуп дайындалган.
Биздин ыйык Мырзабыз да жердеги жашоосунда башкаруучу бийликтерге карата үлгүлүү болгон. Улутту бузуп, дүрбөлөңгө салып, Цезарга салык төлөөгө тыюу салган деп айыпталганда, Ал Рим башкаруучусу Пилат тарабынан да, еврей-идумей куурчак падышасы Ирод тарабынан да күнөөсүз деп табылган. Ал өзүнө жасалган адилетсиздиктерге баш ийген, жооп катары жаман сөз айткан эмес, коркуткан эмес, тескерисинче, Өзүн адилеттүү соттогонго тапшырган (1 Петир 2:23). Кудай Анын ишенимдүүлүгүн укмуштуудай деталдуу түрдө жазган. Кудайдын жана Анын элинин душмандары азыр бийликте болсо да, жана Күнөө адамы Азап мезгилинде эң жогорку бийлик менен башкарса да, Кудай келечектеги бир күнү Мырзабыз Исаны эл алдында сыйлайт.
Боорукер
Перс империясы боюнча еврей элинин жок кылынуу коркунучу Мордохайдын Хаманга таазим кылуудан баш тартып, Кудайдын оюна ылайык иш кылганынын түздөн-түз натыйжасы болгон. Кудай Амалык менен түбөлүк согуш жүргүзүүгө ант берген жана Өз элине муну унутпоону буйруган (Мыйзам 25:17-19). Мордохайдын Кудайга болгон ишенимдүүлүгү Хамандын жек көрүүсүн жана душмандыгын ага алып келген. Аян 12де биз Шайтандын Ысрайылга, эркек баланы төрөгөн аялга болгон туруктуу душмандыгы дүйнөнү башкарууга тагдырланган Машаякты жек көргөндүгүнөн улам келип чыкканын көрөбүз.
Еврейлерди жок кылуу жөнүндөгү жарлык жарыяланганда, бул аларга чоң кайгы алып келген. Биз Мордохайды кийимдери айрылган, таар кийип, күлгө отуруп, ачуу ыйлап, алардын кайгысын бөлүшкөнүн көрөбүз. Биздин Мырзабыз жөнүндө да: «Алардын бардык азаптарында Ал азап тарткан» (Ышайа 63:9) деп окуйбуз. Инжилдерде Анын Иерусалим үчүн ыйлаганын көрөбүз, бул элге кандай чоң кыйроо келерин билген. Ал аларды четке каккандыктан ушундай болсо да, аларды шылдыңдаган эмес. Жана бүгүнкү күнгө чейин, даңктан, Ал Өзүнүн элине адамдын Ага болгон жек көрүүсүнөн улам жасалган бардык нерселерди терең сезет. Бул Элчилердин иштери 9:4тө көрүнөт, Ал асмандан: «Шабул, Шабул, эмне үчүн Мени куугунтуктап жатасың?» деп кыйкырганда.
Бул өтө жагымсыз шарттарда Мордохай Эсфирди еврейлерге куткарылуу алып келген ишти жасоого үндөгөн жана кеңеш берген. Ал Эсфир үчүн орозо кармаган, жана балким тиленген да (бирок тиленүү эскерилбейт). Биздин Мырзабыз андан да көптү кылат. Ал бизди бекемдеген жана муктаждык учурунда ырайым жана ырайым берген Улуу Башкы Дин кызматчыбыз. Биз жашоонун жарышын чуркап жатканда Ага карайбыз, анткени Ал жарышты Өзү аяктаган. Ал бизге жетекчилик кылуу үчүн Өз Сөзүн берген жана эгер биз ишеним менен сурасак, акылмандыкты убада кылган (Еврейлер 4:14-16; 12:1-2; Жакан 17:14; Жакып 1:5). Бизде кандай Куткаруучу бар!
Куугунтукталган
Хаман Мордохайга болгон каардуу жек көрүүсүнөн улам, 75 фут бийиктикте дарга астырган, ал падышанын уруксатын алгандан кийин Мордохайды асып салууну пландаган. Кудай өзүнүн кереметтүү жолу менен Хамандын пландарын бузуп, анын жүрөгүнүн каалоолорунун жамандыгын ачыкка чыгарган. Өзүн падыша сыйлоону каалаган адам деп ойлоп, ал падышанын атында шаар аянтында парадга чыгууну, падышанын кийимдерин кийип, падышанын эң асыл княздарынын бири тарабынан жарыяланууну суранган. Келечектеги күнөө адамы андан да көптү кылат, анткени ал «Кудай деп аталган же сыйынган нерселердин баарынан жогору көтөрүлөт жана өзүн Кудай катары көрсөтүп, Кудайдын ийбадатканасында отурат» (2 Тесалоникалыктарга 2:4).
Эсфирдин кайраттуулугу жана стратегиясы, ошондой эле Кудайдын майда-чүйдө нерселерди жакшылыкка айландыруудагы кереметтүү жолу аркылуу Хамандын жаман планы талкаланып, Мордохай менен еврейлер кыйроодон куткарылган. Бирок биздин Мырзабыз жаман адамдар тарабынан уюштурулган өлүмдөн кутулган эмес. Хамандан айырмаланып, Ал өзү үчүн даңкты эңсеген эмес. Тескерисинче, Ал «өзүн эч нерсеге арзыбаган кылып, кулдун кейпин кийип, адамдарга окшош болуп келген... өзүн момун кылып, өлүмгө, атүгүл айкаш жыгачтагы өлүмгө баш ийген» (Филипиликтерге 2:7-8). Эгер Кудай бизди адилеттүү негизде куткара турган болсо, ал «чөйчөк» Андан өтө алмак эмес.
Сыйланган
Мордохай азыр чоң урмат-сыйга жана бийликке ээ болду. Мырзабыз Исага андан да чоң орун берилет. Эсфир алардын мамилесин ачыкка чыгарган. Кудайдын жердеги эли бир күнү Куткаруучу менен болгон мамилесин таанып, ачыкка чыгарат, Аны бир кезде четке каккан. Мордохай башкы министр болуп дайындалып, падышанын мөөр шакеги ага тапшырылган. Андан кийин ал Хаман еврейлерге каршы чыгарган жарлыкты натыйжалуу жокко чыгарып, аны алардын душмандарына каршы бурган. Ал «падышанын алдынан көк жана ак падышалык кийимдер менен, чоң алтын таажы жана назик зыгыр буласынан жасалган кызгылт көк кийим менен чыккан» (Эсфир 8:15). Ал Хамандын үйүн толугу менен соттогон. Акыр-аягы, ал жана Эсфир Кудай тарабынан берилген бул улуу куткарылууну эскерүү үчүн майрамдык тамак уюштурушкан.
Биздин Мырзабыз өлгөндөрдүн арасынан тирилип, асмандагы Кудайдын оң жагына көтөрүлгөн болсо да, Анын даңкынын эл алдында көрсөтүлүшү али алдыда. Анын Өз эли үчүн келиши (Раптура) жашыруун жана ишенбеген дүйнө тарабынан көрүлбөйт. Бирок Ал «Өз күчүнүн улуулугунда саякаттап» (Ышайа 63:1) кайтып келгенде, «ар бир көз Аны көрөт, атүгүл Аны тешкендер да. Жана жердин бардык уруулары Анын айынан кайгырышат» (Аян 1:7). Забур 110 бизге Кудай Өз душмандарын бут алдына койгон, Өз эли Анын күчүнүн күнүндө ыктыярдуу болгон, Ал Өз каарынын күнүндө падышаларды жазалаган ошол күн жөнүндө айтат. Анын эли кубанат. Пурим, Эсфир 9:20-26да белгиленген майрам, Мырзабыздын Кечки тамагынын так сүрөтү болбосо да, бүгүнкү христиандар Анын өлүмүн бул Кечки тамакта Ал биз үчүн келгенге чейин көрсөтүү артыкчылыгына ээ.
Даңкталган
Эсфирдин акыркы бөлүмү бизге толкундануу өткөндөн кийин Мордохайдын улуулугун көрсөтөт. Жетим калган тууганын өз кызындай мээримдүүлүк менен багып өстүргөн, падышага ишенимдүү кызмат кылган, Кудайына ишенимдүү баш ийген, өз элинин коркунучтарын кайгыруу менен бөлүшкөн, Эсфир ханышага акылдуулук менен кеңеш берген, жана душмандарын адилеттүүлүк менен жеңип, өз элин куткарган адам – падыша тарабынан улуулукка көтөрүлөт. Ал акылдуулук менен жана жакшы башкарат, «өз элинин жыргалчылыгын издеп, өз мекендештерине тынчтык сүйлөйт». Ал падыша тарабынан гана сыйланбастан, «еврейлер арасында улуу жана бир туугандарынын көпчүлүгү тарабынан жакшы кабыл алынган» (Эсфир 10:3).
Жана биздин ыйык Мырзабыз да Кудай бере ала турган ар бир урмат-сыйга татыктуу экенин далилдеген жокпу? Ышайа 11де айтылгандай, келечектеги Миң жылдыкта Ал Кудай тарабынан урматталып, даңкталат жана Өзүнүн еврей бир туугандары тарабынан кабыл алынат. Ал адилеттүүлүк менен башкарат. Жамандык басылат. Айлана-чөйрө тазаланат. Баары тынчтык болот. Атүгүл жырткыч жана уулуу айбандар да мындан ары зыян келтирбейт. Жана акыры Ал бул «эч качан жок кылынбай турган падышалыкты» (Даниел 2:44) «бардык башкарууну, бардык бийликти жана күчтү жок кылганда, Кудай Атага» тапшырат (1 Корунттуктарга 15:24). Ошол кандай күн болот! Эсфир китебиндеги бул алдын ала көрсөтүүлөр бизге кандай даңктуу нерселерди алып келет!
Юджин П. Веддер, кичи."
