Мариям Магдалина: Ийсаның садық шәкирти
Биз әдетте Ийсаның он еки ҳаўарийи менен бирге жүргенин, үйреткен ҳәм емлегенлигин ойлаймыз. Бирақ, Инжилге жақыннан қарасақ, Ийсаны сүйген ҳәм Оның айтқан ҳәм ислеген нәрселерине қызыққан көп ҳаялларды табамыз. Марта ҳәм Мариям сыяқлы айырымлары Оған миймандослық көрсетти. Басқалары, Самариялық ҳаял сыяқлы, Оған көп адамды алып келди. Шүкирдар ҳаял Оған әтир қуйды. Басқа бири Оның аяқларын жуўды. Оның анасы Оның қасында турды. Басқалары, Иоханна ҳәм Сусанна сыяқлы, Ийса ҳәм он екиниң артынан ерди ҳәм “өз қаржыларынан оларға жәрдем берди” (Лука 8:3 NIV).
Бирақ бул ҳаяллардың ишинде Мариям Магдалинаның турмысы ҳәм минези ең жарқын көринеди. Қайта тирилген Мәсих неге биринши болып оған көриниўди таңлағанына ҳайран қалдыңызба? (Марк 16:9). Онда бир өзгеше нәрсе бар. Ол ҳаўарийлердиң мүнәсибетлери ҳәм жүрис-турысы менен салыстырғанда жарқын көринеди. Оның әмеллери арқалы оларға үйрететуғын көп нәрсеси бар еди. Ол бүгин биз ушын да үлги бола алады.
Ол жынлар тәрепинен азапталған еди.
Оның келип шығысы ҳаққында көп айтылмайды. “Магдала” “мунара” дегенди аңлатады. Бәлким, айырымлар оны күшли минези ушын Магдалина деп атаған шығар. Бирақ оның Галилея теңизиндеги Магдала қаласынан келген болыўы итималлығы жоқары. Сол ўақытта ҳаялды туўысқанына байланыстырып анықлаў әдеттегидей болса да, мысалы, “Хузаның ҳаялы Иоханна” (Лука 8:3), Мариям Магдалина 12 мәрте аты менен, шаңарақлық байланыссыз айтылған. Айрымлар ушын бул оның турмысқа шықпағанлығын көрсетеди. Бирақ оның өтмиши ҳаққында айтылатуғын басқа да нәрсе бар – жынлар менен байланыс.
Биз “жаман руўхлардан ҳәм кеселликлерден емленген айырым ҳаяллар” Ийсаның артынан ергенин оқыймыз. Олардың арасында “Мариям Магдалина, одан жети жын шыққан еди” (Лука 8:2). Гейде жаман руўхлар кеселликлерди келтирип шығарады. Жын кеткенде, жақсы денсаўлық қайтады. Егер жынлар “шықса”, олар қалай “киреди”?
Колумбияда миссионер болып жүргенимде байқағанымдай, әдетте сиқыршылық, наркомания, инцест, пасықлық ҳәм т.б. шаңарақлық тарийхы болады, бул жынның мәсихши емеске ийе болыўына имканият береди. Ийе болған адамды көргенлер, бул Мариямның қорқынышын ҳәм әжизлигин түсинеди. Ийе болғанлардың өзин-өзи өлтириўди ойлаўы әдеттегидей емес. Ол Ийсаны усы жағдайда ушыратты.
Жынлар әдетте гүрессіз шықпайды. Герасенлерден болған жын ийелеген адамның жағдайында, жынлар “Ийсадан оларды шығармаўды қайта-қайта жалбарды” (Марк 5:9-10). Мариям Магдалинаның жағдайында, Марк оның “Ийса жети жынды қуўып шығарған” ҳаяллардың бири екенлигин айтты (Марк 16:9). Бул келип шығысты түсиниў оның Ийсаның артынан ериўге болған ықласлылығын түсиниў ушын тийкарғы әҳмийетке ийе.
Ийсаға болған садықлығыңыз қандай? Оны “ықлас” деп сүўретлеў мүмкинбе? Ийса фарисейлерди басқа гүнакар ҳаял менен салыстырып, бул руўхый ҳақыйқатты анықлады: “Кем кеширилген адам кем сүйеди” (Лука 7:47). Ҳәр биримиз көп кеширилгенимиз ушын, Мариям Магдалина сыяқлы биз де ықласлы сүйиўимиз керек. Бирақ биз гүнамызға жеңил қараймыз ҳәм Ийсаға аз асығыслық пенен келемиз. Биз өзимизди аспанға барыў ушын кишкене ғана итериўге мүтәж болған жақсы пуқаралармыз деп ойлаймыз. Фарисейлер ҳәм олардың заманагөй эквивалентлери ушын бул Мариям сыяқлы сүйиў мүмкин емес.
Ол Ийсаның артынан ерди ҳәм Оған хызмет етти.
Ийса оны толық азат еткеннен кейин, ол Оның артынан ерди ҳәм Оған хызмет етти. Бәлким, сиз ықласлы мәсихшилерди ушыратқан шығарсыз, олар хызмет етиўди жақсы көреди. Бәлким, сиз сондайсыз. Мариям Магдалина бизге еки әҳмийетли сабақ үйретеди. Бириншиден, Оған Ол қәлегендей хызмет етиў ушын, сиз азат болыўыңыз керек. Көп мәсихшилер гүнакар өтмишимиз бенен байланыслы қайғылы естеликлер ҳәм ашыў-ызаларға байланған ҳалда хызмет етиўге тырысады. Биз бундай булт астында жасаўға үйренип қаламыз. Егер солай болса, хызмет етиўди тоқтатып, толық азатлық излең. Мәсихтеги азатлық академиялық доктрина емес; ол ҳәр бир исениўши ушын қол жетимли болған ҳақыйқый тәжирийбе.
Екиншиден, Оған Ол қәлегендей хызмет етиў ушын, биз Оның артынан ериўимиз керек. Бәнт екенимиз жетерли емес. Биз Хожаға басқалар менен бирге хызмет етиўге таяр болыўымыз керек. Көп мәсихши хызмети командаларда әмелге асырылады: Хожамыз Ийса ҳаўарийлик командасын қурды. Павлус басқалар менен бирге саяхат етти ҳәм хызмет етти. Мариям Магдалина Ийсаға басқа ҳаяллар менен бирге хызмет етти. Командалар әдетте ҳәр түрли минез-құлықлардан қуралады ҳәм бул аңсатлық пенен машқалаға айланыўы мүмкин. Бир Хожаға хызмет ететуғын миссионерлер арасында қанша конфликтлер бар екенлигине таң қаласыз! Ҳәтте ҳаўарийлик командасында да конфликтлер болған (Марк 9:34). Мариям Магдалина командалық хызметтен өзин алыс тутпады. Ол Ийсаны ықлас пенен сүйди, бирақ “көп басқалар ... Оған ҳәм ҳаўарийлерге жәрдем берип” хызмет етти (Лука 8:3).
Ер адамлар (Лука 8:1):
Он еки Ийса тәрепинен арнаўлы таңланған еди. Олар гейде басқаларға ҳүкимдарлық еткен ҳәм сын айтқан. Мариям Магдалина буны байқаған болыўы керек, бирақ ол олар менен бәсекелеспеген. Ол өз ролинде қанаатланған еди.
Бай ҳаяллар (Лука 8:3):
Хызмет еткенлер арасында “Хузаның ҳаялы Иоханна, Ҳиродтың үй басқарыўшысы” бар еди. Байлар менен ислесиў ҳәр дайым аңсат емес, бирақ Мариямның бундайлар менен конфликтке киргени ҳаққында ҳеш қандай дәлил жоқ.
Түрткиш ҳаяллар (Матта 27:55):
Ийса еки аға-ини, Зәбедейдиң уллары Яқуб ҳәм Юханнаны он екиге қосылыўға шақырды (Марк 3:13-19). Олардың анасы да Ийсаның артынан ерди. Басқа ҳаўарийлер алаңлап турғанда, ол өз улларын Ийсаға алып келип былай деди: “Бул еки улымның бири Сениң патшалығыңда оң қолыңда, екиншиси сол қолыңда отырыўына рухсат бер.” Бул шәкиртлер арасында кериўди келтирип шығарды (Матта 20:21-24). Ийса оның улларын “Гүркиреў уллары” деп атады (Марк 3:17). Бул ат олардың анасының минезине байланыслы болғанба? Бирақ биз Мариям Магдалина менен бул ҳаял арасында ҳеш қандай конфликт таппаймыз. Ол Ийсаны түрткиш ҳаяллар менен бөлисти.
Туўысқанлар (Юханна 19:25):
Юханна Мариям Магдалинаның Ийсаның анасы ҳәм апасы менен бирге крестте болғанын жазады (Юханна 19:25). Олардың Ийса менен шаңарақлық байланыслары бар еди; Мариям Магдалинаның жоқ еди. Шаңарақлық байланыслар командаларда кериўди келтирип шығарыўы мүмкин, бирақ бул Мариям Ийсаны бәсекелесиў ямаса қызғаныш дәлилисиз сүйди ҳәм Оған хызмет етти. Сиз өзиңизден Ийсаға жақын ямаса руўхыйрақ деп ойлайтуғынлар менен ислей аласызба?
Ол крест қасында турды.
Мариям Магдалина крест қасында болғаны ушын ең көп еслениледи. Айрымлар оның сол жерде турыўын пассив деп санаўы мүмкин. Бирақ жақыннан қараң. Басқалар менен бирге, ол Галилеядан Ерусалимге жүрип келген еди. Ийса пайшемби күни тутқынға алынды; бул ҳаяллар түн бойы не болатуғынын ойлаған болыўы керек. Олардың “Оны крестке қадаң” деген даўысларды еситкенде қандай аўырғанлығын елестете аласызба? Жума күни олар Оның артынан Голгофаға ерди. Олар Оның крестке қадалғанын көрди. Олар он екиден ҳеш қандай руўхый жәрдем таппады; бири Оған сатқынлық еткен, екиншиси Одан бас тартқан еди.
Мариям Магдалинаның қаншалық эмоционаллық жақтан аўырғанын елестетиң. Бирақ Матта оның аўырсыныўына қосымша басқа ўақыяларды жазады: “Өтип баратырғанлар Оны мазақ етти” (Матта 27:39). Бирақ Мариям Магдалина Ийсадан уялған жоқ. Соңынан үш саат “барлық жерди қараңғылық басты” (Матта 27:45). Мен бир мәрте толық қуяш тутылыўын басымнан өткердим. Биз бир неше минут толық қараңғылықта жасадық. Мен бир түрли суўықлықты сездим.
Сол үш саат даўамында, Мариям Магдалина ҳәм басқа ҳаяллар сол қараңғылықты сезген болыўы керек, өйткени “Ийса қайтадан қатты даўыс пенен бақырды ... ҳәм руўхын тапсырды. Сол ўақытта ... жер силкинди ҳәм таслар жарылды. Қәбирлер ашылды ҳәм өлген көп мухаддес адамлардың денелери тирилди” (Матта 27:50-52). Қорқынышты елестетиң – жер силкиниўлер, ашық қәбирлер, тирилген өликлер! Бизге әскерлердиң “қорқып кеткени” айтылған (Матта 27:54). Мариям Магдалинаны сол крест қасында не услап турды? Неге ол басқалар менен бирге қашпады? Менимше, оның келип шығысы айырмашылықты келтирип шығарды. Фарисейлерден айырмашылығы, көп кеширилгенлиги ушын, “ол көп сүйди” (Лука 7:47).
Мәсихке болған садықлығымыз әдалатсызлыққа қалай жуўап береди? Жуўапсыз “Неге?” деген сораўлар бизди Одан алысластырадыма? Мазаққа қалай жуўап беремиз? Биз Петр сыяқлы Ийсадан алысласамызба? Ҳәм келешек белгисиз көринген ўақытларда не болады? Биз Хожамызға жақын қаламызба? Гейде сүйген адамның өлими бизди силкереди. Гейде жер силкиниўлер (жумыссызлық, ажырасыў, бөлиниў) тийкарларымызды силкереди. Гейде умытылған машқалалардың қайта тирилиўи болады. Мариям Магдалина сыяқлы, жағдайларға қарамастан, Хожамызға жақын қалайық.
Ол Ийсаның жерлениўин бақлады.
Ийса жума күни түстен кейин қайтыс болды. Шәмби күн қуяш батқанда басланды, сонлықтан Оның денесин қәбирге таярлаў ушын бир неше саат қана ўақыт бар еди. “Кеш кирип қалғанда, Ариматеядан бай адам келди, оның аты Юсуф еди ... Пилатқа барып, ол Ийсаның денесин сорады” (Матта 27:57-58). Юханна бизге Юсуфтың “Никодим менен бирге” болғанын айтады ... Екеўи оны әтирлер менен, зығыр мата жолақларына орады” (Юханна 19:39-42). Олар буны ислеп атырғанда, “Мариям Магдалина ҳәм басқа Мариям сол жерде қәбирдиң қарсысында отырған еди” (Матта 27:61).
Егер Мариям Магдалина крестке қадалғаннан кейин үйге кеткенде, сиз оны сынлаған болармысыз? Бирақ ол қәбир мөрленгенше қалды. Садық жүрек ҳәр дайым миннеттен артық ислейди. Сиз өз хызметиңизди өлшейсизба? Сиз өз садықлығыңызды басқалардың садықлығы менен салыстырасызба? Мәсихти шын жүректен сүйген жүрек бундай салыстырыўларды ислемейди!
Ол қәбирге қайтып келди.
Гүнакар ҳаял Ийсаның аяқларына қымбат баҳалы әтир қуйғанда, айырым шәкиртлер ашыўланып: “Неге бундай ысырап?” деп сорады (Матта 26:8). Мариям Магдалина ҳәм басқа ҳаяллар “үйге барып әтирлер ҳәм хош ийсли затлар таярлағанда” (Лука 23:55-56) бул да ысырап болмағанба? Олар Никодим ҳәм Юсуфтың денени “шама менен жетимис бес фунт әтирлер” менен орап қойғанын билген еди (Юханна 19:39). Бул жетерли болмағанба? Садық жүрек бундай ойламайды. Басқалар не ислегени әҳмийетли емес еди, олар өзлериниң терең миннетдарлығын билдиргиси келди.
Көп мәсихши қосықлары жазылған. Неге және бири? Көп мәсихши китаплары ҳәм трактатлары жазылған. Неге және бири? Көп бай мәсихшилер Хожаның исине береди. Мениң кишкене үлесим менен неге әўере болыў керек? Көп талантлы евангелистлер Инжилди усынады. Неге мен ислеўим керек? Көп үлкен шөлкемлер бул дүньяда мүтәжлерге жәрдем береди. Неге жақынға көшип келген бир жаңа шаңараққа әўере болыў керек? Сүйген жүрек бундай сораўларды сорамайды. Мариям сыяқлы, биз де Ийсаға жақсы ийсли нәрсе бергимиз келеди. “Жақсылық ислеўди ҳәм басқалар менен бөлисиўди умытпаң, себеби бундай қурбанлықлар менен Қудай разы болады” (Еврейлерге 13:16). Бундай әмеллер “хош ийсли қурбанлық ... Қудайға жағымлы” деп те аталады (Филиппийликлерге 4:18).
“Ҳәптениң биринши күни ерте таңда” Мариям Магдалина ҳәм еки басқа ҳаял “қәбирге баратырған еди” (Марк 16:1-3). Бул үш ҳаялды не ерте турғызды? Қәбирдеги периште билген еди: “Мен сиздиң крестке қадалған Ийсаны излеп атырғаныңызды билемен.” Соңынан ол оларды жақсы хабар менен таң қалдырды: “Ол бул жерде емес; Ол айтқанындай тирилди” (Матта 28:5-6).
Ол тирилген Мәсихти ушыратты.
Мариям Магдалина ҳәм басқа ҳаяллар қәбирге “Ийсаны излеп” барды (Матта 28:5). Қәбир қасында олар периште тасты домалатып таслағанда және бир “қатты жер силкиниўин” басымнан өткерди (Матта 28:2). Сиз жолда айырым қыйыншылықларға дуўшар болыўыңыз мүмкин, бирақ Ийсаны шын жүректен излеген ҳәр бир адам ақыр-ақыбет Оны табады. “‘Сиз Мени излейсиз ҳәм Мени табасыз, қашан Мени толық жүрегиңиз бенен излесеңиз. Мен сиз тәрепинен табыламан,’ дейди Хожа” (Еремия 29:13-14). Юханна Мариям Магдалина ҳәм тирилген Мәсих арасындағы тәсирли ушырасыўды жазады. Шәкиртлер бос қәбирге барып, үйлерине қайтты, “бирақ Мариям қәбирдиң сыртында жылап турды” (Юханна 20:10-11). Ол жалғыз еди. Ол еки “периштени” көрди, бирақ өз қайғысында ол қасындағы Ийсаны танымады. Бирақ соңынан Ол оның атын шақырды, ҳәм ол: “Устаз!” деп бақырды.
Гейде биздиң тәбийғый қайғымыз бизди Хожаның нийет еткен берекетинен алысластырыўы мүмкин. Хожа биздиң жүреклеримизди жуўатыў ушын басқа мәсихшилерди, ҳәтте периштелерди де пайдаланып атырған болыўы мүмкин. Биз олардың сөзлерин еситемиз, бирақ олардың жанымызға жетиўине рухсат бермеймиз. Биз Хожаның меҳир-шәпәәтиниң дәлиллерин көремиз, бирақ өз аўырсыныўымызда Оның жүреклеримизди қуўантырыўына рухсат бермеймиз. Сиз жалғызсызба? Аўырып атырсызба? Мариям Магдалина ушын сезген сол Ийса сиз ушын да сезеди. Ол сиздиң атыңызды шақырады. Ол сизди қайғыңыздан Оған табыныўға бурылыўға шақырады.
Оның хабарына гүман менен қаралды.
Ийса шайтан тәрепинен азғырылғанда, Ол былай деп жуўап берди: “Хожа Қудайға табын ҳәм тек Оған ғана хызмет ет” (Лука 4:8). Табыныўдан кейин хызмет келеди. Ийса Мариям Магдалинаға “қайғырып ҳәм жылап атырған” шәкиртлерге хабар алып барыўды буйырды (Марк 16:10). Хожа олар ушын қайғырды. Биз Өзимизди Оның жуўанышына ашқанымызда, Ол бизге басқаларды жуўатыў ушын мийрим-шәпәәт береди (2 Коринфликлерге 1:3-4). Мариям Магдалина Хожа ушын өзгеше еди, бирақ ол жалғыз емес еди.
Мариям көз жасларын сүртти ҳәм Ийса айтқан нәрсени дәл орынлады – ҳәм оны дереў иследи. Шәкиртлер оның хабарына қалай реакция жасады? “Олар Ийсаның тири екенлигин ҳәм оның Оны көргенин еситкенде, оған исенбеди” (Марк 16:11). Ол жақсы хабарды қуўаныш пенен бөлисти, бирақ шәкиртлер оған исенбеди. Басқалар сиздиң хабарыңызға гүман менен қарадыма? Сиз ҳақыйқатты бурмалағанлықта гүманландыңызма? Мариям Магдалина қалай реакция жасады? Ол ҳаял гүўаны қабыл етпегенлиги ушын шәкиртлерди жынысшылықта айыпладыма? Ол Петр сыяқлы, сөзлерине салмақ қосыў ушын ант иштиме? (Матта 26:74). Ол наразылық билдирип шығып кеттиме? Жоқ, жоқ, жоқ.
Мариям Магдалина Ийса одан сораған нәрсени иследи ҳәм шәкиртлердиң реакциясын Оған қалдырды. Биз “кейинирек Ийса он бирге көринди ... Ол олардың иймансызлығы ҳәм Ол тирилгеннен кейин Оны көргенлерге исениўден қатты бас тартқанлығы ушын оларды айыплады” деп оқыймыз (Марк 16:14). Соңынан, ҳәр дайымғыдай, Ол олардың қасында турды. Хожа ҳақыйқаттың ақыр-ақыбет әшкар болыўын тәмийинлейди (Лука 12:1-3). Басқалар сиздиң нийетлериңизге гүман келтирип атырма? Сиз өзиңизди түсинбегендей сезесизба? Мариям Магдалина сыяқлы болың: ҳақыйқатты сөйлең, Хожаға бахытлы табының ҳәм Хожа сизди ислеўге берген нәрсени ислеўди даўам етиң. Қарсылық ҳеш қашан ашыў-ызаны ямаса параличти ақламайды.
Биз не ислеймиз?
Бир жас жигит бир мәрте меннен Ийсаға болған ықласты қалай алыўды сорады. Мариям Магдалина бизге көрсетеди: Бириншиден, өз гүнакарлығыңызды қабыл етиң. Мәсих сиз ушын не ислегенин толық түсинбесеңиз, сиз ҳәр дайым “кем сүйесиз.” Екиншиден, Мәсихтиң артынан ериўди даўам етиң – шәкиртлердиң, жергиликли шіркеўдиң, тарийхый әўлиелердиң ямаса ҳәтте доктриналардың емес. Басқалар менен бирге Мәсихтиң артынан ериң, бирақ басқалардың артынан ермең. Үшиншиден, жүрегиңиздиң бөлиниўине жол қоймаң. Жеңил тамақлар жақсы тәбетти бузады. Егер сиз диний әдет-дәстүрлерге ерисип, адамлық үмитлерди қанаатландырыўға тырыссаңыз, ҳақыйқый нәрсеге болған тәбетиңизди жоғалтыў ушын жетерли қанаатланыў табасыз. Мариям Магдалинадан үйрениң: “Ол көп сүйди” (Лука 7:47).
