«Isa Máshih sizlerdiń kózlerińiz aldında krestke kerilgen etip súwretlengen» (Galatiyalıqlarǵa 3:1). Bul jerde «kórsetilgen» fe'li «súwretlengen» dep awdarıldı. Bul sóz shınında da «plakatqa ilingen», plakatqa ilingen yamasa «jámiyetlik túrde reklama etilgen» degen mánisti ańlatıwı múmkin. Original sózdiń ádettegi túbiri súwretlew yamasa jazıw fe'li ushın «graphe» bolıp tabıladı, onı kópshilik inglis terminlerinde qollanılıwınan tanıydı, hám «pro» prefiksi fe'l menen birleskende «kózlerińiz aldında» degen mánisti ańlatıwı múmkin. Geybirler bul sózdi grek pyesa islep shıǵarıwshılarınıń óz kórsetiwlerin plakatlar arqalı járiyalaw ádetine silteme etiw ushın qollanılǵan dep aytadı, olarda pyesanıń detalları súwretlengen bolıwı múmkin; qızıǵıwshı tamashagóylerdiń ishtahasın ashıw ushın jetkilikli bolıwı múmkin, házirgi kúnde baspasózde yamasa jámiyetlik plakatlarda islengendey. Onda, Máshih qalay olardıń kózleri aldında, krestke kerilgen etip plakatqa ilingen bolıwı múmkin? Bul Onıń óliminen birneshe jıl ótkennen keyin edi; onda Galatiyalıqlar Rabbimizdi qalay grafikalıq túrde krestke kerilgen etip kórgen bolıwı múmkin?
Men isenemen, olar bunı Pawılda sonday anıq kórgen. Elshi olar arasında bir waqıtları krestke kerilgen adamday jasaǵan. Onda biz sorawımız múmkin: Krestke kerilgen adam qalay jasaydı? Birneshe jaǵdaydı atap ótiw múmkin, biraq men ekewin usınıs etemen.
Pawıl dúnya menen isin pitirgen adamday jasaǵan
Krestke ilingen adam, qaraǵanlardıń hesh biri bilmeytuǵın dárejede, júdá qısqa waqıtta bul dúnyadan ólimnen keyingi sahnaga ótetinin anıǵıraq túsiner edi, hám hátte óziniń ájayıp azabında da, bul qorqınıshlı sayaxat oǵan anıq bolıp kóriner edi. Onıń fizikalıq azabı kúshli bolar edi, ásirese eger ol krestke qaqsa, bul geyde bolatuǵın jaǵday edi, biraq onıń qorqınıshlı sezimleriniń aldında ashılǵan úlken shúńgilik, onıń shıdamlı azaplarınan da qorqınıshlıraq bolar edi. Dúnyada hesh nárse onıń qızıǵıwshılıǵın tartpas edi, tek eger ol tirishilik etip atırǵan hayalı hám balaları bar shańaraq adamı bolsa, ol olardı oylar edi hám olardıń keleshegi haqqında azaplanar edi, álbette.
Biraq dúnya, óz-ózinen, onıń ushın hesh qanday mániske iye bolmas edi; onıń kózqarası dúnya usınǵan barlıq nárselerge sheklengen bolar edi. Keyingi saylawda kim jeńedi, qaysı komanda dúnya kubogin jeńedi – bunday máseleler onıń dıqqatın endi tartpas edi. Ol bunı menen isin pitirgen edi. Pawıl da bunı menen isin pitirgen edi: siyasiy yamasa sociallıq kózqaras elshiniń máseleleri emes edi; ol pútkilley Qudaydıń patshalıǵı hám Onıń ádilligi menen bánt edi. Ol dúnyaǵa krestke kerilgen edi (Galatiyalıqlarǵa 2:20).
Dúnya Pawıl menen isin pitirgen edi
Rabbimiz haqqında aytılǵan sózlerdiń Pawıl haqqında derlik sózbe-sóz qaytalanǵanı júdá dıqqatqa ılayıq. Olar Rabbimiz Isa haqqında: «Sen Samariyalısıń hám jınıń bar dep jaqsı aytpaymız ba?» dedi. Birew Pawıl haqqında: «Sen aqılıńnan adasıp atırsań; kóp bilim seni jınlı etedi» dedi. Rabbimiz Isa haqqında olar: «Onı alıp ketińler» dedi; Pawıl haqqında olar: «Bunday adamdı jer betinen alıp ketińler» dedi. Rabbimiz Isa haqqında olar: «Onı krestke kerileńler» dedi; hám elshi Pawıl haqqında olar: «Onıń jasawı durıs emes» dedi.
Rabbimiz Isa dúnya haqqında óz sózlerinde anıq edi. Ol onı ayıplaw ushın kelmegen edi, biraq onıń haqqındaǵı bayanatlarında ol shınında da qatań edi. Dúnya Onıń bas tartıwında Onıńday anıq edi. Dúnya Onı bilmedi hám Onı jek kórdi. Pawıl, Máshih qulı retinde, dúnyaǵa qaraǵanda óz Rabbine uqsas jaǵdayǵa kelgen edi. Pawıl dúnyada ózine payda keltiriwi múmkin bolǵan barlıq nárselerdi taslaǵan edi.
Eger adam dúnyanı qádirsiz dep biykar etse, ol dúnyadaǵı ataǵın asıra almaydı. Máshihshi óz Rabbine qansha jaqın júrse, dúnya tárepinen onıń biykar etiliwi sonsha anıq boladı. Pawıl sonday anıq bir sadıq Máshihshi mısalları edi, sonlıqtan olardıń onı biykar etiwleri tolıq boldı. Bul qalay boldı? Ol bizge bul xatta aytadı, men bilgenimshe basqa jerde qollanılmaytuǵın bir sóz dizbegin qollanıp. Ol jazadı: «Quday Óz Ulımı Meniń Ishimde ashıwǵa razı boldı».
Rabbimiz Isa Máshih oǵan ǵana emes, al ONIŃ ISHINDE de málim etildi. Solay etip, Pawıl jer júzindegi adam retinde, óz denesinde Máshihniń tirishilik etetuǵın súwretlemesi boldı. Ol Galatiyalıqlarǵa sonday kórindi. Pawıl sol jerde edi, Óz biykar etilgen Rabbiniń anıq bir kórsetpeli mısalları; bálkim tariyxta hesh bir adam erise almaǵan dárejede anıq. Pawıl Máshih penen krestke keriliwdi sonday sózbe-sóz qabıl etken edi, sonlıqtan hár bir oyı, hár bir sózi, hár bir isi onıń dúnya menen isin pitiriw hám tek ǵana, hám pútkilley, Máshih ushın bolıw niyetin bildirdi. Ol Máshih penen dúnyaǵa krestke kerilgen edi, hám dúnya oǵan krestke kerilgen edi. Ol ózin bul biykar etilgen orında kórdi, hám olar da onı sol jerde kórdi. Solay etip, biykar etiw eki tárepten de tolıq boldı. Ol ózi ushın biykar etilmedi; olar adamdı biykar etpedi; biykar etiwdi keltirip shıǵarǵan ONIŃ ISHINDEGI Máshih edi. Bul tek ǵana jeke másele emes, al wákillik másele edi. Men Máshih penen krestke kerilgenmen. Barlıǵı Onıń átirapında oraylasqan edi hám Onıń ushın edi.
Krestke keriliwi kerek bolǵan tutqınlardı qamshılaw ádettegi jaǵday edi. Rabbimiz Pilat aldındaǵı sudı waqtında qamshılanǵan edi. Ol yahudiyler tárepinen ózleriniń jaman tekseriwlerinde qorlanǵan hám urılǵan edi, biraq biz yahudiylerdiń Onı qamshılaǵanı haqqında oqımaymız. Pawıl bes márte yahudiyler tárepinen hám úsh márte basqa milletler tárepinen qamshılanǵan edi. Ol óliminiń usılı retinde krestke keriliwge shıdamawı kerek edi; onıń ólimi qılısh penen boldı, bul Rimliktiń imtiyazı edi.
Biraq ol óziniń ullı Rabbisi menen sonday dárejede birlesken edi, ol ózi haqqında: «Men óz denemde Rabbimiz Isanıń belgilerin tasıyman» dep ayta alatuǵın edi. Solay etip, bul bayanat tómendegishe oqılıwı múmkin: «Men óz denemde Rabbimiz Isanıń belgilerin (yamasa stigmaların1) tasıyman». Tirishilik etip atırǵan adam bolsa da (bálkim óz dáwirinde jer júzindegi eń shın mániste TIRISHILIK ETIP ATIRǴAN adam), biraq jasap atırǵan Pawıl emes edi, al ol aytqanday, onıń ishinde jasap atırǵan Máshih edi; dúnya ele de biykar etken, ele de qorlaǵan, hám ele de durıs krestke kerilgen dep esaplaǵan Máshih, biraq házir eń joqarı dańqqa kóterilgen: Rabbimiz de, Máshih de. Olar Máshihden pútkilley qutılıwdı qálegen edi. Bir adam kelip, Isanıń ómirin óz qıynalǵan denesinde sonday anıq jasasa, olar onnan da qutılıwları kerek ekenin kórdi. Áytpese, olar onıń ómiriniń qıyınshılıǵınan olarǵa tınıshlıq bolmaytuǵının bildi. Máshih bul jerde jasap atırǵanda, olar Onı ózleriniń hesh bir jobalarına yamasa sxemalarına sıydıra almadı. Pawıl ushın da orın taba almadı.
Biraq, Rabbimiz orın izlemeydi; Ol eń joqarı bolıwı kerek; Ol barlıq nárseler ústinen húkim súriwi kerek, hám Pawıl dúnyada orın izlemeydi. Ol izlegen nárse adamlar óz Rabbine iseniwi hám Oǵan óz ómirlerinde hám súyiwshiliklerinde eń joqarı orındı beriwleri edi, hám ol bul Injildi eń joqarı kúsh hám anıqlıq penen járiyaladı (Filipiyalıqlarǵa 2). Ol ONI málim etiw ushın hár qanday azapqa shıdar edi. Pawıldıń Máshihni kórsetiw tek ǵana waǵızlawda emes edi (Galatiyalıqlarǵa 1:8; 1 Korinflilerge 1:17-18), al ol óz denesinde, ózi waǵızlaǵan Máshihniń tirishilik etetuǵın kórsetpeli mısalları edi. Máshih biykar etildime? Pawıl biykar etildi. Máshih krestke kerildime? Pawıl Onıń menen birge krestke kerildi. Adamlar Qutqarushını qorlaǵan masqaralaw, kemsitiw, jaman qatnas Pawılǵa Rabbimiz Isa menen tolıq birleskenligi sebepli keldi.
Angliya shirkewiniń burınǵı yepiskopı bir májiliste sóylegen sózinde: «Men qay jerge barsam da, olar shay májilisin ótkizedi; Pawıl qay jerge barsa da, tártipsizlik bolǵan» dedi. Pawıl óziniń biykar etilgen Rabbisi menen sonday tolıq birlesken edi, sonlıqtan olar onı óz Rabbisin biykar etkenindey tolıq biykar etti.
