Filipililer atı «atlarǵa muhabbat» degen mánisti ańlatadı hám bizge isenim etiwshiler retinde jarısta ekenligimizdi hám jarıs ushın kúshimiz tek ǵana Másihte tabılatuǵının esletedi. Filipidegi jıyılıstıń Pawıl tárepinen shama menen 10 jıl aldın dúzilgenligin de esletip ótiw jaqsı.
Elshilerdiń isleri 16-bapta biz bul kishi jıyılıstıń baslanǵıshınan baslap úsh adam tárepinen usınılǵan úsh prinsip tiykarında dúzilgenligin kórgenbiz:
- Lidiya tárepinen usınılǵan duwa
- Azat etilgen qul qız tárepinen usınılǵan kúsh
- Pawıl, Silas hám qamaqshı tárepinen usınılǵan maqtaw
Quwanısh qaytalanatuǵın tema. Bul kitapta 16 ret tilge alınǵan hám Pawıl bizge tómendegilerdi úyretedi:
- 1-bap Jaǵdaylarǵa qaramastan qalay quwanıshqa iye bolıw kerek.
- 2-bap Adamlarǵa qaramastan qalay quwanıshqa iye bolıw kerek.
- 3-bap Zatlarga qaramastan qalay quwanıshqa iye bolıw kerek.
- 4-bap Qáweterdi jeńetuǵın quwanıshqa qalay iye bolıw kerek.
Biz Pawıldıń bul xattı Másih Isa ishinde barlıq áwliyelerge (Qudaydıń maqseti ushın ajıratılǵanlarǵa) jazǵanın, dańqtaǵı Adam menen baylanıslı ekenligin kórgenbiz. Episkoplar (baqlawshılar) hám diyakonlar áwliyeler menen bir dárejede ekenligi de atap ótilgen. Bul kitaptıń basqa bir maqsetin, yaǵnıy bizge Másihshilik birligin basdan keshiriwge hám onnan zıyatlanıwǵa járdem beriwdi basım etedi. Pawıl olardı hám olardıń Injildegi sherikligin maqtaǵan.
Filipililer 1:5-11
Filipililer 1:5-11-de biz Pawıldıń Másih penen qatnasıqları baslanǵan birinshi kúnnen baslap (Elshilerdiń isleri 16) úsh tiykarǵı noqat penen islegenin úyrenemiz. Házirgi «házirge shekem» hám keyin Isa Másihtiń kúni, bul juwapkerlik kúni. Bul Rabbıdıń kúni menen birdey emes. Isa Másihtiń kúni isenim etiwshiler Másihtiń húkim orını aldında turıp, qalay jasaǵanımız haqqında esap beretuǵın kún boladı. Onıń bizdiń qutqarıwımız benen hesh qanday baylanısı joq.
Pawıl isenim haqqında kóp sóyleydi (1:6, 14, 25), Isenim etiwshi isenimli Másihshilik turmısın súriwi kerek. Hám bul ayatta bizde bolıwı múmkin bolǵan kepillik haqqında da aytıladı, eger Másih bizde jaqsı is baslaǵan bolsa, Onıń onı tamamlaytuǵının bilemiz. Ol bizden hesh qashan bas tartpaydı! 7-8-ayatlarǵa qaraǵanda, biz Onıń áwliyelerge bolǵan muhabbatın kóremiz. Bul bizdi taǵı Elshilerdiń isleri 16-ǵa qaytaradı. Yuhanna 17:26-daǵı Rabbıdıń duwası, Rimliklerge 5:5 penen birge bul jerge kirgizilgen. Oylaw Onıń muhabbatı hár birimizde bar hám biz bir-birimizdi súye alamız!
Bul duwanıń qalǵan bóliminde (1:9-11) biz muhabbatqa iye bolǵannan keyin Pawıldıń olardıń bul muhabbatta rawajlanıwın hám onıń nátiyjeli bolıwın qáleytuǵının kóremiz, sonlıqtan olardıń muhabbatı kóbirek hám kóbirek artsın. Ol «artıw» sózin qollanǵanda, olardıń muhabbatınıń kólemi haqqında sóylegen. Ol «ele de kóbirek hám kóbirek» sózlerin qollanǵanda, olardıń muhabbatınıń nátiyjeliligi haqqında aytqan! Pawıl «bilim hám túsiniw» haqqında sóylegende, ol bizge muhabbattıń qalay fokuslanıwı kerek ekenligin kórsetken. Bilim ruwxıy zatlar haqqında biliw, al túsiniw bul bilimni qalay qollanıwdı biliw. Bunday muhabbat shın júrekten, haqıyqıy hám eki júzli bolmawı kerek, ol basqa bir adamǵa tosqınlıq etpesten isleniwi kerek, sebebi biz barlıǵımız Isa Másihtiń kúni esap beremiz, sonlıqtan biz házir Onıń ádilligine sáykes keletuǵın hám Oǵan dańq hám maqtaw keltiretuǵın miywe beriwdi qálewimiz kerek.
Filipililer 1:12-19
Filipililer 1:12-19-da biz Pawıldıń Másihshiniń Rabbı menen júriwinde alǵa jılısıwı haqqında júdá qáweterlengenin kóremiz. Ol «Injildiń rawajlanıwı ushın», «ádillik miyweleri menen toltırılǵan», «miynetimnen miywe» (1:11,12, 25) sıyaqlı sóz dizbeklerin qollanadı. Ol olardıń hám bizdiń alǵa jılısıwımızdı hám hesh qashan jayında turmawımızdı qálegen.
Pawıl tosqınlıqlardı Injildiń bólistiriliwi ushın múmkinshilikler retinde kórgen, onı bólistirgenlerdiń niyetleri qanday bolıwına qaramastan. Pawıl ózin kúsheytiw ushın eki tiykarǵı zatqa súyengen, Rabbıdıń xalqınıń duwaları hám Isa Másihtiń Ruwxınıń támiyinleniwi. «Isa Másihtiń Ruwxı» degen termin haqqında kóp talqılawlar boldı. Sonsha kóp, bul meni úyge kelip bul temadıń ústinde kóbirek izertlewge májbúr etti.
Filipililer 1:22-26
Pawıl ózine emes, al óz Qudayına isengen (Filipililer 1:22-26)! Ol tereń suwlardan ótip, dosların qaytadan kóretuǵının bilgen. «Shın júrekten kútilgen» sózi úsh sózden turadı: «alısta, bas hám baqlaw». Bul úsh sóz birgelikte Pawıldıń bir zatqa sonsha dıqqat penen qarap turǵanın, basınıń basqa hámme zattan burılǵanın ańlatadı. Bul Pawıldıń Másih ushın turmısın basım etedi, ol Isa Másih ushın ózin satqan! Onıń turmısında bir ǵana maqseti bar edi hám ol taza ar-namısqa iye bolıwdı hám Rabbı aldında payda bolǵanda uyalmawdı qálegen (2 Korinflilerge 5:9-10, 1 Yuhanna 2:28). Ol batır gúwalıqtı saqlawǵa bel baylaǵan, «bárqulla batırlıq penen». Ol Másihke oraylasqan dıqqattı saqlawǵa itibar bergen, Másih óz denesinde turmıs penen yamasa ólim menen ulalıwı múmkin!
Biz Másihti ulaltqanımızda, ol teleskoplıq bolıwı kerek, mikroskoplıq emes. Teleskop úlken zatlardı jaqınlastıradı. Mikroskop kishi zatlardı úlken etedi. Zábúr 34:3, Luka 1:46 hám Yuhanna 3:30 bizdiń Qudayımızdı ulaltıw menen baylanıslı!
Filipililer 1:27-30
Filipililer 1:27-30 kóp paydalı oylardı óz ishine aladı! Pawıl bizdi «Másih Injiline múnásip minez-qulıqqa» iye bolıwǵa shaqıradı. Bul minez-qulıq sózi qızıqlı, biz «siyasat» sózin alǵan jer. Ol basqa jerlerde «puqaralıq» dep awdarıladı (Filipililer 3:20). Bul sóz qala degen mánisti ańlatadı hám bizdiń Minneapolis hám Indianapolis sıyaqlı sózlerimizde tabıladı. Biz metropoliten yamasa metropol haqqında sóylegenimizde, biz birdey sózdi qollanamız. Pawıl bizge aytıp atırǵan zat, biz basqa bir qalaǵa tiyislimiz, sonlıqtan biz ózimizdi tanıstırǵan orınǵa múnásip júriwimiz kerek. Amerikalıq adam jer nızamlarına boysınıp jasawı kerek bolǵanı sıyaqlı, Másihshi de Másih Injiliniń standartına sáykes jasawı kerek!
Basqa bir oy, biz birge gúresiwimiz kerek, birge janjallasıwımız emes! Birge gúresiw degen oy qatar turıwdı ańlatadı. Bul sport sózi, ol sportshı degen mánisti ańlatadı. Bul bizge barlıǵımız bir komandada ekenligimizdi esletedi!
Másihshiniń dushpanları kóp bolsa da, biz qorqıw sóziniń artındaǵı oy bolǵan qorqıwǵan atlar sıyaqlı bolmawımız kerek. Másih ushın azap sheksek te, biz bunıń Qudaydan kelgen sawǵa ekenligin túsiniwimiz kerek. Pawıl bunı eki ret kórsetedi, ol «Qudaydan» hám «berilgen»…azap shegiw dep aytqanda. Ol bul azaptı kelispewshilik dep ataydı.
Másihshilik turmısı oyın maydanı emes, kóbinese ol urıs maydanı! Biraq biz hárdayım dushpan júdá haqıyqıy ekenligin, biraq ol basqa Másihshiler emes ekenligin esimizde tutıwımız kerek!
