Isa Gúnalıqkerlerdi Shaǵırıwǵa Keldi: Gúna hám...

Úshinshi bólim: Ol gúnalıqkerlerdi shaǵırıwǵa keldi

Isa bunı esitip, olardıń bárshesine былай dedi: «Saw adamlarǵa emes, al nawqas adamlarǵa shıpaker kerek. Men ádilli adamlarǵa emes, al gúnalıqkerlerdi shaǵırıwǵa keldim». —Mark 2:17 ESV

«Men ádilli adamlarǵa emes, al gúnalıqkerlerdi táwbege shaǵırıwǵa keldim». —Luka 5:32

«Barıń hám bunıń mánisin úyreniń: ‘Men qurbanlıqtı emes, al rehimdilikti qáleymen’. Sebebi men ádilli adamlarǵa emes, al gúnalıqkerlerdi shaǵırıwǵa keldim». —Matta 9:13

«Sebebi Adam Balası joǵalǵanlardı izlewge hám qutqarıwǵa keldi». —Luka 19:10

Biel/Bienne — Shveycariyadaǵı qala bolıp, ol anıqlıq hám mikro mexanika menen, ásirese saat islep shıǵarıw sanaatında baylanıslı. Swatch, Omega SA hám Rolex sıyaqlı iri atlar da sol qalada baslanǵan. Shveycariyadaǵı basqa bir qatar qalalar da saat islep shıǵarıw menen shuǵıllanadı, biraq olardıń kópshiligi ózleriniń «mexanizm» bólimlerin Biel/Bienne qalasınan aladı.

Men Biel/Bienne qalasında bolmaǵanman, biraq ol jerdegi adamlar júdá punktual hám taza dep oylayman. Olar, bálkim, ulıwma ózleriniń baylanısında hám turmıs tárizinde anıq hám durıs boladı. Men bunday juwmaqqa qalay kelip atırman? Olardıń ne islep shıǵaratuǵının hám ne islewde jaqsı ekenligin bilgenim ushın. Olardıń minez-qulqı hám turmıs tárizi olar jetisken sanaatta sáwlelenedi.

Neshige saat kompaniyası óz saatlarınıń mexanizm bólimleriniń anıqlıǵına baylanıslı talǵampaz boladı? Saattıń tiykarǵı maqseti hám funkciyası waqıttı júdá anıq kórsetiw. Altınnan islengen hám júdá jaqsı kóringen saattıń hár saat sayın bir minutqa ilgerilep ketkenin kóz aldına keltiriń. Bul degeni, kúni boyı saatińiz 24 minutqa ilgerilep ketedi, al eki kúnnen keyin ol derlik bir saatqa ilgerilep ketedi. Eger siz bunday saattı abıroylı kompaniyadan alsańız, saattı jaramas dep esaplap, onı almastırıwdı izlewińiz múmkin. Saattıń gózzal kórinisine qaramastan, ol óz maqsetine sáykes kelmegenligi ushın kemshilikli dep esaplanadı.

Endi saattıń ornına adamdı qarastırayıq hám «kemshilikli» sóziniń ornına «gúna» sózin qollanayıq.

Gúna ne?

Quday adamdı Óz súwretinde jarattı, dúnyanı basqarıw hám Qudaydıń ruwxıy dańqın sáwlelendiriw ushın; mısalı, aqıllı, súyispenshilikli hám muqaddes bolıw ushın. Qudaydıń dańqın sáwlelendiriw yamasa Onıń qásiyetlerin kórsetiw arqalı adam Qudaydı dańqlaytuǵın edi. Biraq, adam bul maqsetti ótkizip jiberdi, onıń ornına óz qálewlerin izlewge qarar etti. Nátiyjede hár birimiz basqa jolǵa burılıp kettik.

Injil былай deydi: «Bárshemiz qoylar sıyaqlı adasıp kettik; hár birimiz óz jolımızǵa burıldıq» (Isaıya 53:6). Óz jolım menen júriw arqalı men jaratılǵan tiykarǵı maqsetti ótkizip jiberdim, hám Injil bunı «gúna» dep ataydı. «Gúna nızamsızlıqtır» (1 Yuhanna 3:4), bul degeni men hesh qanday nızamǵa emes, al óz qálewime hám erik-jigerime boysınaman.

Gúnanıń nátiyjesi

Quday Adamdı gúnanıń nátiyjesi haqqında eskertti, Oǵan былай degende: «Jaqsılıq hám jamanlıq biliminiń terekten jemeytuǵınsań, sebebi sen onnan jegen kúni óleseń» (Jaratılıs 2:17). Adam gúna islegenligi ushın, adamzat ólim húkimi astına qoyıldı, turmıstıń barlıq tarawlarında: fizikalıq, ruwxıy hám máńgilik.

Bala tuwılǵanda, ol dárhal óz denesinde ólimdi basdan keshire baslaydı. Eski kletkalar óledi; mikrob hám viruslar hálsiz adam denesine hújim etedi, hám dene qartayadı. Waqıt óte kele, ólim belgileri ajın túsgen teri hám boz shaǵa kirip keledi. Aqır-aqıbet, «adamǵa bir ret óliw belgilengen» (Evreyler 9:27). Bul gúnanıń nátiyjesi bolǵan fizikalıq ólim, «sebebi gúnanıń aqıbeti ólimdir» (Romalıqlar 6:23).

Ólimniń basqa túri ruwxıy yamasa moral ólim bolıp, ol Qudaydan ajıralıw nátiyjesinde payda boldı. Adam gúna islegende, ol Jaratıwshısı menen ashıq baylanısın joǵalttı, hám nátiyjede ol Qudaydıń moral qásiyetlerin sáwlelendiriwden lázzet alıw hám imtiyazın joǵalttı. Bul pútkil dúnyada jamanlıqtı kóriwimizdiń sebebi, sebebi bizde ruwxıy ólgen adamlar bar.

Pawl olardı Romalıqlar 3:13-18-de jaqsı súwretlegen: «Olardıń tamag'ı ashıq qábir; olar tilleri menen aldaw ushın paydalanadı. Olardıń erinleri astında jılan záhári bar. Olardıń awzı qárǵıslar hám ashshılıqqa tolı. Olardıń ayaqları qan tógiwge tez; olardıń jollarında wayranlıq hám bálesi bar, hám tınıshlıq jolın olar bilmegen. Olardıń kózleri aldında Qudaydan qorqıw joq». Bulardı Isa Rabbimiz былай degende aytqan edi: «Meniń artımsha júriń, hám ólgenler óz ólgenlerin jerlesin» (Matta 8:22). Ol ruwxıy ólgenler ózleriniń fizikalıq ólgen tuwısqanların jerlesin dep aytqan edi.

Ólimniń úshinshi túri — ot kólińdegi máńgilik ólim. Elshi Yuhanna былай jazdı: «Sonnan keyin men úlken aq taxttı kórdim... Hám men ólgenlerdi, úlken hám kishkene, taxt aldında turǵanın kórdim... hám olar, hár biri, óz islegen islerine qaray húkim etildi. Sonnan keyin Ólim hám Hades ot kóline taslandı. Bul ekinshi ólim, ot kóli» (Ashıw 20:11-14). Ruwxıy ólim menen belgilengen turmıstan keyin hám fizikalıq ólim menen juwmaqlanǵannan keyin, táwbe etpegen gúnalıqker ot kólińdegi azap arqalı máńgilik ólimge ushıraydı.

Saattıń analogiyasına qaytıp, hár saat sayın bir minutqa ilgerilep ketetuǵın saattı oylań. Saat islegen isleri ushın kemshilikli me, yamasa saat kemshilikli bolǵanı ushın hár saat sayın bir minutqa ilgerilep ketedi me? Ekinshi variant durıs. Saattıń durıs islemewi saattıń ishki kemshiliginiń ápiwayı belgisi. Adamzat ushın, bizdiń fizikalıq, moral hám máńgilik ólimimiz bizdiń ishki kemshiligimizdiń, yaǵnıy bizdiń gúnalı tábiyatımızdıń tábiyiy nátiyjesi hám iláhıy jazası. Bul bizdiń Adamnıń gúnası sebepli alǵan tábiyatımız, Quday bizdi bunday jaratqanı ushın emes.

Gúnalıqkerler kimler? Injil anıq, biraq qıyın juwap beredi: «Bárshesi gúna isledi hám Qudaydıń dańqınan kem boldı» (Romalıqlar 3:23). Bul sizdi hám meni — barlıq adamzat balaların óz ishine aladı, tek ǵana aspanlı Adam, Rabbimiz Isa Máshihti qospaǵanda. Bul degeni biz tómendegi húkim astındamız:

Fizikalıq ólim – keselliklerden azap shegiw, qartayıw hám dene ólimi,
Ruwxıy ólim – ádepliksizlik hám jaman ádetler, hám
Máńgilik ólim – ot kólińde.

Din maǵan ólimnen qutılıwǵa járdem bere ala ma?

Adamlar dindi Quday menen baylanıstırsa da, Injil dindi adam oylap tapqanın, Quday emesligin anıq kórsetedi. Bul birinshi dindar adam, Qabildiń Qudayǵa óz adamgershilik kúshi menen hám óz jolı menen jaqınlasıwǵa urınǵanında kórinedi (Jaratılıs 4:1-5). Adam dinni ózine jalǵan qáwipsizlik sezimin beriw ushın paydalanadı.

Eski Wásiyette Quday Izrail balalarına úlken imtiyaz bergen edi, bul Onıń nızamı edi. Ol olarǵa Ózi menen hám óz aralarındaǵı qatnasıqlardı tártipke salıw ushın kórsetpeler berdi. Bul ibadat qurbanlıqlardı, shatır, ibadatxana hám eń áhmiyetlisi, levitler hám ruxaniylerdi óz ishine alǵan. Barlıq kórsetpeler hám qaǵıydalarda Quday hárdayım izlegen edi ibadat etiwshilerdi, ibadattıń ózin emes.

Mısalı, shatırda shól sayaxatı dawamında bóleklengen hám alıp júrilgen kóp bólekler bar edi. Ol bóleklerdiń kópshiligi, biraq hámmesi emes, arbalarda alıp júriliwi múmkin edi. Biraq, Muqaddes hám Eń Muqaddes jerdegi bóleklerdi belgili bir qáwimniń belgili bir shańaraǵınıń er adamları alıp júriwi kerek edi; atlarda, arbalarda yamasa basqa hesh qanday quralda emes. Bul Qudaydıń ibadat etiwshiler menen jaqın qatnasıqta bolıw qálewin bildiriw ushın qollanǵan jollarınıń biri edi. Ol hátte olardıń ústinen Óz iyelik haqqın járiyalap, былай dedi: «Levitler Meniki boladı» (Sanlar 3:12).

Biz sorawımız múmkin: «Qurbanlıqlar, qosıq aytıw hám maqtaw, hám shatırda hám ibadatxanada ámelge asırılǵan basqa dástúrler haqqında ne deymiz?» Olar tek ǵana ibadat etiwshiniń júregindegi nárseni bildiriw ushın kerek edi. Qurbanlıq — táwbe etken júrektiń kórinisi; dua — mútáj júrektiń kórinisi, hám maqtaw — tańqalǵan hám quwanıshlı júrektiń kórinisi. Dawıt bul haqıyqattı túsindi, ol былай degende: «Sebebi Sen qurbanlıqtan lázzetlenbeysen, áytpese men onı berer edim; Sen kúydirilgen qurbanlıqtan razı bolmaysan. Qudaydıń qurbanlıqları — sınǵan ruwx; sınǵan hám táwbe etken júrek, ey Quday, Sen onı jek kórmeysen» (Zabur 51:16-17).

Rabbimiz Isa Samariyal hayal menen sáwbetinde bul máselege anıq isara etti. Ol Odan ibadattıń talap etilgen detalları haqqında soraganda, Ol onıń sorawına juwap berip, былай dedi: «Áke Ózine bunday adamlar izlep atır, Ózine ibadat etiw ushın» (Yuhanna 4:23). Ol Áke «bunday ibadattı,» emes, al «bunday adamlar izlep atır Ózine ibadat etiw ushın» dedi. Darby awdarması былай deydi: «Áke Óz ibadat etiwshileri sıyaqlılardı izleydi».

Din járdem bere almaydı, sebebi ol tek ǵana dástúrlerdi usınadı, bul Qabildiń usınǵanı hám qabıl etilmegen edi. Quday táwbe etken hám sınǵan júrekti izleydi, óz kúshiniń hám isiniń pútkilley paydasız ekenligin túsingen júrekti, sebebi «bárshemiz taza emes adam sıyaqlı boldıq, hám barlıq ádilli islerimiz kirli kiyim sıyaqlı» (Isaıya 64:6 ESV). Táwbe ólimnen qutılıwdıń birinshi qádemi, biraq ol jetkilikli emes.

Ol gúnalıqkerlerdi shaǵırıwǵa keldi

Isa gúnalıqkerlerdi shaǵırıwǵa keldi (Mark 2:17). Ol tek ǵana bul isenimli shaqırıqtı — Oǵan keliwge shaqırıqtı bere alatuǵın Jalg'ız. Ólimnen qutılıwǵa qábiletsizligimizdi túsingenimizde, Qutqarıwshıǵa mútájligimizdi kóremiz. Isa Qutqarıwshı, Óziniń kresttegi ólimi menen bizdiń gúnálarımızdıń qarzın tólegen. Quday Isanı eń joqarı gúna qurbanlıǵı dep esapladı, hám Ol Ózin qurban etkenligi ushın, Ol hár bir gúnalıqkerdi ólimnen qutılıwǵa shaqıra aladı.

Quday hár kimdi shaqıradı, biraq bul shaqırıqtı qabıl etiw bizdiń jeke juwapkershiligimiz. Injil anıq aytadı, Quday «bárshe adamlar qutqarılıwın hám haqıyqat biliminiń biliwine keliwin qáleydi» (1 Timotiy 2:4). Biraq, Ol bizdiń erik-jigerimizdi húrmetleydi. Eger biz Onıń shaqırıǵın hám mirátın qabıl etpesek, gúna bizdiń óz juwapkershiligimiz.

Siz gúnalıqkerseńiz be? Isa sizdi shaqırıwǵa keldi! Endi Onı óz turmısıńızǵa qabıl etiwdiń durıs waqtı.