Исая 53: Масихтың азап шегиўи, өлими ҳәм даңқы...

Бул баб китаптың екинши үлкен бөлиминиң орайлық бабы болып табылады. Бул бөлим Қудайдың халқы ҳәм Ерусалим ушын жуўаныш сөзи менен басланады. Ҳәмме нәрсе Қудайдың Өзиниң хызметшиси арқалы араласыўына байланыслы. Биз 41-бабтан Исраил Яҳўаның хызметшиси сыпатында қатты қәтеге жол қойғанын үйренемиз —

«Олардың бәри бос нәрсе; олардың ислери ҳеш нәрсе емес; олардың қуйылған суўретлери самал ҳәм шатасыў» (Исая 41:29).Исая 40:3-те бизде Яҳўаның хабаршысы сыпатында Юхан Шомылдырыўшыға тийисли айқын пайғамбарлық бар:

«Ийса Мәсихтың жолын таярлаң, шөлде Қудайымыз ушын жолды тегислең». Юхан Яҳўаның жолын таярлаў ушын жиберилген еди, ҳәм Юхан 1:30-да Ийсаға итибар қаратып, Шомылдырыўшы:«Бул Мен айтқан Адам, Меннен кейин келетуғын адам Меннен үстин; себеби Ол Меннен алдын бар еди»; бул Қудай Улының Шахсының ўақыттан алдынғы даңқына айқын ишара. Жаңа Ўәсияттағы Ийса Ески Ўәсияттағы Яҳўа.Исаяның бул екинши бөлими, Исая 40–66-ны қамтып, Исраилдиң қайта жыйналыўы (Исая 66:20) ҳәм олардың Ийса Мәсихқа қурбанлық сыпатында усынылыўы менен жуўмақланады. Сондай-ақ, барлық миллетлер ҳәм тиллер Ийса Мәсихтың даңқына гүўа болыў ушын жыйналады (18-аят). Исая 40-та Мессияның усынылыўы менен басланған Яҳўаның жолының уллы жуўмағы сол,

«солай болады… барлық гөш [келеди] Мениң алдымда табыныўға, дейди Ийса Мәсих» (Исая 66:23).Булардың бәриниң негизи — Исраилдиң берекети, басқа миллетлердиң берекети, Ийса Мәсихтың даңқы — 53-бабта бизге күшли түрде усынылады. Бул пайғамбарлық бабтың әҳмийетлилиги Жаңа Ўәсиятта оның тез-тез келтирилиўи менен айрықша атап өтиледи — онда он төртке шамалас силтеме табылады.

Қызықлы факт сыпатында, Исаяда 66 баб бар ҳәм Мухаддес Китапта 66 китап бар екенин атап өтемиз. Пайғамбардың биринши бөлими 39 бабты қамтыйды; Ески Ўәсиятта 39 китап бар. Бул пайғамбардың екинши бөлиминде 27 бабты қалдырады, ҳәм Жаңа Ўәсиятта 27 китап бар. Бул пайғамбарлық бөлимниң орайлық өзгешелиги 53-баб, ҳәм Жаңа Ўәсияттың орайлық факти биздиң Ийса Мәсихтың өлими. Яҳўаның хызметшиси Исая китабында өлимге шекем хызмет етти, ҳәм Жаңа Ўәсиятта Масих бағынышлы болды, ҳәтте өлимге шекем, ҳәм бул крест өлими. Сонда биз Исаяның бул 53-бабын қарастырыўымыз мүмкин.

Масихтың Қудайлығы Оның кишипейиллигин киргизеди

Биз бириншиден Исая 50-де Масихтың Қудайлығы Оның кишипейиллигин киргизеди деп айтыўымыз мүмкин. Мысал ушын, сол бабтың 3-аятына қараң,

«Мен аспанларды қараңғылық пенен кийиндиремен», әлемниң Ҳүкимдарының тили; бирақ 4-аятта Ол Үйрениўшиниң орнында. Содан кейин 6-аятта Ол Өзин кишипейиллигиниң мәрҳамәтинде көргенлер тәрепинен кишипейил етилген ҳәм жаман муғдамаланған.Масихтың кишипейиллиги Оның даңқын киргизеди

53-бабта, Оның кишипейиллиги Оның даңқын киргизеди!

1-аят

Пайғамбар Қудайдың мәрҳамәтиниң айрықша объектлери болғанлардың исенимсизлигине қайғырады. Ийса Мәсихтың қолы Қудайдың күшиниң символы болып табылады, ол көп рет Оның душпанларын жоқ етиў ҳәм Оған исенетуғынларды қутқарыў ушын қолланған (Исая 51:9; Исая 52:10; Исая 53:1; Исая 59:16; Исая 62:8; ҳәм Исая 63:5-ке қараң, бул атаманың қолланылыўы ушын). Кейбир жағдайларда, 53-бабтағы сыяқлы, Ийса Мәсихтың қолы жекелестирилгендей көринеди.

2 ҳәм 3-аятлар

«Ол Оның алдында өседи». Бул «Ийса Мәсихтың қолы» Яҳўаның алдында өсип атыр. Оған, Масих Өзиниң гөштеги күнлеринде қуўырылған жерден шыққан тамыр еди; Онда өмир ҳәм жемислилик барлық потенциаллары менен бар еди. Исраил қуўырылған жер еди. Ол жерде биздиң Ийса Мәсих ушын ҳеш қандай қоллап-қуўатлаў жоқ еди. Оның барлық қоллап-қуўатлаўы жоқарыдан алынды. Исраил ушын Ол мысқыл ҳәм мазақ объектси еди — сонлықтан«қайғылы Адам ҳәм қайғы менен таныс».4 ҳәм 6-аятлар

Бул Исраилдиң келешектеги исеними ҳәм тәўбеси күниндеги тили болады, себеби миллет әли де мухаддес Гүна көтериўшиниң меҳирбанлық, сондай-ақ қурбанлық ҳәм төлем азап шегиўлериниң ҳақыйқатын үйренеди. 4-аят бизге — Матта 8:17-де келтирилгендей — Оның бириншиден Өзиниң руўхында Өзиниң күши менен алып таслаған нәрсени көтергенин үйретеди. Ол Өзиниң жүрегиниң терең ҳәм мухаддес сезимлеринде Өзиниң халқы шеккен барлық нәрсеге кирди. Ол Өзиниң гүнасыз кемисcизлигиниң кескинлигинде меҳирбанлық пенен азап шекти; олар өз гүналары ушын Қудайдың басқарыўшы қолы астында. Мухаддес Гүна көтериўшиниң азап шегиўлери дурыс түсинилиўи керек болған күн әлбетте келеди, сонда Исраил терең тәўбе менен айтады,

«Ол биздиң гүналарымыз ушын жараланды».Ҳошея пайғамбар Исраил ушын бул кеширим күнин көз алдына келтиреди, ол өзиниң соңғы бабында, 1 ҳәм 2-аятларда айтқанда,

«Я Исраил, Ийса Мәсих Қудайыңа қайт; себеби сен өз наҳақлығың менен қуладың. Өзиң менен сөзлерди ал, ҳәм Ийса Мәсихқа қайт; Оған айт: Барлық наҳақлықты алып тасла, ҳәм бизди мәрҳамәт пенен қабыл ет; сонда биз өз ернимиздиң бузаўларын беремиз». Сонда Исраил Исая 53-бабта өзлериниң миллий тәўбеси күнинде алатуғын сөзлерди табады.5-аят

Олардың гүналары, гүя,

«айыпсыз ешкиниң» басы үстинен мойынланады (Леўилер 16:21, 22).6-аят

Олар мухаддес Азап шегиўшини, гүя, қурбанлық сыпатында,

Ийса Мәсихтың үлеси түскен Адам сыпатында таныйды (Леўилер 16:8, 9, 15). Тәўбе еткен халықтың ернинен ҳақыйқый мойынлаў шығады — биз адастық; биз ҳәр биримиз өз жолымызға бурылдық. Олардың бағынышсызлығы ҳәм исёншылығы қандай үлкен болған еди! Бирақ, таң қаларлық мәрҳамәт! — «Ийса Мәсих Оған барлық гүнамызды жүкледи».Әлбетте, биз бул аятларда Кеширим күниниң уллы анти-типин көремиз: Қудайдың садық талаплары гүна қурбанлығының қаны менен толық қанаатландырылды — Кеширим. Халықтың айыбы айыпсыз ешки үстинен мойынлаўда қанаатландырылды — Алмастырыў.

Еки ешки де Кеширим күнинде Ийса Мәсихтың мәңги Руўх арқалы Қудайға Өзин усынғандағы бир қурбанлық ҳәм төлем исиниң бул еки аспектисин көрсетиў ушын керек болды. Оның таза қурбанлығы менен Ол Яҳудийлик дининиң рәсмий системасындағы ҳәр бир қурбанлықты жоққа шығарды, себеби буқалар ҳәм ешкилердиң қаны гүнаны алып таслаў ҳәм Қудайға келетуғынларды кемисcиз етиў мүмкин емес еди (Ибранийлерге 10:1-4).

7 ҳәм 8-аятлар

Булар Қудайдың қарсылық көрсетпейтуғын Қозысының еркин бағынышлығын; Оның наҳақ муғдамаланыўын; Оның кесилип тасланыўын; ҳәм соның менен бирге, Оның өлиминиң ҳақыйқый себебин айтады,

«Мениң халқымның гүнасы ушын Ол урылды». Таң қаларлық Қутқарыўшы!9-аят

Бай адамның қабириндеги Оның жерлениўи арқалы, гүнакар адамлардың жаман ис-ҳәрекетине илаҳий белгиленген шек бар екенин тастыйықлайды,

«сен бул жерге шекем келесең, ҳәм одан ары емес». Қудай сол өмирдиң мораллық гөззаллығын баҳалаўын тастыйықлаўға итибар береди. Адамлар айтыўы мүмкин:«биз Оны көргенимизде, биз қәлейтуғын гөззаллық жоқ». Сол мубарек Адамның сүйкимлилиги, мораллық кемисcизлиги исенимсизлер ушын тартымлы емес еди, бирақ соған қарамастан онда жоқары гөззаллық бар еди,«мухаддесликтиң гөззаллығы». Сонлықтан биз оқыймыз:«Ол өлиминде байлар менен болды; себеби Ол ҳеш қандай зорлық қылмады, ҳәм Оның аўзында ҳеш қандай алдаў жоқ еди». Ҳақыйқатында да, Пасха қозысы сыяқлы, Қутқарыўшы илаҳий мухаддесликтиң көзлериниң сынағынан өтти — оннан он төртке шекем сақланды ҳәм кемшилик ямаса дақсыз екени дәлилленди.10-аят

Оның адамлар қолынан садықлық ушын шеккен барлық азап шегиўлеринен де тереңирек, Қудайдың қолынан гүна ушын шеккен азап шегиўлери болды — бул тек ғана ҳәм толығы менен Оның қурбанлық өлиминде.

«Ол Оны қайғыға салды».

10-12-аятлар — Ийсаның төлем ҳәм Қудайды даңқлаўшы өлиминиң уллы нәтийжелери

«Ол Өзиниң урпағын көреди». Оның өз түринен болған әўлад, нәсил пайда болады.«Ол Өзиниң күнлерин узартады». Крест Ол ушын ақыр емес, жоқ, Ол шығады, өлим ҳәм қабир үстинен күшли Жеңимпаз.«Ийса Мәсихтың қәлеўи Оның қолында гүлленип өседи». Ол Қудайдың еркин универсал түрде орнатады. Келешек патшалықтың басқарыўы бир ўақытлары Голготада тесилген сол қәбилетли қолларда болады.«Ол Өзиниң жанының мийнетин көреди ҳәм қанаатланады». Оның исиниң жемиси иске ҳәм Ислеўшиге мүнәсип болады — Кресттиң азап шегиўине, уятқа ҳәм жоғалтыўға мүнәсип жуўап.«Оның билими арқалы Мениң садық хызметшим көплерди садықлыққа үйретеди». Садық берекеттиң негизи Оның өлиминде қойылған ҳәм Қудайдың алдында берекетке келтирилген барлық адамлар Масихтың тамамланған исиниң қунлылығы арқалы өзлериниң жағдайының садықлығына үйретиледи.«Себеби Ол олардың наҳақлықларын көтереди». Қудай ҳәм Оның Өзиниңкилери арасында ҳеш қандай булт болмайды. Олардың арасында турған барлық нәрсе Қудайдың қанаатланыўы ушын толық ҳәм садық түрде шешилген. Сонлықтан, Қудайдың садық хызметшиси тәрепинен үйретилгендей, олар жүрек ҳәм ар-намыста толық тынышлықта болады.«Мен Оған уллылар менен бирге үлес беремен». Бир ўақытлары Кресттиң қорқынышлы азап шегиўлеринде жалғыз болған Ол, қайтарыўшы даңқта жалғыз болмайды. Оның сонда жолдаслары болады. Қудай (Оның Масихтың тамамланған исинен толық қанаатланыўының уллы көрсетиўи) былай дейди:«Мен Оған уллылар менен бирге үлес беремен». Қутқарыўшы Өзиниң сүйиўшилигиниң өзине пидакерлик ис-ҳәрекетинде — крест Оның сүйиўшилигин таўыспағанының дәлили — «күшлилер менен бирге олжаны бөледи». Масихтың келешек даңқ күнинде кимлер уллы ҳәм күшли? Оны крестке қадаған дүньяда Оның аты ушын айыпланғанлар. Оның менен бирге бул жерде бас тартыўды бөлискенлер, Оның менен бирге сол жерде даңқты бөлиседи.

Булардың бәри, Қудай айтады, төрт себепке байланыслы

Булардың бәри, Қудай айтады, төрт себепке байланыслы:

«Ол Өзиниң жанын өлимге төкти». Оның өлими даңқта ҳеш қашан умытылмайды.«Ол гүнакарлар қатарына қосылды». Оның уяты толық жуўапланады. Жер Оны жек көрип ҳәм жаманлаўы мүмкин болса да, Қудай Оны аспанда ҳүрметлейди ҳәм Оның мақуллаўын таң қаларлық әлемге көрсетеди. Бул баб «Патша ҳүрметлеўди қәлейтуғын адамға не қылынады» деген сораўға жуўап береди (Эстер 6:6).«Ол көплердиң гүнасын көтерди». Қудай басқаларды ақлаў ушын Масихты өлимге алып барған сол сүйиўшиликке даңқ пенен жуўап береди. Бир ўақытлары «гүнаны көтерген» Ол даңқты көтереди.«Ол гүнакарлар ушын шапаат қылды». Оның азап шегиўиниң шегинде айтылған сол дуўасы, «Ата, оларды кешир; себеби олар не қылып атырғанын билмейди» (Лука 23:34), крестти қоршаған ҳәр түрли топар тәрепинен аз есапланған болса да, аспанда толық баҳаланған, ҳәм бул жерде Ийса Мәсихтың қолында Ийса Мәсихтың қәлеўи гүлленип өсетуғын күнинде Оған Қудайдың сыйлығын келтиретуғын бул өзгешеликлерге қосылған.