Hanna hám Samuel
Injildiń kóplegen oqıwshıları Hanna hám Samuel haqqındaǵı gúrrińdi 1 Samuel 1-de aytılǵanday biledi. Hanna ulı ushın duwa etken edi, hám Quday onıń duwasına juwap berdi. Sonlıqtan ol oǵan Samuel dep at qoydı, bul «Quday tárepinen esitilgen» degen mánisti ańlatadı. Bir waqıtqa shekem, ol sút emiwden shıqqansha, Hanna onı ózi menen úyde saqladı; keyin ol Samueldi Shilohdaǵı Eli ruwxanıyına alıp kelip, óziniń bergen wádesin orınladı. Samuel sol jerde Rabbıdıń aldında payda bolıwı hám qalıwı kerek edi (22-ayat).
Balalarımızǵa qatnıslı Hannadan neler úyreniwimiz múmkinligin kóreyik. Men Bibliyaǵa tiykarlanǵan tárbiyanıń úlken maqsetine toqtap, keyin bul maqsetke erisiw ushın tórt qádemdi kórsetkim keledi. Bunı islewde biz Hannanı tek ǵana isenimli ananıń súwreti retinde emes, bálki onıń ne islegenin kórip, onı ata-analar yamasa jaslar jumısshıları bolǵan bizlerge qollanǵımız keledi.
Balalardı Bibliyaǵa tiykarlanǵan tárbiyalawdıń úlken maqseti
Hannanıń úlken tilegi bar edi: Samuel Qudaydıń úyine alıp keliniwi hám sol jerde Rabbıdıń aldında payda bolıwı kerek edi. Ol qalıwı hám paydalı bolıwı kerek edi. Hannanıń tilegi orınlandı hám Samuel Rabbıdıń xızmetshisi boldı, Onı Shilohda sıyladı. Samuel sonday-aq payǵambar boldı, ol arqalı Quday Óz xalqına sóyledi hám xalıq ushın Qudayǵa sóyledi.
Jańa Testamentta Quday bizden balalarımızdı «Rabbıdıń tárbiyası hám úgit-násiyatında» tárbiyalawımızdı talap etedi (Efesisliklerge 6:4 NKJV). Bul kórsetpe ásirese ákelerge berilgen, sebebi olar bul juwapkershilikti Qudaydıń aldında tasıydı, biraq álbette ol analarǵa da tiyisli. Balalardı tárbiyalawdıń túrli maqsetleri bar. Álbette biz olardıń bul jerde jerde jasaw ushın paydalı bolǵan nárselerdi úyreniwlerin qáleyik. Ulıwma bilim, arnawlı kónlikpeler hám sociallıq kompetenciya ómir ushın zárúrli. Minnetdarshılıq, sıylasıq, miyrimlilik, tırısıwshılıq, tártiplilik hám waqıtında bolıw sıyaqlı pazıyletler oqıw baǵdarlamasında bolıwı kerek. Bul nárselerde biz úlgi bolıwımız kerek ekenligi óz-ózinen túsinikli. Biraq bul eń zárúrli maqset emes. Hanna hám Samuel haqqındaǵı gúrriń bizge balalarımız haqqında eń zárúrli nárselerdi úyretedi:
- Olar Rabbı Isaǵa alıp keliniwi kerek. Rabbı Isa bul jerde jerde bolǵanında Ol былай деди: «Kishkene balalardı Maǵan keliwge qoyıńlar, hám olardı qadaǵan etpeńler» (Matta 19:14). Bizde balalardı Isaǵa alıp keliw, olardı Onıń menen erte baylanısqa kirgiziw hám Onıń tárepinen dúzilgen bolıw sıyaqlı jaǵımlı wazıypa bar. Bul bizdiń birinshi hám eń zárúrli maqsetimiz. Balalarımız Onı ózleriniń Qutqarǵıshı retinde qabıl etiwleri kerek, biraq hár bir bala jeke qutqarılıwı kerek. Ata-analar retinde biz olardı qollap-quwatlawımız hám járdem beriwimiz múmkin, yamasa – mısalı, súyispenshiliksiz, óz-ózine qaraǵan minez-qulıq penen – olarǵa kedergi yamasa súrinis tas bolıwımız múmkin.
- Olar Onıń menen qalıwı kerek. Eger balalarımız Rabbı Isanı ózleriniń Qutqarǵıshı retinde qabıl etken bolsa, olar Onı jaqsıraq biliwleri kerek. Onıń menen qalıw Onıń menen sheriklikti biliw hám qádirlewdi úyreniwdi ańlatadı. Biz balalarımızdı Qudaydıń Sózin oqıwǵa hám jeke duwa ómirin júrgiziwge baǵıtlawımız kerek. Usılayınsha olar Onı barǵan sayın jaqsıraq biledi.
- Olar Oǵan paydalı bolıwı kerek. Qudayǵa xızmet etiwdiń eki tiykarǵı tárepi bar. Birinshiden, tar mániste sıyınıw tárepi bar, bul balalarımızdıń Rabbıǵa sıyınıwdı úyreniwlerin ańlatadı. Samuel bunı erte jasında islegen edi (1 Samuel 1:28). Balalar jergilikli shirkew jıynalıslarında sıyınıwdıń ne ekenin úyrense de, bunday úyreniwdiń tiykarǵı ornı úyde ata-analarınıń qasında. Ekinshiden, Qudayǵa xızmet etiw Onıń ushın paydalı qurallar bolıwdan ibarat, Onıń bergen hár qanday wazıypaları ushın Onıń qolında bolıw. Balalarımız hám jaslarımız Isanı tek ǵana ózleriniń Qutqarǵıshı; olar sonday-aq Onı ózleriniń Rabbıretinde biliwleri kerek, Oǵan erip hám xızmet etedi.
- Hannanıń tilegi orınlandı. Jazba былай дейди: «Hám bala Samuel boyı menen, Rabbı hám adamlar aldında jaqsılıqta ósti» (2:26) hám «Endi bala Samuel Eli aldında Rabbıǵa xızmet etti» (3:1).
Maqsetke erisiw ushın tórt qádem
Endi Samueldiń ata-anası ulılarınıń Qudaydıń adamı bolıw maqsetine qalay eriskenin sorawımız múmkin. Sol waqıtta biz Qudaydıń bul iske aralasqanın tolıq túsinemiz. Samueldiń bolǵan nárse bolıwı taza miyrim edi. Eger balalarımızdıń tárbiyası biz qálegen nátiyjeni kórsetse, bul miyrimnen basqa hesh nárse emes. Biz oǵan erisiw ushın bir de is islegen joqpız. Biraq biz hesh qashan miyrimdi óz juwapkershiligimizdi orınlamaw ushın bahana retinde qollanbayıq. Hanna hám onıń juwapkershiligine qaraylıq, sebebi bizde de hesh qanday ayırmashılıq joq:
- Hanna ulına sút emizdi (1 Samuel 1:23). Bul álbette ádetten tıs nárse emes, biraq sol waqıtta bul kishkene balanı azıqlandırıwdıń jalǵız múmkin bolǵan jolı edi. Ózimizge qollanıwda biz balalarımız ushın ruwxıy azıqlanıwdıń mutlaq zárúr ekenligin úyrenemiz. Biz balalarımızdı Qudaydıń «Sózi taza súti» menen tanıstırıwdı erte baslawımız kerek emes (1 Petrus 2:2). Tek sol waqıtta olar ruwxıy rawajlanıwı múmkin. Ananıń súti ananıń ózinde payda bolǵan nárse ekenligin esimizde saqlayıq. Biz balalarımızǵa «ruwxıy konservalar» bermeymiz. Onıń ornına, biz olarǵa biz ushın zárúrli bolǵan hám ózimiz quwanısh penen ámelge asıratuǵın nárselerdi beriwimiz kerek. Biz olar ushın arnalǵan azıqtı basqaǵa bermeymiz, balanıń jasın hám tábetin esapqa alıp, durıs muǵdarda beremiz.
- Hanna ulına sút emiwden shıǵardı (1 Samuel 1:23). Balalardı anasınıń súti menen azıqlandırıw qansha zárúrli bolsa, olardı sút emiwden shıǵarıw waqtı kelgeni de sonsha zárúrli. Balalar ózleri tamaq jeydi úyreniwleri kerek. Bunı ámeliy qollanıwda biz balalarımızdıń tek ǵana kúndelikli wazıypaların ózleri orınlawdı úyreniwlerine emes, bálki olar Rabbı Isa menen ózleriniń jeke qatnasın múmkin bolǵanınsha erte ornatıwdı úyreniwlerine itibar beriwimiz kerek. Biz olarǵa múmkin bolǵanınsha erte ózleri ushın duwa etiwge hám Injildi oqıwǵa járdem bergenimiz jaqsı. Olar ele qutqarılmaǵan bolsa da, bul hárdayım qálegen nárse. Balanı sút emiwden shıǵarıw birden bolmawı kerek, bálki bul bir waqıt aralıǵındaǵı process bolıwı kerek.
- Hanna ulına qosılıp bardı (1 Samuel 1:24). Samueldiń ata-anasınıń úyin taslap, óz ayaǵında turıwı ushın kún keldi, biraq Hanna onıń menen birge bardı. Ata-analar retinde biz ózimizdiń tábiyiy ómirimizde bunday sátlerdi bilemiz. Biz balalarımızdıń birinshi mektep kúnlerin, birinshi jumıs kúnlerin hám toy kúnlerin esleymiz. Bizge az-azdan qoyıp jiberiw waqtı keledi. Bul hárdayım ańsat emes, biraq usılayınsha biz balalarımızdıń ǵárezsiz bolıwına járdem beremiz. Olardıń ruwxıy ómirinde de basqasha bolmawı kerek. Balalar Qutqarǵıshı qabıl etip, Oǵan xızmet etiwdi qálegen sát, olar ózleriniń jeke ruwxıy ómirin baslap, Rabbı menen ózleriniń tájiriybelerin baslaytuǵın waqıt keldi. Biz olardı bul iske xoshametleyik hám itibar menen olar menen birge júreyik. Olar menen birge júriw bir tárepten máslahát hám qollap-quwatlawdan, ekinshi tárepten olar ushın duwa etiwden ibarat. Biz Musa ata-anasınıń ómirinde de usıǵan uqsas nárselerdi tabamız. Olar ulıların kishkene sebetke qorǵawǵa tapsırdı – bul tek ǵana balalarımızǵa qamqorlıq ete alatuǵın Rabbı Isanıń súwreti – biraq sol waqıtta olar oǵan itibar menen qarawdı umıtpadı (Shıǵıw 2:1-10).
- Hanna ulına qoyıp jiberdi (1 Samuel 1:28). Hannanıń Qudayǵa wáde etkenindey, ulı Shilohda qaldırıw qansha qıyın bolǵanın ańsatlıq penen kóz aldımızǵa keltire alamız. Balalar bizge óz-ózinen maqset retinde berilmeydi. Olar Qudaydıń ájayıp sawǵası – biraq tek bir waqıtqa! Biz olardı ózimiz ushın saqlay almaymız. Sonlıqtan, biz ushın qıyın bolsa da, olardı Oǵan quwanısh penen bereyik. Samuel endi úyde jasamaǵanında, Hanna óziniń uzaqtaǵı ulına umıtpadı. Ol oǵan jıl sayın jańa kiyim alıp kelip, úzliksiz qaraǵan (2:19). Ol ele kishkene bolǵanında, ol oǵan sút emizgen hám onıń ishki ósiwi ushın qamqorlıq etken; endi ol sırtqı tárepten bergen gúwalıǵına itibar berdi. Balalarımız úlkeneygen waqıtta olardı qoyıp jibereyik, biraq sol waqıtta olardıń jaqsı bolıwı ushın qamqorlıq etiwdi dawam ettireyik. Samueldiń Quday aldında hám Quday ushın xızmetin baslaǵanın oqıǵannan keyin, Hanna aqır-aqıbet bizdiń kózimizden tolıq joǵaladı. 1 Samuel 2-de, onıń jıl sayın Samuel ushın kiyim tigip bergeninen basqa, Hanna haqqında tek eki nárse aytılǵan: onıń tereń duwası (1-10-ayatlar) hám Quday oǵan bes qosımsha bala bergenligi (21-ayat). Rabbı bul isenimli hayaldıń isenimin sıylıqsız qaldırmadı. Keyin biz ol haqqında basqa hesh nárse oqımaymız. Biz ózimizdiń úlken bolǵan balalarımız benen baylanıstı joǵaltpawımız kerek, biraq olar ózleriniń ǵárezsiz ruwxıy ómirin júrgizetuǵın waqıt kelgeninde, biz artqa sheginip, olardı tolıq qoyıp jiberiwimiz kerek.
Juwmaqlaw
Hanna ne islegen bolsa, onı súyispenshilikten isledi. Onıń ulına qatnıslı anıq kózqarası bar edi, hám ol Qudayǵa wáde etkenin orınladı. Onıń ulına bolǵan súyispenshiligi itibar, danalıq hám ózin biykar etiwde kórindi.
Quday Ózin bul Qudaydan qorqatuǵın hayal menen tanıstıradı hám Onıń háreketleri bizge baǵdar beredi. Ol bizge ata-analar hám jaslar jumısshıları retinde, Ózi bizdiń qamqorlıǵımızǵa bergen balalar hám jaslardı esapqa alǵanımızda, bul kózqarasın ele de bersin!
