Kirisiw
Eger bir nárse sınsa, biz onı dúkanǵa qaytarıp alıp baramız. Biz onıń dúzetiliwin yamasa jaqsı birine almastırılıwın qáleymiz. Biz «sınǵan» hám «sınǵanlıq» sózlerin kemshilik, hálsizlik, jetispewshilik, kemshilik hám sátsizlik penen baylanıstıramız. Biraq Quday sınǵanlıqtı qádirleydi.
Bizdiń jámiyetimiz ózine isengenlerdi, ózin kórsetkenlerdi hám húkimranlardı sıylaydı. Biraq bizdiń Qudayımız hálsizlerge, kewli sınǵanlarǵa, ruwxı páklengenlerge tartıladı hám olardı qutlaydı. Jumıs beriwshiler hám jumıs agentlikleri kózqaraslılardı, maqset qoyǵanlardı hám háreket etkenlerdi izleydi hám jumısqa aladı. Biraq álemniń Rabbiyı ishinde bir nárse «sınǵanlıǵı» sebepli, óz armanlarınıń sayazlıǵın hám paydasızlıǵın endi túsinetuǵınlardı, óz gúnákárlıǵı, hálsizligi yamasa jetispewshiligine awır túrde isengenlerdi izleydi hám jumısqa aladı. Olardıń sınǵanlıq tájiriybesi olardı toqtatıp, tıńlawǵa, eriwge, boysınıwǵa waqıt ajıratıwǵa tayın bolǵan dárejege alıp keldi.
Háreket hám sadıqlıq áhmiyetli hám zárúrli máshixiy sıpatlar. Biraq olardı paydalı etetuǵın sınǵanlıq. Úlken arman etiwimiz, itibar menen joybarlawımız hám qattı islewimiz kerek dep usınıs etetuǵın jaqsı máshixiyler bar – Rabbiyden joybarımızdı qutlawın sorawdı umıtpay. Kóbiwrek oqıwımız, bekkem turıwımız hám hesh nárseni ózgertpewimiz kerek dep usınıs etetuǵın jaqsı máshixiyler de bar – hám Rabbiyge tınıshlıq hám rahatlıq ushın minnetdarshılıq bildiriwdi eslep qalıwımız kerek. Sınbaǵanlar ózleriniń ullı joybarlarına jarmasıp turadı. Olardıń tabıs sezimi ónimdarlıqqa – yamasa hesh bolmaǵanda jaqsı statistikaǵa baylanıslı. Sınbaǵanlar ózleriniń rahatlıq zonalarında qalıw ushın gúresedi. Olardıń tabıs sezimi ózleriniń sadıq ekenligin, «haqıyqattı» ustap turǵanlıǵın yamasa hesh bolmaǵanda ózgermegenligin kórsetetuǵın geybir dálillerge iye ekenligin seziwge baylanıslı.
Biz jabayı atlarǵa uqsasız. Iyesi ushın paydalı bolıwımız ushın ishimizde bir nárse sınadı. Geyde Ol biz qádirleytuǵın bir nárseni sınadı, zıyanlı baylanıstı úziw yamasa gúnákar minez-qulıqtı ashıp beriw ushın. Basqa waqıtları biz ózimiz sınǵanlıqtı islewge shaqırılamız. Injilde bizdiń súyikli Ákemizdiń qalay basqarıwshı ambitsiyalardı, nadurıs muhabbatlardı, densawlıqqa zıyanlı baylanıslardı hám kúshli eriklerdi sınǵanın hám sınǵan nárselerdi Óziniń jaqsı hám kemalǵa jetken maqsetlerine erisiw ushın qollanǵanın súwretleytuǵın bir qatar qızıqlı súwretler yamasa figuralar tabamız.
Jeke esletpe
Ómir jolına artqa qarap, men bir qatar áhmiyetli basqıshlardı kórip turıppan. Geyde olar jańa túsiniklerge, qanaatlandırıwshı jetiskenliklerge hám quwanıshlı sáwlelerge isharat etedi. Biraq qanı bar basqıshlar da bar, onda Rabbiy men qádirlegen bir nárseni sınadı, hám bunı islew arqalı ishki dúnyamda bir nárseni sınadı. Bes sonday basqısh esime túsedi.
- 1984-jılı, London universitetiniń studenti bolǵanımda, Rabbiy meni missiya maydanına shaqırıp atırǵanın sezdim. Men barıwǵa tayın edim, biraq belgili shártler menen. Awır gúresten keyin, Rabbiy meniń júregimdi ózgertti. Ol meni shártsiz barıwǵa tayın etti. Bir nárse sınadı. Sınǵanlıqsız boysınıw joq. Kóplegen tayarlıqlardan keyin, biz dúnyalıq jumıstı taslap, 1992-jılı Kolumbiyaǵa kettik.
- 2003-jılı xalıqaralıq bólinis Kolumbiyada xızmet etip atırǵan máshixiy jámáátlerdi polyarizatsiya etti. Men qádirlegen hám húrmet etken aǵa-inilerimnen kónilim qaldı. Bul meniń diniy siyasat penen birinshi jaqın ushırasıwım edi. Ol meniń máshixiy sheriklik haqqındaǵı idealistlik kózqarasımı joq etti. Qollap-quwatlawshı tarmaq sınǵan edi. Men endi oǵan súyene almadım. Ózimdi qorǵanısız hám jalǵız sezdim. Sınǵanlıq protsesi meniń júregimdegi hálsizlikti ashıp berdi: men Rabbiyge xızmet etiwdi hám tek Oǵan súyeniwdi qálegen edim – hám men solay etip atırǵanımday oylaǵan edim. Biraq bul krizis arqalı men meniń júregim bul maqsetke haqıyqattan da sadıq emes ekenligin anıqladım. Bilimsiz túrde, men «etke» súyenip atırǵan edim. Qayta-qayta men Yeremiya tastıyıqlaǵan nárselerdi úyreniwge májbúr boldım:
Adamǵa isengen, kúshi ushın etke súyengen adam qárǵıslandı... Biraq Rabbiyge isengen, Ózine isengen adam baxtlı (Yeremiya 17:5-7 NIV).
- 2007-jılı biz Kolumbiyadan Gollandiyaǵa kóship keldik. 15 jıl dawamında biz Kolumbiyada tolıq waqıtlı missionerler retinde Rabbiyge xızmet ettik, injil tarqatıw, Injil úyretiw, kouching, basshılıq tálimi, másláhát beriw, máselelerdi sheshiw hám jańa máshixiy jıyılıslar dúziwde járdem beriw arqalı. Endi «qoyıp jiberiw» hám Kolumbiyalı doslarımız benen xoshlasıw waqtı keldi. Gollandiyaǵa kóship kelgenimizde, missiya maydanına barıwdıń onnan ketiwden ańsatıraq ekenligin anıqladıq. Biz endi paydalı, kerekli yamasa ónimli emesligimizdi sezindik. Biz óz qádirimizdiń ne islegenimizge emes, al kim ekenligimizge – Qudaydıń balaları ekenligimizge baylanıslı ekenligin bildik. Biraq, ótiw awır boldı. Ózimizdiń sırtqı qádir dereklerimiz sınǵanda, biz óz qádirimizdiń biz oylaǵanımızday Máshihke tiykarlanǵan emes ekenligin anıqladıq.
- 2009-jıldıń basında meniń hayalım kúyik basqan halatqa tústi. Ómir sargúzeshliklerinde meniń ıqlaslı sherigim: «Men endi dawam ete almayman,» dedi. Bir neshe háptelik dem alıw járdem bermedi. Men hayalıma hám úydegi tórt balama kóbirek qollap-quwatlaw kórsetiw ushın xızmet minnetlemelerin biykar ettim. Men: «Rabbiy biz benen ne islep atır?» dep soradım. Geybir nárseler sınǵanda, bizde toqtatan basqa alternatıv joq. Keyingi aylarda, meniń Jazıw meditatsiyalarım sınǵan nárselerge hám sınǵanlıqqa baǵıshlandı. Hám men bizdiń Ákemiz sınǵan nárselerdi Óz maqsetleri ushın qollanatuǵının bayqadım.
- 2010-jıldıń aprel ayında, bizdiń 15 jaslı ulımızǵa quramalı júrek operatsiyası jasaldı. Onıń júregi ashılıp, qayta qurıldı. Onıń sawalıwı kútilgendey tegis bolmadı. Kóplegen kewil qaldırıwshı keri nátiyjeler hám quramalıqlar boldı. Sol waqıtta men Rabbiy meniń júregimde qaytadan bir nárseni sınǵanına qaytadan túsinip jettim.
Men sınǵanlıqtıń bul basqıshların hálsizlik hám oylanıw kontekstinen bólistirip atırman, olardı ele de shaynap, jutıp hám hazm etiwge urınıp atırǵan adam retinde. Ómir jolında basqıshlardı qoyatuǵın bizdiń súyikli hám miyrimli aspan Ákemiz ekenligin biliw jaqsı.
Ózgeristiń Dálilleri
Biz kóbinese hawashı Petrusdıń óz-ózinenligi, shın júrekliligi hám energiyaǵa tolı ıqlasına tartılamız. Basınan Rabbiy onıń ómiri ushın úlken joybarlarǵa iye edi, biraq olarǵa erisiw ushın Petrus sınǵan bolıwı kerek edi. Petrusdıń Yaxudiyada Isanı ergen jas energiyaǵa tolı shákirtten, úsh on jıllıqtan keyin birinshi xatın jazǵan Máshihke uqsas Petrusqa ózgergenin bayqań. Onda, bir waqıtları impulsiv bolǵan Petrus endi isenimshilerdi sergek hám ózin basqarıwshı bolıwǵa shaqırdı (1 Petrus 1:13). Kim eń ullı ekenligi haqqında tartısqan adam, endi basqalardı «bir-birińiz benen tatıwlıqta jasań; qayǵıǵa ortaq bolıń, aǵa-iniler sıyaqlı súyiń, miyrimli hám páklengen bolıń» (1 Petrus 3:8), hám «solay etip, Qudaydıń qudiretli qolı astında ózińizdi páklentiń» (1 Petrus 5:6) dep úndedi. Bir waqıtları birqansha ǵárezsiz hám qozǵalańshı bolǵan adam, endi basqalardı «Rabbiy ushın adamlar arasında ornatılǵan hár bir húkimetke boysınıń» (1 Petrus 2:13) dep úndedi. Qılısh tasıǵan hám onı qollanǵan adam, endi «jamanlıqqa jamanlıq penen juwap bermeń... al qutlaw menen» (1 Petrus 3:9), hám «hár kimge tiyisli húrmetti kórsetiń» hám basqalardı «júmsaqlıq hám húrmet» penen háreket etiwge úndedi (1 Petrus 2:17; 1 Petrus 3:15). Qorqqanda yamasa kewli qaldırǵanda qasiret etken hám qárǵaǵan adam, endi itibar menen sóylewge úndedi (1 Petrus 2:1). Isanı menen tanıstırılıwdan qorqqan hám uyalǵan, hám azaptan qashıw ushın Rabbiyden bas tartqan adam, endi «Máshihtiń azaplarına qatnasqanıńız ushın quwanıń... Eger siz máshixiy retinde azap shekseńiz, uyalmań» (1 Petrus 4:13,16) dedi. Ózine isengen «há, men qıla alam!» adam, endi basqalardı óz jan kúshlerine súyenbewge, al «Quday bergen kúsh penen» háreket etiwge úndedi (1 Petrus 4:11). Petrusdıń ózgerisi biykar etilmes. Rabbiy onı qalay ámelge asırdı?
Talantlarǵa hám Kónlikpelerge Isenimdi Sındırıw
Rabbiy Petrusdı birinshi ret shaqırǵanda, Ol Petrusdıń maqtanıshın sınaqtan ótkerdi hám sınadı. Ol pútkil tún balıq awlaǵan hám hesh nárse tutpaǵan edi. Biraq Isanıń kórsetpelerin orınlaǵannan keyin, onıń adamları eki qayıqtı balıq penen tez toltırdı. Bul Petrusdıń kúshli hám itibar menen jetistirilgen «Há, men qıla alam!» obrazına ne isledi? Petrusdıń ájayıp reaktsiyası ishinde bir nárse sınay baslaǵanın kórsetedi. Ol: «Rabbiy Isa, balıq awlaw saparımdı qutlaǵanıń ushın raxmet,» demedi. Ol Isaǵa qarap: «
Meniń qasımnan ket, Rabbiy; men gúnákar adamman!» (Luka 5:8) dedi.
Keyinirek Petrusdıń Ózgeriw tawındaǵı dóretiwshilik usınısı tez biykar etildi. Onıń Rabbiyge qorǵaw ushın túrli urınısları nátiyjesiz boldı. Haqıyqatında, bir jaǵdayda, Isa Petrusdıń patshalıqtı rawajlandırıw ushın jaqsı oylanǵan strategiyasın jeke tıńlaǵannan keyin, oǵan burılıp: «
Meniń artıma ót, Shaytan! Sen meniń ushın kesent bolıp turıpsań; sen Qudaydıń nárselerin emes, al adamlar nárselerin oylap atırsań» (Matta 16:23) dedi.
Bunday sózler Petrusdı qalay kesip ótkenin hám olardıń onıń basshılıq kónlikpelerine ne islegenin kóz aldınıza keltire alasız ba? Basqa bir jaǵdayda, Petrus Isanıń ne islep atırǵanı menen kelispedi. «Joq,» dedi Petrus, «sen hesh qashan meniń ayaqlarımdı juwmaydısań.» Petrusdıń kúshli ideyaları Ustazdıń joybarlarına kesent boldı. Isa juwap berdi:
Eger men seni juwmasam, seniń menen hesh qanday úlesiń joq (Yuhanna 13:8).
Ol kelisim ushın orın qaldırmadı. Petrusdıń jaqsı niyetli kúshli erki sınǵan bolıwı kerek edi.
Erk kúshine isenimdi sındırıw
Isa xochqa shegelenbesten bir neshe saat burın, Petrus qorqıp, Rabbiyden úsh ret bas tarttı. Ne islegenin túsinip jetkende, ishinde bir nárse sınadı. Ol ózinen qattı kewli qaldı, hám bul oǵan awır tiydi:
Ol sırtqa shıǵıp, qattı jıladı (Luka 22:62).
Keyinirek, tirilgen Máshih Petrus penen ushırasıp, onı qayta tiklewdi hám Óz qoyların baǵıwdı tapsırǵanda, Ol Petrusdıń kózine qarap: «Sen meni shın júrekten súyeseń be?» dep soradı. Juwap shın hám derlik avtomatlı túrde: «Há, Rabbiy,» boldı. Biraq oǵan sol soraw úshinshi ret berilgende, Petrusdıń ishinde bir nárse sınadı. Ol juwap berdi:
Rabbiy, sen barlıq nárselerdi bileseń; sen meniń seni súygenimdi bileseń (Yuhanna 21:17).
Hawashılar kitabında Petrusqa qáwip salındı (Hawashılar 4:21), qamshılandı (Hawashılar 5:40), zınjırlanıp qamaqqa alındı (Hawashılar 12:3-5). Hám hawashı Pawl hátte onı ashıqtan-ashıq qarsı shıqtı hám dúzetti (Galatiyalılarǵa 2:11). Bul Petrusdıń húrmetli shirkew basshısı retindegi egosına ne isledi dep oylaysız? Bul awır waqıyalar, hám bálkim kóplegen basqalar, Rabbiy tárepinen Petrusdı ózgertiw ushın, onı impulsiv balıqshıdan ilhamlanǵan adam awlawshıǵa, keyininen jánlerdiń jumsaq shobanına aylandırıw ushın qollanıldı.
Jazıwlar Qudaydıń er hám hayal adamlarınıń Ol tárepinen sınǵan kóplegen jaǵdayların súwretleydi. Biz olardıń bir neshewin kórip shıǵamız. Geyde sınǵanlıq qısqa múddetli boladı. Geyde sınǵan adamdı emlew, dúzetiw yamasa ońlaw ornına, bizdiń Rabbiy olardı sınǵan halda saqlawdı tańlawı múmkin. Onıń jumısınıń haqıyqatı sınǵan ıdıslar arqalı kelgende úlkeyedi.
Rabbiy ómirińizde bir nárseni sınǵanın sezip atırsız ba? Qalay juwap berip atırsız?
Ózgertiw Usıń Sınǵan
«Qudayǵa xızmet etetuǵın hár bir adam erte me, kesh pe, óz jumısına eń úlken kesent basqalar emes, al ózi ekenligin anıqlaydı.» — Watchman Nee «Quday hesh nárse joqtan jaratadı. Sonlıqtan adam hesh nárse bolmaǵansha, Quday onnan hesh nárse jarata almaydı.» — Martin Luther «Men emleniwge bolǵan qálewimnen emleniwge májbúr boldım.» — Joni Eareckson Tada
