Өмир не? Өмирдиң бар болыў принципи сыпатында анықлама бериў мүмкин емес, ол тәбийий ямаса руўхый жақтан қаралса да. Соған қарамастан, бул бар болыўдың фактти ҳәрекет арқалы көрсеттиледи, жанлы ҳәм жансыз нәрселерди ажыратады. Бул актив принцип, ҳәм солай етип оның дереги Қудайда, себеби, «Онда биз жасаймыз, ҳәрекет етемиз ҳәм бармыз» (Ҳаўарийлердиң ислери 17:28).
Бирақ, өмир периште, адам, ҳайўан, қуслар, балық ямаса өсимлик сыяқлы көп түрли формаларда болады; олардың ҳәммеси формасы бойынша айырмашылық етеди. Ҳәр бир форманың да өзине тән тәбияты бар; яғный, оның өзин не етип турған тийкарғы қәсийетлери бар. Тәбият (грекше -phusis, phuo-дан – туўыў, өндириў, жаратыў) бул жанның өмиринде бар болған нәрсе, оған ақыл-ойы, моральлық ямаса физикалық жақтан, жанлы нәрсе табылған формаға сәйкес ҳәрекет етиўге түртки береди, бул ҳәрекетлер өмирдиң сол бир формасының сүўретлеўши өзгешеликлерине айланады.
Және, өмирдиң ҳәр бир формасы өз бар болыўын бир сферада, элементте ямаса жерде өткереди, онда оның формасы ҳәм тәбиятына сәйкес келетуғын шараятлар, бирлеспелер ҳәм қатнасықлар табылады, ҳәм олар оның абаданлығына жәрдем беретуғын сыпатында зәрүр.
Солай етип, өмир тек ғана бар болыў принципи емес, ал жоқарыдағы барлық ойларды қамтыған нәрсе; ҳәм егер бул улыўма өмирге қатыслы болса, онда әлбетте, «мәңгилик өмирге» айрықша қатыслы. МӘҢГИЛИК ӨМИР тек ғана мәңгилик бар болыў емес, бахытлы ямаса қайғылы жағдайда болсын – себеби қутқарылмағанлар мәңги жасайды, сондай-ақ қулап түспеген периштелер де, бирақ не бириншиси, не екиншиси «мәңгилик өмирге» ийе болмайды. Ол тек ғана өлмеслик те емес, себеби барлық мүминлерде ҳәзир мәңгилик өмир бар болса да, олар денесинде қан ҳәм сүйек болғанша, олар өлимге дуўшар болады; яғный, денениң өлимине. Бирақ, өлмеслик даңқлы денениң жағдайы болады, «жаңа туўылыў» менен бирдей деп түсиниледи. Екеўи де тығыз байланыслы, себеби туўылыў ҳәм өмир бирге бар болады, бирақ ҳәр бир термин Жазыўда айрықша сыпатында, ақылға айрықша ҳәм басқа мәнисти жеткериў ушын қолланылады. Мәңгилик өмир Ески Ўәсиятта еки мәрте, Забур 133 ҳәм Даниял 12-де айтылған. Бул еки үзиндде де ол Мың жыллық дәўирдеги өмирге қатыслы болып көринеди, ҳәм солай етип жердеги тақўа адамның үлеси болады, ҳәм сол дәўирде болатуғын шараятларда. Бирақ Жаңа Ўәсиятта айтылған «мәңгилик өмир», яғный Юҳанна ҳәм Павлустың жазбаларында, айрықша түрде белгили болған өмирди аңлатады. Бул Юҳанна 17:3-те анық көрсеттилген, онда ол жалғыз ҳақыйқый Қудайды Ата сыпатында, ҳәм Ол жиберген Ийса Мәсихти билиў менен сипатланады. Демек, бул мәрҳамат дәўиринде мүмин ийе болған ҳәм билген өмир Улдың жиберилиўиниң ҳәм Ол арқалы Қудайдың Ата сыпатында аян етилиўиниң нәтийжеси; сол аятта айтылған барлық нәрселердиң жарығында түсиниледи. Бул анық айрықша тәбиятқа ийе өмир. Оның дереги ҳәм көриниси
«Басынан бар болған нәрсе, биз еситкен нәрсе, көзлеримиз бенен көрген нәрсе, …(ҳәм өмир аян болды, ҳәм биз көрдик, ҳәм гүўалық беремиз, ҳәм сизге мәңгилик өмирди хабарлаймыз, ол Ата менен бирге еди, ҳәм бизге аян болды) биз көрген ҳәм еситкен нәрсени сизге хабарлаймыз, сиз де биз бенен бирликте болыўыңыз ушын; ҳәм биздиң бирлигимиз ҳақыйқатында Ата менен, ҳәм Оның Улы Ийса Мәсих пенен» (1 Юҳанна 1:1-3).
Юҳаннаның биринши хаты басқа ҳеш бир хат сыяқлы басланбайды, ҳәм биринши еки сөз, биздиң пикиримизше, хаттың тийкарғы сөзлери. «Сол нәрсе» абстракт термин, ҳәм «мәңгилик өмирге» қатыслы. Ол «сол нәрсе» Ата менен бирге еди. Ҳаўа, ҳәрдайым ҳәм турақлы түрде солай! Бул тек ғана оның сол жерде ҳәм сол ўақытта бар болғанын емес, сондай-ақ оның тәбиятын да билдиретуғын баянат.
Бул жерде ҳақыйқатында теңсиз айрықша өмир бар еди; соншалық моральлық жақтан даңқлы, ол тек ғана Улдың Өзи денеге киргенде – «Қудай денеде аян болғанда» – барлық тийкарғы қәсийетлери ҳәм мәрҳаматлары менен аян болыўы мүмкин еди. Басынан еситилген ҳәм көрген. Ҳаўа, оның адамлар алдында Улда адамлықта аян болыўы ҳәм көрсеттилиўи басынан. Ҳәм солай етип, Ол «өмир сөзи (логос)» деп айтылады. Ол ҳәрдайым солай болған, бирақ ҳәзир адамлықта адамлардың көз алдында солай екени көринеди, Ол оның көриниси ҳәм ипадеси. Бул өмир бурын жерде ҳеш қашан көрилмеген еди, ҳәм Ол келгенге шекем көрилмес еди, себеби «Ол ҳақыйқый Қудай ҳәм мәңгилик өмир» (1 Юҳанна 5:20).
Бул өмир Қудайдың ойында адамлар ушын заман әсирлеринен бурын бар еди (Титке 1:2), ҳәм ол адамның өмири болыўы ушын, Ул адам болды, «Адам Мәсих Ийса». Бул басқа биреў тәрепинен қаншалық анық айтылған – «Өзинде өмир болып, Ол дүньяға өмир сыпатында келди. Нәрсе Ийениң Адам сыпатындағы Шахсында көринди, ҳәм сол жерде ол бар еди – адамның өмири, периштелердиң емес». Жеке, мазмунлы ҳәм анық – бул МӘСИХ! Бул ҳаўарийлер тек ғана «көрген ҳәм еситкен» емес, ал олардың қоллары услаған нәрсе еди. Демек, бул жерде олар көз, қулақ ҳәм тығыз байланыс арқалы есапқа ала алатуғын өмир бар еди, ҳәм бул Онда көрилген барлық моральлық үстинликлери ҳәм кәмилликлери менен. Сондай-ақ, олар, Қудайдан туўылған (ҳәм кейин Руўх ийелеген) сыпатында, оны баҳалаўға ҳәм оған жуўап бериўге моральлық жақтан қәбилетли еди. Оған жуўап берип, олар оған қатыслы бирликте болды, бул бирлик «Ата менен, ҳәм Оның Улы Ийса Мәсих пенен» муқаддес өз-ара лаззатланыў ҳәм баҳалаўда деп белгиленген.
Биз ҳәзир бул жағымлы бирлик шеңберине киргизилдик, себеби бул Атаның Улдың Шахсында толық аян етилиўиниң жарығында жүрген барлық адамлардың имтиязы ҳәм үлеси. Бул жағдай, «жарықта», барлық мүминлер ҳәзир орнатылған ҳәм жүрген жағдай. Онда қараңғылықтың ҳеш қандай бузыўшы елементи жоқ, себеби «ҳақыйқый жарық аллақашан жарқырап тур», ҳәм «Оның Улы Ийса Мәсихтиң қаны бизди барлық гүнадан тазалайды». Бул соңғысы жағдайдың моральлық тийкары.
Оның адамларға жеткерилиўи
Бириншиден, ол Қудайдың СЫЙЛЫҒЫ (ямаса мәрҳамат әмели) деп айтылады (Римликлерге 10:23). Бул солай болыўы керек, себеби нызам бойынша ямаса басқа ҳеш қандай жол менен ерисиў мүмкин емес. Адам, Адамда, моральлық жақтан банкрот болғанлықтан, ол сыйлық арқалы келиўи керек ямаса ҳеш қашан келмейди. Бирақ, Қудайдың мәңгилик өмирди адамларға бериўге ықтияры болса да, муқаддес Қудайдың сыйлық бериў ушын әдалатлы тийкары болыўы керек, ямаса «мәрҳамат әмели». Ол мәңгилик өмирди адамның «денедеги» жағдайы менен байланыстыра алмас еди. Бул әдалатқа сәйкес келмес еди, себеби адам сол жағдайда гүналар ушын ҳүким сыпатында өлим жазасы астында еди. Жаза орынланыўы керек! Сонлықтан, «Муса шөлде жыланды көтергендей, Адам Улы да солай көтерилиўи керек, Оған исенген ҳәр бир адам жоқ болмасын, ал мәңгилик өмирге ийе болсын» (Юҳанна 3:14).
Ол, Адам Улы, крестке көтерилген, биз ушын гүна етилген, муқаддес Қудайдың ҳүкими ҳәм қаҳәрин гүна көтериўши сыпатында Өзине алған, сол жерде Қудай тәрепинен таслап кетилген; өлди ҳәм жерленди. Солай етип оқыймыз, «Қудай, Өз Улын жиберип, гүналы денениң уқсаслығында . . денедеги гүнаны ҳүким етти» (Римликлерге 8:3). Демек, сол жерде Мәсихте крестте «денедеги гүна» ҳүким етилди, ҳәм адамның сол жағдайдағы өмири ҳәм тарийхы судлық жақтан тоқтатылды.
Сонлықтан Қудай ҳәзир мәңгилик өмирди адам менен Өзиниң алдында жаңа жағдайда байланыстырыўға еркин; яғный, «Мәсихте» тирилген Адам сыпатында, жаңа ҳәм аспанлық нәсилдиң тири Басы – «Ол оларға дем салды» (Юҳанна 20:22), Дж.Н.Д. айтқанындай, «ишки өмир деми», ҳәм нәсилдиң Басы сыпатында өз орнын алады – аспанда даңқланған Адам сыпатында Өзи менен мәңгиликке байланыслы болатуғын адамлардың тири нәсили. Даңқланғаннан кейин, Ол Ул, аспанда Адам сыпатында бул жаңа орнын алып, «барлық дене үстинен ҳүкимдарлық» алып, Ата Оған берген барлық нәрсеге қатыслы «мәңгилик өмир» бериўи керек еди (Юҳанна 17:2). Демек, бул өмир «Қудайдың сыйлығы» ҳәм Ул арқалы адамларға жеткериледи.
Оның мүмин тәрепинен ийелениўи
Ҳәзир анық айтылғандай
Бул өмир Оның Улында» 1 Юҳанна 5:11. Ол Онда тийкарғы түрде. Соған қарамастан, «Улға ийе болған адамда өмир бар» (12-аят) деген де ҳақыйқат. Ол Улға қалай ийе болады, исеним арқалы болмаса? Ол, Ул, жанның көз алдына исеним услап алыўы ушын Объект сыпатында қойылады. Оны солай услап алып, өмир бар болғанды, мүмин адам ушын Улда болған «өмирге» ийе болады. Бахытлы факт! Исеним оны адамлар ушын өмир дереги менен байланыстырады ҳәм оның «мәңгилик өмири» бар. Оның ҳәзир бар. Бирақ Оны ийелениў «дене ҳәм қанда» Адам Улы сыпатында, Өз денесин дүньяның өмири ушын берген (Юҳанна 6:52). Ол буны өлим арқалы болмаса қалай ислей алар еди? Оның денеси берилген, Оның қаны төгилген; солай етип «Мениң денемди жеген ҳәм қанымды ишкен адамда мәңгилик өмир бар» (54-аят).
Бул Оның өлимдеги Өзин ийелениўи; Оның орынбасарлық өлиминиң ҳәм қан төгилиўиниң зәрүрлиги ҳәм фактти, «мәңгилик өмирди» жеткериў ушын моральлық тийкар сыпатында. Бирақ, тирилген ҳәм даңқланғаннан кейин, Ол жеткерилген өмирди сақлаў ушын «азық» болады, себеби – «Мени жеген адам да Мениң себебимнен жасайды». Солай етип жан азықланады, руўхый ҳәм моральлық конституция Оны жеў арқалы қурылады ҳәм раўажланады! Биз, биз ушын өмир ҳаққындағы илаҳий ойға сәйкес жасаймыз.
Руўх, мүминдеги өмирдиң күши
РУЎХ, МҮМИНДЕГИ ӨМИРДИҢ КҮШИ: Демек, ҳәзир Мәсих Ийсада болғанларға ҳеш қандай ҳүким жоқ. «Мәсих Ийсада». Бул биз ушын жаңа жағдай. Енди «денеге сәйкес» емес, ал «Руўхқа сәйкес» есапқа алынамыз.
Биз жаңа моральлық бар болыўға кирдик, ҳәм жаңа нызам, ямаса өмир принципи ҳәзир бизди басқарады – «Мәсих Ийсадағы өмир Руўхының нызамы». Солай етип, бул жаңа өмир күши арқалы жанланған, қуўатланған, биз денениң нәрселерине итибар бериўди тоқтатып, Руўхтың нәрселерине, яғный өмир ҳәм тынышлық нәрселерине итибар бериўге қуўанамыз. Қудайдың Руўхы бизде жасайды, «әдалат себебинен» өмир Руўхы; ол характерли түрде «Мәсихтиң Руўхы» (Римликлерге 8:1-9).
Бул күштиң иште ислеўиниң нәтийжелери бул таңқаларлық бапта толық баян етилген. Биз «денениң ислерин өлтиремиз» ҳәм жасаймыз (13-аят). Уллар сыпатында биз «Руўх тәрепинен басқарыламыз» (14-аят). Сол Руўх арқалы биз «Абба, Ата» деп қышқырамыз (15-аят). Ақыр-аяғында, биздиң өлимли денелеримиз ҳәзир ийелеп турған Руўх тәрепинен «жанландырылады».
Булардың ҳәммесин есимизде тутып, онда «Руўхқа егейик», Руўхтан ҳәзир «мәңгилик өмирди орайық» (Галатиялықларға 6:8). Және, «мәңгилик өмирди услап алайық» (1 Тимутейге 6:12).
Оның тәбияты ҳәм өзгешеликлери
Қудай бизге бул өмирди берген (1 Юҳанна 5:11).
Демек, бул илаҳий ҳәм руўхый өмир. Илаҳий, себеби ол Қудайдан оның дереги сыпатында ҳәм солай етип илаҳий Бериўшиниң тәбиятына сәйкес келетуғын тәбиятқа ийе; руўхый, себеби ол тәбийий дүньядан тысқары. Ол бес сезимдиң шеңберинде емес. Демек, бул өмирге ҳәм оған тийисли тәбиятқа ийе болғанлықтан, сол тәбияттың актив түрткисинен пайда болған өзгешеликлер зәрүр түрде оның илаҳий дерегине тән ҳәм оған сәйкес келетуғын болады. «Қудай нур». Ол тийкарғы түрде солай.
Бирақ Оған тийкарғы түрде ҳақыйқат болған нәрсе, егер бул өмир ипаде етилиўи керек болса, ҳәзир бизге тән болыўы керек. Сонлықтан, «нур балалары сыпатында жүрейик, себеби нурдың жемиси барлық жақсылықта, әдалатта ҳәм ҳақыйқатта» (Ефесликлерге 5:8). Сондай-ақ, «Қудай сүйиспеншилик» сонлықтан «ҳәр бир сүйген адам Қудайдан туўылған» (1 Юҳанна 4:7). Ҳәм, «Оны туўғанды сүйген ҳәр бир адам, Ол туўғанды да сүйеди». Демек, нур ҳәм сүйиспеншилик бизде «мәңгилик өмирдиң» ипаде етилген өзгешеликлери сыпатында көриниўи керек. Оның сферасы, қатнасықлары ҳәм орталығы
Бирақ, мәңгилик өмир муқаддес ҳәм илаҳий түрде қәлиплескен қатнасықлар сферасында билинеди ҳәм әмелге асырылады; ҳәм бул, сондай-ақ, ийеленген өмирге моральлық жақтан сәйкес ҳәм үйлесимли шараятларда. Булар табылады, ҳәм тек сол жерде, илаҳий мақсетке сәйкес киргизилген меҳир-муҳаббат шеңберинде, ҳәзир Атаның жүзи алдында муқаддес ҳәм айыпсыз сүйиспеншиликте; ҳәм «Мәсихте аспанлардағы ҳәр бир руўхый берекет пенен берекетленген» (Ефесликлерге 1:3-6). Уллар сыпатындағы теңсиз мәрҳаматтың бул жағдайында, биз «Атаны билемиз» ҳәм Оның сүйиспеншилигине жуўап беремиз.
Мәңгилик өмир Улдың Шахсында аспанға қайтып кетти. Оның мәңгилик үйи Ол болған жерде, ҳәм биз ушын «аспанлық өмир ҳәм жердеги өмир сфералары арасында ҳәзир ҳеш қандай улыўмалық жоқ, биз руўхый ҳәм даңқлы денени күтемиз; сонда, толық қәбилетли болып, биз «мәңгилик өмир» не екенин толық түсинемиз, ол ҳәзир аспандағы даңқланған Адамда толық көринеди» дегенди атап өтиў әҳмийетли.
