ESTER Usınday Waqıt Usıń!
Az oqılatuǵın Ester kitabı Qudaydıń jerdegi xalqı Izraildi saqlap qalıw hám bereketlew ushın óte áhmiyetli waqıtta qollanǵan hayaldıń qızıqlı, zamanagóy bayanlaması. Onıń jolları biz ushın úlgi, geyde ol biz bilgennen ádewir basqa waqıtta hám orında jasaǵan bolsa da.
Jaǵday
Ester Parsiya imperiyasınıń gúllep-jasnaǵan dáwirinde jasaǵan. Quday endi Óziniń jerdegi xalqı Izraildi «muqaddes xalıq ... Ózi ushın xalıq, jer júzindegi barlıq xalıqlardan joqarı ayrıqsha qádirli» (Yekinshi Nızam 7:6 NKJV) bolıwdı kórsetiw ushın qollanbaytuǵın edi. Payǵambar Hosey xabar etkenindey, Ol olardı waqıtsha bir shetke qoyǵan edi. Olardıń dushpanları endi húkimet basında edi.
Quday bul kitapta Óz atın yamasa «duwa» sózin ashıqtan-ashıq atawǵa ruqsat bermeydi, biraq Ol Óz xalqınıń jaqsılıǵı ushın – «Onıń kóziniń qarashıǵı» ushın – iláhıy hám keremet túrde iskerlik etedi.
1-bólim Parsiya sarayında baslanadı. Patsha Vashti kúyewiniń ishimlik keshesine kelip, jıynalǵan rásmiy adamlarǵa hám xalıqqa óz sulıwlıǵın kórsetiw buyrıǵına boysınıwdan bas tartadı. Nátiyjede, ol bir shetke qoyıladı – endi hesh qashan patshanıń aldına kelmeydi! Bul olardıń nızamına qaray islendi. Biz saray jeriniń bezewin, toyda sharaptıń erkin ishilgenin, Qudayǵa jaqpaytuǵın islerdi durıs nızamlı jol menen qılıwǵa berilgen itibar hám hayallar azatlıq háreketiniń qorqınıshlı baslanıwın atap ótemiz. Kitapta alǵa barǵanımızda, hayallıq sulıwlıq, talant hám ádep-ikramlıqqa qarsı islerdiń qayta-qayta atalǵanın tabamız. Adamnıń júregi usı jıllar dawamında ózgermedi. Ester kitabı tań qaldırarlıqtay zamanagóy!
Patsha Ayal Bolıw Usıń Jarıs
Keyingi orında biz Hadassah penen tanısamız, ol yahudiy jetim qız, biz onı Ester dep jaqsı bilemiz – sulıw jas qız. Ol tuwısqanı Mordekay tárepinen óz qızı sıyaqlı tárbiyalandı. Bul derlik zamanagóy dúnyada jasap, ol hám basqa kóp jas hayallar jańa hayal izlep atırǵan patshanıń sarayına alıp ketildi. Bul jarısqa kirgizilgen bul sulıw jas hayallar patsha menen tún ótkeriwge barǵanda ózleri menen alıp ketiwdi qálegen atır, kosmetika hám basqa da sulıwlıq tayarlıqları menen támiyinlendi. Ol jarısqa qatnasıwshılar arasınan jeńimpazdı jeke ózi saylaydı – ol patsha ayal boladı. Basqa jas hayallar juwmaq sıylıǵı sıpatında patsha hareminde ómirboyı aǵzalıq hám támiyinlew huqıqın aladı.
Bizge Esterdiń patsha ayal bolıw húrmetine umtılǵanı aytılmaydı. Ol patsha sarayına «alındı», tez arada juwaplı rásmiy adamnıń jaqsılıǵın qazandı, barlıq talap etilgen tayarlıqlarǵa boysındı hám ol másláhát bergennen basqa hesh nárse soramadı. Haqıyqatında da, «Ester onı kórgen barlıq adamlar aldında jaqsılıq taptı» (Ester 2:8-9,15). Biz búgin onıń talap etilgen nárselerge quwanısh penen boysınǵanın hám onıń minez-qulqı hám minez-qulqı ol baylanısta bolǵan barlıq adamlar ushın jaqsı gúwalıq bolǵanın aytamız. Ol qanday da bir bahada jeńiw ushın ózin alǵa súrmedi, al onı asırap alǵan Mordekay menen kishi peyil, sadıq baylanısta qaldı.
Bir yarım ásirden aslam waqıt burın Quday payǵambar Yeremiyanıń dosı hám xatkeri Barukqa: «‘Óziń ushın úlken nárseler izleymenbe? Olardı izleme; sebebi, Rabbiy aytadı, men barlıq adamzatqa qıyınshılıq keltiremen’» (Yeremiya 45:5) dedi. Bul búgingi kúnde de isenimliler, hayallar hám er adamlar ushın ájayıp másláhát. Máshixshiler sıpatında bizdiń úmitimiz bul dúnyadaǵı ápiwayı orın yamasa jaydan joqarı. Bizdiń puqaralıǵımız aspanlıq hám ómirimiz Máshix penen Qudayda jasırın.
Óziniń Jaqsılıq Qılǵan Adamı Menen Qatnasıq
Ester óziniń jańa ornınıń basına shıǵıwına jol qoymadı. Ol Mordekay menen jaqın baylanısların saqladı hám onıń anıqlaǵan patshaǵa qarsı dásisin xabar etti. Onıń patsha hayalı sıpatındaǵı ornı oǵan Mordekay menen tikkeley sóylesiwge ruqsat bermedi, tek ǵana óz xızmetshisi, eunux arqalı. Ester Mordekaydıń másláhátine ashıq edi, hám onıń qıstawı menen ol óz xalqın qutqarıw ushın ómirin qáwipke salıwǵa razı boldı. Onıń joqarı ornı onıń jaqsılıq qılǵan adamına bolǵan muhabbatın hám húrmetin kemeytpedi.
Onıń Ómiri Qáwip Astında
Agaglı Haman (Agag Amalek patshalarınıń atı edi, Izrail hám Izrail Qudayınıń ázelden dushpanı – Shıǵıw 17:16; Yekinshi Nızam 25:19) Parsiyanıń bas ministri bolǵan edi. Patsha barlıq xızmetshilerine bul rásmiy adamnıń aldında bas iyip turıwdı buyırǵan edi. Mordekay oǵan bas iyip turmaǵanı ushın, Haman patshanıń kelisimin alıp, barlıq yahudiylerdi, Mordekaydıń xalqın óltiriwdi buyırdı. Mordekay Esterge bul qáwip haqqında xabar jiberdi hám onı patshaǵa barıp, óz xalqı ushın jalbarıwdı soradı. Ester oǵan patshanıń aldına shaqırılmay barıw adam ushın ólim degen mánisti bildiretuǵının ayttı, eger patsha óz qolındaǵı altın tayagın óz puqaraǵa uzatpasa. Ol sońǵı otız kún ishinde patshaǵa shaqırılmaǵan edi. Mordekay oǵan bálkim Quday onı usı maqset ushın patshalıqqa shaqırǵanın aytqanda, ol ómirin qáwipke salıwǵa hám patshanıń aldına barıwǵa razı boldı. Ol Mordekaydan Shushandaǵı yahudiylerden ózi ushın oraza tutıwdı soradı, ózi hám qızmetshileri de sonday qıldı. Ol óz xalqı ushın ómirin ıqtıyarlı túrde qáwipke saldı.
Ester danalıq penen háreket etti hám patshanıń aldına barıw maqsetin ápiwayı ǵana aytpadı. Biz ushın Qudaydan hár qanday xızmet máselesi hám Onıń xalqı ushın danalıq hám aqıllıq izlep duwa etiw qanday áhmiyetli! Ol «biz soraytuǵın yamasa oylaytuǵın barlıq nárselerden ádewir kóp islerdi qıla aladı» – hám Ol bul qıyın jaǵdayda sonday qıldı. Quday Esterdiń isenimin, sabırın hám ustalıǵın Hamanıń jaman maqsetin tolıq buzıw hám Esterdi hám onıń xalqın qutqarıw ushın qollanadı. Ol isenim hám táwelsizlikke juwap retinde Óziniń ne qıla alatuǵının kórsetiwdi jaqsı kóretuǵın ullı Quday.
Minnetdarshılıq hám Keyingi Iskerlik
Esterdiń jumısı Hamanıń óltiriliwi menen tamamlanbadı. Ol patshaǵa patshanıń ómirin qutqarǵan Mordekaydıń ózine qalay tuwısqan ekenin ayttı. Patsha onı, ózi húrmetlewdi qálegen adamdı hám Eski Ahıtta Rabbiyimizdiń kóp súwretleriniń birin kóre alatuǵın adamdı, Hamanıń ornına bas ministr etip tayınladı. Patsha buyrıqları biykar etilmeytuǵın bolǵanı ushın, patshanıń tolıq ruqsatı menen jańa buyrıq shıǵarıldı, patsha múhiri menen múhirlendi hám pútkil patshalıqqa jiberildi, yahudiylerge óz dushpanlarına qarsı ózlerin qorǵawǵa hám hátte olardıń múlkin iyelewge ruqsat berildi. Ester óz xalqınıń ómirin qutqarıw ushın zárúr bolǵan nárselerdi qılǵansha tınım tapmadı.
Barlıq nárse tabıslı orınlanǵannan keyin, Ester Mordekay menen birge óz xalqına, yahudiylerge, jańa bayram – Purim bayramın belgilewdi buyırdı. Jaqsılıq islewde belsendi bolǵanı menen, ol ǵárezsiz islemey, al Mordekay menen quwanıshlı doslıqta isledi. Tolıq kelisimde olar óz yahudiy joldaslarına bul Purim bayramın tastıyıqlaw ushın xat jiberdi.
Quday Óz xalqına buyırǵan bayramlar bar, biraq Qudaydıń xalqı Onıń olar ushın qılǵan hám házir de qılıp atırǵan ullı islerin minnetdarshılıq penen eslew ushın birge jıynala alatuǵın basqa da jaǵdaylar bar. Apa-qızlar álbette aǵa-iniler menen birge islep, óz isenimlilerine Rabbiyge Onıń Óz xalqına qılǵan jaqsılıqları ushın minnetdar bolıwdı esletiwleri múmkin. Bul bizde búgin de bar bolǵan ájayıp imkaniyat – Rabbiy xalqın Onıń olarǵa bolǵan jaqsılıǵın minnetdarshılıq penen bayramlawǵa shaqıra alıw!
Ámeliy Máshixshilik Kóp waqıt burın bir putparast hayal tiykarınan Qudaydıń Sózin oqıw arqalı Máshixke keldi. Biraq, keyin ol kúyewinen kóp quwǵınshılıqqa ushıradı. Bir kúni bir missioner oǵan: «Kúyewińiz ashıwlanıp, sizi quwǵın etkeninde, siz ne qılasız?» dep soradı. «Álbette, janım, men onıń awqatın jaqsıraq pisiremen; ol shaǵım etkeninde, men polımdı taza súpiremen; hám ol jaman sóylegeninde, men oǵan jumsaq juwap beremen. Men oǵan Máshixshi bolǵanımda jaqsıraq hayal hám jaqsıraq ana bolǵanımdı kórsetiwge háreket etemen.» Bunıń nátiyjesi sonday boldı, kúyewi missionerdiń barlıq waǵızlarına shıday alsa da, óz hayalınıń ámeliy waǵızına shıday almadı. Ol júregin Qudayǵa berdi!
