Серия– Май 2023 –Грейс ҳәм Ҳақыйқат журналы
Библиядағы адамлар
Ески Ўәсияттан жыйналғанлар,3-бөлим
Енох, Қудайды разы еткен адам
Енох Қудай менен жүрди; ҳәм ол жоқ болды, себеби Қудай оны алды. —Жаратылыс 5:24 NKJV
Енох пайғамбар сыпатында
Енохтың аты «басланған» яки «үйретилген» дегенди аңлатады, сонлықтан оның атын «муғаллим» деп те анықлаўға болады. Қудай менен жүриў арқалы ол Қудайдың ойлары ҳәм режелери ҳаққында түсиник алды, ҳәм бул оған басқаларға үйретиўге ҳәм жаман дүньяда Қудайдың пайғамбары сыпатында ҳәрекет етиўге имканият берди. Яҳуданың хатында Енохтың Ийениң барлық наҳақларды ҳүким етиў ушын келиўи ҳаққында пайғамбарлық еткени айтылады (Яҳуда 14-15).
Ҳаўа, Қудай Өз режелерин ашып береди. Биз Амос китабында оқыймыз: «Ҳақыйқатта, Ийе Қудай ҳеш нәрсе ислемейди, егер Ол Өз сырын Өз қулы пайғамбарларға ашып бермесе» (Амос 3:7). Қудайдың жүрегинде Өз ойларын Өз адамлары менен бөлисиў бар, буны биз Ибраҳимниң өмиринде де көремиз: «Ҳәм ИЙЕ айтты, ‘Мен Ибраҳимнен не ислеп атырғанымды жасыраман ба?’” (Жар. 18:17). ИЙЕ айтты, ‘Мен Ибраҳимнен не ислеп атырғанымды жасыраман ба?’” (Жар. 18:17).
Қудайдан үйрениў Оны ҳақыйқый билиўди ҳәм Оны разы ететуғын жүриўди талап етеди. Қудайдан алысласқан гүнакар адам қалайынша, айтқандай, Оның жүрегине жақын ҳәм Оның жасырын сырлары ҳаққында үйретилген жағдайға келе алады? Қудай менен жақынлық ҳәм үйлесим тек ғана жаңа туўылыў ҳәм Қудай Руўхының жасаўы арқалы әмелге асырылыўы мүмкин. Биз Қудайдан туўылғанымызда, Қудай Өз сүйикли балаларынан ҳеш нәрсе жасырмайтуғынын билемиз. Биз 1 Коринфлилер 2-де Қудайдың жасаўшы Руўхы ҳәм илҳамланған Сөзи арқалы биз Қудайдың жасырын ойларын, Оның сүйиў режелерин билетуғынымызды оқыймыз. Жазылғанындай: «Көз көрмеген, қулақ еситпеген, ҳәм адамның жүрегине кирмеген нәрселерди Қудай Өзин сүйетуғынлар ушын таярлаған» (9-аят).
Бул биздиң Қудайдың балалары сыпатындағы ҳәзирги имканиятымыз, биз Қудайсыз ҳәм үмитсиз дүньяда жасап атырғанымызда. Биз бул биргелик, Оның менен бул татлы қатнасықты билемиз бе? Биз Оны ҳәм Оның режелерин ҳәм кеңеслерин билиўде өсип атырмыз ба? Келиң, биз ҳақыйқатта Қудай менен жүрип атырмыз ба, өзимизди тексерип көрейик.
Қудай менен жүриў, қулаўдан алдын ҳәм кейин
Қудай менен жүриў Адамның Едем бағындағы имканияты еди, бирақ ол оның – адамның – қулаўы менен жоғалтылды. Қудай бағда күнниң салқын ўақтында жүрди, бирақ гүналарынан кейин, Адам ҳәм Ҳаўа Ийе Қудайдың алдынан жасырынды. Биз Енох ҳаққында оқығанымызда, оның жерден алынғанын көремиз, ҳәм кейин Нух топан суўларынан аман-есен өтип, жаңа дүньяға жетти; еки адам да Қудайдың алдында болды (Жар. 5:22-24, 6:9). Ҳәтте қулаўдан кейин де «ИЙЕНИҢ сыры Оны қорқатуғынлар менен» (Заб. 25:14) деген ҳақыйқат болып қалды. ИЙЕНИҢ сыры Оны қорқатуғынлар менен» (Заб. 25:14).
Енохтың көп жыллар Қудай менен жүргеннен кейин жерден алыныўы Шерковтың көтерилиўиниң үлгиси болып табылады, ал Нух үлкен азаптан өтиўи керек болған Исраилдиң исенимли қалдығының үлгиси болып табылады, бул топан суўлары менен сүўретленген.
Енохтың өмириндеги бурылыс ноқаты оның улының туўылыўы болғанға уқсайды: «Мефусаланы туўғаннан кейин, Енох үш жүз жыл Қудай менен жүрди» (Жар. 5:22). Бәлким, ол Қудайдың уллы Жаратыўшы сыпатындағы уллылығынан тәсирленгендир. Оның өз шаңарағында басынан өткерген Қудайдың жақсылығы ҳәм берекети оны тәўбеге ҳәм Оның менен ҳақыйқый жүриўге алып келди. Содан кейин ол 300 жыл даўамында Қудай менен жүриўде қатты турды – бул үлкен ўақыт аралығы. Бәлким, мен айтыўға батырлық етермен, сол көп жыллардың ҳеш бир күнинде Енох Қудайдың қасынан кетпеген яки Оның менен жүриўден бас тартпаған.
Биз үлкейген сайын, Ийе менен көп жыллар жүргеннен кейин, айырымлар Одан терис бурылып, өз жолларына түседи. Буны биз, мысал ушын, Сулайманның өмиринде көремиз, ол үлкейгенде бөтен қудайларға хызмет етти. Керсинше, Енох ИЙЕГЕ жабысып турды, Ол оны жерден алғанға шекем. Ол ИЙЕГЕ Елиша Илияға жабысқандай, ҳәм Рут Наомиге жабысқандай жабысып турды. Оның бул жердеги узақ өмири уллы түрде аяқланды, ол бирден көтерилди. Биз христианлардың да сондай жарқын келешеги бар. ИЙЕГЕ Ол оны жерден алғанға шекем. Ол ИЙЕГЕ ИЙЕГЕ Елиша Илияға жабысқандай, ҳәм Рут Наомиге жабысқандай жабысып турды. Оның бул жердеги узақ өмири уллы түрде аяқланды, ол бирден көтерилди. Биз христианлардың да сондай жарқын кешешеги бар.
Қудай менен жүриўдиң үш аспектиси
Енди Енохтың өмириниң үш аспектисин қарастырайық, олардың ҳәр бири Қудай менен жүриўдиң әҳмийетли ақыбетлерин көрсетеди:
1. Өзимиз ҳаққында биз Енохтан Қудай менен бахытлы биргеликте, Оның Улы менен татлы қатнасықта жүре алатуғынымызды үйренемиз. Биз христианлар Қудайды Оның Өзиниң ашып бериўи арқалы билемиз: Руўх-деми менен берилген Сөз. Ол арқалы биз Оны биздиң Қудай ҳәм Атамыз сыпатында, Ийемиз Ийса Мәсихте ашып берилген Қудай сыпатында билемиз. Қудай Сөзи арқалы биз өзимиз ҳаққында да, тәбийғый жағдайымыз ҳәм Мәсихтеги орнымыз ҳаққында да билим аламыз. Исенимлилер сыпатында биз Мәсихте, Сүйиклиде толықпыз.
Биз сондай-ақ Қудайдың дүнья ҳаққындағы ойларын, оның ҳәзирги жағдайында бул дүньяның ҳүкимдарының басқарыўы астында ҳәм келешектеги жағдайында Мәсихтиң басқарыўы астында үйренемиз. Биз Мәсих пенен келешектеги үлесимиз, Оның Өз адамлары ушын келиўи, әўлийелердиң көтерилиўи ҳәм олардың Атаның үйиниң даңқына кириўи ҳаққында үйретилгенбиз. Буннан тысқары, биз мың жыллықтағы ролымыз ҳаққында үйренемиз, сол ўақытта биз Оның даңқ ҳәм күш пенен келиўинен кейин жер үстинде Мәсих пенен бирге ҳүким сүремиз. Қудай менен жүриў бул нәрселердиң барлығы ушын алдынғы шәрт, яки абсолют зәрүрлик. Тек ғана бул жағдайда биз бул мәселелерди түсине аламыз.
Усылайынша биз Оның алдында берекетленемиз, Мәсихтиң аспаннан қайтып келип, бизди алып кетиўин ҳәм даңққа қабыл етиўин күтип (1 Тес. 1:9-10, 4:15-18). Ҳаўа, бизде бул берекетли үмит бар, биз өлимди көрмеймиз, бирақ көтерилемиз – бул жерден бир секундта, көз ашып жумғанша, Ийе менен ҳаўада ушырасыў ушын аўдарыламыз (1 Кор. 15:22-ни қарастырың).
Енохтың жердеги өмириниң ақыры, Жаратылыс 5-те жазылғанындай, басқалардың барлығынан айырмашылығы бар, олар ҳаққында қайта-қайта «Ҳәм ол өлди» деп айтылады. Сол сыяқлы, биз исенимлилер бул дүньяда үлкен истисна боламыз, ол әли де өлим ҳәм бузылыўға бойсыныўда. «Биз тири ҳәм қалғанлар» Ийениң келиўине шекем өлимди көрмеймиз, бирақ биз «Ийе менен ҳаўада ушырасыў ушын» көтерилемиз. «Ҳәм усылайынша биз ҳәрдайым Ийе менен боламыз» (1 Тес. 4:17).
Сол ўақытта Ол бизди Өз алдында берекетлейди. Биз Оның менен қурыған шөл арқалы жүргенимизде, биз муқаддес жерде Оның алдында руўханийлер сыпатында турамыз (Нақ. 10:8) ҳәм ҳәтте Юҳанна сыяқлы Ийсаның көкирегине сүйенип жоқары бөлмеде жатамыз (Юҳан. 13:23).
2. Қудайға келсек,биздиң жүрисимиз Оны разы етеди, себеби Оның менен жүриў Оның ашып берилген ерки ҳәм ойларына муўапық болады. Бунда Қудай Өз улларында әмелий түрде Өз разылығын табады (Ефес. 1:5-ти қараң). Мәсихтиң Өзи биздиң кәмил үлгимиз, себеби Қудай Онда «жақсы разы болды» (Мат. 3:17). Еврейлерге 11:5-те келтирилген Септуагинтада, Енохтың Қудай менен жүргени ҳаққындағы сөзлер «ол Қудайды разы етти» деп берилген. Бул оның гүўалығы еди.
Енохтың өмири Қабылдың туқымындағы адамлардың өмиринен кескин айырмашылығы бар еди, олар ИЙЕНИҢ алдынан шығып, Қудай менен жүриўден бас тартты (Жар. 4:16-ны қараң).* Қудай менен жүриўдиң әҳмийетли өзгешелиги сол, бул исеним өмири, себеби «исенимсиз Оны разы етиў мүмкин емес» (Евр. 11:6). «Исеним арқалы ақланғаннан кейин, биз Ийемиз Ийса Мәсих арқалы Қудай менен тынышлыққа ийемиз» (Рим. 5:1). Содан кейин христианлар сыпатында биз «көрмей, исеним арқалы жүриўди» даўам етиўимиз керек, себеби «ҳақлар исеним арқалы жасайды» (2 Кор. 5:7; Евр. 10:38). ИЙЕНИҢ алдынан шығып, Қудай менен жүриўден бас тартты (Жар. 4:16-ны қараң).* Қудай менен жүриўдиң әҳмийетли өзгешелиги сол, бул исеним өмири, себеби «исенимсиз Оны разы етиў мүмкин емес» (Евр. 11:6). «Исеним арқалы ақланғаннан кейин, биз Ийемиз Ийса Мәсих арқалы Қудай менен тынышлыққа ийемиз» (Рим. 5:1). Содан кейин христианлар сыпатында биз «көрмей, исеним арқалы жүриўди» даўам етиўимиз керек, себеби «ҳақлар исеним арқалы жасайды» (2 Кор. 5:7; Евр. 10:38).
3. Дүньяға келсек,биз исенимли гүўалар боламыз. Енох сыяқлы, биз де келешектеги нәрселер ҳаққында, бул дүньяға ҳәм диний дүньяға – номинал христиан дүньясына түсетуғын ҳүким ҳаққында гүўалық беремиз (Яҳуда 14-15). Биз инжилди ўағызлаў арқалы дүньяны ескертемиз. «Ийениң қорқынышын билип, биз адамларды көндиремиз» (2 Кор. 5:11).
Биз ақырғы ўақытта жасап атырғанлар, Енох Адамнан жетинши әўладта көп ўақыт алдын еткениндей, пайғамбарлық етемиз: «Мине, Ийе Өзиниң он мыңлаған әўлийелери менен келеди, барлығын ҳүким етиў ушын» (Яҳуда 14-15). Ол келиўге ҳәм исенимсиз ҳәм қарсы шыққан дүньяны ҳәм бидъатшы христиан дүньясын ҳүким етиўге таяр. Содан кейин Ол жер үстинде ҳақыйқый әдалат, тынышлық ҳәм бахытты орнатады.
Сонлықтан, келиң, аспаннан Оның Улын күтип ҳәм бул жаман дүньяда Оның аты ушын гүўалық берип, Қудай менен жүрейик!
АҚЫРҒЫ ЕСКЕРТПЕ
* Қабылдан шыққан Енох (Жар. 4:17) биз талқылап атырған Енохтан басқа. Бул мақала фокус еткен Енох Қабылдың ағасы Сеттиң әўлады еди (5:3).
Хуго Боутер (бейимлестирилген)
Келеси айда бул серияның 4-бөлимин излең.
Ол саған, ей адам, нениң жақсы екенин көрсетти; ҳәм Ийе сеннен не талап етеди, тек ғана әдалатлы ислеўди, меҳир-шәпәәтти сүйиўди ҳәм Қудай менен кишипейиллик пенен жүриўди?—Мика 6:8