Серия– Июнь 2023 –Ырыслыкъ эм Хакийкъат Журналы
Библиядагъы адамлар
Эски Осиятындан жыйылгъанлар,4-нъджи кесек
Ибрахим эм Исхакъ РАББИНИНъ тавында Ибрахим эм Исхакъ РАББИНИНъ тавында
Ибрахим сол ерге «РАББИ РАББИ Къамта этер» деп ат берди. Бугюнге дейим де «РАББИНИНъ тавында РАББИНИНъ тавында къамта этилир» деп айтылады. —Яратылыш 22:14 НКЖВ
Аллахтынъ Оьз къамтасы
Аллах адамгъа къайгъырады. Ол бизим бары ихтияджларымызны къамта этеди, амма энъ эсас ихтияджымызны, адам тюшкенден берли бильген ихтияджымызны къамта этеди: къурбанлыкъ къурбанлыкъ ихтияджыны. Ибрахим буны анълагъан олмалы, озь огълуна, оны къурбан этмек ичюн, «Огълум, Аллах озьине якъма къурбанлыкъ ичюн къозуны къамта этер» (8-нъджи ает) дегенинде.
Къурбанлыкъ къозуны къамта эте билеген тек Аллах эди, эм бу эсасен Аллахнынъ озьи ичюн эди: «Аллах озьине озьине якъма къурбанлыкъ ичюн къозуны къамта этер». Бу къозу, айтмакъ керек ки, Аллахнынъ озь къозусы эди, Месихнинъ Аллахнынъ тайинленген Къозусы оларакъ бир сурети. Исхакънынъ къурбан этилюви Месихнинъ къурбанлыгъынынъ бир типы эди – дюньянынъ темели къурулмаздан эвель Аллах тарафындан бельгиленген (къара Jn. 1:29,36; 1 Пет. 1:19-20; Ачыкъ. 5:6).
Бу Къозу, озьи буны япалмагъан гунахкярнынъ бары ихтияджларыны къамта этти. Амма о, Аллахнынъ бары мукъаддес талапларыны да къаршылады. Догърусы, Месих озь къурбанлыгъы иле Аллахны айры бир шекильде шуретлендирди. Яратылыш 22-де дикъкъатымызгъа кетирильген къозу, якъма къурбанлыкъ эди, от иле япылгъан бир къурбанлыкъ, Раббиге татлы бир къокъу (8:21; Лев. 1:9,13,17; Эф. 5:2). Ихтияджны тек Аллах къамта эте биле эди, эм 1 Петруснынъ юкъарыда айтылгъан аетинден анълашылгъаны киби, Ол дюньяны яратмаздан эвель буны къамта эткен эди.
Къурбанлыкъ къозуны къамта эткен Аллахымыз не къадар буюк! Адем эм Хавва да Эден багъында тери урбалар кийгенлеринде бенъзер бир теджрибе яшадылар (Яратылыш 3:21). Аллах къурбанлыкъ кетирген биринджи эди, эм Ол биринджи инсан джуфтуны чыплакълыкъларыны къапатмакъ ичюн айваннынъ терилери иле кийиндирди. Символик бир шекильде бу, оларнынъ рухий чыплакълыкъларыны, яни Аллахнынъ огюндеки гунахкяр вазиетлерини къапатты. Ибрахим де буны, Рабби онынъ ихтияджларыны къамта эткенде эм онынъ козьлерини огълу ичюн бир векильге ёнельткенде теджрибе этти (22:13).
Аллахнынъ Адынынъ Шуретлери
Бу аджайип къамтаны хатырлап, Ибрахим сол ерге «РАББИ РАББИ Къамта Этер» деп ат берди, бу ибранийдже тек бир сёз: Йехова-Йире. Ибрахим РАББИНИНъ РАББИНИНъ бирлешик адыны къулланды, бу, Онынъ шуретли сыфатларындан бирининъ бу шекильде арекет этип, озьине якъма къурбанлыкъ ичюн къозуны къамта этмек олгъаныны косьтереди. Аллахнынъ бу аджайип ады, Эски Осиятында ачыкълангъан бир сыра бирлешик адларнынъ биринджисидир:
- РАББИ РАББИ Къамта Этер – Йехова-Йире (14-нъджи ает).
- РАББИ РАББИ Сени Шифаландыргъан – Йехова-Рофе (Чыкъ. 15:26).
- РАББИ РАББИ Меним Байрагъымдыр – Йехова-Нисси (Чыкъ. 17:15).
- РАББИ РАББИ Сени Мукъаддес Эткен – Йехова-М’Къаддаш (Чыкъ. 31:13; Лев. 20:8, 21:8).
- РАББИ РАББИ Барышлыкътыр – Йехова-Шалом (Къазылар 6:24).
- РАББИ РАББИ Ордуларнынъ – Йехова-Сабаот (1 Сам. 1:3,11).
- РАББИ РАББИ Меним Чобанымдыр – Йехова-Раа (Зеб. 23:1).
- РАББИ РАББИ Бизим Догърулыгъымыз – Йехова-Цидкену (Ер. 23:6, 33:16).
- РАББИ РАББИ Ургъан – Йехова-Накех (Езек. 7:9).
- РАББИ РАББИ Ондадыр – Йехова-Шамма (48:35).
Биринджи ад, Аллахнынъ гунахкяр инсаннынъ энъ эсас ихтияджыны, яни бир Векильге ихтияджыны къамта эттигини косьтереди. Бу, Аллахнынъ озьини эм табиатынынъ чокъ тарафларыны даа чокъ ачыкъламасы ичюн темельдир. Сонъки ад, Онынъ шуретли мевджудиети иле эр шейни толдургъаныны косьтереди: РАББИ РАББИ Ондадыр; эм Ол эр шейни толдургъан ерде гунах ичюн ер къалмаз, чюнки Аллах эр шейде эр шей олур (къара 1 Кор. 15:20-28).
РАББИНИНъ Тавы РАББИНИНъ Тавы
Сонъра, Аллахнынъ озьини бу шекильде ачыкълагъан ерине де дикъкъат этмелимиз, яни Онынъ озьини якъма къурбанлыкъ ичюн Къозуны къамта эткен Оларакъ бильдирген ерине. Ол буны РАББИНИНъ тавында РАББИНИНъ тавында япты. Бу муим бир ифадедир. Аллах озьини бу дагъда ачыкълады, Ибрахимнинъ Онынъ фикирлерининъ севиесинде булунгъан еринде, Лотнынъ сайлагъан Урдун овалыгъында дегиль (Яратылыш 13:10-11). Аллах Ибрахимны, айтмакъ керек ки, Онынъ кок юзю мевджудиетине чагъырды. Айна шей, дагъда Рабби Исадан иляхий огъретим алгъан шагиртлерге де олды (Мт. 5:1). Олар Онынъ шуретини корьген эм Онынъ азаметининъ шаатлары олгъан ер «мукъаддес дагъда» эди (2 Пет. 1:18) (къара 16-18-нъджи аетлер).
Бундан гъайры, бу дагъ «РАББИНИНъ тавы РАББИНИНъ тавы» оларакъ тасвирлене. Айна ифадени Чыкъыш китабында да тапамыз, бу ерде Аллахнынъ Синай дагъындаки ачыкъланувы иле багълы къулланыла. Муса къайынбабасынынъ сюрюсини чёльден Хоребге, Аллахнынъ дагъына алып баргъаны киби, Исраиль халкъыны да чёльден бу дагъгъа алып барды (Чыкъ. 3:1, 18:5, 24:13).
Чыкъыш китабына коре, Синай дагъы Аллахнынъ тахтында отургъан дагъы эди. Ол, къуллыкътан къуртаргъан халкъына озьини ачыкъламагъа истей эди, олар Онынъ айры бир хазинеси олсунлар. Бойледже, биз бу ерде, айтмакъ керек ки, мукъаддес ердемиз, эм Муса киби аякъ кийимлеримизни чыкъармалымыз. Бойледже, Исраиль халкъы – эм энъ муими руханийлер – дагънынъ этегинде Аллах иле корюшмек ичюн озьлерини мукъаддес этмели эдилер (19:10-17).
Лякин бу ифаде, «Аллахнынъ дагъы», тек Синай дагъына ишарет этмей. О, Сион дагъы ичюн де, эм ахыт сандыгъы, Аллахнынъ мевджудиетининъ корьнеген ишарети, онда бир раатлыкъ ери тапкъандан сонъ, ибадетхане дагъы ичюн де къулланыла (къара Зеб. 15:1, 24:3, 48:1-2). Бу, ибадетхане дагъы бакъымындан догърудан да пек дикъкъат чекиджидир, чюнки Яратылыш 22, 1 Тарихлер 21–22 эм 2 Тарихлер 3 арасында ачыкъ бир багъ бар. Ибрахим огълуны къурбан этмек ичюн Мория топрагъына, Аллахнынъ озьине айтаджагъы дагълардан бирине кетти, Къырал Давут исе озь якъма къурбанлыкъ къурбангяhыны Мория дагъына къурды.
Бу, гунахкяр халкъ ичюн кефарет этильген ер эди, Исраиль ичюн якъма къурбанлыкъ къурбангяhынынъ ери, бу, Аллахнынъ озь халкъынынъ арасында яшамасына имкян берди. Ибрахимнинъ огълуны къурбан эткен Мория дагъы, Аллахнынъ халкъы ичюн якъма къурбанлыкъ къурбангяhынынъ ери эди. Бу дагъ, бу себептен, Голготанынъ ерине ишарет эте, бу ерде Аллах «озь огълуны эсиргъамады, амма оны барымыз ичюн теслим этти» (Рим. 8:32).
Буны япмакънен Ол, Месихнинъ олюмден тирильмесинден сонъ къуруладжакъ Рухтаки келеджек ибадетхане, яни яшагъан Аллахнынъ Килисеси ичюн адиль бир темель къойды!
Хуго Боутер тарафындан (уйгъунлаштырылгъан)
Бу Сериянынъ 5-нъджи кесегини келеджек айда къыдырынъыз.