Руухтуң мийвесин никени беккемлеш үчүн тузалануу

Никеде Руухтуң мийвеси Руухтуң мийвеси сүйүү, қууаныш, тынычтық, сабырлылық, мейиримлилик, жақсылық, исеним, жумсақтық, өзин-өзи басқарыў” (Гал. 5:22-23 KJV). Келиң, Руухтуң тоғыз түрли мийвеси Мәсихтеги еки мүминниң арасындағы неке қатнасықларын қалай беккемлей алатуғынын көрейик. Сүйүү
Мине, некели адамлар айтатуғын гейпара сөзлер: “Ерим мени түсиниўге ҳәрекет етсе еди.” “Ҳаялым мениң мүтәжликлеримди қанаатландырмай атыр.” “Бул некеден не алып атырман?” Юхан 3:16 да: “Қудай дүньяны сүйди, сонда Ол сүйүүнү қайтарып ала алды” деп айтылмаған. Керсинше, онда: “Ол берди!” деп айтылған. Егер биз жубайымызға бир нәрсени қайтарып алыў нийети менен берсек, биз көп уақыт кеўлимиз қалыўы мүмкин. Биз: “Умыт оны. Мен оған енди ҳеш нәрсе бермеймен” деген дәрежеге келиўимиз мүмкин. Бирақ бул сүйүү емес; Қудай бизди булай сүймеген. Ҳақыйқый сүйүү бериў, бериў, бериў ҳәм және де бериў. Мәсих бизди қаншалық сүйди? Ол қанша берди? “Мәсих бизди сүйгени ҳәм Өзин биз ушын қурбанлық ... Қудайға бергени сыяқлы, сүйүүде жүриң” (Ефес. 5:2). Мине, сүйүүнүң гейпара өзгешеликлери: Сүйүү бериўши; ол өзин қурбан етиўши (Юхан 3:16; Ефес. 5:2). Сүйүү шәртсиз, оның объектиниң жақсы минез-қулқына байланыслы емес (Рим. 5:6-10). Сүйүү өзимниңки емес; ол өзине бағытланған емес (1 Кор. 13:4-5). Сүйүү аңсатлық пенен ашыўланбайды; ол гүналарды сақламайды (1 Кор. 13:5). Сүйүү шыдамлы (1 Кор. 13:7). Жақында 750 некели жуплықлардың некедеги қыйыншылықлары бойынша өткерилген изертлеўде, ең көп хабар етилген мәселе өзин-өзи сүйген жубай болды. Бул жуплықлар тәрепинен хабар етилген екинши ең көп мәселе жубайлардың бириниң бийпәрўалығы болды. Бул еки мәселе де, өзимниңки ҳәм бийпәрўалылық, Руухтың мийвеси болған сүйүүнүң қарама-қарсысы. Ерлер: Ҳаялларыңызды сүйиўшисиз бе? Ҳаяллар: Ерлериңизди сүйиўшисиз бе? Ҳақыйқатында да? Жубайыңызды Мәсих Шіркеўди сүйгени сыяқлы қурбан етип сүйиўшисиз бе? Жубайыңызға ең үлкен қууаныш ҳәм бахыт алып келиў ушын өзиңиздиң гейпара ямаса барлық қызығыўшылықларыңызды, ўақтыңызды, досларыңызды, хоббилериңизди ҳәм/ямаса ләззетлериңизди таслаўға таярсыз ба? Жубайыңызды не нәрселер бахытлы ететуғынын билиўге ҳәрекет еттиңиз бе? Егер сиз оның сиз унататуғын бир ис-ҳәрекетти унатпайтуғынын билсеңиз, оны таслармысыз ямаса оны әдеўир азайтармысыз, жубайыңыз унататуғын нәрселерди ислеў ушын ўақыт өткермек ушын? Сиз: “Егер мен ғана берсем не болады? Егер жубайым мен берген нәрсени ҳеш нәрсе қайтармай қабыл етсе не болады?” деп сорауыңыз мүмкин. Бириншиден, сиз жубайыңыздың сизге көрсетип атырған сүйүүсин көбирек билиўиңиз ҳәм қәдирлеўиңиз керек болыўы мүмкин. Бирақ егер сиз жубайыңыздың сүйүүси ямаса бериўиниң дәлилин таба алмасаңыз да, сизде Мәсих сыяқлы сүйиў ҳәм бериўдиң даңқлы имканияты бар: Ол гүнакарлар, гүнакарлар ҳәм Өзиниң душпанлары ушын өлди (Рим. 5:6-10). Ҳақыйқый сүйүүнүң бул ис-ҳәрекетинде турақлы болыўға руўхланып: “Жақсылық ислеўден шаршамаң, себеби биз шаршамасақ, өз ўақтында орақ орамыз” (Гал. 6:9). Мен Қудайдың ҳеш нәрсе қайтармай бериўге ҳәм бериўге разы болғанлар ушын арнаўлы сыйлықлар таярлағанына ҳеш гүманланбайман. Қууаныш ҳәм тынышлық
“Раббының қууанышы сиздиң күшиңиз” (Нех. 8:10). “Қудайдың тынышлығы жүреклериңизде ҳүким сүрсин” (Кол. 3:15). Егер ер ҳәм ҳаял екеўи де күнделикли турмысларында “Раббының қууанышын” ҳәм “Қудайдың тынышлығын” бастан кеширип атырған болса, олар ушын некелеринде бир-бири менен физикалық, эмоционаллық ҳәм руўхый жақтан жақын бола алатуғын атмосфера жаратыў аңсатырақ болады. Олар екеўи де бир-бириниң қасында толық ыңғайлы сезинеди ҳәм өз идеяларын, пикирлерин, қорқыўларын, қәўетерлерин ҳәм ең ишки ойларын ҳәм сезимлерин бир-бири менен бас тартыў, кемситиў, нәсиятлаў ямаса мысқыл етиў қорқынышысыз бөлисиўге еркин болады. Олар жубайының сын пикиринен ямаса наразылығынан қорқпастан өз қәтешиликлерин мойынлаўға еркин болады. Олар жубайы тәрепинен мақтанышлы ҳәм мақтанышлы болғаны ушын сөгис еситпестен өз жетискенликлери ҳаққында сөйлесиўге еркин болады. Қууаныш – қыйын жағдайларда Қудайдың мәрҳаматы ҳәм барлығын сезиниў (Ҳаў. 16:25; Фил. 4:4). Қууаныш (chara) ушын грек сөзи мәрҳамат (charis) ҳәм шүкиршилик (eucharistia) сөзлери менен байланыслы. Солай етип, Қудайдың бизге болған мәрҳаматы ҳәм жақсылығын сезиниў жүреклеримизге қууаныш алып келеди, ҳәм бул қууаныш өз гезегинде жүреклеримизден шүкиршилик пенен тасып шығады. Бул қууаныш неке қатнасығында болғанда, ер ҳәм ҳаял тәрепинен бир-бирине тез-тез шүкиршилик ҳәм миннетдаршылық билдириледи. Тынышлық – не болыўы мүмкин, бирақ әдетте болмайтуғын нәрселер ҳаққында қәўетерлениў ҳәм қорқыўдан азатлық (Фил. 4:6-7). Мухаддес Руухқа биздиң турмысымызда қууаныш ҳәм тынышлық мийвесин хызмет етиўге рухсат бергенимизде, биз неке жубайымызға, балаларымызға ҳәм әтирапымыздағы басқаларға көбирек жетуўге еркин болымыз. Сабырлылық
“Биз 15 жылдан бери некедемиз, ҳәм жубайым ҳали де сондай ҳәм сондай ислерди ислейди” деп шағымланады екиншиси. Егер сиз бундай нәрсени ойлаўға ямаса айтыўға азғырылсаңыз, өзиңизди Қудайдың орнына қойың. Сиз қанша ўақыттан бери Қудайдың баласысыз? Ол сизди гейпара әдетлериңизди ямаса көзқарасларыңызды өзгертиўге қанша ўақыттан бери ҳәрекет етип атыр? Солай етип, сабырлылық бир-бириниң әдетлерине ҳәм өзгешеликлерине шыдамлылық пенен үйрениўди, екиншисин өзиңиздиң образыңызға өзгертиўге ҳәрекет етпестен аңлатады. “Сабырлылық пенен, сүйүүде бир-бириңизге шыдамлы болың” (Ефес. 4:2) “узақ минезли” дегенди аңлатады, яғный “қысқа минезли” дегенниң қарама-қарсысы. Бул жубайына нәсиятлаўдың орнына, ол ушын дуўа етиўди қамтыйды. Мейиримлилик ямаса жумсақтық
“Бир-бириңизге мейиримли, ямаса жумсақ, мейирбан жүрекли болың, бир-бириңизди кешириң, Қудай Мәсих ушын сизди кеширгени сыяқлы” (Ефес. 4:31-32). “Мениң бойынтырығымды алың ... себеби Мениң бойынтырығым жеңил (ямаса жумсақ) ҳәм Мениң жүгим жеңил” (Мат. 11:29-30). Жумсақтықтың қарама-қарсысы басқарыўшы ямаса үстемлик етиўши болыў – таўдың патшасы болғысы келиў, ҳәмме нәрсени өзиниң қәлеўинше ислеў, тек өзиниң пикирлериниң әҳмийетли екенлигин ҳәм өзиниң шешимлериниң ең жақсы екенлигин ойлаў. Ефеслилерге 4:32 де жумсақтықтың кеширимлиликке алып баратуғынына итибар бериң. Ерлер ҳәм ҳаяллар гүналарды сақламаўы керек: “Сүйүү ... жаманлықлардың есабын жүргизбейди” (1 Кор. 13:5). Бирақ сиз: “Сиз мениң ҳаялым/ерим маған қарсы қанша гүна ислегенин билмейсиз” дейиўиңиз мүмкин. Бирақ сиз де Қудайға қарсы қанша гүна ислегениңиз ҳаққында ең кишкене түсиникке де ийе емессиз. Ол сизди толық ҳәм еркин кеширди, ҳәм сиз жубайыңызды дәл сол жол менен ҳәм дәл сол дәрежеде кешириўиңиз керек (Ефес. 4:32). Жақсылық
Жаңа Ўасыяттағы жақсылық жәрдемшилик дегенди аңлатады. Мәсихтиң жақсы самариялық ҳаққындағы мысалы бул қәсийетти көрсетеди. “Жаным, саған қалай жәрдем берейин?” деген сөз ҳәрдайым “Жаным, маған тапочкаларымды ҳәм газеталарды алып кел” дегеннен үстем тутылыўы керек. Раббы: “Араңызда ең үлкен болған адам ... хызмет етиўши сыяқлы болсын” (Лука 22:26) деди. Исеним
Биздиң исенимимиз Раббы Ийса Мәсихке қутқарылыўымыз ушын исениў менен таўсылмайды. “Биз исеним менен жүремиз, көриў менен емес” (2 Кор. 5:7). “Сиздиң исенимиңиз шексиз өсип баратыр” (2 Тес. 1:3). Мәсихшилер сыпатында биздиң пүткил турмысымыз исеним, яғный Раббыға исеним ҳәм оған сүйениў менен өзгешелениўи керек. Биз Мәсихти турмысымызға исеним менен қабыл еткенимиз ҳәм қутқарылғанымызға ҳәм аспанға баратуғынымызға бахытлы исенимге ийе болғанымыз сыяқлы, дәл сол исеним менен Оған күнделикли турмысымыздың ҳәр бир мәселесин тапсырыўымыз, Оның ҳәр бир мүтәжлигимиз ушын басшылығына ҳәм тәмийнатына сүйениўимиз керек. Егер ер ҳәм ҳаял екеўи де ҳәр күни Раббыға исеним ҳәм сүйениў менен жасап ҳәм жүрип атырған болса, бул ҳәр бир шешим Раббыға тапсырылады, Оның кәмил еркин билиў ҳәм орынлаў ушын басшылық изленеди дегенди аңлатады. Бул жол менен қанша некедеги келиспеўшиликлердиң алды алынар еди. Ер ҳәм ҳаял ҳәр бири не ислеўди қәлеўи ҳаққында таласыўдың орнына, екеўи де Раббының олардан не ислеўди қәлеўин анықлаўға шын жүректен бағышлар еди. Жумсақтық
Жумсақтық өзимиздиң ҳуқықларымыздан бас тартыўды, егер жубайымыз бизге зыян жеткизетуғын бир нәрсе айтса ямаса ислесе, өш алмаўды ямаса қайтарып бермеўди қамтыйды (Сан. 12:3,13; 1 Шам. 25:32-34). Мысал ушын, егер жубайыңыз көп ақша жумсаса, өзиңиз де көп ақша жумсаў менен жуўап бериўдиң орнына, шаңарағыңызға жубайыңыздың бийпәрўалығынан келип шыққан финанслық даўылды жеңип өтиўге қолыңыздан келгенше жәрдем бериң. Мәсих, биздиң үлгимиз, былай дейди: “Мен жумсақ ҳәм жүрегимде кишипейилмен” (Мат. 11:29). Ол және былай дейди: “Жумсақлар бахытлы, себеби олар жерди мийрас етип алады ... Душпанларыңызды сүйиң, сизге қарғыс айтқанларға алғыс айтың, сизге жек көргенлерге жақсылық ислең, ҳәм сизге жаманлық ислегенлер ҳәм қуўдалағанлар ушын дуўа етиң” (Мат. 5:5,44). Буған Петр былай қосады: “Жумсақ ҳәм тыныш руўх ... Қудайдың көзинде үлкен баҳаға ийе” (1 Пет. 3:4). Жумсақ адам мойынлаўшы адам. Патша Даўыт турмысында қорқынышлы ислерди иследи. Бирақ Забур 32 ҳәм 51 де ол ең алдымен мойынлаўшы адам. Солай етип, гүналарына қарамастан, Қудай Даўытты “Мениң жүрегимдеги адам” (Ҳаў. 13:22) деп атады. Жубайымызға биздиң қәте сөзлеримизди ҳәм минез-қулқымызды мойынлаўға таярлық күшли неке ушын әҳмийетли ингредиент. Өзин-өзи басқарыў
Денениң қайсы бөлеги ең көп басқарыўдан шығып кетиўи мүмкин? Яқуб 3 бизге оның тил екенлигин айтады: “Тил от, наҳақлық дүньясы ... ол пүткил денені нәжис етеди ... Тилди ҳеш ким үйрете алмайды; ол басқарылмайтуғын жаманлық, өлимге алып баратуғын зәҳәрге толы. Оның менен биз Қудайды, Әкени мақтаймыз; ҳәм оның менен биз Қудайдың уқсаслығында жаратылған адамларды қарғыслаймыз.” Биз бала ўақтымызда айтатуғын кишкене бир нақыл бар еди: “Таяқлар ҳәм таслар сүйеклеримди сындырыўы мүмкин, бирақ сөзлер маған ҳеш қашан зыян жеткизбейди.” Бирақ, ҳақыйқатында, тил арқалы жеткизилген жаралар физикалық жаралардан әдеўир көп ҳәм узағырақ аўыртады. Бул неке қатнасығында көп уақыт солай болады. “Ғыйбатшының сөзлери жаралар сыяқлы, ҳәм олар қарынның ең ишки бөлеклерине түседи” (Нақыллар 26:22). “Өлим ҳәм өмир тилдиң күшинде” (Нақыллар 18:21). U.S. News & World Report (21-февраль, ’94) некели жуплықлардың ажырасыўды болжайтуғын факторларды анықлаў ушын узақ мүддетли изертлеў ҳаққында хабар берди. Некениң ерте ҳәм кейинги жылларындағы ең әҳмийетли фактор бир-бирине айтылған ҳақәретлер ҳәм кемситиўлердиң жийилиги болды. Мухаддес Руух ҳәр бир некели жуплыққа тиллерин басқарыўға, сөзлерин итибар менен таңлаўға ҳәм сөйлеў күшлерин некени бузыўдың орнына қурыў ушын тузаланыўға жәрдем берсин. Биз Сулайманнан бул сабақларды үйренейик: “Жумсақ жуўап ашыўды қайтарады ... Өз ўақтында айтылған сөз қаншалық жақсы!” (Нақыллар 15:1,23). АВТОР ҲАҚҚЫНДА: Пол Каннер редактор Ҳақыйқат сөзлери. Бул мақала оның 1996-жыл январь-февраль айындағы санынан, рухсат пенен тузаланылған.