Xudoʻ patshaliǵı, aqır-aqıbetinde, ruwxıy tábiyatqa iye hám tek sol jol menen jer júzinde ámelge asırılıwı múmkin.Máshihiy hám Patshalıq Shomılıwshı Yahya Injil sahnasına mına xabar menen kirip keldi: “Tawbe etińler, sebebi aspan patshaliǵı jaqınlastı” (Mat. 3:2 NKJV). Onda ol pútkil xalıqtıń barlıq úmitlerin jıynap, óz milletiniń táǵdirli waqtın alıp keldi. Injiller Xudoʻnıń jer júzindegi adam ushın maqsetlerin hám Xudoʻnıń qutqarıw hám qayta tiklew jobasınıń ashılıwın túsiniw ushın patshaliqtı oraylıq dep anıq kórsetedi. Patshalıq haqqındaǵı haqıyqattıń bizdiń Máshihiy turmısımızdaǵı ornın kórip shıǵayıq. Tariyxı
Sol kúni evreyler Yahyanıń xabarın estigende, onıń mánisin qalay túsinip edi? Olar ámeliy, jer júzindegi patshaliqtı úmit etken edi. Hátte Aspaǵa kóteriliw tawında da (Elshiler 1:6) shákirtler Izraildiń (jer júzindegi) patshaliqtı alıwı haqqında soradı. Patshaliqtıń bolıwı ushın úsh nárse kerek: patsha, puqaralar hám basqarıw ushın aymaq. Xudoʻ Musaǵa: “Sen Maǵan ruwxaniyler patshaliǵı hám muqaddes millet bolasıń” (Shıǵıw 19:6) degende, Ol tiykarǵı ózgesheliklerdi ornatqan edi: Xudoʻ patsha retinde hám Izrail milletin puqaralar retinde. Biraq, olar ruwxaniyler patshaliǵı ekenligin esletip ótemiz. Eń basında-aq, Xudoʻ Óz patshaliǵınıń zárúrli ózgesheligi jeke adamlardı ruwxıy jaqtan basqarıw hám olardıń Xudoʻǵa ruwxıy xızmet etiw ekenligin ornatqan edi. Yekinshi nızam 17:14-20-da Xudoʻ keyinirek olardıń ústinen adamdı patsha etip ornatıwdı niyet etkenligin ashıp berdi. Xudoʻ Dáwitti jer júzindegi patsha etip ornatqan bolsa da, ruwxıy aqıl hárdayım Dáwitten úlkenirek biriniń kóz aldında ekenligin kórdi, Dáwit Máshihtiń bir túri edi. Zábúr 22:28-de Dáwit: “Patshalıq Rabbıǵa tiyisli” dep jazdı. Zábúr 103:19-da ol: “Rabbı Óz taxtın aspanda ornatqan, hám Onıń patshaliǵı hámme nárse ústinen húkim súredi” dep jazdı. Patsha Dáwit Rabbınıń patsha ekenligin moyınladı. Aqır-aqıbetinde Yesaya 9:6-7-de payǵambar “bir ulı” Dáwittiń taxtında hám onıń patshaliǵı ústinen húkim súretuǵının ashıp berdi. Biz bul “ul” Nazaretlik Isa ekenligin bilemiz. Usılayınsha, Shomılıwshı Yahya milletke Xudoʻnıń patshaliqqa baylanıslı barlıq payǵambarlıqlarınıń hám Xudoʻnıń húkimetiniń ámelge asırıw waqtı kelgenligin bildirdi. Luka “xalıq kútiwde edi” (Luka 3:15) dep jazǵanı ájep emes. Bálkim, aqır-aqıbetinde, Hoseya 3:4-tegi úlken qurǵaqshılıq tawsılıp, Hoseya 3:5-tegi wáde orınlanar! Biraq bul bolmastan aldın, Hoseya 3:5 ne deydi: “Keyin Izrail balaları qaytıp kelip, Rabbı Xudoʻların izleydi... Olar Rabbıdan qorqadı.” Usılayınsha, Yahyanıń úlken xabarı: “Tawbe etiń!” Xudoʻnıń patshaliǵı aqır-aqıbetinde ruwxıy tábiyatqa iye hám tek sol jol menen jer júzinde ámelge asırılıwı múmkin. Sol bir “tawbe etiw” sózinde pútkil másele jatır. Xudoʻ Óz húkimetiniń qulap túsken adamzat turmısında ámelge asırıwın qalay ámelge asıradı? Bul sorawdıń juwabı patshaliq xabarınıń mánisi. Ruwxıy tábiyat
Yahya xalıqtıń sanasında patshaliqtıń zárúrli ruwxıy tábiyatın bekkem ornatqannan keyin, Rabbı bunı ámelge asırıwǵa qábiletli bolǵan kisi retinde kórsetiledi. Kóplegen orınlarda, biraq tiykarınan Matta 5-7-de, Isa Óz patshaliǵınıń ruwxıy principlerin ashıp berdi. Ol patshaliqta puqara bolatuǵın adamnıń moral jaǵdayınan basladı (Mat. 5:1-12). Bulardıń bári júrektiń jaǵdayın hám jannıń Injil haqıyqatına juwabın baylanıstıradı. Keyin, ol patshaliqtaǵı puqaranıń moral juwapkershiligin (Mat. 5:13-20) – duz bolıw (Xudoʻ ushın) hám nur bolıw (dúnya ushın) – baylanıstırdı. Sonnan keyin Rabbı nızamnıń patshaliqtaǵı turmıs penen qalay baylanıslı bolatuǵının túsindirdi (Mat. 5:21-48). Hár bir jaǵdayda Ol oqıtıwshılardıń tar túsigin nızamnıń tolıq moral salmaǵı menen salıstırdı. Isa keyin patshaliq puqarasınıń minez-qulqın kórsetti (Mat. 6). Pútkil bóbim “haqıyqat!” dep shıńǵıradı. Xudoʻ sırtqı hám ishki adam arasındaǵı haqıyqatlıqtı hám uyqaslıqtı izleydi – beriwde haqıyqatlıq (1-4-ayatlar), duwa etiwde haqıyqatlıq (5-15-ayatlar), oraza tutıwda haqıyqatlıq (16-18-ayatlar), baslılıqlarda haqıyqatlıq (18-21-ayatlar) hám kózqarasta haqıyqatlıq (22-34-ayatlar). 7-bóbimde Rabbı kirisiwdi shın júrekten izlegenlerdiń bári ushın patshaliqqa kirisiwdi kepilledi hám ózlerin aldawǵa urınǵanlardı eskertti. Onıń juwmaqlawshı súwreti sózdi esitip, oǵan boysınbaǵanlar menen boysınǵanlardı salıstıradı. Rabbımız patshaliq Injilin waaz etken bolsa da – hám onıń haqıyqatın belgiler, ájayıp isler hám keremetler menen tastıyıqlaǵan bolsa da – adamnıń júregi haqıyqatqa ele de jabıq edi. Isenimsizlikte Rabbınıń isleri shaytanlar knyazı Beelzebubqa tiyisli dep esaplandı (Mat. 12:25), hám patsha hám onıń patshaliǵı biykar etildi. Keyinirek evreylerge sóylegende (Mat. 21:33-44), Rabbı Óz húkimin járiyaladı: “Sonlıqtan men sizlerge aytaman, Xudoʻnıń patshaliǵı sizlerden alınadı hám onıń jemislerin beretuǵın milletke beriledi.” Biz patshasız patshaliqqa iye bola almaymız, hám turmısımızda moral ózgeris bolmasa, patshaǵa iye bola almaymız. Rabbı Yuhanna 3:3-5-te patshaliqqa kirisiw tek “qayta tuwılsa” hám “suw hám Ruwhtan tuwılsa” múmkin ekenligin ayttı. Turmıstaǵı ózgeris, Rabbı Matta 5-7-de patshaliqqa kirisiw ushın talap retinde aytqan, nızamǵa boysınıw yamasa jeke ózin-ózi reformalaw háreketleri nátiyjesinde emes, bálki tek joqarıdan tuwılıw nátiyjesinde keledi. Bul Xudoʻnıń isi. Jaǵday
Biraq patshaliqtıń házirgi jaǵdayı qanday? Patsha biykar etilgen, krestke kerilgen, tirilgen hám aspaǵa kóterilgen nátiyjesinde patshaliqqa ne boladı? Pilat aldında gúwalıq bergende, Isa: “Meniń patshaliǵım bul dúnyadan emes” (Yuhanna 18:36) dedi. Bunda Ol Óz patshaliǵınıń hám húkimetiniń kelip shıǵısı bul dúnyadan emesligin kórsetti. Bul júdá zárúrli bayan patshaliqtıń bizdiń adamgershilik háreketlerimiz yamasa jeke sadıqlıǵımız hám taqıwalıǵımız nátiyjesinde payda bolmaytuǵının ornatadı. Haqıyqatında da, Rabbımız: “Bir bay adam ózine patshaliq alıw hám qaytıw ushın uzaq mámleketke ketti” (Luka 19:12) dedi. Rabbı Óz patshaliǵın alıw hám qaytıw ushın ketken adam. Bul bizge patshaliqtıń aspanda payda bolatuǵının úyretedi; sonlıqtan onı aspan patshaliǵı dep ataydı. Xudoʻnıń patshaliǵı ataması Xudoʻnıń patshaliǵın, húkimetin hám húkimranlıǵın atap ótedi. Haqıyqatında da, Luka 19-daǵı mısal patshaliqtıń tez arada kórsetiliwi haqqındaǵı túsinikti joq etiw ushın aytılǵan edi. Patshalıq hárdayım óziniń aqırǵı kórsetiliwin hám Rabbınıń Ózin biykar etken bul dúnya ústinen jeke húkimetin kózde tutadı. Biraq patshaliqtıń házirgi minez-qulqı qanday? Minezi
Bul sorawǵa juwap bergende, biz patshaliq haqıyqatı Injildegi qutqarılǵan adamnıń ózin qorshap turǵan joǵalǵan dúnya menen qatnasına baylanıslı kórsetpelerden ibarat ekenligin esimizde saqlawımız kerek. Yuhanna 17-de Rabbı isenim iyesi haqqında eki haqıyqattı aytadı: “olar dúnyada bolsa da... olar dúnyadan emes, men dúnyadan emesligim sıyaqlı” (11-14-ayatlar). Dúnyada bolıw, biraq dúnyadan bolmaw – bul patshaliq haqıyqatı qaratılǵan nárse. Yuhanna 3:12-de Rabbımız qayta tuwılıwdı “jer júzindegi nárseler” dep atadı – bul jer júzindegi turmısımızdıń minez-qulqına baylanıslı. Bul “aspan nárseleri” menen qarama-qarsı, olar pútkil dene, Shirkew – Onıń menen birge aspanlarda otırǵanlar (Ef. 1:3, 2:6) ústinen bolǵan aspaǵa kóterilgen, dańqlanǵan bas penen bolǵan qatnasımızǵa qaratılǵan. Matta 13-tegi mısallarda Rabbı Óziniń biykar etiliwi dáwirinde patshaliqtıń minez-qulqı qanday bolatuǵının ayttı. Ol bunı Xudoʻ hám aspan patshaliǵınıń sırlıǵı dep sıpatladı. Bul Onıń Burınǵı Ahıtta hesh qashan ashılmaǵan yamasa isharat etilmegen haqıyqattı ashıp atırǵanın ańlatadı. Sol jeti mısalda Ol Óziniń joqlıǵı dáwirinde patshaliqtıń ornatılıwı hám rawajlanıwınıń eń keń sheńberin beredi. Bul biz házirgi waqıtta turǵan dáwir. Onıń aldınǵı waazlarında kórsetilgen patshaliqtıń barlıq principleri házir bizge moral mánisinde qollanıladı. Biz túsiniwimiz kerek bolǵan nárse, biz bul jerde Xudoʻnıń tártibin ornatıw ushın siyasiy taraw arqalı islewge umtılıw arqalı jer júzinde “patshaliq jaǵdayların” jarata almaymız. Tek Rabbı Ózi bunı isley aladı hám Ol patshaliqtı Ózi menen birge alıp keledi. Barlıq
Matta 13-te Rabbımız patshaliqtıń “sırlı” formasındaǵı barısın – patshanıń biykar etiliwi dáwirindegi patshaliqtıń minez-qulqın kórsetti. Birinshiden, Ol Matta 13:3-8-de patshaliqtıń rawajlanıwı urıqtı, Xudoʻnıń Sózin (Luka 8:11) sebiw arqalı ekenligin ornatqan edi. Sóz sebilip, jánler isenimge kelgende, shaytan bul iske qarsı shıǵadı. Usılayınsha, Matta 13:24-30-da Rabbı shaytannıń dúnyada Rabbınıń isine jalǵan nárse ornatıwın súwretledi. (Bunda Máshihiy dúnya haqqında hesh qanday aytılmaǵanına itibar beriń. Kóplegen adamlar Máshihiy dúnyanı mısallarǵa kirgizip, ózlerin tolıq shatastıradı.) Zıyankes ósimlikler jerge, dúnyaǵa sebilgen. Sonlıqtan biz bul dáwirde shaytannıń Máshihtiń isin suyıltıwǵa umtılatuǵın isiniń dawam etetuǵının kóremiz. Keyin, Matta 13:31-32-de Rabbı patshaliqtıń sırtqı rawajlanıwın súwretleydi. Ol dúnyada úlken boladı. Haqıyqatında da, ol házirgi waqıtta da úlken. Injil haqıyqatı dúnyaǵa kóplegen unamlı tásirler etken hám patshaliq úlken dárejede ósken. Biraq, Matta 13:33-te Rabbımız patshaliqta bolatuǵın moral buzılıwdı da kórsetedi. Shaytan onıń rawajlanıwına qarsı sırtqı jaqtan isleytuǵın (zıyankes ósimlikler), sonday-aq patshaliqtı jalǵan táliymat penen buzıw ushın ishki jaqtan isleytuǵın (Mat. 16:12-degi ashıtqı). Rabbımız bulardı kópshilikke ayttı, biraq taǵı úsh mısal tek shákirtlerge aytıldı. Qazına haqqındaǵı mısaldıń (Mat. 13:44) Izraildiń jaǵdayı súwretlenedi hám qalay, bir shetke qoyılsa da, ol saqlanıp qaladı hám dúnya Máshihiy tárepinen onıń paydası ushın jeńiledi (Rim. 11). Qımbat bahalı inju haqqındaǵı mısal (Mat. 13:45-46) Shirkewdiń patshaliq ishindeǵi ishki qımbatlıǵın hám Máshihtiń onı qolǵa kirgiziw ushın qanday dárejede baratuǵının kórsetedi. Aqır-aqıbetinde, aw haqqındaǵı mısal (Mat. 13:47-50) qalay, “bul dúnyanıń patshaliqları Rabbımızdıń patshaliqları bolǵanda” (Ash. 11:15), Ol dúnyanı onı qabıl etiwge tayarlaytuǵının súwretleydi. Biz duz (Xudoʻ ushın dámi) hám nur (joǵalǵanlarǵa gúwalıq) ekenligimizdi esleń. Patshalıq mısalları Xudoʻnıń haqıyqatınıń dúnyadaǵı rawajlanıwın súwretleydi. Biraq quralǵa itibar beriń: biz puqaralar retinde Onıń patshaliǵın Sózdi waazlaw, Injildi taratıw hám jaqsı urıqtı dúnyaǵa sebiw arqalı rawajlandıramız. Siyasiy kúsh, áskeriy kúsh, intellektual energiya hám filosofiya bul dúnyada Xudoʻ ushın hesh nárse islemeydi. Bálkim, bir qansha sırtqı ózgeris bolıwı múmkin, biraq maqset dúnyanı ózgertiw emes. Patshalıqtıń maqseti Máshihtiń Óz húkimetiniń, huqıqlarınıń hám húkimranlıǵınıń moyınlanatuǵın hám ámelge asırılatuǵın aymaǵına iye bolıwı – yaǵnıy, Máshihtiń júregińizde húkim súriwi. Dúnya Máshihti biykar etip: “Biz bul adamnıń bizge húkim súriwin qálemeymiz” (Luka 19:14) dedi. Biraq Máshih Óziniń Rabbı retinde moyınlanatuǵın aymaq ornatqan. Ornatıw
Shomılıwshı Yahyaǵa qaytıp qaraǵanımızda eki nárse kózge túsedi – tawbe hám shomılıw. Biz tawbeniń Xudoʻnıń haqıyqatın qabıl etiw ushın jol ekenligin kórgenbiz (Elshiler 20:21). Injiller boyınsha, shomılıw shákirtler tayarlaw menen baylanıslı (Yuhanna 4:1). Matta 28:19-da Rabbımız shomılıwdı Shirkew dáwirinde shákirtlik penen de baylanıstıradı. Patshalıq haqıyqatınıń úlken ózgesheligi Rabbınıń shákirti, izlewshisi bolıw. Bul shákirtlik Ózine turmıstı hám erikti tapsırıwdı óz ishine aladı, nátiyjesi shákirttiń minez-qulqında hám xızmetinde kórinedi. Shomılıw adamnıń bul dúnyaǵa ólgenliginiń, Xudoʻnıń ózine hám gúnálarına qarsı húkimin qabıl etkenliginiń hám ózi ushın húkimnen ótken hám onı jańa turmısqa kótergen Kisi menen birleskenliginiń belgisi (Rim. 6:3-4). Usılayınsha, patshaliq haqıyqatı bul dúnya menen bolǵan qatnasımız haqqında sóyleydi: biz oǵan ólgenbiz hám biz Máshihtiń izlewshilerimiz. Endi, Máshih Óz patshaliǵın bul dúnyada qalay ornatadı? Biz túrli mısallardan “dáwirdiń aqırında” úlken ótiw bolatuǵının bilemiz – Rabbı tárepinen “basqa milletlerdiń dáwirleri” (Luka 21:24) dep atalǵan – Izrail ústinen basqa milletlerdiń húkimranlıǵı dáwiri. Matta 13:39-40 hám 25:31-46-da Rabbımız jer júzindegi patshaliq ornatılıp atırǵanda pútkil dúnya boyınsha húkim bolatuǵının ayttı. Bul húkim dúnyadan patshaliqqa jaramlı bolmaǵan barlıq nárselerdi alıp taslaw ushın arnalǵan. “Rabbınıń duwası” dep atalǵan duwanıń “Senıń patshaliǵıń kelsin” dep aytqanı ájep emes. Ol ishinen payda bolmastan, kirip keledi. Zaytın tawındaǵı sóylesiwde (Mat. 24-25) Rabbı jer júzindegi patshaliqtı baslap beretuǵın waqıyalar haqqında keń túrde sóyleydi. Rimlikler 11:25-te Pawıl Izraildiń soqırlıǵı Shirkewde bereketke alıp keliniwi kerek bolǵan basqa milletler solay bereketlengenge shekem dawam etetuǵının aytadı. Sol waqıt tamamlanǵannan keyin, Xudoʻ sadıq Izraildiń milliy tawbesine hám Máshihti qabıl etiwine alıp keletuǵın bir qatar waqıyalardı baslaydı. Tek sonnan keyin Máshih Dáwittiń taxtına otıradı hám mıń jıllıq jer ústinen Óz patshalıǵın ámelge asıradı. Búgin biz haqqımızda ne?
Búgin biz ne bolıwımız hám ne islewimiz kerek? Rabbıǵa qutqarıwshı isenimge kelgenler bul dúnyaǵa jaqsı urıq retinde, patshaliqtıń balaları retinde egilgen. Biz bul dúnyada bolsaq ta, onnan emesbiz; bizdiń sadıqlıǵımız basqa patshaǵa, basqa patshaliqqa. Biz bul dúnyada Máshihti kórsetemiz hám Onıń shákirtleri retinde Onıń artınan erip, Oǵan xızmet etemiz. Hár bir adam ushın bizdiń qálewimiz sebilgen Sózdi qabıl etiw; bul dúnya ushın bizdiń qálewimiz Máshihtiń keliwi, barlıq kúshlerdi Óz ayaqları astına qoyıwı hám kámil ádillikte húkim súriwi. Biraq sol kún kelgenshe biz “Máshihtiń azabında hám patshaliǵında hám sabırında” (Ash. 1:9) dawam etiwge shaqırılǵanbız. AVTOR HAQQINDA: Gib Warrick – Arqa Karolinanıń Monroe qalasındaǵı Union County mámleketlik mektepleriniń Kompyuter Koordinatorı. Ol hám onıń zayıbı Carol hám olardıń balaları Arqa Karolinanıń Charlotte qalasındaǵı Máshihiyler menen birge jámáátlesedi. Gib sonday-aq jergilikli qutqarıw missiyasında turaqlı túrde waaz etedi.
Xudoʻ patshaliǵınıń ruwxıy tábiyatın túsiniw
Қудай Патшалығы·Jun 1, 2022
1,779 Sózi
Tártiplew: Jańa
Қудай Патшалығы
9 Min Oqıw
Loading...