Мәселелер– Апрель 2015 –Инает ҳәм Ҳақыйқат Журналы
Сиз алдыннан күтип атырсыз ба
КӨТКЕРИЛИЎДИ?
Әдетте, интервьюер бул сораўды жүз туўылған мәсихшилерге бергенде, үлкен ықтималлық пенен үш түрли жуўап шығады. Бирлери: «Қандай көткерилиў? Мен не ҳаққында айтып атырғаныңызды билмеймен. Мен оны шіркемде еситпегенмен», – деп жуўап береди. Басқалары: «Көткерилиў ме? О, сиз соған исенетуғын қызық адамлардан емессиз ғо, солай ма?» – дейиўи мүмкин. Соңында, «Ҳаў, мен оны күтип атырман, ҳәм көп белгилер оның жақын екенин сездиреди», – деп жуўап беретуғынлар болады.
Адамлар «көткерилиў» ҳаққында сөйлегенде нени нәзерде тутады ҳәм не ушын бул соншалық таласлы мәселе болыўы мүмкин? Бул мақалада биз бул сөздиң нени аңлататуғынын көремиз ҳәм жоқарыдағы сыяқлы сораў қойылғанда не ушын буншалық түрли жуўаплар еситилиўи мүмкин екенин анықлаўға тырысамыз.
Бириншиден, «көткерилиў» сөзи Мухаддес Китапта жоқ екенин айтыў керек – бирақ оның мәниси әлбетте бар. Бул сөз Ийса Мәсихтиң қайта келиўи менен тығыз байланыслы. 1 Тесалоникалыларға 4:17 де Паўыл «тиршиликте қалғанлар» ҳаққында «олар менен бирге [яғный, тирилген исениўши өлгенлер] булутларда көтерилип, Ҳаўада Ийса менен ушырасыў ушын» («KJV») деп жазады. Паўыл бул аятта қолланған«бирге көтерилди»сөзине итибар бериң. Өте техникалық болмастан, Паўыл қолланған грек сөзи латын тилине, соңынан инглис тилине«rapture»деп аўдарылған. Бул исениўшилердиң жаман дүньядан Ҳаўада Ийса менен ушырасыў ушын тосаттан алып кетилиўин аңлатады.
Берилген Уәде
Жаңа Ўасыятты итибар менен оқыған ҳәр бир адамға Ийса Мәсих жерден кетпестен алдын қайтып келиўге ўәде бергени анық болады. Юханна 14:3 те Ол шәкиртлеринен олар ушын орын таярлаў ушын кетип, соңынан оларды Өзине қабыл етиў ушын қайтып келетуғынын айтты. Ўәдеде ҳеш қандай сәне көрсетілмеген – тек ғана Ол олар ушын «қайтып келеди». «Мен қайда болсам, сизлер де сол жерде боласызлар» деген сөзлер Ийса Мәсихтиң тирилгеннен кейин шәкиртлерине қайта көриниўи ҳаққында сөйлемегенин анық көрсетеди. Ўәде «Әкениң үйи» (2-аят) менен тығыз байланыслы ҳәм шәкиртлерин сол жерге алып келиўге қатыслы.
Ўәде бергеннен көп өтпей, Ийса Мәсих шәкиртлериниң таң қалған көз алдында аспанға көтерилди. Ол көзден ғайып болғанда, бир периште пайда болып: «Сизлерден аспанға алынып кеткен усы Ийса, сизлер Оны аспанға кеткенин көргениңиздей, сол сыяқлы қайтып келеди», – деген хабарды жеткерди (Ҳаўарийлердиң ислери 1:11). Ол қайтып келеди! Сол биринши шәкиртлердиң ақылларында анық бир ўәде қалды.
Шіркеў дәўириниң басынан (Еллигинши күн) Ийса Мәсихтиң қайта келиўи әҳмийетли тәлимат ҳәм турмыслық үмит болған. Ҳаўарий Паўыл Тесалоникада қысқа ўақыт хош хабарды ўағызлап, сол жерде шіркеў орнатқаннан кейин, жаңа исениўшилерге олардың Қутқарыўшысы «аспаннан» қайтып келетуғынын хабарлады (1 Тес. 1:10). Мухаддес Китаптың жуўмақлаўшы сөзлери де Ийсаның қайта келиўи ҳаққындағы ўәдесин тастыйықлайды, буған Оның халқы: «Ҳәтте солай, кел, Ийса Ийе», – деп жуўап береди (Аян 22:20).
Не ушын бул мақаланың басында қойылған сораў туўылған мәсихшилерден буншалық түрли жуўапларды туўдырады? Жуўмақ шығарыў қыйын емес. Айрым шіркеўлерде Ийсаның қайтып келиўи сирек айтылады ҳәм әлбетте еш қашан толық үйретилмейди. Басқалары Ийсаның қайтып келетуғынын биледи ҳәм исенеди, бирақ олар оның қалай болатуғыны ҳаққында басқаша түсиникке ийе.
Еки Бөлимде
Көп адамлар умытып кететуғын бир нәрсе бар, ол Мәсихтиң екинши келиўиниң еки түрли аспектиси бар. Бул Оның биринши келиўине де тийисли еди. Ески Ўасыяттағы пайғамбарлықлар Мәсихтиң Бәйтлехемге ҳәм Ерусалимге «келиўин» күткен. Екеўи де қалай ҳақыйқат болыўы мүмкин? Келешекке қарап, биз Оның туўылыўы Бәйтлехемде болғанын ҳәм өте «жеке» ис болғанын, оны өте аз адамлар көргенин, ал Оның жыллар өткеннен кейин қулыншақта Ерусалимге кириўи ынталы топар алдында өте «жәмийетлик» ўақыя болғанын толық түсинемиз.
Оның екинши келиўинде де уқсас нәрсени бақлаўға болады. Жаңа Ўасыят Мәсихтиң қайтып келиўиниң күтилмеген болатуғынын айтады (сонлықтан Ийса қарап турыўдың зәрүрлигин үйреткен), бирақ «ҳәр бир көз Оны көреди» (Аян 1:7) – қарап турыў ҳаққында ҳеш қандай айтылмайды. Бундай қарама-қарсылықлар қалай түсиндирилиўи мүмкин? Әпиўайы айтқанда, Мәсихтиң қайтып келиўи еки бөлимнен ибарат болады. Бириншиден Ол ҳаўаға келеди, ҳәм соңынан Ол жерге келеди. Оның ҳаўада келиўи «бир секундта, көз ашып жумғанша» болады (1 Кор. 15:52), ал Оның жерге келиўи күш ҳәм уллы даңқ көрсетиўи менен болады (Мт. 24:30). Әлбетте, булардың ҳәммеси бир ўақытта бола алмайды. Бул ҳәм басқа көп аятларды үйлестириўдиң жалғыз жолы – Ийсаның ҳаўаға Өз адамлары ушын келетуғынын, соңынан аспаннан Өз адамлары менен қайтып келетуғынын түсиниў. Екеўи де дәл бир ўақытта бола алмайды.
Көткеріліў ҳаққындағы аят
Көткеріліў ҳаққындағы тийкарғы Мухаддес Китап үзиги 1 Тесалоникалыларға 4:13-18. Өлген исениўши жақынларының өлими себепли қайғырған жаңа динге киргенлерди жубатыў ушын, Паўыл оларға Ийсаның келиўин көрсетти: «Ийсаның Өзи аспаннан үн менен, бас периштениң даўысы менен ҳәм Қудайдың кернейи менен түседи; ҳәм Мәсихте өлгенлер биринши болып тириледи; соңынан биз, тири ҳәм қалғанлар, олар менен бирге булутларда көтерилип, ҳаўада Ийса менен ушырасамыз; ҳәм солай биз мәңги Ийса менен боламыз» (16-17-аятлар).
Мәсих келген ўақытта, шіркеў дәўири тамамланады. Бул жерде сүўретленген ўақыялар бир секундта болып өтеди, буны биз 1 Коринфлилерге 15:51-52 ден билемиз. Бул үзикте бизге ҳәмме де «уйықламайды» (физикалық өлимге ушырамайды), бирақ барлық исениўшилер бирден «өзгертиледи» деп айтылған. Бул «сыр» болғанын – Мухаддес Китапта бурын ашылмаған нәрсе екенин (1 Кор. 15:51) еслеп қалыў әҳмийетли. Сонлықтан биз буны Ески Ўасыяттан оқыўды күтпеўимиз керек, бирақ бул нәрсени фигуралық түрде орынлаған еки Қудай адамы болған: Енох ҳәм Илия. Бул еки адам да өлимди бастан кеширместен Ийсаның алдына алынып кеткен (Бас. 5:24; 2 Пат. 2:11).
Бул ўақыя, көткерилиў, ҳәр қандай ўақытта болыўы мүмкин. Алдын ала белгили шартлар орынланыўы шәрт емес. Ийса Мәсих Оның қашан қайтып келетуғынын билмегенимиз ушын таяр болыўдың әҳмийетли екенин анық айтты (Марк 13:35-37).
Не ушын келиспеўшилик бар
Бәлким, бул жерде не ушын айрым мәсихшилер көткерилиў идеясын мазақ етеди деп сораўымыз керек. Олар Ийса Мәсихтиң жеке қайтып келиўине исенбей ме? Ҳаў, олар исенеди; бирақ олар ҳәмме нәрсени бирге қосады. Айрымлар Ийсаның аспаннан ҳаўаға келип, Өзиниң қутқарылған халқын алып, соңынан олар менен бирден жерге қайтып келетуғынын сүўретлейди. Әлбетте, бул Мухаддес Китаптан жуўмақ шығарылыўы мүмкин, бирақ ол бир әҳмийетли мәселени есапқа алмайды: Исраилди.
Қудай бул миллет пенен исин тамамламады. Ҳәзирги ўақытта Ол олар менен тиккелей ис тутпаса да, Ески Ўасыяттағы көп пайғамбарлықлар орынланыўды күтип тур. Даниял 9:24-27 де биз Исраилге тийисли жети «жетилик»тиң өте анық дәўири ҳаққында оқыймыз. Сол «жетилик»лердиң ақырғысы әли орынланбаған – Мухаддес Китаптың басқа жерлеринде де айтылған өте әҳмийетли жети жыллық дәўир. Ҳәммесин бирге қосып, биз сол миллетти қорқынышлы азап ўақыты күтип турғанын көремиз, бирақ олардың Мәсихи қайтып келгенде, олар Оны көреди (Захария 12:9-10), сол ўақытта «Оның аяқлары сол күни Зәйтүн таўында турады» (Захария 14:4). Бундай аятларды «руўхыйластырып» ҳәм олардың әдебий мәнисин жоғалтыў ушын ҳеш қандай жақсы себеп жоқ.
Шіркеў дәўири – Қудай бул дүньядан «Мәсихтиң келини» деп сүўретленген аспан халқын шақырып атырған ўақыт. Бул аспан халқы менен Исраилдиң жердеги халқы арасындағы айырмашылықты ажырата алмаў шатасыққа алып келеди. Шіркеў толық болғанда ҳәм қутқарылғанлардың санына киретуғынлардың ҳәммеси жыйналғанда, Ийса Өз халқын қабыл етиў ушын келеди ҳәм оларды аспан үйине алып кетеди. Соңынан исениўшилер Мәсихтиң ҳүким тахты алдында турады, сонда олардың хызмет өмирлери Қозының неке тойының қуўанышын бөлисиўден алдын баҳаланыўы мүмкин (2 Кор. 5:10; Аян 19:6-9).
Бүгин көп адамлар бул айырмашылықларды ажырата алмайды, себеби олардың теологиялық тәлимлери оларға белгили бир жол менен ойлаўды үйреткен. Гипполық Августинниң көзқараслары көп оқыў орынларында үстемлик етеди ҳәм нәтийжеде пайғамбарлықтың әдебий интерпретациясы қабыл етилмейди. Қызық идеялары бар адамлардың бар екенин жақсы билген бул теологлар Августинге қарама-қарсы көринген ҳәр қандай нәрсени қабыл етпейди, оның Мухаддес Китаптың ҳәр бир аспектисин дурыс интерпретациялаған деп болжайды. Бул «көткерилиўди» үйрететуғын ҳәм Ийсаның ҳаўада келиўи менен Оның жерге келиўи арасында айырмашылықты ажырататуғынларға көп усырылатуғын мазаққа себеп болады. Сонлықтан теологиялық колледжлерде тәлим алған адамлардың тәлиматы астында отырған исениўшилер әдетте көткерилиў ҳаққында ҳеш нәрсе еситпейди.
Әмелий Ҳақыйқат
Мәсих қайтып келеди! Оның халқы аспанға барады. Ийса ҳәр қандай ўақытта қайтып келиўи мүмкин, ҳәм биз таяр болыўымыз керек. Жырақ Шығыстағы ҳәм Европадағы ўақыялар пайғамбарлықлардың жақын арада орынланыўын көрсетеди; бирақ бул бул мақаланың шеңберинен тысқары басқа үлкен тема. Көткерілиў ҳаққындағы талқылаў қызғын талқылаўға айланбаўы керек, бирақ ол тек ғана академиялық жумыс та болмаўы керек. «Ҳақыйқат сөзин дурыс бөлиў» (2 Тим. 2:15) әҳмийетли болса да, Мәсихтиң ҳәр қандай ўақытта келетуғыны ҳаққындағы билим бизди мухаддес өмир сүриўге умтылдырыўы керек. Буны ислеў арқалы Ол пайда болғанда биз уят болмаймыз (1 Юханна 3:2-3).
Мартин Жирард тәрепинен, www.skywaymessages.co.uk сайтынан рухсат пенен алынған – бейимлестирилген.