Ески Ўәсиятта Қудайдың патшалығы ҳәм Қудайдың тахты ҳаққында көп жазылған, сол ўақытта да бар болған ҳәм келешекте Мәсих тәрепинен қабыл етилетуғын. Забур 45-те былай оқыймыз:
«Сиздиң тахтыңыз, я Қудай, мәңги ҳәм мәңги; Сиздиң патшалығыңыздың таяғы — туўры таяқ» (Забур 45:6).
Бул аят Қудайдың мәңги тахты ҳаққында айтып турғаны анық, ҳәм екинши сөйлем Мәсихтиң жердеги ҳүкимранлығын нәзерде тутқандай. 1 Шежирелер 29:23-те Сулайман Яҳўаның тахтында отырғандай көриледи, бул Ийса Мәсихтиң ҳақыйқый Дәўиттиң улы ҳәм Қудайдың улы сыпатындағы үлгиси.
Қудайдың Патшалығы
Патшалықтың бул тәрепи ең кең қамтыўшы, ҳәр бир басқа усыныс оның қандайда бир өзине тән көриниси. Бул Матта 13:11 ҳәм Лука 8:10-ды салыстырыў арқалы тастыйықланады, онда бириншисинде Ийса Өз шәкиртлерине былай дейди:
«Сизлерге аспан патшалығының сырларын билиў берилген»
ал екиншисинде Ол былай дейди:
«Сизлерге Қудай патшалығының сырларын билиў берилген»
Қудайдың мәңги тахты Оның патшалығының мәңги екенлигин аңлатады, ҳәм адамларға қатыслы биз Ийсаның Самуилге Исраил ҳаққында айтқанын еситемиз:
«олар Мени, Өзлерине ҳүкимранлық етпеўим ушын, бийкар етти» (1 Самуил 8:7).
Биз көргенимиздей, Сулайман Яҳўаның тахтында отырды, себеби Қудай Өз ҳүкимин Дәўитке ҳәм оның улына берген еди. Ийса Мәсих жерде болғанда былай деди:
«Егер Мен жинлерди Қудай Руўхы арқалы қуўып шығарсам, онда Қудай патшалығы сизлерге келген» (Матта 12:28).
Қудай Улдың Шахсында бар еди; сонлықтан, Қудайдың патшалығы бул жерде еди. Ийса Қудай патшалығы қашан келетуғынын талап еткен фарисейлерге буны көрсетти, себеби Ол жуўап берди:
«Қудай патшалығы бақлаў менен келмейди… себеби, мине, Қудай патшалығы сизлердиң араңызда» (Лука 17:20,21).
Тәбийғый көзди тартатуғын ҳеш нәрсе жоқ еди, ҳәм оны излеп басқа жерге барыўдың да қәжети жоқ еди, себеби патшалық олардың арасында Улдың Шахсында еди. Ийса Мәсих Никодимге Қудай патшалығын көриў ушын адам қайта туўылыўы керек екенлигин түсиндирди; ҳәм Қудай патшалығына кириў ушын Қудай Руўхы арқалы сөз арқалы жанға Қудайдың иси керек (Юханна 3:3–5). Тәбийғый көриў Қудайдың нәрселерин қабыллаўы мүмкин емес. Исраилдиң билимли адамлары Улда бар болған патшалықты көре алмады: олардың жүреклериниң көзлери ашылмаған еди; олар қайта туўылмаған еди. Бүгин де сол жағдай. Адам тәбийғый яки диний мәселелерде қаншалық билимли болмасын, руўхый көриўсиз Қудай патшалығын ажырата алмайды, ҳәм бул көриў тек жанға илаҳий ис пенен келеди. Ҳеш ким Қудай патшалығына Руўхтан туўылмаса кире алмайды.
Паўыл «Қудай патшалығын» ўағызлап жүрди (Ҳаўарийлердиң ислери 20:25), ҳәм ол ҳаққында былай жазды:
«Себеби Қудай патшалығы аўқат ҳәм ишимлик емес; ал әдалат, тынышлық ҳәм Мухаддес Руўхтағы қуўаныш» (Римлилерге 14:17).
Қудай патшалығында болыўдың әмелий нәтийжелери Қудайдың әўлийелериниң турмысында көринеди. Яҳудийлик не жеў керек ҳәм не жемеў керек екенлиги ҳаққында көп нәрсе айтты, бирақ христианлық буйрықлар ҳәм тыйымлар менен бәнт емес: ол мораллық нәрселерден, Өз адамларының турмысында Қудайға жағатуғын нәрселерден ибарат. Биз Қудайдың көз алдында туўры нәрсени көрсетиўимиз керек, барлық қәдемлеримиз тынышлық пенен белгилениўи керек, ҳәм қуўанышымыз Ийсада табылған нәрсеге кириўге имкан беретуғын Мухаддес Руўхтан болыўы керек.
1 Коринфлилерге 15:50-де бизде «Қудай патшалығы» деген сөз бар, бул аспанға тийисли нәрсеге қарата айтылған, себеби, Жазыў былай дейди:
«ет ҳәм қан Қудай патшалығын мийрас ете алмайды»
Биз Қудай патшалығына бул тәрептен киремиз, қашан денелеримиз өзгерип, жоқарыда Қудайдың алдында болыўға ылайықлы етилгенде. Өлимли ҳәм шорланған ет ҳәм қаннан ибарат денелеримиз биздиң ҳәзирги гүўалық бериў орнымызға ылайықлы, бирақ аспанда Қудай менен мәңги жасаўымыз ушын емес. Усы баптың 54-аяты Мәсих пенен болыўымызға ылайықлы жаңа денелердиң жағдайын көрсетеди; олар шорланбайтуғын ҳәм өлимге ушырамайтуғын болады.
Аспан Патшалығы
Бул термин Матта тәрепинен қолланылады ҳәм Юханна Шомылдырыўшының ўағызында биздиң алдымызға келеди, ол өзиниң алдындағыларға былай деди:
«Тәўбе етиңлер: себеби аспан патшалығы жақын» (Матта 3:2).
Аспан патшалығы әли келмеген еди, бирақ жақын еди. Ийса Мәсих те сол нәрсени ўағызлады (Матта 4:17). Навуходоносор үйрениўи керек еди
«аспанлар ҳүкимранлық етеди» (Даниял 4:26),
ҳәм аспан патшалығы үйрететуғын нәрсе де усы. Ҳәзирги ўақытта Қудайдың Улы аспанда, Ол әли жерде Өзиниң патшалық ҳүкимин қабылламаған, ҳәм Ийса аспанда болғанда Қудайдың патшалығы аспан патшалығы сыпатында көриледи.
Ийса Мәсих Егиўши ҳаққындағы мысалды айтқаннан кейин, шәкиртлер Оған сорады:
«Неге Сиз оларға мысаллар менен сөйлейсиз?»
ҳәм Ийса жуўап берди:
«Себеби сизлерге аспан патшалығының сырларын билиў берилген, бирақ оларға берилмеген» (Матта 13:10,11).
Мысаллар шәкиртлерге патшалықтың сырларын ашты, ҳәм усы мысаллар Ийсаны ҳәм Оның гүўалықын бийкар еткен адамлардан сырларды жасырды. Шәкиртлер алдынғы әўладлардың пайғамбарлары ҳәм әдалатлы адамлары билгиси келген нәрсени қандайда бир дәрежеде түсиниў имканиятына ийе болды.
Аспан патшалығының айырым әжайып сырлары кейин Ийса тәрепинен кейинги алты мысалда айтылады, ҳәр бири «Аспан патшалығы уқсас» деген сөзлер менен басланады. Көпшиликке айтылған дәслепки үш мысал — арам шөплер, горчица дәни ҳәм үш өлшем унға жасырылған ашытқы — христианлықтың кәсибин белгилеген нәрсе ҳаққында айтады. Душпан тәрепинен ҳақыйқый нәрсеге уқсас болған нәрсениң егилиўи болды, бирақ ол пайда болғанда Ийсаның хызметшилери тәрепинен өзиниң ҳақыйқый тәбиятында көрилди. Дерек бир қорқынышлы нәрсе еди, шөп емес; ол көп жаманлықларға пана берди, бүгинги христианлық кәсиби сыяқлы. Ашытқы пүткил системаны шорлады, ҳәм биз әтирапымызда көрип турғанымыз да усы: тақўалық формасына ийе, бирақ оның күшин бийкар ететуғын шорланған кәсип (2 Тиметейге 3:5).
Ақырғы үш мысал көпшилик жиберилгеннен кейин үйде айтылды (Матта 13:36), ҳәм сол ўақытта шәкиртлер арам шөплер ҳаққындағы мысалдың мәнисин үйретиўди сорады. Шерковты Өзиниң жүрегиниң қуўанышы ушын, бул дүньяның егислигинде жасырылған ғәзийне ушын қорғаў ушын, Ийса Мәсих барлық нәрсесин сатып, егисликти сатып алды. Ғәзийне Оның жүрегиниң меҳири ушын еди (Ефеслилерге 5:25), Ол таң қалатуғын ҳәм Өзиниң даңқын көрсетиў ушын қолланатуғын сийрек гөззаллықтағы маржан (Аян 21:21), ҳәм егер мысалларда Ол шерковты алыў ушын Өзин кедейлестирсе, ҳақыйқатта Ол «Өзин ол ушын берди». Ҳәзирги ўақытта жақсы балықлар Ийсаның хызметшилери тәрепинен ыдысларға жыйналады; тек кәсип етиўшилер жарамсыз сыпатында тасланады.
«Оның Сүйкли Улының Патшалығы»
Қудай Өзиниң суверен жақсылығында
«бизди қараңғылықтың күшинен қутқарды ҳәм Өзиниң сүйкли Улының патшалығына көширди» (Колосалыларға 1:13).
Егер аспан патшалығының айырым тәреплеринде биз душпанның исин көрсек, Колосалылардағы бул тәрепте тек Қудайдың иси бар, ҳәм Оның сүйкли Улының патшалығында болғанлар Ол тәрепинен
«нурдағы әўлийелердиң мийрасына қатнасыўға ылайықлы етилген» (Колосалыларға 1:12).
Ийса Мәсихке ҳақыйқый исениўшилер Қудай тәрепинен Өзиниң Улының ҳүкими астына алынған, Ол кимде барлық нәрсеси көрсетилген ҳәм көрсетилип атыр. Мәсихтиң ҳүкими астында биз ушын илаҳий қорғаў ҳәм илаҳий басшылық бар. Ол арқалы биз Қудайдың ойын ҳәм еркин үйренемиз, ҳәм Әкениң меҳири Улға тийисли екенлигин билип, Әкениң сүйиспеншилигин де үйренемиз. Әкеге соншалық сүйкли ҳәм жақын болған Бирден-бир Шахс бизге Әкениң Оған исенип тапсырғанлар ушын ойларын ҳәм қәлеўлерин жеткизе алды.
Адам Улының Патшалығы
Даниял 7-де пайғамбар Қудайдың ҳүкими Яҳуда патшаларынан алынғаннан кейин келген төрт үлкен империяны көринисте көрди; отлы ағым Қудайдың тахтынан шығып, төртінши империяны жоқ етти; басқа үшеўиниң
«ҳүкимранлығы алынды; бирақ олардың өмирлери белгили бир ўақытқа узайтылды» (Даниял 7:9–12).
Соңынан Даниял «Адам Улына уқсас» Бир Шахстың аспан булутлары менен келип атырғанын көрди, ҳәм Оған универсал ҳәм мәңги ҳүкимранлық берилди, ҳәм Оның патшалығы жоқ етилмейтуғын болады. Патшалықтың бул тәрепи келешек күнге анық тийисли, қашан Мәсих
«патшалардың Патшасы ҳәм мырзалардың Мырзасы» (Аян 19:16) сыпатында көрилгенде,
ҳәм Забур 8-де Адам Улы ҳаққында жазылған нәрсе орынланғанда. Ийса Өзиниң патшалығын Адам Улы сыпатында атады, қашан Матта 13:41-де Ол Өз шәкиртлерине жыйнаў ҳаққында айтқанда
«Өзиниң патшалығынан»
периштелер арқалы «барлық гүнакар нәрселерди ҳәм әдалатсызлық етиўшилерди». Тағы да, Матта 25-те, Ийса Адам Улының Өзиниң даңқында келип, Өзиниң даңқының тахтында отырып, қойлар ҳәм ешкилерди ҳүким етиўи ҳаққында айтады (Матта 25:31–46).
1 Коринфлилерге 15-тен биз буның Адам Улының аралық патшалығы екенлигин үйренемиз, мәңгилик мәнисинде, себеби оның орнына басқасы келмейди, бирақ басқа мәнисте де мәңгилик, кейинирек көремиз. Мәсихтиң мың жыллық күнге қатыслы патшалығы Оның адамлар тәрепинен бийкар етилиўине жуўап, Қудайдың крестке жуўабы. Ол ҳақыйқатта Исраил үстинен ҳақыйқый Дәўиттиң улы сыпатында ҳүкимранлық етеди, бирақ Адам Улы сыпатында Оның ҳүкимранлығы, Даниял көргениндей, универсал. Аралық патшалық мың жыл даўам етеди, соңынан Ул тәрепинен Әкеге бериледи, сонда Қудай, Әке, Ул ҳәм Мухаддес Руўх
«ҳәмме нәрседе ҳәмме болады» (1 Коринфлилерге 15:28).
Ийса Өзиниң келешек патшалығы ҳаққында Лаодикия шерковының периштесине былай дейди:
«Жеңимпазға Мен Өз тахтымда Мен менен бирге отырыўға рухсат беремен, Мен де жеңимпаз болғанымдай, ҳәм Әкемниң тахтында отырғандай» (Аян 3:21).
Сол ўақытта Ийсаның Өзиниң он еки шәкиртине берген ўәдеси де орынланады:
«Адам Улы Өзиниң даңқының тахтында отырғанда, сизлер де он еки тахтта отырып, Исраилдиң он еки руўын ҳүким етесизлер» (Матта 19:28).
Әкениң Патшалығы
Шәкиртлер Ийсадан сораған дуўа мына сөзлер менен басланады:
«Биздиң Әкемиз… Сиздиң патшалығыңыз келсин» (Матта 6:9,10).
Бунда Ийса Өз шәкиртлерине әўлийелер аспандағы Әкениң үйинде Ол менен бирге болатуғын күнди күтиўди үйретип атырған еди.
Буннан ҳәм басқа Жазыўлардан биз Әкениң патшалығының аспанға тийисли екенлигин түсине аламыз. Сол күни Оның ерки жерде де, аспанда да Адам Улының ҳүкимранлығы астында орынланады.
Әўлийелер Мәсих пенен даңқланғанда, аспан нуры жер үстине шашылғанда, сонда
«әдалатлылар қуяш сыяқлы жарқырайды»
Мәсихтиң, әдалат қуяшының даңқын бөлисип,
«Өз Әкесиниң патшалығында» (Матта 13:43).
Аспан тағы да биздиң алдымызға келеди, қашан Ийса Өзиниң кешки аўқамын белгилегеннен кейин, Өз шәкиртлерине былай деди:
«Мен буннан былай жүзимликтиң бул жемисинен ишимлик ишемен, сол күнге шекем, қашан оны сизлер менен бирге Әкемниң патшалығында жаңадан ишкенше» (Матта 26:29).
Марк 14:25-те «Қудай патшалығы» сөзлери қолланылады, бул «Қудай патшалығы» терминин барлық нәрсени қамтып алыўын тастыйықлайды, басқалары Қудай патшалығының арнаўлы өзгешеликлери болып табылады.
Лука 11:2-де айырым аўдармашылар «Әке, Сиздиң атыңыз мухаддес болсын; Сиздиң патшалығыңыз келсин» деп береди, «аспандағы» сөзлерин қалдырып кетеди. Лука 22:18-де, Пасхадан кейин, онда биз шәкиртлерди Исраилдиң қалдығын көрсетип турғандай көриўимиз мүмкин, Ийса былай дейди:
«Мен жүзимликтиң жемисинен Қудай патшалығы келгенше ишимлик ишемен»
Келешек күнде жердеги Исраилдиң қалдығы ушын аспандағы Әкениң патшалығы емес, ал жердеги Қудай патшалығы болады.
Мәңгилик Патшалық
Биз 1 Коринфлилерге 15-тен Ийса Мәсихтиң Өзиниң аралық патшалығын, онда Ол Адам Улы сыпатында барлық нәрсеге, аспанға ҳәм жерге ҳүкимранлық етеди, таслап кететуғынын көрдик. Жер, ҳәзирги формасында, жоқ болғанда, патшалықтың бул тәрепине енди қәжет болмайды. Ол барлық нәрсени Оған бағындырыў, барлық нәрсени жарастырыў мақсетин атқарған болады (Колосалыларға 1:20).
Бирақ, Мәсихтиң патшалығының ҳеш қашан жоқ болмайтуғын бир тәрепи бар, ҳәтте 2 Петр 1:11-де табылғанындай:
«биздиң Ийса Мәсих Мырзамыз ҳәм Қутқарыўшымыздың мәңгилик патшалығы»
Ҳаўарий Паўыл буған қарата айтпады ма, қашан ол былай деди:
«Ҳәм Ийса мени ҳәр бир жаман истен қутқарады ҳәм Өзиниң аспан патшалығына сақлап қалады: Оған мәңги даңқ болсын. Аўмин» (2 Тиметейге 4:18)?
Шаршаған, кексе Ҳаўарий, өзиниң садық гүўалықын қаны менен мөрлеў алдында, Өзиниң Ийсасының аспан патшалығындағы мәңги даңқын күтти.
Көп алдын, Навуходоносор «жер жүзинде жасаған барлық халықларға, миллетлерге ҳәм тиллерге» мүрәжат етип, оларға «жоқары Қудай» ҳаққында айтты, Оның
«патшалығы мәңгилик патшалық» (Даниял 4:1–3).
Мың жыллық дәўирде аспан әўлийелери аспан жәннетинде, Қудайға ҳәм Қозыға хызмет етеди, ҳәм
«олар Оның жүзин көреди; ҳәм Оның аты олардың маңлайларында болады» (Аян 22:1–4).
Бул әжайып сөзлерге мыналар қосылған:
«ҳәм олар мәңги ҳәм мәңги ҳүкимранлық етеди» (Аян 22:5).
Бул жерде биз аспан әўлийелериниң әсирлер бойы ҳүкимранлық етип атырғанын көремиз, ҳәм биз билемиз, бул Мәсихтиң патшалығын, Оның «мәңгилик Патшалығын» Навуходоносор ҳәм Петр гүўалық бергениндей, ҳәм Паўыл күткен «аспан патшалығын» бөлисиў сыпатында. Солай етип, аралық патшалық таслап кетилгеннен кейин, барлық нәрсе илаҳий ерк ушын қорғалғаннан кейин, Қудай патшалығының аспан тәрепи, Ийсамыздың аспан патшалығы, мәңгиликке даўам етеди. Барлық жаманлық жоқ етиледи, сонда мәңгилик патшалық Мәсих астында оған қатнасыў имканиятына ийе болғанлар ушын бултсыз бахыт болады.
