«Жоқарыға қараң» – 2013-жыл июль/август – «Ийгилик ҳәм Ҳақыйқат Журналы»
Исениўшиниң орны
Қудай Сөзи Мәсихтиң иси ҳәм Оның биз ушын не ислегени ҳаққында сөйлегенде, тек ғана «Енди Оның қаны арқалы ақланғанбыз» (Рим. 5:9) деп айтып қоймайды, Мәсихти уллы Пасха Қозысы сыпатында көрип; сондай-ақ, «Ийса Мәсихтиң денесин бир мәрте қурбан етиў арқалы муқаддеслестирилгенбиз» (Евр. 10:10) деп те айтады, Оны уллы жаныўшы қурбанлық, Қудайдың еркин орынлаў ушын өлген Биреў сыпатында көрип.
Кеширим, Ақлаў ҳәм Муқаддеслестириў Барлық мәсихшилер гүналарының кеширилгенине исенеди. Муқаддес Жазыўда тең дәрежеде ашып берилген болса да, көпшилик, соған қарамастан, әдил Қудай алдында толық ақланғанын билмейди ҳәм олардың гүналарын жоқ еткен сол исле толық муқаддеслестирилгенин ҳеш қашан еситпеген. Егер бул сөзлер бирдей мәнисти аңлатса, бул наданлық онша әҳмийетли болмас еди. Бирақ, олар тек ғана өз-ара айырмашылыққа ийе емес, сондай-ақ, нәтийжелеринде де айырмашылық бар.
Бир адамның үлкен қарызы болыўы мүмкин. Егер бул қарыз кеширилсе, ол барлық жазадан азат болады. Егер басқа биреў қарызды төлесе, ол оннан ақланады. Бирақ, муның ҳәммеси оны кредиторының сарайына таныс шартлар менен кириўге ылайықлы етпейди ямаса ҳуқық бермейди. Бирақ Мәсихтиң иси бул үшеўин де иследи: ол арқалы биз кеширилгенбиз, ҳәм солай етип тозақтан қутылғанбыз; ол арқалы биз ақланғанбыз, ҳәм енди әдил Қудай алдында тура аламыз; ҳәм ол арқалы биз муқаддеслестирилгенбиз, солай етип муқаддес Қудайдың алдына кириўге ылайықлы етилгенбиз.
Әдил ҳәм Муқаддес Қудай «Әдиллик» Римлилер китабында, «муқаддеслестириў» Еврейлер китабында айтылады. Римлилер китабындағы көринис – тақ ҳәм әдил Қудай. Еврейлер китабында болса, тийкарғы итибар муқаддес орынға ҳәм муқаддес Қудайға қаратылған. Римлилер китабында гүнакардың айыбына итибар қаратылған; ал Еврейлер китабында болса, оның нәжислигине. Еки китап та сөз ететуғын Мәсихтиң қурбанлығына келетуғын болсақ, Римлилер китабы бизге Қудайдың әдил талапларын қанаатландырыўшы оның кемис емеслигин көрсетеди, ал Еврейлер китабында болса, оның бир мәрте ҳәм мәңгиликке усынылған мәңгилик өзгешелигин көремиз.
Биздиң тынышлығымыз усы еки тийкарға сүйенеди. Мәсихтиң иси кемис болмаўы керек, сонда биз әдил Қудай алдында тура аламыз. Сондай-ақ, бул орын ҳеш қашан жоғалмаўы ушын оның мәңгилик нәтийжелилиги де болыўы керек.
Қудайдың Еркин, Мәсихтиң Исин, Руўхтың Гүўалығын Ақлаў ҳәм муқаддеслестириў бирдей үшли тийкарға сүйенеди. Римлилер китабында биз Қудайдың ийгилиги арқалы, Мәсихтиң қаны арқалы ҳәм исеним арқалы – Руўхтың ислеўи арқалы ақланғанбыз (Рим. 3:24, 5:1-9). Еврейлер китабында биз Қудайдың ерки арқалы, Мәсихтиң иси арқалы муқаддеслестирилгенбиз, буған Руўх гүўа болады (Евр. 10).
Әдиллик ҳәм муқаддеслестириў Әке, Ул ҳәм Муқаддес Руўхтың биргеликтеги иси. Әкениң ерки ҳәм ийгилиги Улды берди, Улдың қаны ҳәм иси биздиң қутқарылыўымызды әмелге асырды, ҳәм исеним ҳәм Руўхтың гүўалығы бизди бул исти қабыл етиўге мәжбүр етеди – буларсыз ҳәммеси бийкар болар еди.
Қудайдың Әдиллиги, Меники Емес Ҳақыйқый әдиллик илаҳий, инсаный емес. Ислердиң әдиллиги 4000 жыл даўамында бийкарға изленген еди (Рим. 1-3). Нызамға ийе болған яҳудийлер де, өзлерине нызам болған басқа халықлар да сәтсизликке ушырады, ҳәм ҳүким мына сөзлер менен жуўмақланады: «Сонлықтан нызамның ислери арқалы [ҳәр қандай ислер арқалы] Оның алдында ҳеш бир дене ақланбайды» (Рим. 3:20). Енди ҳәр қандай нызамнан тысқары жаңа әдиллик ашып берилди, инсанның емес, Қудайдың әдиллиги!
Буны анық түсиниў өте әҳмийетли: Әдиллик маған Мәсихтиң өлими ҳәм қайта тирилиўи арқалы келеди, Оның кемис өмири арқалы емес. Ҳақыйқатында да, Ол тек ғана өлиў арқалы мениң орныма Өзин қурбан етип, мениң исимди өз мойнына алады. Дәл усы жерде мен Оның менен биринши рет байланысаман. Бул сондай ҳақыйқат, барлық хатларда биз Мәсихтиң кресттен алдынғы өмири ҳаққында дерлик еситпеймиз. Ол ҳаққында ҳақыйқатында да сөйлейтуғын тек еки үзинди Филиппийликлерге 2:7-8 ҳәм 2 Петр 1:16-18. Бул үзиндилердиң ҳеш биринде Мәсихтиң биздиң орнымызға қурбан болғаны ҳаққында сораў жоқ, бирақ бул Мәсихтиң бизге үлги болғаны ҳаққында!
Қудай Әдил ҳәм Гүнакарды Ақлайды Римлилер 3-те әдиллик еки түрли. Қудайдың сабырлығы ҳәм ийгилиги Ески Ўәсият әўлиелериниң гүналарын кешириўде көрсетилген еди, Оның гүна ислеген жан өледи деген сөзлерине қарамастан. Бирақ Оның әдиллиги ашып берилмеген еди (3:25). Ол енди Мәсихтиң крести арқалы Өз минезиниң әдиллигин көрсетеди, Оның өткендеги сабырлығында да, ҳәм енди исениўши гүнакарды еркин ақлаўында да. Бул соңғы әмел Қудайдың барлық исениўшилерге болған әдиллиги деп айтылады. Сонлықтан, биз еки нәрсеге ийе боламыз: бириншиден, Қудай Өзи әдил, ҳәм екиншиден, Ол исениўшини ақлаўшы (3:26). Мәсихтиң гүнакардың атынан ислеген, Қудай Оны өлимнен тирилтиў арқалы қабыл еткен тамамланған иси Қудайды Өз ийгилигин әдилликте көрсетиўге еркин етти. Мәрҳамәт ҳәм ҳақыйқат, ҳәм әдиллик ҳәм тынышлық, солай етип биринши рет крестте бирлести (5:1), ҳәм Қудай енди исениўши гүнакарға сабыр етпейди, бирақ оны Өз ийгилиги арқалы еркин ақлайды (3:24).
Жети Мәңгилик Ҳақыйқат Енди Еврейлер 9 ҳәм 10-ға өтетуғын болсақ, бизди таң қалдыратуғын бир нәрсе – «мәңгилик» ҳәм «мәңгиге» сөзлери. Биз Мәсихтиң қурбанлығы бир мәрте ҳәм мәңгиге болғанын, ҳәм сонлықтан Оның мәңгиге отырғанын табамыз; сонлықтан биз мәңгилик қутқарылыўға ийемиз, ҳәм мәңгиге кемис етилгенбиз (9:12; 10:10,12,14). Сондай-ақ, биз Мәсих тәрепинен енди қурбанлық болмайтуғынын, Қудай тәрепинен гүналардың енди есленбейтуғынын, ҳәм сонлықтан биздиң тәрепимизден гүналар ҳаққында енди ар-намыс болмайтуғынын оқыймыз (10:2,17-18). Усы жети мәңгилик ҳақыйқатқа биздиң исенимимиз сүйенеди. Енди бул жерде айтылған муқаддеслестириў, Римлилер 3-5-теги әдиллик сыяқлы, кемис ҳәм толық, биздиң жағдайымыздан толық ғана ғәрезсиз, солай етип муқаддес жағдайда болмаған Коринфликлер де «Мәсих Ийсада муқаддеслестирилген» деп мүрәжат етилиўи мүмкин еди. Келиң, Оның ишиндеги кемис ақлаўымыз ҳәм муқаддеслигимиз бенен мақтанайық, Ол Қудай тәрепинен «бизге даналық, әдиллик, муқаддеслестириў ҳәм қутқарылыў болды» (1 Кор. 1:30).
Беккем Турың Мәсихтиң исиниң кемис емеслиги ҳәр бир исениўшиге тәбияты бойынша үмитсиз түрде шеттетилген сол даңққа кириўдиң толық анықлығына қуўаныўға имканият береди. Ҳәттеки Ески Ўәсият дәўириндеги ибадат етиўши де, Қудайдың алдынан қатты шеттетилген болса да, енди Мәсихтиң исиниң шексиз қунлылығы арқалы сондай муқаддес етилген, ол ҳеш қандай кемшилиги жоқ Мәсихте турып, ең муқаддес орынға кире алады.
Енди Мәсихтиң иси менен мақтанайық. Ҳәттеки, Мәсихтиң Өзи менен мақтанайық, Ол арқалы биз нурдағы әўлиелердиң мийрасына қатнасыўға ылайықлы етилгенбиз. Оның кемис иси ҳаққында ҳеш қашан, ҳәтте бир секундқа да, қорқынышлы исенимсиз ойды сақламайық. Қутқарылыўыңызға байланыслы ҳеш қашан, ҳеш қашан гүман пайда болыўына жол қоймаң, онда сиздиң ҳеш қандай үлесиңиз жоқ, бирақ ол басынан аяғына шекем Үш Бир Қудайдың – Әке, Ул ҳәм Муқаддес Руўхтың кемис иси.
Альфред Т. Скофилд тәрепинен (бейимлестирилген)
Мәсихтиң иси бул үшеўин де иследи:*• Биз кеширилгенбиз* ... солай етип тозақтан қутылғанбыз.*• Биз ақланғанбыз* ... енди әдил Қудай алдында тура аламыз.*• Биз муқаддеслестирилгенбиз* ... муқаддес Қудайдың алдына кириў ушын.
