«Ol jerlendi»
Juma kúni Isa óldi. Pásxa jeksenbi kúni Ol tirildi! Arasında Onıń deni qábirde turǵan tınısh dáwir boldı. Hesh kim Jerlew shembi kúni haqqında sóylemeydi. Onıń qábirdegi waqtında hesh nárse bolmaǵanday kórinetuǵınlıqtan, ne ushın 1 Korinflilerge 15:4, bizdiń keltirilgen atımız ushın silteme, onı atap ótedi?
Birinshiden, 1 Korinflilerge 15:3-5-tegi kishkene úzindini qádirlewge arziydi. Ol 1-ásir Máshixshiy imanınıń júdá eski qısqasha mazmunın ańlatadı dep esaplanadı: «Másih bizdiń gúnálarımız ushın Jazıwlarǵa qaray óldi; ... Ol jerlendi, hám ... Ol Jazıwlarǵa qaray úshinshi kúni qayta tirildi» (KJV).
1 Korinflilerge xatınıń shama menen 55-jılı jazılǵanı haqqında tolıq ilimiy kelisim bar. Xattaǵı járiyalanıw bir qansha waqıt dawamında tarqalǵanlıqtan, ol Isanıń krestke mıqlanıwınan keyin tez arada dúzilgen bolıwı kerek. Búgin geypara skeptikler 2- yamasa 3-ásir Máshixshileri tiriliw ideyasın oylap tapqan dep dálilleydi (hám olar injiller de sol waqıtta jazılǵan dep dálilleydi), biraq olar bul júdá erte iman bayanatın túsindire almaydı.
Biraq ne ushın tek kórsetpew kerek Isa óldi hám qayta tirildi? Ne ushın «Ol jerlendi» dep anıq nárselerdi qosıw kerek?
Bul, geyparalar aytqanday, Onıń Shaytan menen gúresiwge májbúr bolǵanı ushın emes. Geyde Másihniń bul waqıtta Shaytanǵa qarsı gúreskenligi ideyası usınıladı. Bibliyanıń eski inglis tilindegi awdarmaları, Onıń «tózaxqa» barǵanı haqqında sóyleytuǵınlar, sol sóz kóbinese tek «qábir» degen mánisti ańlatatuǵınlıqtan, qáte túsindirilgen.
Biz Onıń shaytan menen gúrespegenin bilemiz, sebebi Ol óliminen keyin Quday Áke menen bolıwdı kútti (Luka 23:46). Ol hátte óziniń qasında ilinip turǵan qayǵılı urlıqshıǵa sol kúni jánnetke birge baratuǵının wáde etken edi (43-ayat). Isa «Ol tamamlandı!» (Yuxanna 19:30) dep járiyaladı, Ol isleytuǵın hesh nárse qalmaǵanın hám gúresiwge hesh qanday urıslar qalmaǵanın ańlattı, hátte Shaytanǵa qarsı da emes.
Sonlıqtan biz ele de qaldıq bizdiń dáslepki sorawımız benen: Ne ushın Bibliya Isanıń jerlengenin atap ótedi?
Bir neshe sebepler bolıwı múmkin, biraq men qádirleytuǵın bir sebebi bar: Ol jerlendi, sebebi gúná júdá qorqınıshlı, hám Ol Ózin Qutqarıwshı dep isenetuǵın barlıq adamlarǵa gúnálardı alıp júrgen edi. Biz gúnálardı kishkene hám úlken dep bahalaymız, biraq Quday ushın olardıń hár biri jaman, shirk hám qorqınıshlı nárse. Bul olardıń hár biriniń jerleniwi kerek ekenin ańlattı. «Sol gúnálardı Menıń kózimnen alıp taslańlar!» dep Quday aytqanday etip oylawımız múmkin. Sonlıqtan, Isa olar ushın krestte tólem tólegennen keyin, olar Onıń deni menen qábirge kirdi (1 Petrus 2:24; Rimliklerge 8:10-dı eske alıń).
Bul yahudiy Kúnáların juwıw kúni, bizdiń sentyabr kalendarlarımızda ele de «Yom Kippur» dep kórinetuǵın kúnniń súwreti. Siz onı Lewilerge 16-da oqıy alasız. Basqa waqıyalar qatarında, sol kúni adamlar gúnáların tiri eshkiǵa saltıw dástúri bar edi. Bul eshki, «kúnálar eshkisi» dep atalǵan, shólde bos qoyıp jiberildi, solay etip ol sol gúnálardı uzaqqa, hesh kim jasamaytuǵın jerge alıp ketiwi múmkin edi. Figurativ túrde aytqanda, hesh kim olardı qayta kóriwi kerek emes edi.
Bir tárepten, biz gúnálarımızdıń qanshelli jaman ekenin moyınlawımız kerek. Olar Rabbiy Isanı krestke hám qábirge jiberdi!
Biraq ekinshi tárepten, siz sol jaman gúnálardıń Onıń menen birge jerlengenin qádirleysiz be? Eger siz Isanı óz Qutqarıwshıńız dep isenetuǵın bolsańız, sol gúnálar qábirde qalsın. Sizdiń ótiriklerińiz hám nápsilerińiz, sizdiń aldınnan húkimlerińiz hám maqtanıshıńız, sizdiń óz qádir-qımmatıńız hám jeńil qızǵanıshlarıńız – Ol olardıń barlıǵın qábirge alıp kirdi, hám Quday olardı endi eslemewdi tańlaydı.
Eger biz gúnálarımızdı moyınlasaq, Ol bizdiń gúnálarımızdı keshiriwge hám bizdi barlıq ádilsizlikten tazalawǵa sadaqalı hám ádil (1 Yuxanna 1:9 NASB).
Eger Quday sizdi keshirgenin bilseńiz, ayıp sezimi sizge húkimranlıq etpesin. Eger Quday sizge Máshixshiy sıpatında Óziniń qádir-qımmatın bergen bolsa, uyat sizdi qıynamasın. Ótken zamanlardıń sol eski gúnáları uzaqqa alıp ketilgen, hám házir tirilgen Isa sizdi ómir jańalıǵında Onıń menen birge júriwge shaqıradı.
Stiven Kempbell tárepinen
Sonlıqtan biz Onıń menen birge jerlendik
ólimge shómildiriw arqalı, solay etip Másih Ákeniń dańqı arqalı ólgenlerden tiriltilgeni sıyaqlı, biz de ómir jańalıǵında júriwimiz múmkin. Sebebi eger biz Onıń óliminiń uqsaslıǵında Onıń menen birlesken bolsaq, álbette biz Onıń tiriliwiniń uqsaslıǵında da bolamız, bilip turıp, bizdiń eski ózimiz Onıń menen birge krestke mıqlanǵanın, solay etip bizdiń gúná denimiz joq etiliwi ushın, solay etip biz endi gúnáǵa qul bolmaymız. —Rimliklerge 6:4-6 NASB
