Адамлардың жүреклери ҳәммеси бирдей – әдетте өзин-өзи ойлайтуғын ҳәм имканиятшыл болады.
Терроршының жүреги
1980-жыллардың ақырында, мениң бир оқытыўшы кәсиптесим дүньядағы сиясий ўақыялар ҳаққында пикир билдирип, тынышлық тез арада «ҳәмме жерде басланады» деп айтқан еди. 1990-жыллар оның болжамын қоллап-қуўатламады. Жақында, 2001-жыл 11-сентябрьдеги аяўсыз терроршылық ҳүжимлери американлықларға басқа мәмлекетлердиң турмыс тәризи сыяқлы басынан өткерген қатты сезим ҳәм қәўипсизликтиң жоқлығын терең ҳәм жеке сезиўге мәжбүр етти.
Егис мунаралардың жанып, кейин қулағанының сүўретлерин көриў; ушақлардың қулағаны ҳәм ҳәлек болған, бирақ қаҳарман авиакомпания жолаўшылары ҳаққында Интернет хабарларын көриў; жоғалған өрт сөндириўшилер ушын еслеў мәресимлериниң сүўретлерин еситиў; бул тәжирийбелер жүректи аўыртады ҳәм адамды «Оҳ, қәдирли Қудай» деп сыбырлаўға мәжбүр етеди, бул дуўаға басқа сөзлер қосыўға болмайды. Келтирилген аўырыў сөзсиз ҳақыйқый болды. Терроршылардың әмеллери сөзсиз жаман болды. Терроршының жүреги анық жаман. Гүя биреў Исайя 59:7 («NKJV»): «Олар бийгүнә қан төгиўге асығады... олардың жолларында ҳәлек етиў ҳәм жоқ етиў бар» дегенди әдейи орынлаўға кирискениндей.
Бирақ биз бул аятты Апостол Павелдиң Ески Ўәсиятқа тийисли сөзлер жыйындысында, биз Римлилерге 3:10-18 деп билемиз, қолланғанын билиўимиз керек. Әҳмийетлиси, Жаңа Ўәсият мәтини Исайяның сөзлери сыяқлы бир миллеттиң әдалатсызлығын айыпламайды. Керсинше, Римлилерге 3:19 былай жуўмақлайды: «Ҳәр бир аўыз жабылсын, ҳәм пүткил дүнья Қудай алдында гүнакар болсын».
Улыўма гүна
Пүткил дүнья гүнакар ма? Егис мунаралар трагедиясы фон болғанда, бул биршама таң қалдыратуғын түсиник. Бирақ 11-сентябрьден кейинги ҳәптелерде хабар етилген төмендеги жаңалықларға итибар бериң.
° Бир жол ҳақы жыйнаўшы ҳүжимлер болған күни өз кабинасынан өткен айдаўшылардан жол ҳақысын жыйнаўды даўам етти, гейт жол басқармасы жол ҳақысын ўақтынша тоқтатып қойған еди. Баслық оның гүманланбаған айдаўшылардан 700 доллардан аслам ақша алғанын анықлады. 1
° Ҳүкиметлер Дүнья Саўда Орайының тонналап қалдықларын тастыйықланған орынларға тасыў ушын жалланған жүк тасыўшы компаниялардың жүклерди өз пайдасы ушын басқа металл сынықлары сатыў орынларына бурып жиберген-жибермегенин тексерип атырған еди. 2
° Радио жаңалықларында айтылыўынша, ҳүжим болған жерде, Ground Zeroда, бир неше қутқарыў ҳәм қазыў жумысшылары жоқ етилген дүканлардан затлар алған. Сол ўақытта, ҳүжимнен кейинги баспасөз конференциясында, Нью-Йорк қаласының полиция комиссары бомба қорқынышларының орташа күнлик сегизден 100-ге шекем өскенлигин айтты, себеби ақылдан адасқан адамлар ҳүжимнен кейин қорқыныш туўдырған.
° Бир адам Нью-Йорк ҳәм басқа штатлар арқалы Ground Zeroда жәрдем берген өрт сөндириўши сыпатында жүрип, адамлардың жумсақлығынан пайдаланып, бийпул аўқат ҳәм жатақ алған, кейин сол имканиятлардан нақ ақша ҳәм затларды урлаў ушын пайдаланған. 3
° Имканиятшылар Америка байрақларының баҳасын көтерди ҳәм телефон ҳәм Интернет арқалы жалған қайырқомлық қорларын шөлкемлестирди. Керсинше, дүканларға қойылған нызамлы садақа жыйнаў қутылары урланды. 4
° Бир жуп ерли-зайыплылар ер адам ҳаялының ҳүжимлерде өлтирилгенин жалған айтып, ипотека қорғаў полиси бойынша 200 000 доллар жыйнаў ушын тил бириктирген. 5
Жақсы, бирақ жетерли емес
Ҳақыйқатта, бул адамлардың ҳеш бири ушақларды белгили офис имаратларына бағытлап мыңлаған адамлардың өмирин алмады. Соған қарамастан, жоқарыдағы дизим адамлардың жүреклериниң түп-тамырынан ҳәммеси бирдей – әдетте өзин-өзи ойлайтуғын ҳәм имканиятшыл екенлигин көрсетеди. Қудайдың Муқаддес Китаптағы баҳалаўы инсан жүрегиниң оңлап болмайтуғынын жәриялайды: «Ҳәмме гүна иследи» (Рим. 3:23).
Гейбиреўлер бул анық баҳалаўға қарсы шығыўы мүмкин. Терроршылық ҳүжимлери қорқынышлы болса да, кейинги миллий жәрдем ағымы да теңсиз болғанын атап өтиў керек. Қан тапсырыў орайларында саатлап узын гезеклер ҳаққындағы хабарлар кең таралған еди. Балалар жәрдем жумыслары ушын ақша жыйнаў ушын писирилген затлар, лимонад ҳәм қолдан исленген ўатансүйиўшилик белгилерин сатты. Атақлы артистлер миллионлаған доллар алған қор жыйнаўды шөлкемлестирди. Апатшылық хызметкерлери Нью-Йорк ҳәм Нью-Джерсидеги адамлардан «азық-аўқат ҳәм затлардың қосымша садақаларын тоқтатып турыўды» сораўға мәжбүр болды, себеби складлар үлгермей атырған еди. 6 Коммерциялық емес шөлкемлер бир айдан аз ўақытта 700 миллион доллардан аслам ақша жыйнады; 7 кәрханалар миллионлаған доллар қосты. 2001-жыл 6-декабрьдеги радио интервьюинде, Нью-Йорк мэри улыўма садақалар еки миллиард доллардан асып кеткенин айтты.
Гейбиреўлер бул мысаллар Муқаддес Китаптың гүнаға толы инсан жүреги ҳаққындағы жәриясын бийкар етеди деп ойлаўы мүмкин. Егер жақсы нийетли адамлар да кәмил болса, бул идея қабыл етилер еди. Муқаддес Китап келиспейди: «Нызамның әмеллери менен ҳеш бир дене Оның көз алдында ақланбайды, себеби нызам арқалы гүнаны билиў келеди» (Рим. 3:20). Жақсылық ҳеш қашан жаманлықты теңлестире алмайды, себеби «ким пүткил нызамды сақласа да, бир жерде сүринсе, ол ҳәммесинде гүнакар болады» (Яқ. 2:10). Қудайдың нызамы бир пүтин. Суў стаканы бир нәзик жарықтан өз ишин ағызып жибергениндей, Қудайдың нызамындағы бир жердеги бузылыў пүткил қурылысты бузады.
Нәпсиниң жуўабы
Классикалық теологиялық сөз тиркеси, «инсанның толық нәпси» дегенди аңлатады. Нәпсиниң доктринасы адамлардың мүмкин болғанындай жаман екенлигин аңлатпайды. Олар ондай емес. Биз жаңа ғана гейбиреўлер таң қалдыратуғын жаман ислерди ислеп атырғанда, басқалары өте жақсы ислерди ислеўге ҳәрекет етип атырғанын дәлиллеген ўақыяларды айтып өттик. Бирақ нәпси басқа нәрсени аңлатады: адамлардың мүмкин болғанындай жаман жағдайда екенлигин. Қудай ҳәммени гүна астында деп жәриялады, ҳәтте жақсылық ислеўге ҳәрекет еткенлер де Қудайдың әдалатлығы стандарт болғанда мақтанатуғын ҳеш нәрсеси жоқ (Гал. 3:22; Рим. 3:27). Лука 15-теги жоғалған тийин сыяқлы, нәпсиге берилген еркеклер ҳәм ҳаяллар Қудайға өз алдына келе алмайды; олар өз тәбийғый жағдайында Қудайды разы ете алмайды. 8
Онда меҳир-шәпәәт ҳәм материаллық байлықтың садақалары неден келип шығады? Бәлким, олар инсанның, ҳәтте қулаған ҳәм нәпсиге берилген жағдайда да, Қудайдың сүўретинен бир нәрсени сақлап қалғанының ең анық дәлиллеринен бири сыпатында көрилиўи мүмкин (Яқ. 3:9). Жиркенишли әмеллерди ҳәли де айыплаўға болады, ҳәм жақсылықты ҳәли де қәлеўге болады. Бирақ ҳәмме ҳадал адамлар – жылы ҳәм кеңпейил импулсларға қарамастан – ойлар, сөзлер ҳәм әмеллер гүнаның нәпаклықлары менен белгиленген болып қала беретуғынын мойынлайды.
Инсан жүреги ушын ҳақыйқый жуўап тек ғана Мәсихтиң жумысында шешиледи. Ол Қудай тәрепинен дүньяның Қутқарыўшысы болыў ушын жиберилген еди (1 Юҳ. 4:14), себеби пүткил дүньяға Қутқарыўшы керек еди. Қудайдың әдалатлығы енди исеним менен жуўап бергенлерге қарата қанаатландырылды. Оның өлими ҳәм қайта тирилиўи арқалы, Мәсих ҳәр бир гүна ушын жазаны төледи ҳәм исениўшилерди нызамның қарғысынан қутқарды, солай етип биз тек ғана кеширилген емес, ал Онда ҳақыйқатында әдалатлы етилгенбиз (Рим. 3:24-26; Гал. 3:13).
Еки нәтийже
Нәтийжеде ҳәр бир исениўшини еки әмелий түсиник қамтып алыўы керек. Бириншиден, мәсихшилер кәмил болмаса да, олардың кемшиликлери Қудайдың айыбы емес. Мәсихтиң шәкиртлери сыпатында, биз өзимизди ойлаў, ашыў, ҳадалсызлық ямаса олардың туўысқанлары турмысымызда көринсе, қанаатланбаўымыз керек, себеби Қудайдың биздеги Өз Руўхы арқалы ислеген жумысы, егер биз қәлесек, денениң сол ислерин жеңе алады. Мәсихшилердиң жетилисип атырған турмысын сипатлаўы керек болған күнделикли муқаддеслениўде биз мине усылай алға барамыз.
Екиншиден, мәсихши емеслердиң ҳәммеси терроршы болмаса да, олардың жақсылықлары Қудай алдында ҳеш нәрсе емес. Биздиң туўысқанларымыз, дос-яранларымыз ҳәм қоңсыларымыз мәңгилик ҳүкимнен қашқысы келсе, оларға Мәсих керек, олардың ғамхорлық импулслары емес. Атақлы даўыслар, әсиресе 11-сентябрьден кейин, ҳәр түрли диний исенимлердиң гүманлы теңлиги ҳаққында көп айтты. Муқаддес Китаптың Қудайы ондай теңликти билмейди. Ол жуўап береди: «Мен, ҳәтте Мен, Хожаман, ҳәм Меннен басқа қутқарыўшы жоқ» (Исайя 43:11). Мәсихшилер мәсихши емеслерге қарсы диний соғыслар алып бармаўы керек, бирақ биз өзимизди жақсы жүреклиликтиң теңизине жутылып кетиўге де жол қоймаўымыз керек, тек жарым жүрекли инжил ҳәм жақсы сезимли Қутқарыўшы менен шығып.
Терроршылық ҳүжимлери биздиң қараңғы дүньямызды қандай екенлигин ашып таслады. Ҳәр күни жолда ушырасатуғын көп адамлардың жүреклери де сондай қараңғылыққа оранған. Биз Нурды билемиз ҳәм оған ийемиз. Оны жарқыратыўға рухсат бериң: «Сиз дүньяның нурысыз... Сиздиң нурыңыз адамлар алдында жарқырасын» (Мат. 5:13, 16).
ЖУЎМАҚЛАЎШЫ ЕСЛЕТПЕЛЕР
1. Мэйс, Дж. К., «Жол ҳақы жыйнаўшы жол ҳақысын қалтасына басқанлықта айыпланды», The Star-Ledger, 2001-жыл 28-сентябрь, 15-бет
2. Стерлинг, Г., «Ньюарк қаласына қалдықларды тасыў тексериў астында», The Star-Ledger, 2001-жыл 29-сентябрь, 6-бет
3. Синк, Л., Барретт, Р., & Роуд, М., «Адам қаҳарманлық ҳүрметлеринен баҳараман болыў ушын өрт сөндириўши сыпатында жүрген», The Star-Ledger, 2001-жыл 4-ноябрь, 31-бет
4. Леуснер, Д., «Джерсиликлер ҳүжимлерден кейинги алдаўлар ҳәм баҳаларды көтериў ҳаққында шағымлар қалдырды», The Star-Ledger, 2001-жыл 19-сентябрь, 26-бет. «Линденволдлық адам садақа урлығында айыпланды», The Star-Ledger, 2001-жыл 28-сентябрь, 15-бет
5. «Джорджиялық жуп терроршылық қорғаў алдаўы исинде кепилге алынбады», 2001-жыл 29-ноябрь, Онлайн HTTP://www.cnn.com/ 2001/LAW/11/28/terror.death.fraud/index/html
6. Малинконико, Дж., «22-жол бойындағы жәрдемниң молшылығы», The Star-Ledger, 2001-жыл 19-сентябрь, 13-бет
7. МакГлон, П., «Дүнья Саўда Орайының қаржы жыйнаўының төрт иси штаттың тексериўи астында», The Star-Ledger, 2001-жыл 5-октябрь, 12-бет
8. Бул мәселе бойынша пайдалы талқылаў ушын, Дж. Дуайт Пентекосттың « Саламат доктринаға айланатуғын нәрселер » китабындағы «Нәпсі» деп аталған бапты қараң, Вествуд, Нью-Джерси: Флеминг Х. Ревелл, 1965
Стивен Кэмпбелл тәрепинен