Саған тийейин, Саған тийейин,
Ҳәм Сениң ҳақыйқый екениңди билейин.
Жүрегимди билсем де,
Сениң қолларың емлей алады.
Бирақ гейде руўхым түседи,
Ҳәм Сениң күшиң ҳәм қалқаның керек.
Ийса, Саған тийейин,
Ҳәм Сениң ҳақыйқый екениңди билейин.
Гейде маған узақ болып көринер еди,
Ҳәм күнди қалай өткереримди ойланар едим.
Бирақ егер Сениң кийимиңниң етегине тийе алсам,
Сениң күшиң емлей алады, билемен.
Ийса, Саған тийейин, ҳәм билейин.
Саған тийейин, Ийем,
Бурын ҳеш қашан болмағандай.
Ийем, Саған бара-бара көбирек мүтәжмен.
Ийса, Саған тийейин,
Ҳәм Сениң ҳақыйқый екениңди билейин.
Исеним менен жүриўди билемен, көриў менен емес,
Бирақ сезимлерим гейде көзлеримди бурады
Сениң сүйгиңе балалық исеним жолынан,
Қалай сезесең.
Ийса, Саған тийейин,
Ҳәм Сениң ҳақыйқый екениңди билейин.
Саған тийейин, Ийем,
Бурын ҳеш қашан болмағандай.
Ийем, Саған бара-бара көбирек мүтәжмен.
Ийса, Саған тийейин,
Ҳәм Сениң бар екениңди билейин.
Әмин. Қайырлы таң. Дуўада Ийеге қарайық па?
Я, Қудай, Әкемиз, бүгин Сениң мәрҳаматың, рәҳмиң ҳәм меҳир-шәпәәтиң ушын миннетдармыз. Әке, бизди сабырлыққа үйретиў ушын турмысымызға алып киретуғын барлық ўақыялар ушын миннетдармыз. Юсуфтың тарийхы арқалы сабырлықтың қаншалық әҳмийетли екенин ҳәм Сениң оны ҳәр биримиздиң турмысымызда қалай әмелге асыратуғыныңды үйрениўимизди сораймыз. Буны Ийсаның атынан сораймыз. Әмин.
Юсуф: Қыйыншылықта садықлық, жемислилик ҳәм хызмет өмири
Юсуфтың тарийхына қайтқанымызда, Юсуфтың Потифардың үйинде садықлық пенен хызмет еткен жеринде қылмыс ушын жалған айыпланғанын ҳәм оны өзи садық болған адамның өзи зынданға таслағанын еслеймиз.
Бирақ Ийе Ийса Мәсих пенен де солай болды. Ийе Ийса Қудайдың үйинде толық садықлық пенен хызмет етти.
Оны барлық үйинде тайынлағанға садық болған ким еди. (Еврейлерге 3:2)
Бул Ийе Ийса. Ийе Ийса өзи кишипейиллик пенен хызмет еткен яҳудий халқы тәрепинен жалған айыпланды. Солай етип, Юсуфтың өмиринде Ийе Ийсаның Исрайыл ақсақаллары алдындағы сотының сүўретин көремиз.
Матта 26:59 ҳәм 60-та оқыймыз:
Олар оған қарсы жалған гүўалар изледи. Ҳәтте көп жалған гүўалар келсе де, олар ҳеш бирин таппады. (Матта 26:59-60)
Юсуф жоқары лаўазымлы мысырлы мәжусий тәрепинен айыпланып, зынданға тасланды. Ийемиз Ийсаны яҳудий ҳәкими Пилат өлимге айыплады.
Пилат ҳеш нәрсеге ерисе алмайтуғынын, керсинше, ғалма-ғал көтерилгенин көргенде, суў алып, көпшилик алдында қолларын жуўып: «Мен бул әдил адамның қанынан айыпсызман; буны өзиңиз көриң», – деди. Ҳәм Ийсаны қамшылағаннан кейин, оны хашқа шегелеўге тапсырды. (Матта 27:24,26)
Бурын да атап өткендей, Юсуфтың өмири Ийе Ийса Мәсихтиң өмири ҳәм өлиминиң ең гөззал үлгилерине толы.
Енди Жаратылыс 39-бап, 20-аятта оқыймыз:
Ҳәм Юсуфтың хожайыны оны алып, зынданға, патшаның тутқынлары байланған жерге таслады; ҳәм ол сол зынданда еди. (Жаратылыс 39:20)
Потифардың Юсуфтың әйелине қарсы ҳеш қылмыс етпегенин билген деп болжаў қәўипсиз болып көринеди. Ақыр аяғында, ол оны өлимге ҳүким етпеди, керсинше, патшаның зынданына таслады. Ҳеш гүмансыз, Потифардың Фираон сарайындағы жоқары лаўазымы себепли, ол өзиниң садық еврей қулына қарсы өзиниң садықсыз әйели тәрепин алыўға мәжбүр болды.
Бирақ Мухаддес Жазыў үнеми атап өткендей,
Бирақ Ийе Юсуф пенен еди, (Жаратылыс 39:21)
Бул «бирақ» сол уллы библиялық ҳақыйқатқа итибар қаратыў ушын арналған:
Егер Қудай биз ушын болса, ким бизге қарсы бола алады? (Римлилерге 8:31)
Ҳәм Ийе Юсуф пенен еди, себеби Юсуф Ийе менен еди. Ҳәр биримиз ушын да солай болсын. Әмин.
Юсуф қыйын ўақытлар ушын Қудайды айыплайтуғын көп адамлардың тузағына түспеген. Қыйын ўақытлар бул гүнакар, Қудайды жек көретуғын, Мәсихти бийкар ететуғын дүньяда өмирдиң бир бөлеги болып қала береди, ҳәм бул гүнакар ҳәм әўлие ушын да бирдей ҳақыйқат. Юсуф зынданға жаманлық еткени ушын тасланбаған; ол зынданға дурыс еткени ушын тасланған. Ол әдиллик ушын азап шегиўи керек еди. Екинши Тиметей 3-бап, 12-аятта:
Ҳәтте Ийса Мәсихте тақўа өмир сүриўди қәлейтуғынлардың бәри қуўдалаўға ушырайды. (2 Тиметей 3:12)
Биринши Петр 2-бап, 20-аятта, буны тыңлаң:
Бирақ, егер сиз қәтелериңиз ушын урылсаңыз, оған сабырлық пенен шыдасаңыз, бунда қандай даңқ бар? Бирақ, егер сиз жақсылық етсеңиз ҳәм сол ушын азап шексеңиз, оған сабырлық пенен шыдасаңыз, бул Қудайға мақул. (1 Петр 2:20)
Ҳәм бул саған ҳәм маған да мақул болсын. Әмин.
Қудайды күтиўдиң қыйын сабағы
Солай етип, Юсуфтың өмири қыйыншылықта садықлық, жемислилик ҳәм хызмет өмири. Ҳәм Юсуф садық еди, бирақ оның садықлығы оны қыйыншылыққа алып келди, ҳәм сол қыйыншылықта ол хызмет етти. Ол аға-инилери оған қарсы болғанда әкесине хызмет етти. Ол Потифардың әйели оған қарсы болғанда Потифарға хызмет етти. Ол өзи зынданда болса да, зындан баслығына хызмет етти. Ол Мысырдың бутпарастлығы ортасында Фираонға хызмет етеди, ҳәм кейин олар оның оларға болған сүйгисине исениўди қәлемесе де, аға-инилерине хызмет етеди.
Бирақ барлығында ол өзиниң Қудайына хызмет етеди. Ҳәм бул ҳақыйқатында да мәселе: Юсуф өзиниң Қудайына хызмет етеди, ҳәм Қудай Юсуфтың жүрегинде сабырлық минезин қыйыншылықта раўажландырады. Ол еркек яки ҳаял үйрене алатуғын ең қыйын сабақты үйренеди, бул Қудайды күтиў.
Көп адамлар салмақ көтериў (W-E-I-G-H-T) ушын спорт залына барады, бирақ Юсуф өзиниң күтиў (W-A-I-T) мәшиғин зынданда етти. Даўыт Забур 27:14-те айтты:
Ийени күтиң: батыр болың, ҳәм Ол жүрегиңизди беккемлейди: күтиң, мен айтаман, Ийени. (Забур 27:14)
Гүя Даўыт өзине сөйлеп атыр. Ол зындан қуўанышының бул ескертиўлерин еки мәрте қайталайды: «Ийени күтиң, мен айтаман, Ийени күтиң». Солай етип, Даўыт қыйын зындан тәжирийбеси ортасында өзин жолдан таймаўға ҳәм Ийени күтиўге руўхландырады.
Забур 42-деги забуршы болса, өзин алдыннан төмен түскен ҳалда табады. Оның зындан тәжирийбеси зындан үмитсизлигине айланған еди, ҳәм сол себепли ол өзин еки мәрте көтериўге ескертеди. Тыңлаң:
Неге сен түскенсең, я, жаным? Ҳәм неге ишимде тынышсызсаң? Қудайға үмит ет. (Забур 42:5)
Ҳәм 11-аятта тағы да қайталанды:
Неге сен түскенсең, я, жаным? Ҳәм неге ишимде тынышсызсаң? Қудайға үмит ет. (Забур 42:11)
Көресиз, гейде өзиңиз бенен сөйлесиў жақсы, тек өзиңизге библиялық кеңес берип атырғаныңызға искери болың.
Солай етип, гейде бизге зындан қуўанышы керек, себеби биз үзликсиз басымнан шаршағанбыз. Гейде бизге зындан үмитсизлигинен шығыў ушын зындан қуўанышы керек. Қандай жағдай болмасын, Қудай бизди Оны сабырлық пенен күтиўге үйретип атыр.
Ийеге сүйениң, ҳәм Оны сабырлық пенен күтиң. (Забур 37:7)
Руўхый салмақ көтериў (күтиў) сабырлық булшық етин раўажландырыў ҳәм беккемлеў ушын әҳмийетли. Ҳәм руўхый салмақ көтериў Қудайдың жанларымызды руўхый әззиликтен ҳәм түсиўден қорғаў жолы. Бирақ сабырлық пенен күтиўдиң күши ҳәрдайым Ийеден келеди.
Ишая 40:29-31:
Ол әззилерге күш береди; ҳәм күши жоқларға қуўатты арттырады. Ҳәтте жаслар да әззилеп шаршайды, ҳәм жигитлер толық жығылады: Бирақ Ийени күтетуғынлар күшин жаңартады; олар бүркитлер сыяқлы қанатлар менен көтериледи; олар жүгиреди, ҳәм шаршамайды; ҳәм олар жүреди, ҳәм әззилемейди. (Ишая 40:29-31)
Ҳаллелуя! Итибар бериң, Ол әззилерди таслап кетпейди, яки оларды бир шетке қоймайды. Керсинше, «Ол әззилерге күш береди», ҳәм бизде күш болмағанда, «Ол қуўатты арттырады». Оны мақтаң! Ҳаўарий Павлус бул сөзлерди Ийе Ийсаның өзиниң аўзынан еситти:
Мениң мәрҳаматым саған жетерли: себеби Мениң күшим әззиликте кәмил болады. (2 Коринфлилерге 12:9)
Бул мухаддес сабақ Павлусқа тынышлық ҳәм руўхый күш берди, зындан сынағында Ийени сабырлық пенен күтиў ушын.
Маған Жон Бунянның аллегориясындағы Кристиан ҳәм Үмитлидиң қыйыншылығы есиме түседи,Зыяратшының Прогресси. Еки зыяратшы Патша жолында Аспан қаласына бирге жүрип баратырған еди, бирақ жол қатты қыйынласты ҳәм аяқлары қатты аўырды. Сосын олар шабындыққа кирип баратырғандай көринген басқа жолға келди, солай етип олар Патша жолын бул аңсат жол ушын таслап кетти.
Әлбетте, Қудайдың еркин аңсат жол ушын таслап кеткенимизде, бул биздиң гүнакар тәбиятымызға мақул шешим болып көринеди. Бирақ Қудайдың жолы хаш жолы. Филиппилилерге 1:29-да:
Себеби сизлерге Мәсих ушын тек Оған исениў ғана емес, бәлки Оның ушын азап шегиў де берилген. (Филиппилилерге 1:29)
Павлус ҳәм Барнаба биринши миссионерлик саяхатында жаңа динге киргенлерге кеңес берип атырғанда, Ҳаўарийлердиң ислери 14:22 бизге олардың «шәкиртлердиң жанларын беккемлеп, оларды исенимде қалыўға үгитлегенин» айтады, ҳәм тыңлаң,
биз көп қыйыншылықлар арқалы Қудайдың Патшалығына кириўимиз керек. (Ҳаўарийлердиң ислери 14:22)
Тағы да, «биз көп қыйыншылықлар арқалы Қудайдың Патшалығына кириўимиз керек». Ҳәм бул Римлилерге 8:18-деги жаңа исенимлилерге берилген кеңес еди:
Себеби мен бул ҳәзирги ўақыттың азаптарын бизде ашылатуғын даңқ пенен салыстырыўға арзымайды деп есаплайман. (Римлилерге 8:18)
Бирақ алға өтсек, Кристиан ҳәм Үмитли қатты даўылда адасып қалды, ҳәм таңертең олар аянышлы түрде оятылып, Дәў Үмитсизлик тәрепинен тутылды, ол оларды Гүман қорғанына алып кетти. Олардың екеўи де Дәў Үмитсизлик тәрепинен жаман ҳәм сасық зынданға тасланды, ҳәм ол жерде оларды аямай урды. Дәў Үмитсизлик оларды қатты өлим менен қорқытты ҳәм олардың өзиниң жанын алыўды усынды. Кристиан үмитин жоғалта баслады, ҳәм егер оның жолдасы Үмитли болмағанда, ол әлбетте жоғалтқан болар еди.
Жанларымыздың душпаны бизди барлық үмиттен айырыўға ҳәм бизди Мәсихши өмирин толығы менен таслап, Қудайдың еркинен тысқары мыңлаған жоллардың бирине барыўға азғырыўға умтылады. Бирақ Кристиан ҳәм Үмитли ақыллары таўсылғанда, олар түн бойы дуўа етеди, ҳәм тосыннан Кристиан: «Мен қандай ақымақпан, бундай сасық зынданда жатырман, еркин жүре алатуғын болсам да! Мениң көкирегимде Уәде деп аталатуғын гилтим бар, ол Гүман қорғанындағы ҳәр қандай қулпыны ашады деп исенемен», – деп бақырады.
Бәлким, дәл ҳәзир сиз тыңлап атырсыз ҳәм ақылыңыз таўсылған. Сиз өзиңизди Гүман қорғанындағы сасық зынданда ҳәм Дәў Үмитсизликтиң қатты қуллигинде қулпыланғандай сезесиз. Бул қараңғылық зынданынан сизди азат ететуғын тек бир гилт бар: бул Қудайдың Сөзи ҳәм Мәсихтеги ҳәр бир исенимлиге берилген, сизге берилген ўәделер. Гилтти қолланың, Қудайдың ўәделерине исениң.
Уәде гилтин қолланып, Кристиан ҳәм Үмитли Гүман қорғанындағы ҳәр бир есикти ашты ҳәм Дәў Үмитсизликтен қашты, ол оларды қайтадан тутыўға ҳәрекет етти, бирақ өзиниң көп ушырасатуғын тутқақлықларының бирине түсип, жерге әззи болып жығылды. Кристиан ҳәм Үмитли Патша жолына қайтады ҳәм сол жерге үстине ескертиў жазылған бағана орнатады. Онда былай жазылған еди: «Бул қоршаўдың басқышлары үстинен Гүман қорғанына баратуғын жол бар, оны Дәў Үмитсизлик қорғайды, ол Аспан елиниң Патшасын жек көреди ҳәм Оның мухаддес зыяратшыларын жоқ етиўге умтылады».
Аға Бунянның бул аллегория бөлиминиң көрсетпеси анық: биз Қудайдың Сөзи биз ушын белгилеген жолды әпиўайы түрде басып өтиўимиз керек. Ийса Мәсих Қудайдың қутқарыў жолына кириў ушын есик, ҳәм Оның китабының ески жоллары исенимли ушын жалғыз жол болып қала береди. Еремия 6:16:
Ийе былай дейди: «Жолларда турың ҳәм қараң, ҳәм ески жолларды сораң, жақсы жол қайсы, ҳәм онда жүриң». (Еремия 6:16)
Ҳәм Қудай бизге Мухаддес Руўхты өзимиздиң илаҳий аўдармашымыз, нурландырыўшымыз ҳәм жолбасшымыз етип берген.
Кристиан ҳәм Үмитли Патша жолынан аңсат жол ушын бурылатуғын ҳәр қандай адам ушын ескертиў белгисин орнатты. Бундай жол ҳәрдайым төменге, Қудайдан узаққа алып барады ҳәм исенимлиге зындан үмитсизлигиниң ең қорқынышлы ақыбетлерин жүклейди. Еврейлерге 2-бап, 3-аят:
Егер биз бундай уллы қутқарыўды итибарсыз қалдырсақ, қалай қаша аламыз? (Еврейлерге 2:3)
Еврейлерге 3:12:
Абай болың, аға-инилер, араңызда ҳеш кимде жаман исенимсизлик жүреги болмасын, тири Қудайдан айырылып кетпесин. (Еврейлерге 3:12)
Керсинше, Қудайды күтейик. Әмин.
Бас шарапшының умытшақлығы
Бурын айтқанымыздай, еркек яки ҳаял үйрене алатуғын ең қыйын сабақ Қудайды күтиў, ҳәм Қудай жүреклеримиздеги сабырлықтың тақўа минезин қыйыншылықта раўажландырады. Биз Юсуфтың зындан үйинде бес жыл болған деп исенемиз. Егер бул ҳақыйқат болса, онда Юсуфтың дәслепки үш жылы зындан баслығына садық хызметте өтти. Ҳәм сол зындан жылларында, тек Қудай ғана Юсуфтың Оған усынған көп санлы көз жаслы дуўаларын биледи. Бирақ зындандағы ўақтымызды Қудай белгилейди, ҳәм биз сол ўақыттың Оның бизге ҳәм басқаларға болған мақсетлерин әмелге асырыў ушын Қудай тәрепинен белгиленгенине искери бола аламыз.
Солай етип, бас шарапшы ҳәм бас нанбайшы Юсуфтың зынданына киреди. Юсуф екеўиниң де түслерин жорайды. Ол шарапшы ушын бахытлы ақырды, ал нанбайшы ушын өте қайғылы ақырды алдыннан айтады. Енди Юсуфтың бас шарапшыға болған өтинишин тыңлаң, бул 40-бап, 14 яки 15-аят:
Бирақ сен жақсы болғаныңда мени есле, ҳәм маған меҳир-шәпәәт көрсет, илтимас, ҳәм мени Фираонға айт, ҳәм мени бул үйден шығар: Себеби мен ҳақыйқатында да Еврейлер елинен урланып келдим: ҳәм бул жерде де олар мени зынданға таслаўы ушын ҳеш нәрсе етпедим. (Жаратылыс 40:14-15)
Енди Забур 146-бап, 3-аят:
Ҳәкимлерге де, адам баласына да исенбең, оларда жәрдем жоқ. (Забур 146:3)
Забур 118-бап, 9-аят:
Ийеге исениў ҳәкимлерге исениўден жақсырақ. (Забур 118:9)
Еремия 17:5:
Ийе былай дейди: «Адамға исенетуғын, ҳәм денесин өзине тирек ететуғын, ҳәм жүреги Ийеден айырылатуғын адам қарғысқа ушырасын». (Еремия 17:5)
Биз бәримиз Юсуф ҳәм оның зындан өмирине қайғыра аламыз, ҳәм оның шарапшыға айтқан сөзлериндеги қызғынлықты сезе аламыз: «Себеби мен ҳақыйқатында да Еврейлер елинен урланып келдим: ҳәм бул жерде де мен олар мени бул зынданға таслаўы ушын ҳеш нәрсе етпедим». Бирақ Юсуф сыяқлы, ҳәр биримиз жәрдемимиз тек Ийеден келетуғынын үйрениўимиз керек, забуршы айтқандай,
Мениң жәрдемим Ийеден келеди, (Забур 121:2)
Ҳәм бул ҳақыйқаттың Мухаддес Жазыўдың қайғылы нотасында тастыйықланғанын тыңлаң:
Бирақ бас шарапшы Юсуфты еслемеди, бәлки оны умытты. (Жаратылыс 40:23)
Юсуф бас шарапшыға пайдалы болғанда, ол оны ойлады. Бирақ оның қыйыншылығы өткенде, неге ол әҳмийетсиз еврей тутқынын еслеўи керек? Юсуф зынданда тағы еки жыл қалды, сол сабақты үйрениў ушын: жәрдем жоқ адамларға исенбеў.
Бирақ шарапшының кемшиликли есте сақлаўы биз жасап атырған дүньяны сүўретлейди, бул дүнья Юсуф тек әззи көлеңкеси болған Биреўди: Ийе Ийса Мәсихти умытқан. Ишая 53:2:
Онда биз оны қәлеўимиз ушын ҳеш гөззаллық жоқ. (Ишая 53:2)
Бирақ исенимлиге Ийе Ийса айтады:
Алың, жең: бул Мениң денесим, ол сиз ушын сындырылған: буны Мени еслеў ушын етиң. Сол сыяқлы, ол кешки аўқаттан кейин кесени алып: «Бул кесе Мениң қанымдағы жаңа келисим: буны ҳәр қашан ишкениңизде, Мени еслеў ушын етиң», – деди. Себеби сиз бул нанды жеп, бул кесени ишкен сайын, Ийениң өлимин Ол келгенше көрсетесиз. (1 Коринфлилерге 11:24-26)
Биринши Коринфлилерге 11:20 бизге ерте Мәсихши шіркеўи ҳәр Ийениң күни Ийе Ийсаны Оның кешки аўқатында еслеў ушын жыйналғанын айтады, ҳәм бул Ийениң Голготадағы азап шегиўлеринен бир неше саат алдын шәкиртлерине болған ең нәзик ҳәм қызғын өтинишине муўапық еди. Ҳәм дерлик 2100 жыл өткеннен кейин де, бул Оның халқы ушын жүрегиниң қәлеўи болып қала береди.
Ийе Ийса өлип баратырған уррыны ҳәм оның қызғын өтинишин умытпады, бас шарапшы Юсуфты умытқандай ҳәм дүнья Ийе Ийсаны умытқандай. Лука 23:42-де:
Ҳәм ол Ийсаға: «Ийем, Сен Патшалығыңа келгениңде мени есле», – деди. (Лука 23:42)
Ҳәм Ийса оған айтты:
Ҳақыйқатында да саған айтаман, бүгин сен Мен менен жәннетте боласаң. (Лука 23:43)
Биз бас шарапшының миннетдарсызлығында бийғәрез ҳәрекет етпейик ҳәм бул ҳәзирги жаман дүньяға қосылып, ҳақыйқый Юсуфты, Ийе Ийса Мәсихти умытпайық. Гимн жазыўшысы айтқандай:
Бирақ ҳәрдайым ҳәм мәңги Сениң азабыңның естелиги
Жүреклеримизди ибадатқа ийеди, себеби Сен биз ушын қурбан болдың.
Бирақ ҳәрдайым ҳәм мәңги Сениң азабыңның естелиги
Себеби Сен биз ушын қурбан болдың.
Жүреклеримиз ҳәрдайым Оны, Қудайдың мухаддес Қозысын еслесин. Я, Ийе Ийса, Сен биз ушын еткен ислериң ушын миннетдармыз. Биз Саған садық болайық ҳәм Сен керек деп билген ҳәр қандай зынданда ўақыт өткерейик, Сени күтиўди үйренейик, Сениң даңқың ҳәм ҳүрметиң ушын сабырлық пенен Сени күтейик. Ийе Ийса. Әмин. Әмин.