3-ші ерекшелік– 2011 жылғы наурыз —Рақым мен Шындық журналы
ЕКІЖҮЗДІЛІК
Ауыр күнә!
«Мәсіхшілер екіжүзділер!»деді бір танысым. «Бұл анық!» деп жауап бердім мен. «Мен де ең үлкен екіжүзділердің бірімін». Бірақ кімнің жағдайы нашар – өзінің екіжүзділігін көріп, одан тәубе еткен адам ба, әлде Құдай бар кезде жоқ деп айтатын, және Құдайға мұқтаж болған кезде оған мұқтаж емеспін деп мәлімдейтін адам ба?
Екіжүзділік дегеніміз – жай ғана өтірік айту; өзінде жоқ сенімдерді, сезімдерді немесе ізгі қасиеттерді көрсету.
Құтқарылуға деген мұқтаждыққа қатысты екіжүзділік «кінәлі» деген даусыз үкімді әкеледі – яғни, «Бұл адам айлакерлікке толы». Айлакерлік – алдау немесе рөл ойнау. Айлакерлік екіжүзділікке өте ұқсас. Мұны өзінің қылмысын жасағанын мойындамайтын айыпталушының айыпталуымен көрсетуге болады. Америка Құрама Штаттарындағы сотта бұл адам соттан кейін «кінәлі» немесе «кінәсіз» деп жариялануы мүмкін. Егер ол кінәлі деп табылса, ол өз құрдастарының алқабилерінің көзінде шынымен де екіжүзді болып табылған. Ол Адам мен Хауа өз күнәларын інжір жапырақтарымен жабуға тырысқандай, өз күнәсін жабуға сәтсіз әрекет еткен. Барлық адамдардың жүрегін білетін Құдайдың алдында бүкіл әлем «кінәлі», өйткені Оның стандарты өте қарапайым: «Жаратқан Ие Ие оның алдынан өтіп, былай деп жариялады: «Жаратқан Ие Ие, Жаратқан Ие Ие Құдай, мейірімді және рақымды, шыдамды, мейірімділік пен шындыққа толы, мыңдаған адамға мейірімділік көрсететін, әділетсіздікті, заңсыздықты және күнәні кешіретін, және кінәліні ешқашан ақтамайтын» (Мыс. 34:6-7 KJV).
Күнәнің төрт аспектісі
Бұл аяттан Құдай – Өзінің мейірімі, рақымы, ізгілігі мен шындығында – күнәнің, әділетсіздіктің және заңсыздықтың барлық түрлерін кешіре алатыны анық; бірақ кінәлілерге үкім қалады. Бұл тек «әділетсіздік пен заңсыздық пен күнә» үшін кінәлілер ғана кешіріледі дегенді білдіре ме? Жоқ, өйткені онда бұл аят қарама-қайшылық болады; ешкім кешірілмейді, және ешкімде үміт болмайды. Бірақ, шын мәнінде, бұл уәде Құдайдың алдында өз кінәсін түсінген және Одан кешірім сұрағандардың барлығына арналған, олардың кінәсі осылайша жойылады. Құдайдың құтқарылуына сенім артқандардың барлығы өздерінің әділетсіздігін, заңсыздығын және күнәсін қазір де, мәңгілікте де кешірілгенін табады. Бірақ Құдайды өз өмірлерінен үнемі шеттететін немесе Оның «кінәлі» деген үкімін жоққа шығаратын кінәлілер өлімде кешірілудің мүмкін еместігін табады. Оларды тозақтың мәңгілігі мен от көлі күтіп тұр; жылау мен тіс қайрау болатыны таңқаларлық емес (Лұқ. 13:28).
Жалпы термин күнә әділетсіздікті, заңсыздықты және айлакерлікті қамтиды. Күнә – садақшы «нысанаға» бағыттап, бірақ оны өткізіп алғандай, Құдайдың кемелділік белгісін жіберіп алу. Жебе нысанаға жетпей қалғанда, бұл садақшы үшін күнә. Бүгінгі таңда танысырақ аналогия – гольфшы допты шұңқырға салуға рұқсат етілген соққылар санынан асып, соңғы соққыда қателесіп, боги (бір соққы артық) жасағанда – бұл күнә. «Өйткені барлығы күнә жасап, Құдайдың даңқынан айырылды», бірақ «Иса Мәсіх күнәкарларды құтқару үшін әлемге келді». (Рим. 3:23; 1 Тім. 1:15). Ол бізді тар жолда, Өзінің жоғары шақыруының нысанасына қарай тура бағыттап ұстай алады (Мат. 7:14, Філіп. 3:14).
Әділетсіздік дегеніміз – өз қалауымызды істеу, өз жолымызбен жүру. «Жақсы сезілсе, істе» – бүгінгі қоғамның ұраны. Біз Ишаяда адасқан қойларға ұқсатылғанбыз: «Біз бәріміз қойлар сияқты адастық; әрқайсымыз өз жолымызға бұрылдық; және Жаратқан Ие Ие барлығымыздың әділетсіздігімізді Оған жүктеді» (Ишая 53:6). Құдайдың қызметшісі, біздің ұлы Шопанымыз Исаға біздің әділетсіздігіміз жүктелгенін ескеріңіз: «Өйткені сендер адасқан қойлар сияқты едіңдер; бірақ қазір өз жандарыңның Шопаны мен Епископына оралдыңдар» (1 Пет. 2:25). Ол біздің әділетсіздігімізді көтеріп, бізді қауіпсіз жерге қайтара алатын жалғыз адам.
Заңсыздық дегеніміз – қате екенін біле тұра, қате нәрсені істеу. Бұл билікке қарсы, біздің жағдайымызда, Құдайға қарсы бүлік. Заңды бұзу бізді заң бұзушылар етеді. Иса «заң бұзушылармен бірге саналды; және Ол көптеген адамдардың күнәсін көтерді, және заң бұзушылар үшін араша түсті» (Ишая 53:12). Біздің біріміз болып, Ол ақырында бізге қарсы болған барлық нәрсені алып тастап, оны Өзінің крестіне қадады (Қол. 2:14).
Егер сіз өзіңізді басқалардан жаман емеспін деп санасаңыз – Құдай сіздің «онша маңызды емес» кішкентай қателіктеріңізді міндетті түрде елемейді деп ойласаңыз, он өсиетті және басқа діни ережелерді шын жүректен орындауға тырысқаныңызды, Құдайдың мейіріміне мұқтаж емес екеніңізді ойласаңыз – онда сіз жай ғана айлакерлікке толысыз, бастан-аяқ екіжүздісіз: «Өйткені кім бүкіл Заңды сақтап, бірақ бір нүктеде қателессе, ол барлығына кінәлі» (Жақ. 2:10). Құдай бұл кінәні ешқашан ақтамайды. Иса өзін-өзі әділ санайтын діни жетекшінің көзқарасын мына мысалмен көрсетті: Ол «өзімен-өзі былай дұға етті: Құдай, мен Саған рахмет айтамын, мен басқа адамдар сияқты емеспін, тонаушылар, әділетсіздер, зинақорлар, немесе тіпті осы салық жинаушы сияқты емеспін» (Лұқ. 18:11). Исаның Матай 23-те оларды жеті рет екіжүзділер деп атағаны таңқаларлық емес.
Күнә туралы мысал
Лұқа 15-те Иса екіжүзді фарисейлерге төрт бөлімнен тұратын мысал айтты, оның ең танымал бөлігі – адасқан ұл туралы әңгіме. Бұл мысалдың бірінші бөлігі – 100 қойдың бірі, өз жолымен кеткен адасқан қой туралы әңгіме, бұл біздің әділетсіздігімізді көрсетеді. Иесі қалған тоқсан тоғызын тастап, адасқанды тауып, қуанышпен иығына салып үйіне алып келді. Екінші бөлігі – он күміс тиыны бар, бірақ біреуін жоғалтқан әйел туралы – бұл біздің күнәмізді көрсетеді, өйткені сол тиын айналымнан шығып, өзінің мақсатын орындамады. Әйел оны табу және қайта қолданысқа енгізу үшін қолынан келгеннің бәрін жасады. Мысалдың үшінші бөлігі, адасқан ұл туралы әңгіме, заңсыздық туралы айтады, өйткені ұл әкесінің одан не қалайтынын білді, бірақ керісінше істеді. Бірақ әкесі үнемі бақылап, ұлының оған жақын жердегі орнын қалпына келтіру үшін оның оралуын күтті. Төртінші бөлігі, Исаның айтқысы келген кульминациясы, екіжүзді болған үлкен ұл туралы әңгіме. Ол әкесіне қызмет еткендей болды, бірақ әкесі қамқорлық жасаған нәрселерге оның жүрегі жоқ еді. Ол Құдаймен қарым-қатынасында фарисейлер сияқты болды.
Екіжүзділіктен емдеу
Пилаттың алдында Иса Мәсіхтің мойындауы: «Шындықтан болған әрбір адам Менің дауысымды естиді» (1 Тім. 6:13; Жохан 18:37-38). Ол ішкі бөліктердегі шындықты іздейді. Шындық тасына құлағандардың бәрі тәубеде сынық болады, бірақ Құдайдың алдында сынық болудан бас тартқандар үкімде жаншылады (Лұқ. 20:18). Құдай бізден жай ғана күнәмізді, әділетсіздігімізді және заңсыздығымызды Оның алдында мойындап, Оның кешірімі мен мейірімін қабылдауымызды қалайды.
2 Самуил 11-де Дәуіт шайқасқа бармай, үйде қалғанда күнә жасады. Ол басқа еркектің әйелі Батшебаны шақырғанда әділетсіздікке ұмтылды. Және ол зина жасап, оны күйеуінің өлімін ұйымдастыру арқылы жасырғанда заңсыздық жасады. Бастапқыда ол мұның бәрін айлакерлікпен жасырды, бірақ оның күнәсі пайғамбар Натан арқылы ашылғанда, ол Құдайға жалбарынды: «Менің заңсыздықтарымды өшір. Мені әділетсіздігімнен мұқият жуып, күнәмнен тазарт» (Заб. 51:1-2). Ол айлакерліктен емдеуді білді: «Сен ішкі бөліктердегі шындықты қалайсың» (Заб. 51:6). Құдайды дін, саяси билік немесе заңды құқық таң қалдырмайды. Бірақ Дәуіт Құдайдың сынған рухқа жауап беретінін білді: «Сынған және өкінген жүректі, О, Құдай, Сен жек көрмейсің» (Заб. 51:17). Өз жүрегіндегі шындықты – «ішкі бөліктерді» – қабылдау Дәуіттің күнәсі үшін айыпталғанда істегені. Ол мойындады, тәубе етті және қалпына келтірілді.
Забур 32:1-2-де Дәуіт былай деп жазды: «Күнәсі кешірілген, күнәсі жабылған адам бақытты. Жаратқан Ие әділетсіздікті есептемейтін, және рухында айлакерлік жоқ адам бақытты». Заңсыздықты кешіретін, күнәні жабатын және әділетсіздікті есептемейтін Жаратқан Ие екенін, ал біздің міндетіміз өзімізге және Құдайға адал болу екенін ескеріңіз.
Забур 19:13-те Дәуіт тағы былай деп жазды: «Қызметшіңді тәкаппар күнәлардан да сақта; олар маған үстемдік етпесін: сонда мен әділ болып, үлкен заңсыздықтан кінәсіз боламын». Айлакерлік тәкаппарлық пен менмендіктің тәкаппар күнәларында орнығып, шындықты ығыстырып, оны алдамшы құмарлықтармен алмастырмай ма? Біз Жаратқан Иеге тиесілі болғаннан кейін, Мәсіхтің ізгі хабарына шын жүректен мойынсұнып, күнәмізді, әділетсіздігімізді және заңсыздығымызды мойындағаннан кейін, біз қайтадан екіжүзділікке түспеу үшін сақ болуымыз керек. Төменде солай істегендердің мысалдары келтірілген.
Екіжүзділердің мысалдары
• Гехази:«Еліша оған: «Қайдан келесің, Гехази?» – деді. Ол: «Қызметшің ешқайда бармады», – деді» (2 Пат. 5:25). Елішаның қызметшісі Гехази сауыққан алапес Нааманның артынан барып, сауығу кереметінен пайда тапқысы келді. Қайтып келгенде, Гехазидің жауабы оның алдауын анық көрсетті. Гехазидің екіжүзділігінен Нааманның алапесі оған және оның балаларына түсті, және оның қожайыны Елішамен қарым-қатынасы бұзылды. Алайда, Гехазидің кейін Израиль патшасымен сөйлесіп, Еліша көмектескен әйел туралы айтып жатқанын табу қызықты, сол кезде сол әйел патшаға жерін қайтаруды сұрап келді. Гехазидің куәлігінің арқасында оның өтініші қабылданды. Құдай бізді екіжүзді болып әрекет еткеннен кейін де қолдана ала ма? Гехазидің мысалында солай сияқты.
• Анания мен Сапфира:«Бірақ Анания есімді бір адам, әйелі Сапфирамен бірге, мүлкін сатып, бағасының бір бөлігін жасырды, әйелі де бұған қатысты болды, және бір бөлігін әкеліп, елшілердің аяғына қойды» (Елшілер 5:1-2). Алғашқы шіркеу адамдардың бір-біріне деген қамқорлығының арқасында керемет болған болуы керек. Бірақ Анания мен Сапфира, өздерінің жомарттығымен елшілерді таң қалдырғысы келіп, Құдайға өз құрбандықтарының толықтығы туралы өтірік айтты. Сол кездегі ерекше жағдайларға байланысты олар өздерінің екіжүзділігінен құтыла алмады, бірақ дереу сотталып, өлтіріліп, жерлеуге алып кетілді. Біздің қаншамыз сол кезеңде аман қалар еді? Үкім тез түспесе де, Құдайдың екіжүзділікке деген көзқарасы өзгеріссіз қалады.
• Петр: «Бірақ Петр Антиохияға келгенде, мен оған бетпе-бет қарсы тұрдым, өйткені ол айыпталуға тиіс еді. Өйткені Жақыптан кейбір адамдар келгенге дейін, ол мәсіхші еместермен бірге тамақтанған; бірақ олар келгенде, ол шегініп, өзін бөлек ұстады, сүндеттелгендерден қорқып. Және басқа еврейлер де онымен бірге солай екіжүзділік танытты; тіпті Барнаба да олардың екіжүзділігіне ілесіп кетті» (Ғал. 2:11-13). Тіпті елшілер де екіжүзділікті тудыратын қысымдарға қарсы тұра алмады. Петр Мәсіхтегі еркіндікті біле тұра, Антиохияда мәсіхші емес сенушілермен бірге тамақтанды, бірақ еврей достары келгенде, ол басқалардың өзі туралы не айтуы мүмкін екенінен қорқып, өзінің еврей тәрбиесіне сәйкес келу үшін мінез-құлқын өзгертті. Оның мысалы басқалардың да солай істеуіне әкелді. Достар немесе туыстар болған кезде, біз құтқарылғанға дейінгі қалпымызға қаншалықты жиі ораламыз? Егер біз адамдардан гөрі Құдайдан қорқуды есімізде сақтасақ, көптеген екіжүзділік сәтсіздіктерінен құтылуымыз мүмкін.
Екіжүзділік құтқарылмаған адамдарды жұмақтан тыс қалдырады, және ол құтқарылған адамдарды Құдаймен бақытты қарым-қатынаста өмір сүруден тоқтатады. Ишая 9:17-дегі екіжүзділерге арналған салтанатты ескертуді есімізде сақтайық: «Әрбір адам екіжүзді және зұлым, және әрбір ауыз ақымақтық сөйлейді. Осының бәрі үшін Оның қаһары қайтпайды, бірақ Оның қолы әлі де созылған».
Том мен Сюзан Стир жазған