«Lager boylap ótiń hám xalıqqa buyrıq beriń, bılay dep: «Ózińizge azıq-awqat tayarlań, sebebi úsh kún ishinde sizler bul Iordannan ótesiz, Rabbıńız Quday sizlerge iyelew ushın berip atırǵan jerge iyelew ushın barıw ushın.» — Yushva 1:11 NKJV
Mısırnan Yushvaǵa shekemgi Bibliyalıq kitaplar Qudaydıń Izrail xalqın Mısır qullıǵınan qalay shıǵarǵanı hám olardıń ata-babalarına wáde etken ájayıp jerdiń bereketlerin qalay bergeni haqqındaǵı waqıyanı bayanlaydı. Olardıń baslarınan ótkergenleri Rabbıń búgingi kúnde adamlar menen qalay isleytuǵınına uqsas. Izraillikler Wáde etilgen jerge sayaxatın baslamastan aldın, Qudaydıń Mısırǵa keltiretuǵın húkiminen qutqarıwları kerek edi. Biz de Qudaydıń óz xalqı ushın tayarlaǵan bereketlerine iye bolıwımızdan aldın, gúna sebepli bul dúnyaǵa keletuǵın húkimnen qutqarıwımız kerek.
Tutqınlıqtan shıǵıw
Shıǵıw 12 bizge Izrailliklerdiń keletuǵın húkimnen qalay qutqarılǵanın kórsetedi. Olar ózlerin Qurbanlıq qozısınıń qanı arqalı joq etiwshi perishteden qorǵawları kerek edi.
Qannıń bir bólegin alıp, úylerdiń esik qaqpaqlarına hám ústine qoyıń... Endi qan sizler turǵan úylerde sizler ushın belgi boladı. Men qandı kórgenimde, men sizlerdiń ústińizden ótemen; hám men Mısır jerin urǵanımda, sizlerdi joq etiw ushın kesellik sizlerdiń ústińizde bolmaydı (Shıǵıw 12:13).
Birinshi Petrus 1:18-19 bizge bunıń Másih qanı arqalı máselemizdiń qutqarılıwın simvollaytuǵının aytadı.
Sizler ata-babańızdan miyras bolǵan maqsetsiz minez-qulqıńızdan gúmis yamasa altın sıyaqlı buzılatuǵın zatlar menen emes, bálki Másihdiń qımbatlı qanı menen, ayıpsız hám kirshiksiz qozı sıyaqlı qutqarılǵan edińiz (1 Petrus 1:18-19).
Shıǵıw 14:13-31 Qudaydıń Izraillilerdi Faraonnıń qullıǵınan Qızıl teńizden ótkenlerinde qalay qutqarǵanın aytadı. Ol suwlardı toqtatıp turdı, solay etip Onıń xalqı qurǵaq jerden óte alatuǵın edi, biraq Faraonnıń armiyası suwlar olardıń ústine qaytıp kelgeninde joq etildi. Bul bizge Qudaydıń
bizdi qarańǵılıq kúshinen qutqarǵanın hám bizdi Óz súyikli Ulıńıń patshalıǵına ótkergenin, Ol arqalı biz Onıń qanı arqalı qutqarılıwǵa, gúnalardıń keshiriliwine iye bolǵanımızdı esletedi (Kolosiyalıqlar 1:13-14).
Biz Másihshi bolǵanımızda endi Shaytanǵa qul emespiz.
Mısırnan Wáde etilgen jerge shekemgi pútkil shól sayaxatı bir jıldan kem waqıtta ańsatlıq penen ámelge asırılıwı múmkin edi, biraq xalıqta Rabbıǵa isenim jetispedi. Ol olardıń barlıq mútájliklerin qanaatlandırdı, biraq olar Onıń olar ushın bolǵan rejelerine turaqlı túrde qarsı turdı. Geyde olar Mısırǵa qaytıwǵa da qızıqtı. Olar aqırında shóldiń derlik arǵı tárepine jetkenlerinde, ol jerdegi gigantlar sebepli Wáde etilgen jerge kiriwden qorqtı. Quday olardıń qırq jıl shólde geziniwleri kerek ekenligin ayttı (Sanlar 14:26-35). Ol olardıń qart adamları ólgenge shekem Wáde etilgen jerdiń bereketlerine kirgizbeydi.
Izraillikler shólde ózleriniń eń jaman dushpanları edi. Olardıń óz gúnası, qaysarlıǵı hám isenimsizligi olardı Qudaydıń olar ushın tayarlaǵan bereketli jerinen toqtatıp turdı. Hám búgingi kúnde Rabbıń xalqı ushın da solay. Bizdiń hálsiz isenimimiz hám gúnakár tábiyatımız Rabbıǵa eriwimizge hám Onıń biz ushın tayarlaǵan bereketlerin iyelewimizge tosqınlıq etedi. Rimliklerge 7:18 de Elshi Pawel bılay dedi:
Men ózimde (yaǵnıy, denemde) jaqsı hesh nárse joq ekenligin bilemen; sebebi qálew menen birge, biraq jaqsılıqtı qalay orınlawdı taba almayman (Rimliklerge 7:18).
Biraq Galatiyalıqlarǵa 5:24-25 te Pawel bılay dedi:
Másihdiń adamları óz qálewleri hám qumarlıqları menen deneni krestke qaqtı. Eger biz Ruhta jasasaq, Ruhta júreyik (Galatiyalıqlarǵa 5:24-25).
Izrailliklerdiń pútkil shól sayaxatı Másihdiń krestke qaqılıwı arqalı ózimizdi gúnaǵa óli dep esaplawımızdı hám Onıń tiriliwi arqalı bizge bergen jańa tábiyatımızda Qudayǵa tirilgenimizdi úyreniwimizge uqsas.
Wáde etilgen jerge kiriw
Yushvanıń dáslepki on úsh babı Izrailliklerdiń Wáde etilgen jerdi aqırında qalay iyelegeniniń bayanlaması. Quday olardı ol jerde jasaytuǵın adamlar, Amoriyalıqlardıń gúnakarlıǵı sebepli berdi (Jaratılıs 15:16), biraq olar olardan kúsh penen alıwları kerek edi. Olardıń shóldegi dushpanı tiykarınan ózleriniń gúnakár tábiyatı edi, biraq Wáde etilgen jerdi iyelewdegi dushpanları jerdiń turǵınları edi.
Izrail bereketleri materiallıq edi – jaqsı jer, jaqsı densawlıq, mol ónim hám sharwa. Másihshilerdiń bereketleri ruwxıyraq – gúna ústinen jeńis, qıyınshılıq waqtında tınıshlıq hám dushpanlarımızdı súyiw qábileti. Quday Másihshilerdi
Másihdegi aspan orınlarında hár bir ruwxıy bereket penen (Efesleyalıqlarǵa 1:3).
Ol bizge berdi
óte úlken hám qımbatlı wádeler, bul arqalı (biz) ilahiy tábiyatqa qatnasıwshı bolıwımız múmkin, dúnyadaǵı qálew arqalı bolǵan buzılıwdan qutılıp (2 Petrus 1:4).
Biraq dúnya zatları bizdiń dıqqatımız ushın básekilesedi hám Qudaydıń bereketlerin ózimizge iyelewimizge tosqınlıq etedi.
Izraillikler Wáde etilgen jerdi iyelewdi baslamastan aldın, olar dáslep Iordan dáryasın suw tasqın waqtında kesip ótiwleri kerek edi. Ruhaniyler Rabbıń kestesin alıp suwǵa kirgennen keyin, Quday suw aǵımın toqtattı, solay etip xalıq qurǵaq jerden óte alatuǵın edi. Shól sayaxatı da, Wáde etilgen jerdi basıp alıw da isenim menen, potentsiallı ólim suwların qurǵaq jerden kesip ótiw menen baslanǵanı dıqqatqa ılayıq. Bul bizge shomılıwdıń neni ańlatatuǵının esletedi. Shomılıw suwlarına kiriw bizdi Másihdiń ólimi menen baylanıstıradı. Biz ózimizdiń eski tábiyatımızdı Onıń menen birge krestke qaqılǵan dep esaplaymız. Sol suwlardan qaytıp shıǵıw bizdi Másihdiń tiriliwi menen baylanıstıradı. Biz endi ózimizdi Onıń menen birge jańa ómirde tirilgen dep esaplaymız, Qudaydıń biz ushın tayarlaǵan bereketlerinen lázzet alıwdı baslawǵa tayın.
Izrail basshısı Yushva Iordan dáryası arqalı tınshıqlardı Ierixonı, Wáde etilgen jerdi iyelewdegi ekinshi úlken kedergilikti qalay basıp alıwdı anıqlaw ushın jiberdi. Rahab atlı bir palıwshı tınshıqlardı jasırıp, óz isenimi sebepli, Izraillikler jerdi basıp alǵanlarında pútkil shańaraǵınıń ómiri saqlanatuǵını wáde etildi. Bul jerde biz Qudaydıń eń jaman gúnakarlarǵa da raxım etetuǵının kóremiz, eger olar táwbe etip, raxım ushın Ózine tapsırsa.
Izraillikler Ierixonǵa jaqınlasqanlarında, olar qılıshın súyretken bir adamdı ushrattı. Yushva onnan Izrail ushın ba yamasa olardıń dushpanları ushın ba dep soradı. Ol Izrail armiyalarınıń kapitanı sıpatında kelgenin juwap berdi. Tınshıqlar endi kerek emes edi, sebebi Rabbı Ózi olardı basqaratuǵın edi. Ol Izrailliklerge Ierixon átirapınan Rabbıń kestesin alıp jeti kún boyı hár kúni júriwdi buyırdı. Jetinshi kúni olar onıń átirapınan jeti ret júriwleri kerek edi. Keyin, olar qıshqırǵanlarında, Ierixon diywalları qulap túsedi, solay etip olar qalanı ala alatuǵın edi. Bul Izrailliklerdiń kópshiligine paydasız áwrelesiw sıyaqlı kóriniwi múmkin edi, biraq olar Rabbıǵa boysındı hám qalanı óz jolı menen basıp alǵannan góre ańsatıraq basıp aldı. Ruwxıy jeńisler Qudaydıń Sózine boysınıw arqalı qolǵa kirgiziledi.
Rabbı Ierixondaǵı hámme nárse joq etiliwi kerekligin buyırǵan edi, tek metall ıdıslar hám altın menen gúmis Rabbıǵa arnalıwı kerek edi (Yushva 6:17-19). Biraq Achan atlı bir adam ózine jaqsı kiyimler jıynaǵın hám bir bólek altın saqlap qaldı. Izraillikler Ay atlı kishi qalaǵa qarsı urısta jeńilgenlerinde, Rabbı Yushvaǵa bunıń olardıń arasına kirgen gúna sebepli ekenligin ayttı. Achanıń gúnası ashkaralanıp, ol hám onıń shańaraǵı óltirilgennen keyin, Izraildiń Ay qalasın jeńiwde hesh qanday mashqalası bolmadı. Gúna Qudaydıń bereketlerin izlewge tosqınlıq etedi.
Yushva Wáde etilgen jerdi iyelewge qarsı shólkemlesken qarsılıqtı buzǵannan keyin (Yushva 10-11), ol jerdi Izrail qáwimlerine bólistirdi. Hár bir qáwim óz aymaqlarında qalǵan dushpanlardı quwıp shıǵarıwı kerek edi, solay etip hár bir adam jerdiń bereketleriniń óz bólegine iye bola alatuǵın edi. Isa biz ushın krestte jeńis qazandı, biraq biz Qudaydıń Sózine boysınıw arqalı Ol biz ushın qazanǵan kóplegen bereketlerdi iyelewimiz kerek. Biz Másihke isenim arqalı qayta tuwılǵanımızda, gúna etpeytuǵın jańa tábiyatqa iye boldıq. Biraq eger biz jańa tábiyatımızda jasawdı tańlamasaq, eski tábiyatımızdıń gúnakarlıǵına qarsı turıwǵa hálsiz bolamız hám kóplegen bereketlerden mahrum bolamız.
Wáde etilgen jerde qıyınshılıqlar
Hákimler 1 Izrailliklerdiń Wáde etilgen jerdi iyelew ushın qáwimlik hám jeke gúresleriniń bir bólegin súwretleydi. Bul jerde jaqtı noqatlar bar edi, biraq Izraillikler jerdiń turǵınların joq etiwde hám onı ózleri ushın iyelewde unamlı isenimli emes edi – Quday olardıń bunı islewge buyırǵanı sıyaqlı. Másihshiler de jaqsıraq islegen joq. Biz qansha dárejede
bizdi ańsatlıq penen tutqınǵa alatuǵın gúnaǵa berilsek (Evreylerge 12:1),
Másihde bizge tiyisli bolǵan bereketlerden mahrum bolamız. Mısalı, eger biz olardı keshiriwden bas tartsaq, dushpanlarımızdı súyiwdi kúte almaymız, Qudaydıń Sózi bizge bunı islewdi buyırǵanı sıyaqlı (Luka 6:27).
Hákimler 2 bul sózler menen baslanadı:
Keyin Rabbıń Perishtesi Gilgaldan Bochimge kelip, bılay dedi: «Men sizlerdi Mısırnan shıǵardım hám ata-babańızǵa ant etken jerge alıp keldim»; hám men ayttım: «Men sizler menen kelisimimdi hesh qashan buzbayman. Hám sizler bul jerdiń turǵınları menen kelisim etpeysiz; sizler olardıń qurbanlıq orınların buzıp taslaysız.» Biraq sizler Meniń dawısıma boysınbaǵan edińiz. Neshige bunı isledińiz? Sonlıqtan men de ayttım: «Men olardı sizlerdiń aldınnan quwıp shıǵarmayman; biraq olar sizlerdiń qaptalıńızda tikenek boladı, hám olardıń qudayları sizlerge qaqpan boladı.» Solay boldı, Rabbıń Perishtesi bul sózlerdi Izrail balalarınıń barlıǵına aytqanında, xalıq dawısların kóterip jıladı (Hákimler 2:1-4).
Izrail xalqı Eski Ahd boyınsha Wáde etilgen jerdiń turǵınları menen gúresiwge májbúr boldı. Biz ushın sabaq anıq. Qudaydıń Sózine boysınıp jasawdan bas tartqanımızda, Ol biz ushın tayarlaǵan bereketlerdiń jaqsı bóleginen mahrum bolamız. Barlıq oylarımızdı hám minez-qulqımızdı Másihdiń aqılına boysındırıwda isenimli bolayıq.
