Мәсихши шомылдырыўы
Ийе Ийса бизге шомылдырыўды буйырды. Хабарларда биз шомылдырыўдың мәнисин табамыз, ҳәм оны қалай ислеўди көриў ушын Инжил ҳәм Ҳаўарийлердиң ислерине қараймыз. Шомылдырыўдың мәнисине үлес қосатуғын хабарлардан еки сөзге қарайық. Римликлерге хатында оқыймыз: «Мәсих Ийсаға шомылдырылған ҳәммемиз Оның өлимине шомылдырылғанымызды билмейсизлер ме? Сонлықтан биз Оның менен бирге өлимге шомылдырыў арқалы жерлендик, сонда Мәсих Атаның даңқы арқалы өлимнен тирилгениндей, биз де жаңа өмирде жасайық» (Римликлерге 6:3-4 ЖД). Ҳәм Колосликлерге хатында оқыймыз, биз Оның менен бирге шомылдырыўда жерлендик ҳәм Оның менен бирге тирилдик… Қудайдың күшине болған исеним арқалы, Ол Оны өлимнен тирилтти (Колосликлерге 2:12).
Жаңа мүмин шомылдырылғанда, ол тийкарынан үш нәрсени жәриялайды: оның гүналары кеширилген; ол ески өмирине өлген (Мәсих пенен өлимде бирлескен); ҳәм ол ҳәзир жаңа өмирде жасайды (Мәсих пенен тирилиш өмиринде бирлескен).
Шомылдырыўға байланыслы ҳәр түрли көзқараслар:
Жыллар даўамында мәсихшилер шомылдырыў символына байланыслы ҳәр түрли дәстүрлерди раўажландырды. Ҳәр түрли түсиниклер ҳәр түрли әмелиятларға алып келеди. Айырымлар шомылдырыўды «дәслепки гүнаны» жуўып таслаў ушын яки жанның қутқарылыўы ушын зәрүр деп түсинеди. Шомылдырыў онда шеттен зәрүрликке айланады. Керсинше, мен жасап атырған жерден узақ болмаған бир жәмият Еврейлерге 6:1-3-ти шомылдырыў символын толық таслап қойыў ушын қолланған. Басқа мәсихшилер шомылдырыўды Ески Ўәсияттағы сүннетке Жаңа Ўәсияттағы эквивалент деп қарайды. Бул түсиник «балаларды шомылдырыў» әмелиятына алып келеди, онда барлық нәрестелер «Қудайдың халқы» менен бирлестириў ушын шомылдырылады. Басқалар, Қудайдың үйирлерге берекет бериўге болған ықласын бақлап, «үйирди шомылдырыўға» исенеди. Егер үйир басшысы мәсихши болған болса, оған өз басшылығы астындағы барлық шаңарақ ағзаларын, жасына қарамастан, шомылдырыўға үгит етиледи. Олар бул шомылдырыўдың пүткил шаңарақты «аспан патшалығына» яки дүнья дини сыпатында мәсихшиликке киргизетинин түсинеди (сондай-ақ «үлкен үй» яки «атамалық мәсихшилик» деп те аталады). Олардың дуўасы – бир күни олардың кишкене балалары да ҳақыйқый мәсихши болады. Көп әсирлер даўамында бул ҳәр түрли көзқарасларды қоллап-қуўатлаў ушын көп нәрсе жазылған.
Шомылдырыў ҳәм кеширим:
Муқаддес Жазыўдың анық ҳәм тийкарғы ҳақыйқаты – тек ғана Ийса Мәсихтиң қаны биздиң гүналарымызды жуўып таслай алады (Ефесликлерге 1:7). Егер кеширим басқа жол менен алынса, Ийса өлмес еди. Ийса Павелге Инжилди ўағызлаўды тапсырды, сонда олар «гүналардың кеширимин ҳәм Маған болған исеним арқалы муқаддес етилгенлер арасында орын алады» (Ҳаўарийлердиң ислери 26:18). Ийе шомылдырыўды кеширим ушын шәрт сыпатында айтпайды.
Гейде шомылдырыў кеширим менен байланыстырылады. Ҳаўарийлердиң ислери 2:38-де Петр Мәсихти хашқа шегелеген яҳудийлерди тәўбе етиўге ҳәм «ҳәр бириңиздиң гүналарыңыздың кеширилиўи ушын Ийса Мәсихтиң атынан шомылдырылыўға» үгитледи. Тәўбе ҳәм шомылдырыў бир ўақытта болыўы мүмкин. Бул аятты басқалар менен салыстырғанда, шомылдырыўдың кеширимдиң агенти емес екени айқын болады. Сол ҳаўарий бир неше күннен кейин: «Онда тәўбе етиң ҳәм Қудайға қайтың, сонда гүналарыңыз өшириледи» (Ҳаўарийлердиң ислери 3:19) деп жәриялағанда, буны анық айтты. Бул жерде ол шомылдырыўға ҳеш қандай силтеме жасамай кеширимге тоқталған. Петр Корнелийге Инжилди айтқанда, ол соңында былай деди: «Барлық пайғамбарлар Ол (Ийса) ҳаққында гүўалық береди, Оған исенген ҳәр бир адам Оның аты арқалы гүналардың кеширимин алады». Жаңа туўылыўдың айырым дәлиллерин көргеннен кейин, Петр: «Бул адамлардың суў менен шомылдырылыўына ким кесент ете алады?» (Ҳаўарийлердиң ислери 10:43-48) деди. Олар кеширим алғаннан кейин, шомылдырыў символы келди.
Шомылдырыў символы барлық мүминлер ушын ҳәр жерде арналған. Сиз кеширилдиңиз бе? Сиз өмириңизди Ийсаға бағышладыңыз ба? Сиз шомылдырылдыңыз ба? Егер жоқ болса, нени күтип атырсыз? Ийе Ийса ҳәр бир ҳақыйқый мәсихшиниң шомылдырылыўын күтеди (Матта 28:19-20).
Шомылдырыў ҳәм атамалық мәсихшилик:
Шомылдырыў айырымлар тәрепинен атамалық (тек ғана атта) мәсихшиликни кеңейтиў қуралы сыпатында қолланған. Латын Америкасы изертленип, басып алынғанда, көп индейцлер шомылдырыўға мәжбүрленди ҳәм Мәсихши Шіркеўге қосылған деп есапланды. Мен Қудайдың ҳеш қашан атамалық мәсихшиликке қызықпағанын айтаман. Ийса ҳеш қашан сыртқы излеўшилерди жыйнаўға қызығыўшылық көрсетпеген. Сонлықтан, Ийсаның сыртқы излеўшилер топарын кеңейтиў ушын символ бериўи өте итималсыз. Оның Муқаддес Руўхы жанды ҳақыйқый өзгериўге ынталандырыў ушын ислейди. Мәсихтиң бул дәўирдеги тийкарғы мақсети – Өз Шіркеўин қурыў. Дәслеп атамалық мәсихши, соңынан ҳақыйқый мәсихши болыўдың кереги жоқ. Атамалық мәсихшилик – бул биздиң ҳақыйқый мәсихшиликниң инсанлық бузылыўы. Ол бар, бирақ илаҳий жоба бойынша емес. Мәсихши шомылдырыўы – бул Шіркеўге берилген символ, атамалық мәсихшиликни кеңейтиў ушын емес, ал ҳақыйқый мәсихшилерди Ийса Мәсих пенен жәмийет алдында бирлестириў ушын. Гейде, алдаў яки қате арқалы, мәсихши болмағанлар шомылдырылыўы мүмкин. Айырымлар онда оларды атамалық мәсихшиликке қосылған деп есаплайды. Бирақ бул шомылдырыўдың мақсети емес.
Шомылдырыў ҳәм берекет:
Айырымлар ата-аналарды балаларын шомылдырыўға үгитлейди, сонда олар Ийеден айрықша берекет алыў имканиятына ийе болады. Бирақ тағы да, бул шомылдырыўдың мақсети емес. Балалардың кеминде бир мәсихши ата-ананың илаҳий тәсирин алыўы олардың берекетли орында екенин тәмийинлейди. Балаларға ҳәм исеними жоқ жұбайға айрықша итибар шомылдырыў менен шәртленбеген (1 Коринфликлерге 7:12-14). Ҳақыйқатында, шаңарағында, мектебинде, жумысында яки жәмийетинде ҳақыйқый мәсихшилер болғанда, барлық адамлар Қудайдан пайда көреди ҳәм берекетленеди.
Сиз қандай мәсихшиликте жасап атырсыз? Сиз мәсихши болғаныңыз ушын әтирапыңыздағылар берекетленип атыр ма?
Шомылдырыўды әмелиятта қолланба
Көп мәсихшилер шомылдырыў символын бийкарламаў керек, деп келиседи. «Исенди ҳәм шомылдырылды» деген сөз, бир неше мәрте ушырасады (Ҳаўарийлердиң ислери 8:12-13; 18:8), шомылдырыўдың тәбийғый түрде исенимнен кейин келиўи керек екенин көрсетеди. Сонлықтан көплер «мүминниң шомылдырыўы» терминин қолланған. Исеним ҳәм шомылдырылыў арасындағы бул тығыз байланыс себепли, мәсихши шомылдырыўы жаңа мүминлер ушын баслама символы деп есапланыўы мүмкин.
Шомылдырыў усылы:
Грек сөзи baptizo, одан биз «шомылдырыў» ҳәм «шомылдырыў» терминлерин аламыз, бир неше мәниге ийе. Ең көп ушырасатуғынлары: суўға батырыў, толық батырыў, толық қамтылыў яки толық бирлесиў. Бул адам шомылдырылғанда, оның толық суўға батырылыўы керек екенин күшли түрде көрсетеди. Ийса Вифанияда болғанда, бир ҳаял өте қымбат ийис суўын алып келди ҳәм «ийис суўын Оның басына қуйды» (Марк 14:3). Бул жерде baptizo сөзи қолланбаған. Ҳақыйқатында, Жаңа Ўәсиятта «қуйыў» ушын бес ҳәр түрли грек сөзи ҳәм «шашыратыў» ушын еки ҳәр түрли грек сөзи бар. Булардың ҳеш бири мәсихши шомылдырыўы менен байланыслы қолланбаған. Суўға кириў ҳәм шығыў әмели Ҳаўарийлердиң ислери 8:38-39-да айқын көринеди: «Филипп ҳәм евнух суўға түсти ҳәм Филипп оны шомылдырды. Олар суўдан шыққанда…» Үйретиў қуралы сыпатында, суўға кириў ҳәм қайта шығыўдың физикалық әмелиниң өлим, жерлеў ҳәм ол аңлататуғын жаңа өмирге дәл келетуғынын байқаў пайдалы.
Шомылдырыў ҳәм Ийса:
Адам шомылдырылғанда қандай сөзлер айтылыўы керек? Ийса Өз излеўшилерине «Атаның, ҳәм Улдың, ҳәм Муқаддес Руўхтың атынан шомылдырыўды» буйырды (Матта 28:19-20). Ҳаўарийлердиң ислеринде адамлардың «Ийсаның атынан» шомылдырылған мысалларын табамыз. Басқа шомылдырыў формуласы болмастан, биз буны Ийсаның көрсетпелерине итаат етип орынланған шомылдырыўды басқа шомылдырыў түрлеринен ажыратыўдың әмелий жолы деп түсиниўимиз мүмкин.
Айырым мәсихшилер, Ийсаның Инжилдеги көрсетпелерин Ҳаўарийлердиң ислериндеги мысаллар менен келистириў ушын: «Ийсаның атынан, мен сени Атаның, ҳәм Улдың, ҳәм Муқаддес Руўхтың атынан шомылдыраман», – дейди. Бул да жақсы шешим деп есапланыўы мүмкин. Бирақ егер биз Ийениң Матта 28-деги көрсетпелерине әмел етсек ҳәм тек ғана Оның сөзлерин қоллансақ, әлбетте қателеспеймиз!
Ким баслама көтериўи керек?:
Филипп Инжилди түсиндирип болғанда, евнух сорады: «Мине, суў бар. Неге мен шомылдырылмаўым керек?» (Ҳаўарийлердиң ислери 8:36). Бул жағдайда, биз жаңа өзгерилген адамның баслама көтергенин көремиз.
Егер сиз ҳәзир мәсихши болсаңыз ҳәм шомылдырылмаған болсаңыз, өзиңизге сораў бериң: «Неге мен шомылдырылмаўым керек?» Пассив болмаң. Баслама көтериң.
Ийсаның көрсетпелеринде, бизге «барып, барлық халықлардан шәкирт таярлаң, оларды Атаның, ҳәм Улдың, ҳәм Муқаддес Руўхтың атынан шомылдырың» (Матта 28:19) деп айтылған. Бул жерде биз евангелисттиң де баслама көтериўи керек екенин атап өтемиз. Өзгериў менен қанаатланбаң. Шомылдырыўды ҳәм даўамлы өсиўди үгитлеў де биздиң жуўапкершилигимиз!
Филипп Нанн тәрепинен
Келеси айда Мәсихши символлар сериямыздың 4-бөлегин излең."
