ЮДАС атлы досты тәрепинен сатылған
«Себеби мен Ийеден алған нәрсени сизге де жеткердим, яғный Ийе Ийса сатылған түнде нан алды; ҳәм шүкир еткеннен кейин, оны сындырып, былай деди: ‘Бул Мениң денесим, ол сиз ушын; буны Мени еслеў ушын ислең.’» 1 Коринфлилер 11:23-24 NASB
«Мен ҳәммеңиз ҳаққында айтып атырған жоқпан. Мен кимлерди таңлағанымды билемен; бирақ бул Жазыў орынланыўы ушын: ‘Мениң нанымды жеген адам маған қарсы өз өкшесин көтерди.’» Юханна 13:18
«Ҳәтте Мениң жақын достым, мен исенген, Мениң нанымды жеген адам да маған қарсы өз өкшесин көтерди.» Забур 41:9
Сиз ҳеш қашан сатылғансыз ба – толық исенген жақын достыңыз тәрепинен? Бундай тәжирийбе көбимиз ушын түсиниў қыйын. Адамлар бизди басып өткенде қандай сезимде болатынымызды ҳәммемиз билемиз. Бирақ исенген достың тәрепинен сатылыў әдеўир қаттырақ аўыртады. Ери тәрепинен сатылған садық ҳаялдың ямаса ата-анасы тәрепинен сатылған айыпсыз баланың азап шегиўин ойлағанда, биз сатылыўдың эмоционаллық аўырсыныўын түсине баслаўымыз мүмкин. Бундай азап физикалық азаптан тереңирек ҳәм аўырырақ. Әдетте физикалық аўырсыныўдың шеклери болады, бирақ жеке сатылыў менен байланыслы үзликсиз руўхый ҳәм эмоционаллық азап болады.
ДОС САТАДЫ
Ийемиз Ийса сатылды. Ол жақын досты тәрепинен сатылды (Забур 41:9). Ол Өзиниң исенген жолдаслары менен жақын қатнасықтың сол өзине тән түнинде сатылды. Ийса бул сатылыўдың ертеси күни Оның хошқа мийнет етилиўине алып баратынын билген (Лука 9:22-23; Юханна 13:12,11). Егер биз өмиримиздиң гүллеген дәўиринде бизден алынып тасланатынын билсек, қандай сезимде болар едик, ойлап көриң. Егер биздиң зорлықлы өлимимиз жақын достымыздың сатылыўы арқалы болатынын билсек, не ойлар едик? Сезимлеримиз әлсизлик ҳәм қорқыўдан ашшылық ҳәм ашыўға шекем болар еди. Ойларымызға өш алыў ямаса әли ўақыт барда қашып кетиў кириўи мүмкин.
Бирақ бул ойлар ҳәм сезимлердиң ҳәммеси Ийемиз ушын бөтен еди. Биринши Коринфлилер 11:23-24 бизге Оның сатылған түнде шүкир еткенин хабарлайды! Ол Өз өмирин сақлап қалыўды емес, ал оны биз ушын бериўди ойлаған! Ол қорқыўдан қашып кетпейтуғын еди. Керсинше, Ол ақырға шекем шыдады ҳәм Өзиниң арнаўлы исин тамамлады. Биз Ийемиздиң батырлығы ҳәм миннетлемесиниң үлкенлигин, сондай-ақ бизге болған таңқаларлық сүйиўин тереңирек баҳалаймыз, себеби Жақсы Жума сатылыўдың қара фонында болғанын еслеймиз.
Ийемиздиң сатқынлығы Юханна 13-те көринеди. «Ақырғы Кешки Ас» ўақтында Ийса Өз шәкиртлерине олардың бири Оны сататуғынын айтты. Ол бул теманы Забур 41-ден цитата келтирип баслады: «Мениң нанымды жеген адам маған қарсы өз өкшесин көтерди.» Соңынан Ол Петр ҳәм Юханнаға Юдастың сатқын екенин жеке айтты. Ким Юдастан гүман етер еди? Ол олардың исенген қазынашысы еди. Бәлким, асығыс Петр, бирақ әлбетте жуўапкерли Юдас емес! Суўретшилер әдетте Юдасты айлакер ҳәм қуў адам сыпатында суўретлейди, бирақ бул Мухаддес Китаптан шығатуғын Юдастың суўрети емес. Оның исенбеўшилиги ҳәм сатқын минези ақырға шекем жасырылған еди. Үш жыл даўамында ол ҳеш қандай гүман туўдырмастан ақша урлай алды (Юханна 12:6).
Ҳүкиметке барғаннан, қан пулы ушын саўдаласқаннан ҳәм Ийсаны сатыўды жобаластырғаннан кейин де, Юдас әли де үлгили шәкирт сыпатында көринди. Пасхадағы басқа шәкиртлер менен бирге, ол айыпсыз түрде сорады: «Рабби, әлбетте мен емес пе?» (Матфей 26:15,25; Марк 14:19; Юханна 13:2). Юханна 13:26-да биз Юдастың жүрегиндеги жаман жобалар ҳаққында ҳеш қандай белги берместен, Ийсаның ас ўақтында аўқат бөлисиў ҳаққындағы дослық ишарасына тез жуўап бергенин билемиз. Ийсаның, хост сыпатында, Өз мийманларынан бири болған Юдасқа бир үлес бериў ишарасы сол мәдениятта ҳүрмет белгиси еди ҳәм сол себепли Юдастың еки жүзлилигин және де арттырады. Ҳәм Юдас өз жаман исин ислеў ушын жоқары бөлмени таслап кеткенде, басқа шәкиртлер Ийса оны топар ушын жуўапкерли миссияға жиберип атыр деп ойлады (Юханна 13:29). Юдас өзиниң шектен тыс сатқынлығы ушын қандай таңқаларлық жасырын ислеўге еристи!
ҚУТҚАРЫЎШЫ БАС ИЙЕДИ
Бул мағлыўматлардың жарығында биз Қутқарыўшымыздың сабырлығы ҳәм жумсақлығына, сондай-ақ Оның қорланыўға ықласлы түрде бас ийиўине таң қаламыз. Ол Юдас тәрепинен алданбады. Ол барлық адамлардың жүреклерин биледи (Юханна 2:24-25). Ол басынан-ақ Юдастың сатқын екенин билген (Юханна 6:64,71). Ҳәм соған қарамастан, Ийса үш жыл даўамында Юдасқа меҳирбанлық пенен шыдады, ол ҳаққында Мәсихтиң Өзи: «Сол адам туўылмағанда, оған жақсы болар еди» (Матфей 26:24) деген еди. Ийсаның Юдас пенен бирге шәкиртлери менен бөлискен қуўаныш ҳәм қайғы ўақытларын ойлаң. Оның жақын излеўшилерине, соның ишинде Юдасқа да, сабақ бериўге сарплаған саатларын ойлаң. Оның он екиге, соның ишинде Юдасқа да, берген табияттан тыс күш ҳәм ҳүкиметин ойлаң (Матфей 10:1). Ийемиздиң шәкиртлердиң аяқларын, соның ишинде Юдастың да, жуўғанын ойлаң (Юханна 13:5,11). Ийемиздиң Юдасты көп мәрте қушақлағанын ойлаң. Ақырғысы, Ийсаның Юдастан болған сол ақырғы қушақласыў ҳәм сатқынлық өбисин қандай шыдағанын ойлаң (Марк 14:43-46). Ийемиздиң жумсақ ҳәм сезимтал жанына Өз сатқынының көзлерине тик қарап: «Юдас, Адам Улын өбис пенен сатып атырсаң ба?» (Лука 22:48) деў қандай аўыр тийген болыўы керек!
Неге Мәсих тәрепинен бундай узақ сабырлық? Неге қорланыўға бундай ықласлы бас ийиў? Көп себеплер Қудайдың адамзаттың қутқарылыўы ушын суверен жобасын әмелге асырыўды қамтыды. Мысалы, адамның қатыгез ҳәм гүнакар азғынлығы тек ғана мәжусий әскерлер тәрепинен мазақ етиў, түкириў ҳәм қамшылаў, ҳәм диний еврейлер тәрепинен қабыл етпеў ҳәм нәпсизлик арқалы емес, ал Оның шәкиртлеринен бири тәрепинен сатылыў арқалы да көрсетілди. Буннан тысқары, биз Оның бизге қандай таңқаларлық узақ сабырлық көрсеткенин айрықша түрде көремиз.
Биз Оған қутқарылыў ушын мүрәжат етпестен алдын, Ол биздиң қарсылық жүреклеримизди қанша ўақыт көтерди? Биз, мәсихшилер сыпатында, Өз өмирин биз ушын берген Оған қанша қорлық алып келдик? Биз өз әмеллеримиз арқалы Қутқарыўшымызға қанша аўырсыныў келтирдик? Биз қанша мәрте еки жүзлилик пенен ийманды бузып, Ийемизди бул дүньяның 30 гүмис тийининен де азға «саттық»? Өз жүреклеримиздиң тереңиндеги тәкәббирлик, нәпсиқумлық, қызғаныш, амбиция ҳәм өзбилемлик сыяқлы өлимге алып баратуғын гүналарды ойлаң (Еремия 17:9). Әлбетте, биз Қудайдың таңқаларлық мәрҳаматы болмағанда, ҳәр биримиз Юдас болыўымыз мүмкин еди деп келисемиз.
САТҚЫН ПАЙҒАМБАРЛЫҚ ЕТИЛГЕН
Забур 41 бизге Ийемиздиң сатылыўы ҳәм қорланыўы ҳаққында қосымша түсиник береди. Онда Даўыт улы Авессалом патшалықты ийелеп, Исраил тахтын тартып алған ўақытты ойлады. Даўыт өзиниң садық излеўшилери менен Иерусалимнен қашты, бирақ оның жақын досты ҳәм исенген кеңесшиси Ахитофел оны сатып, Авессалом тәрепине өтти. Ол ҳәтте Авессаломға Даўытты қалай жоқ етиўди айтты (2 Самуил 15-18). Ийемиздиң Забур 41:9-ды цитата келтириўи Ахитофелдиң пайғамбарлық түрде Юдасты сүўретлегенлигин дәлиллеп береди.
Бул байланыста Ахитофелдиң, Юдас сыяқлы, Даўыттың душпанларына берген кеңесиниң бийкар етилгенин түсингенде өзин асып өлтиргени (2 Самуил 17:23) итибарға аларлық. Сондай-ақ, Ийемиз бул Жазыўды Юдасқа қолланғанда, аяттың биринши бөлегин цитата келтирмегени де әҳмийетли. Ол «Ҳәтте Мениң исенген жақын достым» дегенди айқын себеплерге байланыслы қалдырып кетти. Забур 41:9-дың екинши жарымын цитата келтириў арқалы Ийса Өзиниң алдындағы сатқынлықтың жек көринишлилигин жақсы билгенин көрсетти. Ахитофел шығыс миймандослығының панасы астында алдап көринип, Даўыттың дастурханында отырғаны сыяқлы, Юдас та Ийемиздиң дастурханында отырды. Ахитофел өз хожайынының нанынан уятлы түрде жегени сыяқлы, Юдас та Пасха тойында ҳәм Ийемиздиң Кешки Асын белгилеўде қатнасты (Лука 22:19-21). Ахитофел патшаны уятлы түрде сатып, оны өлтириўди жобаластырғаны сыяқлы, Юдас та сондай алдаўшылық пенен иследи. Ахитофел қатыгезлик пенен өз өкшесин көтерип, өз ийесин «тепкени» сыяқлы, Юдас та дүнья билген ең жаман сатқынлықта тосыннан ҳәм таңқаларлық қатыгезлик пенен иследи.
ОЙЛАНЫЎ УШЫН ЎАҚЫТ
Ийемиздиң сатылыўы ҳаққында ойланғанда, Оның шеккен барлық азап-қайғылары ушын жүреклеримиз Оған сүйиў ҳәм берилгенлик пенен толсын. Оның бизди қутқарыў ушын Хошқа барар жолы таңқаларлық қайғылар менен төселген еди. Сондай-ақ, жүреклеримизди ҳәм өмиримизди Оның атына қорлық алып келиўде айыплы болған жерлерди тексерейик. Дүньялық пайда ямаса атақ-даңқ ушын Қутқарыўшымызды «сатыўымыз» тосыннан тоқтатылсын! Оның ўәде етилген жәрдеми менен, Қутқарыўшымыз ҳәм Ийемиз болған Оған ийманды анық жәриялап өмир сүриў ушын ҳәрекет етейик.
