“Son'ınan Iysa qıshqırıp: ‘Kim Mag'an isense, ol tek Mag'an emes, al Meni jibergenge isenedi. Kim Mag'an qarasa, ol Meni jibergenge qaraydı. Men jaqtılıq bolıp du'nyag'a keldim, solay etip Mag'an isengen hesh kim qarang'ılıqta qalmasın. Kim Meni so'zlerimdi esitip, olarg'a a'mel etpese, Men onı hu'kim etpeymen. Sebebi Men du'nyanı hu'kim etiw ushın emes, al onı qutqarıw ushın keldim. Meni biykar etken ha'm Meni so'zlerimdi qabıl etpegendi hu'kim etiwshi bar; Men aytqan sol so'z onı aqırg'ı ku'ni ayıplaydı. Sebebi Men o'z erkime qaray so'ylemeymen, al Meni jibergen Atam Mag'an ne aytıwdı ha'm qalay aytıwdı buyırdı. Men Onı buyrıg'ı ma'n'gilik o'mirge alıp keletug'ının bilemen. Sonlıqtan Men ne aytsam da, bul tek Atam Mag'an aytıwdı buyırg'an nerseler’”, — Yuxanna 12:44-50 NIV
“Ko'riw – iseniw” bul biz adam, kompaniya yamasa telemarketolog ju'da' jaqsı bolıp ko'ringen da'wa etken waqıtta qollanatug'ın so'z dizbegi. Basqasha aytqanda, biz na'tiyjelerdi ko'rgenimizde da'wag'a isenemiz! Ko'birek itimal biz umıtsızlanamız, sebebi o'nim, is yamasa investitsiya da'wag'a sa'ykes kelmeydi.
Biraq Rabbımızdı xızmeti ha'm da'waları menen kerisinshe. Onı da'waları Onı ka'mil o'miri ha'm keremet isleri menen 100% tastıyıqlandı. Tek qattı ju'rekli ha'm tar ko'zqarastı adamlar olardı ko'rip, isenbey almadı. Rabbımızdı xızmetinde biz tek g'ana “ko'riw – iseniw” degen haqıyqatqa iye emesbiz, al bizde Rabbımızdı “ko'riw ushın isen” degen ko'rsetpesi bar. “Iseniw – ko'riw” degen so'z dizbegi Yuxanna 12:44-50 degi joqarıda aytılg'an ta'liymattı anıq ko'rsetedi.
Yuxanna Injilinde Iysanı ja'miyetlik xızmeti 12-bap penen tamamlanadı. “Joqarı bo'lmedegi so'ylesiwler” Yuxanna 13-bapta baslanadı. Bul ta'liymatlar shaki'rtlerge berilgen, ja'miyetke emes, sonlıqtan Yuxanna 12-baptı aqırg'ı bo'limi Rabbımızdı ja'miyetlik xızmetine sa'ykes juwmaq bolıp tabıladı, sebebi bul Onı O'zin Izrailge ko'rsetiwini qısqasha mazmunı ha'm olarg'a Og'an iseniw ushın aqırg'ı shaqırıq. Pu'tkil bo'lim Iysanı tuwrı so'zlerinden ibarat. Eger siz “qızıl ha'rip” Bibliyanı oqıp atırg'an bolsanız, bul so'zlerdi barlıg'ı qızıl ren'de ekenin ko'resiz.
Iysa bul jerde Pasxa bayramında ibadatxana awlasında jıynalg'an xalıqqa so'ylep atır edi, Onı xochqa qadalg'anınan bir neshe ku'n burın. Ko'binese, bul so'zlerdi aytqanda, Onı tıg'lag'an xalıq isenbeytug'ın edi (12:37). Nikodim ha'm Arimateyalı Yuwsıf sıyaqlı geybir diniy basshılar jasırın isenimge kelgen bolsa da (12:42), ibadatxana awlasındag'ı xalıqtı keypiyatı isenimsizlik edi. 44-ayat bizge Iysanı “qıshqırg'anın” aytadı, sebebi Ol bul aqırg'ı, a'hmiyetli so'zlerdi ha'r kim esitiwin qaledi – sol waqıtta da, ha'zir de. Onı aqırg'ı so'zlerini u'sh aspektine qaraylıq, sebebi olar sol waqıtta qanday salmaqqa ha'm a'hmiyetke iye bolsa, bu'gin de sonday.
Iysag'a iseniw – Qudayg'a iseniw.
“Kim Mag'an isense, ol tek Mag'an emes, al Meni jibergenge isenedi.” — Yuxanna 12:44
Bul a'lbette qudaylıqqa da'wa. Iysa ne ushın ha'r kim bul bayanatın esitiwin qalegeni ta'n'qalıqlı emes. Og'an iseniw – Qudayg'a iseniw, sebebi Iysa tolıg'ı menen Quday! Kerisinshe de durıs. Eger siz Iysag'a isenbeseniz, siz Qudayg'a isenbeysiz. Yuxannanı birinshi xatındag'ı so'zlerin tıg'lan': “Kim Ulı inkar etse, Atası da joq; kim Ulı moyınlasa, Atası da bar” (1 Yuxanna 2:23). Sonlıqtan Qudayg'a isenemiz dep, biraq Iysag'a isenbeytug'ın adamlar Bibliyadag'ı Qudayg'a haqıyqıy isenim etiwshiler bola almaydı. Bul tek g'ana tuwrı logika!
Musılmanlar, mısalı, Bibliyadag'ı Qudayg'a iseniwde kemshilikke iye. Yahudiyler de sonday. Olar ekewi de Qudayg'a isenemiz deydi, biraq olar Bibliyadag'ı Qudayg'a isenbeydi, sebebi olar Iysanı Quday ekenine isenbeydi. Unitarianlar da kemshilikke iye. Olar Bibliyadag'ı Qudayg'a isenemiz ha'm Iysanı ta'liymatlarına a'mel etemiz deydi, biraq olar etpeydi, sebebi Iysa O'zin Quday ekenin anıq u'yretti. Eger siz Iysanı Quday haqqında u'yretken nersesine isenbeseniz, siz Bibliyadag'ı Qudayg'a isenbeysiz. Iysag'a iseniw – Qudayg'a iseniw. Iysag'a iseniw basqa Qudayg'a, qosımsha Qudayg'a yamasa eki Qudayg'a iseniw degeni emes. Bibliya Qudaydı ma'nisinde bir, biraq U'sh Sha'xste – Atanı Sha'xsi, Uldı Sha'xsi ha'm Muqaddes Ruwhtı Sha'xsi ekenin u'yretedi. Iysag'a iseniw – bir haqıyqıy Qudayg'a iseniw.
Iysanı ko'riw – Qudaydı ko'riw.
“Kim Mag'an qarasa, ol Meni jibergenge qaraydı.” — Yuxanna 12:45
Iysa Onı fizikalıq ko'riw Qudaydı fizikalıq ko'riw degeni emes edi. Hesh kim Qudaydı ko'rgen emes, ya'g'nıy qudaylıqtı ma'nisin ko'rgen emes. Yuxanna 1:18 de aytılg'an: “Hesh kim Qudaydı hesh qashan ko'rgen emes, biraq Atanı janında bolg'an Jalg'ız Quday Onı belgili etti.” Rabbımızdı 45-ayatta aytqanı, biz Iysanı minezini ruwxıy da'rejesin ko'rgenimizde, biz Quday Atanı ruwxıy da'rejesin ko'remiz. Bul bizge Iysanı Filipke aytqanın esletedi, Filip: “Rabbım, bizge Atanı ko'rset, bul biz ushın jetkilikli boladı” degende. Iysanı juwabı: “Filip, Men sizlerdin' aranızda uzaq waqıt bolg'anıma qaramay, Meni bilmeysizbe? Kim Meni ko'rgen bolsa, Atanı ko'rgen boladı. Qalay siz ‘Bizge Atanı ko'rset’ deysiz?” (Yuxanna 14:8-9).
Iysa ibadatxana awlasındag'ı xalıqqa: “Quday qanday ekenin bilmekshisizbe? Mag'an qaran'! Men du'nyag'a Jaqtılıq bolıp keldim, solay etip Mag'an isengen ha'r kim ruwxıy qarang'ılıqta qalmaydı. Eger siz Mag'an isenbeseniz, siz Qudaydı ko're almaysız – siz qarang'ılıqtasız!” Qanday da'wa! Bul bu'gin de haqıyqat. Eger kimdir sizge: “Men Qudaydı qanday ekenin bilmeymen” dese, siz: “Iysag'a qaran'! Siz Iysag'a qarag'anınızda, siz Qudaydı ko'resiz” dewi'n'iz kerek.
Iysanı so'zlerin biykar etiw – Qudaydı biykar etiw.
“Meni biykar etken ha'm Meni so'zlerimdi qabıl etpegendi hu'kim etiwshi bar; Men aytqan sol so'z onı aqırg'ı ku'ni ayıplaydı. Sebebi Men o'z erkime qaray so'ylemeymen, al Meni jibergen Atam Mag'an ne aytıwdı ha'm qalay aytıwdı buyırdı.” — Yuxanna 12:48-49
Iysanı so'zlerin qabıl etiw – Onı qabıl etiw, ha'm Iysanı qabıl etiw – Qudaydı qabıl etiw. Iysanı so'zlerin biykar etiw – Onı biykar etiw, ha'm Iysanı biykar etiw – Qudaydı biykar etiw. Basqasha bolıwı mu'mkin emes! 47-ayatta Rabbımız Iysa: “Kim Meni so'zlerimdi esitip, olarg'a a'mel etpese, Men onı hu'kim etpeymen. Sebebi Men du'nyanı hu'kim etiw ushın emes, al onı qutqarıw ushın keldim” dedi. Biraq, 48-ayatta Ol: “Meni biykar etken ha'm Meni so'zlerimdi qabıl etpegendi hu'kim etiwshi bar; Men aytqan sol so'z onı aqırg'ı ku'ni ayıplaydı” dedi. Bul qarama-qarsılıqpa? Joq, sebebi Rabbımızdı keliwini maqseti hu'kim etiw emes, al qutqarıw edi. Biraq, Onı keliwini na'tiyjesi qutqarıwdı qabıl etpegenlerge hu'kim boladı.
Mine, bir mısal. Biz batıp baratırg'an kemede dep esaplayıq. SOS signali shıg'adı ha'm Ja'g'ısawıl vertolyot jiberip bizdi qutqaradı. Ja'g'ısawıl qutqarıwshısı batıp baratırg'an kemeg'a tu'siriledi ha'm bizge: “Mag'an jarmasın', sizler qawipsiz jerge ko'terilesiz!” deydi. Biraq biz bas tartamız! Balkim biz biyiklikten qorqamız, yamasa balkim biz adamg'a yamasa qawipsizlik qurılg'ısına isenbeymiz. Na'tiyjede biz batıp baratırg'an keme menen birge batamız! Biz o'lemiz! Qutqarıwshıg'a boysınıwdan bas tartıw bizdi o'limimizge alıp keldi. Qutqarıwshı ha'm onı xabarını maqseti o'mirlerdi qutqarıw edi. Onı bar bolıwı o'limlerge sebep bolmadı; o'limler adamlar usınıstı qabıl etiwden bas tartıwını na'tiyjesi edi. Olar onı aytqan so'zlerin tıg'lawdan ha'm qutqarıw usınısına juwap beriwden bas tartqanı ushın ayıplandı.
Bul mısal 47 ha'm 48-ayatlar qalay uyqaslasqanın ko'rsetedi. Iysa 47-ayatta O'zin hu'kim etiw ushın emes, al du'nyanı qutqarıw ushın kelgenin aytqanda, Ol jerge keliwini maqsetin – bizdi gu'nadan qutqarıwdı aytıp atır edi. Biraq, 48-ayatta, Iysa O'zi aytqan so'zler aqırg'ı ku'ni isenbeytug'ın adamdı ayıplaydı degende – bul qutqarıwdan bas tartqanlar ushın na'tiyje. Gu'nadan qutqarıw Iysada bar.
Sol pikir Yuxanna 3:17-18 de tabıladı. 17-ayat Qudaydı maqsetin beredi: “Sebebi Quday O'z Ulı du'nyag'a du'nyanı ayıplaw ushın emes, al Onı arqalı du'nyanı qutqarıw ushın jiberdi.” 18-ayatta bizde na'tiyje bar: “Kim Og'an isense, ayıplanbaydı, biraq kim isenbeyse, a'lleqashan ayıplang'an, sebebi ol Qudaydı jalg'ız Ulı atına isenbedi.” Eger biz Iysanı so'zlerin biykar etsek, biz Qudaydı biykar etemiz. Biz bunı qalay a'meliy qollana alamız?
Ha'zirgi sheshimin'iz ma'n'gilikke esapqa alınsın!
Yuxanna 12:48 de Iysa adamnı O'zi so'zlerine ha'zirgi juwabı sol adamnı ma'n'gilik statusın belgileydi dedi: “Men aytqan sol so'z onı aqırg'ı ku'ni ayıplaydı.” Qanday ta'n'qalıqlı pikir! Iysa eki mıg' jıldan aslam waqıt burın aytqan so'zler Onı so'zlerin esitken barlıq adamlar ma'n'gilik ta'g'dirin belgilewshi qurıl boladı. Ha'zirgi sheshimin'iz ma'n'gilikke esapqa alınadı!
1996-jılı Iysa Seminari, liberal alımlar toparı ta'repinen “Bes Injil” atlı kitap shıg'arıldı. Kitaptı qosımsha atı: “Iysa shın ma'nisinde ne dedi?” Bul alımlar Iysanı aytqan ha'r bir nersesin sorawg'a maqset etip jıynaldı. Olar Onı Bibliya Onı aytqan dep keltirgen ko'pshilik nerselerdi hesh qashan aytpag'an degen juwmaqqa keldi. Olar Injillerde jazılg'an Iysanı so'zleri ha'm ta'liymatlarını ko'pshiligi Onı o'liminen ko'p o'tpey dushpırtıqıshı ma'sihshiler ta'repinen oylap tabılg'an dep sheshti!
Men sol Iysa Seminari “alımlarınan” hesh birini aqırg'ı ku'ni ornında bolg'ım kelmeydi. “Meni biykar etken ha'm Meni so'zlerimdi qabıl etpegendi hu'kim etiwshi bar; Men aytqan sol so'z onı aqırg'ı ku'ni ayıplaydı” (12:48). Iysanı so'zlerin biykar etken ha'm qabıl etpeytug'ın isenbeytug'ın adam, sol so'zler sol isenbeytug'ın adamdı aqırg'ı ku'ni hu'kim etedi. Ha'zirgi sheshimin'iz ma'n'gilikke esapqa alınadı!
Jaqtılıqta ekenin'izge isenim payda etin'!
Yuxanna 12:46 da Iysa O'zin bul qarang'ı du'nyag'a Jaqtılıq bolıp kelgenin ha'm Og'an isengen ha'r kim qarang'ılıqta qalmaytug'ının ayttı. Rabbımızdı isenbeytug'ınlar qarang'ılıqqa kirmeytug'ının, al qarang'ılıqta qalatug'ının ko'rsetpegenin esletiw a'hmiyetli. Isenbeytug'ın adamnı o'zin qarang'ılıqta ekenin moyınlawı siyrek ushırasadı. Shın ma'nisinde, ko'pshilik isenbeytug'ınlar o'zlerin isenim etiwshilerden ko'birek “jaqtı” dep oylaydı, ha'm isenim etiwshiler qarang'ılıqta dep esaplaydı. Olar ha'tte isenim etiwshilerdi diniy isenimleri ha'm fanatizmi menen ko'r bolg'anı ushın masqaralaydı, ha'm olardı “Qarang'ı Da'wirlerde jasawı” ushın keleke etedi. Biraq, haqıyqatqa bunnan uzaq nerseler bolıwı mu'mkin emes! Qudaydı So'zine qaray, isenim etiwshiler “qarang'ılıqtan Onı keremet jaqtılıg'ına” shaqırılg'an (1 Petrus 2:9). Isenim etiwshiler ha'zir “jaqtılıqta ju'riw, Ol jaqtılıqta bolg'anı sıyaqlı” u'lken imtiyazg'a iye (1 Yuxanna 1:7).
O'kinishke oray, o'zlerin “jaqtı” dep maqtanısh penen esaplaytug'ın isenbeytug'ınlar shın ma'nisinde qarang'ılıqta. Olar tar ko'zqarastı, fanatik ha'm shaytanı du'nya ju'yesi o'tirikleri ha'm jalgan filosofiyaları menen ko'r bolg'anlar. Olar “adamı da'stu'rine ha'm bul du'nyanı tiykarg'ı printsiplerine su'yengen, al Ma'sihke emes, bos ha'm aldawshı filosofiya arqalı tutqıng'a alın'an” (Kolosheliklerge 2:8). Ha'm olar ha'r dayım qarang'ılıqta bolg'an! Eger olar Iysag'a qaytıp, Onı du'nyanı Jaqtılıg'ı sıpatında isenbeseler, olar qarang'ılıqta qaladı.
Yuxanna 12:37-41, biz qarap atırg'an bo'limnen aldın kelgen, olar berilgen da'lillerge qaramay iseniwden bas tartqan adamlar haqqında so'z etedi. Payg'ambar Yesaya keltirilgen: “Ol olardı ko'zlerin ko'r etti, ha'm olardı ju'reklerin o'ltirdi, solay etip olar ko'zleri menen ko're almasın, yamasa ju'rekleri menen tu'sine almasın” (Yuxanna 12:40; Yesaya 6:10). Eger isenbeytug'ınlar Iysa Ma'sihti biykar etiwdi dawam etse, Quday olardı tan'lawın tastıyıqlaydı ha'm olardı qarsılıq ko'rsetiwshi ju'reklerin isenimsizlikte qattı bolıwına ruqsat beredi. “Kim isenbeyse, a'lleqashan ayıplang'an, sebebi ol Qudaydı jalg'ız Ulı atına isenbedi. Bul hu'kim: Jaqtılıq du'nyag'a keldi, biraq adamlar jaqtılıq ornına qarang'ılıqtı jaqsı ko'rdi, sebebi olardı isleri jaman edi ... Biraq kim haqıyqat penen jasese, jaqtılıqqa keledi” (Yuxanna 3:18-21).
Du'nyanı Jaqtılıg'ı bizge haqıyqattı ko'riwge ja'rdem beriw ushın keldi. Iseniw – ko'riw!
