Ҳақыйқый сыйыныўшылар сыйынғанда
«Маған исениң, саат келеди, сиз бул таўда да, Иерусалимде де Атаға сыйынбайсыз. Сиз билмеген нәрсеге сыйынасыз; биз неге сыйынатынымызды билемиз, өйткени қутқарылыў яҳудийлерден. Бирақ саат келеди, ҳәм ҳәзир, ҳақыйқый сыйыныўшылар Атаға руўхта ҳәм ҳақыйқатта сыйынады; өйткени Ата Өзине сыйыныўшыларды излеп атыр. Қудай Руўх, ҳәм Оған сыйыныўшылар руўхта ҳәм ҳақыйқатта сыйыныўы керек.» Юханна 4:21-24
Бул аятларда Ийса ҳаялдың сыйыныў деп атаған нәрсеси менен Ата излеп атырған сыйыныў арасында кескин айырмашылық жасайды. Ата излеп атырған нәрсе мәсихшиликке тән – сыйыныўшыда Мухаддес Руўхтың болыўын талап етеди. Самариялы ҳаял сыйыныўды бос рәсимлер деп атайтуғын механикалық процедуралар түринде айтты.
Келиң, бос рәсимлер менен ҳақыйқый мәсихшилик рәсимлерин ажыратайық. Мысалы, Ийсаның Кешки Аўқамы ҳәм шомылдырыў рәсимлер болып табылады, өйткени олар белгиленген тәртипке әмел етеди. Бирақ, мәсихшилик рәсимлери сыпатында олар тарыйхый ямаса келешектеги ҳақыйқатлардың нышаны болып табылады.
Бирақ ҳаял айтқан сыйыныў менен Ийса айтқан сыйыныў арасындағы айырмашылыққа келетуғын болсақ, самариялылар әмел еткен нәрсе яҳудий рәсимлерине уқсас еди. Левий системасының бул рәсимлери Муса арқалы Қудай тәрепинен берилген болып, әли келетуғын Ийса Мәсихтиң исинде әмелге асатуғын нәрселерге ишара еткен.
Самариялылар яҳудий системасынан алынған рәсимлерди мәжусий ырым-жырымлар менен араластырған, ҳәм Ийса оған айырмашылықты көриўге жәрдем бериўге умтылған. Сонлықтан Ол оған былай дейди: «Сиз билмеген нәрсеге сыйынасыз; биз неге сыйынатынымызды билемиз, өйткени қутқарылыў яҳудийлерден.» Яҳудийликте әмел етилген рәсимлер келетуғын Мәсихке ишаралар менен толы еди.
Еврейлерге хаттың 8-10-баптарында жазыўшы бизге бул рәсимлердиң Мәсих ҳәм мәсихшиликке қалай байланыслы екенин айтады.
Бул үш бап Мәсихте Қудай Муса арқалы берген нәрсени бийкар етип, жаңа нәрсени енгизгенлигин түсиндиреди: «Ол дүньяға келгенде, былай деди: ‘Қурбанлық ҳәм саўғаны Сен қәлемедиң, бирақ Маған дене таярладың. Күйдириў қурбанлықлары ҳәм гүна ушын қурбанлықлардан Сен разы болмадың. Сонда мен айттым: “Мине, мен келдим – Китаптың томында Мен ҳаққымда жазылған – Сениң еркиңди орынлаў ушын, я Қудай.”’ ... Ол бириншисин алып таслайды, екиншисин орнатыў ушын» (Евр. 10:5-9).
Мәсихтиң келиўи ҳәм Оның гүнаны жуўыўшы иси менен Қудай жаңа тәртипти енгизди, ол жаңа түрдеги сыйыныўшыны талап етеди. Не болатуғынын билип, Ийса ҳаялға былай деди: «Саат келеди, ҳәм ҳәзир, ҳақыйқый сыйыныўшылар Атаға руўхта ҳәм ҳақыйқатта сыйынады; өйткени Ата Өзине сыйыныўшыларды излеп атыр. Қудай Руўх, ҳәм Оған сыйыныўшылар руўхта ҳәм ҳақыйқатта сыйыныўы керек» (Юханна 4:24). Ийса оған Қудай тәрепинен алдын берилген нәрсениң енди ҳақыйқый сыйыныўшыларға туўра келмейтуғынын айтты.
Еврейлерге хаттың 10:1-2-аятлары бизге Муса Исраилге берген нәрсениң тек ғана «келешектеги жақсы нәрселердиң көлеңкеси» екенин айтады. Усы себепли ол өз рәсимлерин әмелге асырған сыйыныўшыларды кәмил ете алмады. Бирақ Мәсихте бизде «кәмил» (толық) етилген жаңа сыйыныўшылар бар, ҳәм олар Ата излеп атырған тәризде сыйыныўға қәбилетли. Олардың ишинде жасаўшы Руўх тәрепинен руўхта ҳәм ҳақыйқатта сыйыныў ушын жабдықланған.
Келиң, айырмашылықты ойланайық. Яҳудий сыйыныўшылары шекленген еди, өйткени олардың сыйыныўы Иерусалимдеги физикалық ибадатхана менен байланыслы еди. Олар ибадатхананың керек-жарақларысыз сыйына алмас еди, ҳәм ол Иерусалимде болғанлықтан, олар сол жерге барыўы керек еди. Усы себепли Бабыл сүргинлериндегилер: «Қалайша биз Ийсаның қосығын бөтен жерде айтамыз?» (Забур 137:4) деди. Яҳудий сыйыныў рәсимлери тек ғана Иерусалимде әмелге асырылыўы мүмкин еди.
Ийса ҳақыйқый сыйыныўшылар енди физикалық орындағы физикалық ибадатханаға байланыслы болмайтуғынын айтып атыр еди. Ҳақыйқый сыйыныўшылар буннан былай Қудайға руўхта сыйынады, өйткени Қудай Руўх. Ҳақыйқый сыйыныўшылар енди сыйыныўларын әмелге асырыў ушын физикалық орын излеўи шәрт емес, өйткени олардың ишинде жасаўшы Мухаддес Руўх арқалы Руўх болған Қудай менен байланысқан. Сонлықтан физикалық орынға жақынлық бул жаңа тәртип бойынша толықтай керек емес.
Мәсихшилер сыйыныў ушын белгиленген ўақытты күтиўи шәрт емес екени қандай әжайып. Ҳақыйқатында да, Мәсихте болғанлар ҳақыйқый мухаддес орынға, қоллар менен қурылған имаратқа емес, киргизилген. Олар Руўх арқалы аспанның өзине киргизилген (Евр 8:1-2). Олар ҳәр қандай ўақытта ҳәр қандай жерде Қудайға сыйыныў ушын жабдықланған ҳәм еркин. Ҳәм биз дәл усыны ислеўимиз керек, өйткени биз усы себепли жаңадан жаратылғанбыз.
Ийсаның Атаның хызметшилерди емес, сыйыныўшыларды излейтуғынын айтқанына итибар бериң. Биз хызметке қаншалық көп берилип кетемиз! Бул биздиң ишки дүньямыздың жасырын тереңликлеринде өзимиз ушын даңқ излегенимизден бе – адамның биздиң хызметимизди баҳалаўынан алынған даңқ? Қудайдың халқы хызметке бағышланған бәсекеге араласып, өзлериниң ҳақыйқый үлесинен қалайша айырылады!
Сыйыныў менен шуғылланған мәсихшилер бир ўақытта келиспеўшилик ҳәм бөлиниў менен шуғыллана алмайды. Биздиң хызмет ислеримизде бир-биримиз бенен келиспеймиз. Бул биз «биздиң» Ийса ушын ислеген исимизге итибар қаратқанымыздағы нәтийже. Мен мәсихшилик миннетимиздиң бир бөлеги сыпатында хызмет етиўге итибар қаратпаўымыз керек деп айтып атырған жоқпан. Мен хызмет тек ғана сыйыныўдан келип шыққанда ғана мақул бола алады деп айтып атырман.
Бирақ сыйыныўдың әли де сирек ойланатуғын басқа бир өлшеми бар. Сыйыныў тийкарынан биздиң мақтаў сөзлеримизден, аўзымыздың жемисинен ибарат емес, өйткени Қудайға биздиң табыныўымызды билдириўимиз керек емес. Ол оны биздиң ишки дүньямыздың тереңликлеринен қабыл етеди, өйткени ҳақыйқый сыйыныў биздиң руўхымыздың Оның Руўхы менен өз-ара тәсири болып табылады. Сыйыныў ҳәтте буны менен де шекленбейди, өйткени биз ҳақыйқый Руўхта болғанымызда, биздиң сыйыныў көзқарасымыз мақул хызметти пайда ететуғын әмеллерге толып тасады. Бул процесс ўақыт, орын ямаса даўамлылық пенен шекленбейди. Бизде бул жағдайға мәңгилик кириў имканияты бар.
Ҳақыйқатында да, әмел болыўдың орнына, ҳақыйқый сыйыныў өмиримизди, исбилерменлигимизди, қатнасықларымыздың сапасын, кедейлерге қалай жәрдем бериўимизди ҳәм қоңсыларымыз бенен қалай қатнасық жасайтуғынымызды өзгертетуғын ҳүрметтиң үзликсиз көзқарасы болып табылады. Ол бизди жергиликли шіркеў менен байланыслы арналған хызметке ийтермелейди. Бул Қудайдың Руўхы Римлилерге хаттың 12:1-аятында (NIV) үйрететуғын нәрсе: «Сонлықтан, мен сизлерди, аға-инилер, Қудайдың мәрҳаматын еске алып, денелериңизди тири қурбанлық сыпатында, мухаддес ҳәм Қудайға мақул етип усыныўға шақыраман – бул сиздиң руўхый сыйыныў әмелиңиз.»
Ҳамфри Данкансон тәрепинен