Мәселелер – Декабрь 2014 – Ырыс ҳәм Ҳақыйқат Журналы
Фото © Алан Д. Уилсон, www.naturespicsonline.com
Мухаддес Руўх *ИНЖИЛ НУРЫНДА* / Биринши бөлим
Ҳақыйқат не? Инжил – Қудайдың Сөзи; исеним мәселелерине келгенде, тек ғана усы Китап биздиң ҳүкимимиз. Ҳәр түрли адамлар ҳәм басшылардың айтқан яки әмел еткен нәрселерине итибар берместен, биз мына сораўды қоямыз: Инжил не дейди? Себеби бул мухаддес, теңдеси жоқ Китап Қудайдың Руўхы тәрепинен руўхландырылған. Мухаддес Руўхтың Өзи бизге Қудайдың Сөзин берди, онда Өзи ҳаққындағы ҳақыйқат ҳәм Руўхтың саўғалары биз ушын жазылған.
Инжилларға байланыслы ескертиў бермекшимиз: Көпшилик шіркеўлерде заманагөй Инжилдың парафраз-тәржимелеринен пайдаланыў барған сайын қоллап-қуўатланбақта. Булар, әлбетте, заманагөй адамлар ушын айырым дәлилли тәржимелерге қарағанда түсиниўи аңсатырақ. Бирақ парафразларда «тәржимешилер» көп ҳалларда Қудайдың ҳақыйқатына зыян келтирип, өз ойларын билдиреди. Буннан тысқары, ҳәр түрли билдириўлер жумсартылып, бул айырым Инжил оқыўшыларының надурыс исенимлерине де алып келиўи мүмкин. Қудай Сөзиниң берекет күши усылайша бийтарапластырылады. Биз бундай парафразларды усыныс ете алмаймыз.
Мухаддес Руўх ким? Ибранийлерге 9:14-те Қудайдың Руўхы «мәңгилик Руўх» (НКЖВ) деп аталады. Тек ғана Қудай мәңгилик. Қудайдың Руўхында күш ҳәм сүйиўшилик бар (Рим. 15:13,30). Ол ойлайтуғын ҳәм ҳүким ететуғын, ҳәм биз ушын шапаат ететуғын Шахс (Рим. 8:26-27). Ол излейди, биледи, үйретеди ҳәм айыплайды (1 Кор. 2:10-11; Нех. 9:20; Юхан. 16:8,13). Оның өз ерки бар (1 Кор. 12:10-11; Ҳаў. 13:2). Ол исенимли адамда (1 Кор. 6:19) ҳәм улыўма Шіркеўде жасайды (1 Кор. 3:16; Еф. 2:22). Оны қайғыртыўға болады (Еф. 4:30; Исая 63:10), ҳәрекетсизлендириўге болады (Ибр. 10:29), оның нәтийжелилигин сөндириўге болады (1 Тес. 5:19) ҳәм оған өтирик айтыўға болады (Ҳаў. 5:3).
Ийса Мәсих Оны Шахс сыпатында айтады (Юхан. 14:16-17,26 қараң). Инжил Ҳаўарийлердиң ислери 5:3-4-те Мухаддес Руўхтың Қудай екенлигин тастыйықлайды; ҳәм ҳәр түрли үзилислерде Ол, жоқарыда айтылғандай, Ата Қудай ҳәм Ул Қудай менен тығыз байланыслы. Демек, жуўмақ анық: Мухаддес Руўх – Қудай Мухаддес Руўх – Ата ҳәм Ул менен тең дәрежедеги илаҳий Шахс. Ол, әлбетте, төменги руўх яки түсиниксиз тәсир яки күш емес. Керсинше, Ол барлық күшке ийе, себеби Ол Қудай!
Қудайдың Сөзи тек ғана бир Қудай бар екенлигин анық айтады (1 Тим. 2:5). «Үшбирлик» термини Инжилде табылмаса да, биз Қудайдың үш-бир екенлиги ҳақыйқатын табамыз. Тек ғана бир Қудай бар, бирақ Ол үш Шахста аян болады: Ата, Ул ҳәм Мухаддес Руўх (Мат. 28:19; 2 Кор. 13:14; 1 Кор. 12:4-6; Еф. 4:4-6; Жар. 1:26; Нақ. 30:4; Исая 9:6; Мих. 5:2 ҳәм басқа үзилислер). Бул биз ақыл-ойымыз бенен түсине алатуғын ҳақыйқат емес, бирақ биз исеним менен қабыл ететуғын ҳақыйқат. Буны қабыл етпеген ҳәр бир адам мәсихши исениминиң тийкарын бийкарлайды ҳәм Инжилға муўапық, жалған тәлиматқа әмел етеди (2 Юхан. 8-11).
Ол не ислейди? Оның жумысы не? Оның Ҳаўарийлердиң ислери 2-де жерге келиўи өте айрықша, анық белгиленген мақсетке ийе еди. Әмелде Ол еки нәрсени әмелге асырыў ушын жумыс ислейди: Атаға табыныў (Юхан. 4:23-24) ҳәм Улды даңқлаў (Юхан. 16:14). Ол буны исенимсизлерди Мәсихке алып келиў арқалы (Юхан. 16:8-11 қараң) ҳәм кейиннен жеке исенимли адамға ҳәм улыўма Шіркеўге өсиўге имканият бериў арқалы ислейди. Ол бул өсиўди қалай әмелге асырады? Ол усы мақсет ушын Шіркеўге берген саўғалары арқалы бизге Қудайдың Сөзин усыныў арқалы.
Мухаддес Руўх Өзин яки Өзиниң саўғаларын даңқлаў ушын, яки белгили бир саўғаға ийе екенлигин дәўа ететуғын яки көп саўғалары менен мақтанатуғын адамларды яки шіркеўлерди ҳүрметлеў ушын жерге келмегенлиги тийкарғы мәселе. Биз Руўхтың исенимли адамда ҳәм Шіркеўде жасаўының мақсети ҳаққында кейинги ўақытта көбирек оқыймыз.
Биреўдиң Қудайдың Руўхын алғанлығының дәлили не? Инжил айтады ҳәм тастыйықлайды, ким қутқарыў Инжилиниң барлық хабарын еситкен ҳәм исенген ҳәм солай етип Ийса Мәсихке исеним арқалы қутқарылған болса (Ҳаў. 16:31), ол Қудайдың перзентине де айланған (Юхан. 1:12). Себеби бундай адам Қудайдың Руўхының жумысы арқалы қайта туўылған (Юхан. 3:5-7), Мухаддес Руўх онда жасайды.
Ол илаҳий, мухаддес Шахс, Ол Қудайдың мәрҳаматы менен биз жасап атырған мәрҳамат дәўиринде [Қудайдың адам менен қатнасықларының өзгешеликлери менен белгиленген дәўир] ҳақыйқый исенимли адамларда жасайды (Юхан. 14:16-17; 1 Коринфлилерге 6:19 қараң). Бул басқа дәўирлерде көргенимизден айрықша – ҳәм биз буған шүкир етиўимиз керек. Ол бизди руўхый жолымызда басқарыў, басшылық етиў ҳәм руўхландырыў ушын толық еркинликке ийе болыўы керек, бирақ Ол ҳеш қашан Өзиниң еркин мәжбүрлемейди. Егер биз Оның басшылығына ҳәм еркине қарсы ҳәрекет етиўди даўам етсек, Ол қайғырады ҳәм ақырында үнсиз қалады (Еф. 4:30; 1 Тес. 5:19).
Галатиялыларға хатында биз Қудайдың Өзиниң Руўхын беретуғынлығын ҳәм исенимди ўағызлаў тийкарында, ал ислер тийкарында емес, биздиң арамызда жумыс ислейтуғынлығын оқыймыз (Гал. 3:5). Мухаддес Руўх пенен мөрлениў – биздиң Инжилға болған исенимимиздиң нәтийжеси (Еф. 1:13). Руўх исенимсизлерди руўхый өмирге алып келеди ҳәм исенимли адамларда жасайды. Бул деген сөз, Қудай бизге Мухаддес Руўхты биз айрықша исенимли болғанымыз ушын яки биз әдеттен тысқары руўхый мәсихшилер болғанымыз ушын бермейди. Жоқ, тек ғана исеним тийкарында – биз бәримиз қутқарылған ҳәм Қудайдың перзентлери болған сол исеним – бул Қудайдың Руўхының Өзи суў ҳәм Руўх арқалы қайта туўылғанымызда әмелге асыратуғын сол исеним (Юхан. 3:5).
Әлбетте, Қудайдың Өзине буның ҳеш қандай дәлили керек емес. Ол ҳәр бир адамның ишки жағдайының не екенлигин анық биледи. Бирақ булардың бәриниң биз адамлардың көз алдындағы дәлили (ким, ақыр аяғында, жүректи билмейди) – бундай адамның Ийса Мәсихтиң Ийе екенлигин аўзы менен мойынлаўы (1 Юхан. 1:6-10; Рим. 10:9). Бирақ, бул жетерли емес, себеби биз сөйлеў аңсат екенлигин билемиз; ҳәм көпшилик диний адамлар Ийсаның өзлериниң Ийеси екенлигин дәўа етеди. Көп ҳалларда олар буны катехизис яки жекшемби мектебинде үйренген. Бирақ көпшилик ҳеш қашан бул ҳаққында ҳеш нәрсе ислемеген.
Қудайдың Сөзи бизге екинши критерийди береди: Руўхтың жемиси биздиң өмиримизде көринип турыўы керек (Гал. 5:22; Мат. 12:33). Ақыр аяғында, сиз теректи оның жемисинен таныйсыз. Руўхтың Өзи биздиң руўхымыз бенен биздиң Қудайдың перзентлери екенлигимизди гүўаландырады (Рим. 8:16), ҳәм бул биздиң қалай жасап атырғанымыздан анық көринип турыўы керек.
Биз жерде жасап атырғанымызда, биз әлсиз болып қаламыз, кемшиликлерге жол қоямыз ҳәм көп ҳалларда аспандағы Атамыздың Сөзине тийисли дәрежеде итибар бермеймиз. Бирақ сонда да – егер биздиң өмиримиз динге киргенимизден кейин әмелде өзгермеген болса, егер биз бул дүнья адамлары сыяқлы ҳәрекет етсек, онда тийкарынан бир нәрсе надурыс. Фессалоникадағы исенимли адамлардың қалай түпкиликли өзгергенин қараң; олар «пүтлерден Қудайға қайтып, тири ҳәм ҳақыйқый Қудайға хызмет етиў ҳәм Оның Улын аспаннан күтиў ушын» (1 Тес. 1:8-10).
*Итибар бериң:* мениң саўғаға ийе екенлигим (яки оған ийе екенлигимди дәўа етиўим) әтирапымдағы адамларды мениң қайта туўылғаныма исендирмейди. Ҳеш бир «саўға» мениң Қудайдың Руўхына ийе екенлигимди дәлиллемейди. Шайтанның шопан, муғаллим яки евангелист саўғаларын, яки тиллерде сөйлеў, пайғамбарлық етиў яки соған уқсас нәрселерди имитациялай алмайды деп ойламаң. Себеби, гүнаға батқан күннен бери, ол жарық периштеси сыяқлы өзин көрсеткен (2 Кор. 11:14). Ол Қудайдың жумысын имитациялайды, биз буны Ҳаўарийлердиң ислеринде көре аламыз (8:9, 19:13 қараң).
Бирақ ҳәзир де минберден Инжиллардағы әжайып үзилислерди түсиндиретуғын бидъатшылар бар. Уллы ойшыллар мәсихшиликке [мәсихши екенлигин дәўа ететуғынлардың бәри] кирип, көпшилик адамларды өзлери менен бирге алып кетти. Бир ўақыттан кейин бул ойшыллар өзлерин жалған муғаллимлер екенлигин көрсетти. Яҳуда хатында олар «адасқан жулдызлар» (13-аят) деп аталады: Олар өзлери адасады ҳәм басқаларды надурыс жолға салады. Жалған пайғамбарлар бар ҳәм көпшилик шын жүректен исенимли адамлар оларды Қудайдың ҳақыйқый хызметшилеринен ажырата алмайды. Бул «пайғамбарлар» Инжилдан цитаталар келтиреди, Қудайға яки Мухаддес Руўхқа шақырады ҳәм жоқарыдан келген күш пенен жумыс ислеп атырғанын дәўа етеди. Африкада бақсылар өзлериниң дуўалары менен экстазға киргенде ҳәр түрли тиллерде сөйлейди. Шайтан буны тек ғана Африкада ислей алады деп ойлаўға батыллық етемиз бе?
Биреў динге киргенде, мәрҳамат арқалы ол гүналарының кеширилиўин алады. Қудай Өзиниң Улында ҳәм Оның арқалы кеширим усынады. Бундай адам адамның ерки арқалы емес, ал Қудайдың Руўхы арқалы қайта туўылады (Юхан. 3:5), ҳәм енди Қудайға Өзиниң Атасы сыпатында еркин түрде мүрәжат ете алады (Рим. 8:15). Мухаддес Руўх оның денесинде жасайды – оның денеси Мухаддес Руўхтың ибадатханасына айланады – ҳәм Ийса Мәсих Мухаддес Руўхтың бундай адамда мәңги қалатуғынлығын айтады (Юхан. 14:16; 1 Юхан. 2:27). Қудай Руўхты тек ғана Ийеге болған исенимсиз өте жақсы ислер ислейтуғын адамларға бермейди яки Өзиниң күшин олар арқалы аян етпейди. Бирақ Ол Мухаддес Руўхты береди ҳәм Өзин Ийса Мәсихке болған қутқарыўшы исеним тийкарында аян етеди. Инжил, Галатиялыларға 3:5-те, буны анық тастыйықлайды.
Эрвин Х. В. Луимес тәрепинен ( «Аспаннан келген от» китабынан ылайықластырылған).
Бул мақаланың екинши бөлимин келеси айдағы санда излең!
Мәсихши Мухаддес Руўхта дуўа етиўши болыўы керек. Ол жазылған Сөзде оған сөйлейтуғын Шахс пенен сөйлесиўге ўақыт бөлиўи керек. Бунда қутқарылмаған адамлардың ҳеш қандай үлеси бола алмайды, себеби Руўх жасамаған ҳеш ким Руўхта дуўа ете алмайды. Ески Ўәсият дәўиринде адамлар Руўхқа муўапық дуўа еткен, себеби олар Оның тәсиринде болған, бирақ Ол сол ўақытта исенимли адамларда ҳәзиргидей жасамаған. «Ол сизлер менен жасайды ҳәм сизлерде болады» (Юхан. 14:17). Бирақ Мухаддес Руўх ҳәзир барлық исенимли адамларда жасаса да, бәри де бул әжайып фактти мойынламайды. Көпшилик ушын бул тек ғана теория, тек ғана доктриналлық билдириў. «Мухаддес Руўхқа исениң», дейди көпшилик ҳақыйқый мәсихшилер бул сөзлердиң әжайып мәнисин ҳеш түсинбестен: «Исенгениңизден кейин сизлер ўәде етилген Мухаддес Руўх пенен мөрлендиңиз» (Еф. 1:13). Егер сиз исенимли адам болсаңыз, бул илаҳий Шахс сизде жасайды. Сиздиң денеңиз Оның ибадатханасы. Ол сизде турақлы жасаў ушын келген. Сиз Оны сол жерде мойынлап, қутлықладыңыз ба? Буған итибар бериң: Ол Мухаддес Руўх. —Х. А. Айронсайд
