Кирис сөз – Римлянам 8:1-4
Римлянам 8 – Павылдың хатының биринши бөлиминиң кульминациясы болып табылады, онда ол Инжил ҳақыйқатларын баян еткен. 1-4-аятлар 1-7-баптардың қысқаша мазмуны. Римлянам 8:1 – ҳақыйқаттың абсолютлик баянаты: «Соның ушын, Еса Мәсихте болғанларға ҳәзир ҳеш қандай айыплаў жоқ» (ESV). Исениўшилерди Қудай «Еса Мәсихте», Қудайдың оң қолындағы даңқланған ҳәм жоқарылатылған Инсанда қабыл еткен. Буннан тысқары, Павыл 2-аятта өзиниң тәжирийбели билими бар екенин, яғный өзин гүна ҳәм өлим нызамынан азат етиўде ҳәм қутқарыўда Рухтың күши ҳаққында жеке тәжирийбе арқалы келетуғын билимге ийе екенин айтқан. 3-аятта Павыл Қудай Өз Улын гүна қурбанлығы етип жибергенде, Қудайдың гүнаны тәнге қалай айыплағанын түсиндирген. Мәсих өлгенде, «Ол гүна ушын бир мәрте өлди» (Римлянам 6:10), ҳәм нәтийжеде нызамның жәмлеспели моральлық қағыйдалары, «оның ҳақлық талабы» деп аталған, «Рухқа муўапық жүретуғын» исениўшилерде орынланады (Римлянам 8:4). Мухаддес Китаптағы «жүриў» сөзи биздиң ҳәрекетимизди, турмыс тәризимизди сүўретлеў ушын қолланылады. Исениўши Рухқа муўапық жасағанда, ол ҳақлықты әмелге асырады.
Еса Мәсихтеги Өмир Рухы – Римлянам 8:2,4-13
Римлянам 5:5-тен биз Қудайдың сүйиспеншилиги биздиң жүреклеримизге «төгилген», яғный «толып тасқан» екенин билемиз, себеби бизге Мухаддес Рух берилген (Ефеслилерге 1:13 пенен салыстырың). Римлянам 7:6-да биз Қудайға «Рухтың жаңа жолы» менен хызмет ете алатынымызды билемиз (Римлянам 6:4-ти қараң) – Еса Мәсихтеги өмир Рухы. «Рухқа муўапық жүриў» – Оған биздиң өмиримизди басқарыўға рухсат бериў (Римлянам 8:4-5).
Римлянам 8:4-11 исениўшиниң өмир сүриўиниң еки жолын, я «тәнге муўапық» яки «Рухқа муўапық» өмир сүриўин салыстырады. Бул үзилиў олар арасындағы қарама-қарсылықты сүўретлейди (Римлянам 7:21-24; Галатиялыларға 5:16-25-ти қарастырың). Таңлаў – бул ойлаў тәризи, тәнниң нәрселерине яки Рухтың нәрселерине (Римлянам 8:5). Рух исениўшилерди Мәсих пенен бәнт етеди (Колосалыларға 3:1-2-ни қарастырың), бул мәңгилик өмирдиң берекетлерине алып келеди (Римлянам 8:6, Римлянам 6:23). Римлянам 8:7-8 «тәнде» ҳеш ким Қудайды разы ете алмайтуғын ҳақыйқатты атап өтеди, «себеби тәнге бағытталған ақыл Қудайға душпанлық етеди, себеби ол Қудайдың нызамына бойсынбайды» (Римлянам 7:14-20-ны салыстырың). Бирақ Римлянам 8:9 исениўшилердиң Мәсихке тийисли екенин ҳәм Оның Рухы олардың ишинде екенин атап өтеди. 10-аят Мәсихтиң ишинде жасаўы нәтийжесинде биздиң тәнлеримиз гүна себепли өли, бирақ рухларымыз ҳақлық себепли тири екенин айтады. Биз «гүнадан ақланғанбыз» (Римлянам 6:7 JND), яғный тәнниң қуллигинен азат етилгенбиз, ҳәм солай етип биз өзимизди гүнаға өли ҳәм Еса Мәсихте Қудайға тири деп есаплаўымыз керек (Римлянам 6:10). Буннан тысқары, үмит бар: урлап алыныўда Рух биздиң тәнлеримизди Оның күши менен тирилткенде ҳәм/яки өзгерткенде, оларға тирилиш өмирин алып келеди (Римлянам 8:11). 12-13-аятлар бул бөлимди жуўмақлайды. Биз ҳеш қандай жағдайда тәнге қарыздар емеспиз (12-аят). Егер биз күнделикли тәнниң ҳәрекетлерин өлимге ушыратсақ, биз Қудайға қарай жасаймыз (13-аят, Колосалыларға 3:5-11-ди салыстырың).
Асырап алыў Рухы – Римлянам 8:14-27
Римлянам 8:14-15 9-аятты кеңейтеди ҳәм Рух арқалы биз Қудайдың асырап алынған уллары екенимизди сеземиз деп айтады. Уллар сыпатында биз Рухтың басшылығы ҳәм қорғаўы астындамыз. Ол бизге «Абба! Ата!» деп айтыўға имканият береди (15-аят ESV), солай етип Қудайдың балалары сыпатында Оның менен болған жақын қатнасымызды билдиремиз (Галатиялыларға 4:4-7-ни қарастырың). Римлянам 8-диң 15-аяты «қуллик рухының» қорқынышын «асырап алыў Рухы» менен салыстырады, бул пикир 16-аятқа да даўам етеди. Рухтың гүўалығы арқалы биз Атаның сүйиспеншилигин билемиз ҳәм бастан кеширемиз:
Сүйиспеншиликте қорқыныш жоқ, бирақ кәмил сүйиспеншилик қорқынышты қуўып шығарады (1 Юхан 4:18).
Римлянам 8:17 Қудайдың балалары болыўымыз биздиң Оның «мирасхорлары» екенимизди аңлатады, алдымызда «Мәсих пенен бирге мирасхорлар» сыпатында даңқлы келешек бар. Бул «егер биз Оның менен бирге азап шексек» (17-аят) бериледи, Ол Өзиниң барлық излеўшилери буны күтиўи керек екенин айтқан (Юхан 15:18-21; Филиппиялыларға 3:10; 2 Тиметейге 3:12). Ҳәзирги азап-ақырлар менен келетуғын даңқ арасында салыстырыў жоқ (Римлянам 8:18). Ҳақыйқатында да, пүткил жаратылыс Қудайдың улларының ашылыўын қумсап күтеди ҳәм туўыў азап-ақырларында ыңырсыйды, қулликтен Қудай балаларының даңқының еркинлигине шығыўын күтеди (19-23-аятлар). Биз де ыңырсыймыз, «уллар сыпатында асырап алыныўымыздың» ҳақыйқатын қумсап күтемиз, сол ўақытта биздиң өлим тәнлеримиз қутқарылады (23-аят). Бул бизде «Рухтың биринши жемислери» бар екени себепли (23-аят), мирасымыздың даңқының дәми, себеби Мухаддес Рух бизге оны кепиллеў ушын алдын ала төлем сыпатында берилген (Ефеслилерге 1:13-14-ти қараң). Бул сабырлы үмитте биз үмитсизликтен қутқарылғанбыз (Римлянам 8:24-25). 26-27-аятлар Рухтың шапаатшылық хызмети ҳаққында болып, биздиң өлим әззиликлеримизде бизге жәрдем береди, биздиң ыңырсыўларымызды күш пенен кийиндиреди ҳәм Қудайға биздиң ойларымызды «сөзсиз терең ыңырсыўлар» менен жеткереди (26-аят).
Рухтың Қудайдың биз ушын болған мақсетин кепиллеўи – Римлянам 8:28-30
Павыл 26-аятта: «Биз қалай дуўа етиўимиз керек екенин билмеймиз», – десе, 28-аят (JND) кескин кепиллик пенен басланады: «Бирақ биз билемиз». Бул абсолют билим биздиң сүйген Қудайымызға болған исенимимиз арқалы биздики. Оның Рухы бизге Оның биз ушын болған мақсетине руўхый түсиник береди (1 Коринфлилерге 2:9-10-ды қараң). Биз Қудайдың биз ушын екенин ҳәм Оның ҳәр бир тәжирийбени биздиң ең жақсылығымыз ушын бирлестиретуғынын билемиз. Яғный, булардың бәри ҳәзир, биздиң үзликсиз мийнет дүньямызда бирге ислеп атыр. Бул биз оны сол ўақытта түсинемиз дегенди аңлатпайды, бирақ биз оны исеним арқалы қабыл етемиз, себеби биз «Оның мақсетине муўапық шақырылғанбыз» (Римлянам 8:28 ESV).
29-30-аятлар Қудайдың биздиң өмиримизди провиденциялық басқарыўына болған бундай исеним ушын себеплерди береди. Оның мәңгилик көзқарасынан, Ол Өзиниң илаҳий жобаланған мақсетинің бес бөлимин әллеқашан тамамлаған. Ол алдын ала билгенлерди алдын ала белгилеген, уқсас еткен, шақырған, ақлаған ҳәм даңқлаған. Ол буны мәңгилик өтмиште, инсан тарийхының өтмиши, ҳәзири ҳәм келешегинен тысқары әмелге асырған. Бул кеңислик ҳәм ўақыттың ҳеш нәрсеси Оның мақсетин тоқтатып қоя алмайды дегенди аңлатады. Оның неге ерисиўди қәлегенин билиўи Оған бизди алдын ала белгилеўдиң арнаўлы берекети ушын – Оның Улының сүўретине уқсас болыў ушын анықлаўға имканият берди. «Алдын ала белгиленген» деген сөз биз бар болмастан ҳәм Ол әлемди жаратпастан алдын сол берекет ушын «белгиленген» дегенди аңлатады. Оның алдын ала билими Оның кимди алдын ала белгилеўи керек екенин билгенин аңлатты, бирақ биз Қудайдың шақырығын бастан кеширемиз ҳәм инжилге исенгенде ҳәм мәрҳамәт дәўиринде қутқарылғанда Ол тәрепинен ақланамыз.
30-аят биздиң әллеқашан даңқланған екенимиз ҳақыйқаты менен жуўмақланады. Қудайдың мақсети барлық исениўшилер аспанда Оның Улының сүўретине ҳақыйқатында уқсас болғанда әмелге асырылады. Оның таңлаған халқы арасында Туңғыш сыпатында Оның Улының ең жоқары орынды ийелеўи Қудайдың қәлеўи. Туңғыш сыпатында, Ул мәңгилик аспанда ең жоқары дәрежени ийелейди (Колосалыларға 1:18-ди қараң).
Қудайдың бизге болған сүйиспеншилигин тойлаў – Римлянам 8:31-39
Римлянам 8:31-деги сораў менен – «Енди буларға не айтамыз?» – Павыл инжил ҳақыйқатларын үйретиўден оларды мақтаўға, яғный қуўаныўға өтип, бир қатар сораўлар ҳәм жуўаплар менен биздиң мәңгилик қәўипсизлигимизди атап өтти:
- Егер Қудай биз ушын болса, ҳеш ким ҳақыйқый қарсы дәлил келтире алмайды (31-аят).
- Егер Қудай Өзиниң ең жақсысын – Өзиниң жалғыз Улын биз ушын азап-ақырларға ҳәм өлимге тапсырған болса – Ол ҳәм Оның Улы бизге Өзиниң даңқтағы байлықларынан ҳәр бир берекетти еркин бермей ме? (32-аят). «Бизге барлық нәрсени бериў» (32-аят) деген сөз 28-аяттағы нәрселердиң де қалай берекетлерге айланғанын есимизден шығармайды.
- Ҳеш ким ҳеш қандай ҳақыйқый айыплаў келтире алмайды, себеби «ақлаўшы Қудай» (33-аят). Биз «Қудайдың таңлаўлыларымыз» – Ол Өзиниң Улы ушын мақсетин орынлаў ушын мәңгилик өтмиште суверенли түрде таңлағанлар. Оның алдын ала билими бул таңлаўдың дереги болған (1 Петр 1:1-2; Ефеслилерге 1:4-ти қараң).
- Биз Еса Мәсихте мәңгилик қәўипсизбиз, себеби Ол аспанда Қудайдың оң қолында (Римлянам 8:34).
- «Бизди Мәсихтиң сүйиспеншилигинен ким айырады?» (35-аят). Аят даўам еткенде, Павыл жети потенциал душпанлық қәўипли күшлерди анықлайды ҳәм олардың бири Мәсихтиң сүйиспеншилигиниң байланысын үзе ала ма деп сорайды. Ол таныған бул нәрселердиң бәри Мәсихтиң аты ушын, Забур 44:22-деги тақуалардың тәжирийбелерине муўапық (Римлянам 8:36). 35-аятқа жуўап кескин «Жоқ!» деген. Керсинше, биз Мәсих, биздиң уллы Сүйгенбиз арқалы бул нәрселердиң бәринде «жеңимпазлардан да артық», яғный супер-жеңимпазлармыз (37-аят). Биз қандайдыр бир жол менен әззилик пенен жеңип шықпаймыз. Жоқ, 37-аят – жеңис үни! Солай етип, биз 28-аяттағы Қудай биздиң жақсылығымыз ушын ислейтуғын «барлық нәрселер» 35-аятта санап өтилген сол нәрселер екенин жуўмақлаўымыз керек; ал 32-аяттағы Ол бизге еркин беретуғын «барлық нәрселер» бизге төгилген берекетлер.
- 38-39-аятлар кульминациясы бул жеңимпаз қосықты ҳәм Павылдың Қудайдың сүйиспеншилигинен айырылмаў ҳаққындағы қатты исенимин билдиреди. Ол өмирде яки өлимде болыўдың шеклери Мәсих пенен биздиң арамыздағы сүйиспеншилик байланысын үзе алмайтуғынына исенген. Периштелер де, ҳүкимдарлар да, яғный басқа адамнан тысқары мәўжүдатлар да үзе алмайды. Ўақыттың нәрселери де, ҳәзирги күнде яки жердеги өмиримиздиң келешегиндеги нәрселер де үзе алмайды. Барлық жаман руўхый күшлердиң, шайтан күшлериниң аспан сфераларындағы пүткил әскериниң, ҳәзирги қараңғылық үстиндеги сол космослық күшлердиң бирлескен ҳүжимлери де үзе алмайды, олар менен биз үзликсиз гүресемиз (Ефеслилерге 6:10-13-ти қараң). Кеңисликке байланыслы ҳеш нәрсе де, оның үлкен бийиклиги яки оның түсингисиз тереңлиги де үзе алмайды. Ҳәм, ҳеш нәрсени қалдырмағанына исендириў ушын, Павыл пүткил жаратылыстағы басқа ҳеш нәрсе, ол не болса да яки қай жерде болса да, бизди Қудайдың сүйиспеншилигинен айырыўға қәбилетли емес екенин қосады, бул сүйиспеншилик биздиң Хожамыз Еса Мәсихте жасайды. Амин!
«Еса Мәсихте» – барлық мәсихшилердиң анықламасы болып, оларды Инсан сыпатында Қудайдың алдына кирген Бирге ийе адамлар сыпатында анықлайды. «Себеби Ол өлгенде, гүна ушын бир мәрте өлди; бирақ Ол жасағанда, Қудай ушын жасайды» (Римлянам 6:10 KJV).
«Мәсихте» – толық идентификация тили. Оның менен хошта айқышқа қадалған, Оның тирилиўи Оның исинде ҳәм орнында биздиң Оның менен қабыл етилгенимиздиң илаҳий декларациясы болды. Содан кейин Қудайдың көзи бизди тек Онда ғана көреди. Биз Оның менен өли, көмилген, тирилтилген [тиритилген], тирилген ҳәм Онда Атаның алдында аспан орынларында отырған деп есапланамыз ҳәм өзимизди солай есаплаўымыз керек. Оның бизге болған қуўанышы Оның Сүйген Улына болған өзгерелмес қуўанышы; соның ушын Хожа Еса бизге айтады: «Мен жасағанлықтан, сизлер де жасайсызлар» (Юхан 14:19). —Фредерик В. Грант («Еса Мәсихте» китабынан алынған).
