Мәселелер– Сентябрь 2015 –Ырысқы ҳәм Ҳақыйқат Журналы
Худайдыӊ философия ҳаққындағы ойлары
«Сизлер Ийемиз Ийса Масихты қабыл еткениӊиздей, Оныӊ жолында жүриӊлер, Онда тамыр жайып, беккемлениӊлер ҳәм исенимде орнасыӊлар, сизлерге үйретилгениндей, шүкиршилик пенен толып-тасыӊлар. Ҳеш ким сизлерди философия ҳәм бос алдаў арқалы, адамныӊ дәстүрине, дүньяныӊ тийкарғы принциплерине муўапық, Масихқа муўапық емес, алдап кетпесин» — Колоселилерге 2:6-8 NKJV).
Колоселилерге 2-бапта,Мухаддес Руўх бизлерди елши Паўыл арқалы төрт қәўиптен қатты ескертеди: философия (8-10-аятлар), иудаизм (11-17-аятлар), ырымшылық ҳәм оккультизм (18-19-аятлар), ҳәм тәнниӊ аскетизми ямаса өзин-өзи тийиў арқалы жоқары руўхый дәрежеге ерисиў идеясы (20-23-аятлар). Булар «Масих жолында» жүриўди қәлейтуғын исенимли адам ушын қәўипли қәўип-қәтерлер – Ийемиз Ийсаны өзиниӊ жеке турмысыныӊ барлық тараўларында даңқлаўды қәлейди.
Грек тилинде «философия ҳәм бос алдаў» алдында бир артикль бар. Бул екеўиниӊ ажыралмас түрде бирге екенлигин аӊлатады. Неге? Себеби философия анықламасы бойынша Худайды я толық шығарып таслайды, ямаса Худайды инсаный жол менен түсиндириўге умтылады. Худай философияны «бос алдаў» деп атайды!
Философия сөзбе-сөз «даналықты сүйиў» дегенди аӊлатады. Бул жерде биз Нақыллар 8-баптағы даналықты – тек ғана Ийемиз Ийсада табылатуғын илаҳий даналықты ойламаўымыз керек. Ҳәтте, сол бапта Даналық Оныӊ өзиниӊ аты. Керсинше, биз адамнан келип шығатуғын «даналықты сүйиў» деп аталатуғын нәрсени қарастырып атырмыз. Ол ақылға бағытталған, дүньяға ҳәм оныӊ турғынларына мүрәжат етеди. Философия әлемниӊ машқалаларына, әсиресе адамныӊ турмыслық мәселелерине түсиник излейди, соныӊ менен бирге илаҳий жуўапты: Даналықты, Масихтыӊ Өзин шығарып таслайды. Худай оныӊ қарастырыўларынан ҳәм ойланыўларынан тысқары қалады. Философия – адам руўхыныӊ, Худайсыз, өзиниӊ қәбилетин ҳәм түсинигин дәлиллеўге урынысы.
Философияныӊ айрықша бир формасы – эволюция теориясы, ямаса эволюцияныӊ дәлиллениўи. Ол тәбиятта ҳеш қандай беккем тийкарсыз дәлилленип ҳәм талқыланып, Худайдыӊ жоқ екенлигин ямаса Оныӊ қудиретли Жаратыўшы-Худай емеслигин жуўмақлаў ушын Худайдыӊ Сөзине толық қарама-қарсы келеди. Сонлықтан, бул философлардыӊ ойында, Қутқарыўшы-Худай бола алмайды!
Худайдыӊ Сөзине муўапық,философия өзиниӊ барлық формаларында бос, аз мазмунлы, иши бос ҳәм бос алдаўшылық, себеби ол инсаниятты тийкар, баслаў ҳәм орайлық ноқат – ҳәтте адамныӊ турмысыныӊ стандарты етип қояды. Худайдыӊ Сөзи 1 Коринфлилерге 1:23-те айтады, крест ҳаққындағы сөз греклер ушын ақымақлық, себеби олар оны түсине алмайды. Руўхый нәрселер тек ғана Худай беретуғын руўхый түсиник пенен түсиниледи – инсаный дәлиллениў, болжаўлар ямаса дәлиллер менен емес (1 Кор. 2:6-14). Паўыл айтты: «Себеби биздиӊ урыс қуралымыз тәнниӊки емес, ал Худайда күшли, беккем қорғанларды жығыў ушын, дәлиллерди ҳәм Худайды таныўға қарсы өзин жоқары көтеретуғын ҳәр бир бийик нәрсени жығыў ушын, ҳәр бир ойды Масихқа бойсыныўға тутқын етиў ушын» (2 Кор. 10:4-5).
Сиз Худайдыӊ перзенти сыпатында философиядан келип шығатуғын үлкен қәўиплерден қалай сақлана аласыз? Ақыр аяғында, көп адамлар өзиниӊ исениминде кемеси батып кеткен ямаса ҳәтте оған алданып қалыў арқалы жалған муғаллимлерге айланған. Философияныӊ түрли формаларындағы тартылыўын, әсиресе оқыўлықларда ҳәм бул темадағы курсларда, төмен баҳаламаў керек. Егер сиз Масихқа «жеткиликли» болмасаӊыз, егер сиз өзиӊиздиӊ ақылыӊызды «жаӊа» ойланыўға ҳәм инсаный дәлиллениўге ашыўға таяр болсаӊыз, онда адам руўхыныӊ дәлиллери ҳәм логикасына қызығып қалыў үлкен қәўип бар. Сонда сиз адам орайлық болған бул дүньялық ойланыў жолына тартыласыз. Оныӊ шексиз мақтанышы турмыстыӊ мәниси, азаптыӊ мәниси, жердиӊ жаратылыўы ҳәм басқа да көп нәрселер ҳаққында дәлиллениўге урынады – соныӊ менен бирге қудиретли Худайды шығарып таслайды. Бирақ Ол бул сораўлардың барлығына Өзиниӊ Сөзинде, Өзиниӊ мақул көргениндей, жуўап берген.
«Христиан философиясынан» сақланыӊ– бар болған философияныӊ еӊ жаман формасы – себеби ол Худайға уқсас көринсе де, оныӊ күшин бийкарлайды (2 Тим. 3:5). Бул тек ғана адам ақылыныӊ өзиниӊ Жаратыўшысын дәлиллеў ҳәм түсиниўге болған тағы бир урынысы. Бирақ Худайдыӊ ақылын түсиниў мүмкин емес (Исая 40:28). «Мениӊ жолларым сизлердиӊ жолларыӊыздан бийик, ҳәм Мениӊ ойларым сизлердиӊ ойларыӊыздан бийик» (55:9).
Кел, биз дәлиллеспеймиз ямаса өзимизди ғайры мәлим тәлимлерге тартыўға жол бермеймиз. Бирақ кел, биз Ийемиз Ийса Масихтыӊ уллы даңқына табыныў ҳәм ҳүрметли таӊ қалыў менен бас ийемиз! Тек ғана Оныӊ бул көриниси ҳәм Оныӊ менен тығыз бирлик бизди ойланыўымыздағы аўытқыўлардан сақлай алады.