Өзгешелик 1 – Июль/Август 2018 – Нығмет ҳәм Ҳақыйқат журналы
Қувғун этиў ўәдеси
Түрмеден шыққаннан кейин, христиан инсан ҳуқықлары бойынша юрист өз шаңарағына телефон ете алды. Оның ҳаялы одан хабар алғанына қуўанды, бирақ ол айтып атырған нәрсени түсиниўи қыйын болды. Себеби телефон сигналының нашарлығы емес еди; керсинше, түрмеде басынан өткерген жалғызлық ҳәм қыйнаўлар оны анық сөйлей алмайтуғын етип қойған еди. Оның «жынаяты» не еди? Ол динлес исениўшилерге жәрдем берген еди.
50 күннен аслам ўақыт даўамында оны тутқынға алғанлар оның бетине электр таяқшасын тутып, терисин тис шөплер менен тесип, ток урыў менен емлеген еди. Басқа бир ўақытта 68 ҳәпте даўамында оның түрме камерасына үнсиз даўыс күшейтиргиш арқалы үгит-нәсият үзликсиз тарқатылған еди. Түрмеде болған ўақытта оның оқыў материалларына ямаса электрон медиаға кирисиў имканияты болмаған, ҳәм оның ҳеш қашан ҳақыйқый инсаный байланысы болмаған. Оның ҳәр күни бир мәртеги аўқаты бир кесим нан ҳәм бир кесим кәлемнен ибарат болған. Нәтийжеде ол тоқлықтың жоқлығы себепли шама менен 50 фунт салмағын, сондай-ақ көп тислерин жоғалтқан. Ол түрмеден шыққаннан бери үй қамағында. Ҳаялы ҳәм шаңарақ ағзалары батысқа қашып кеткен болса да, ол өз ўатанынан кетиўден бас тартады. Ол Қудайдың онда ислеўи ушын бир жумысы бар деп исенеди.
Бул бир адамның тәжирийбеси басқа көп адамлардың тәжирийбесине уқсас. Бүкил дүнья жүзинде Мәсихке болған исеними ушын қувғун етилип, азап шегип атырған адамлар бар. Еркиндликтен баҳра алып атырған бизлер қәўетерлениўимиз керек. Ибранийлерге 13:3 бизлерди «зынжырдағыларды, олар менен бирге зынжырланғандай еслеўге» үндейди (KJV). Биз қувғун етилип атырғанларды ойлаймыз ба, ҳәм биз олар ушын дуўа етемиз бе ? Олардың сынақларында жүреклеримиз олар ушын қозғалады ма? Биз, бир мәниде, олардың қыйын тәжирийбелерин жүрегимизге алып, «олар менен бирге зынжырланғандай» болыў нени аңлататуғынын билиўимиз керек.
Мухаддес Китаптың қувғун ҳаққында көп нәрсе айтатуғынын билесиз бе? Мен өз конкордансымда «қувғун етиў», «қувғун», «азап шегиў», «азап», «езилген», «езиў», «қыйыншылық» ҳәм «азап» сыяқлы сөзлерди излеп, азырақ изертлеў жүргизиўге қарар еттим. Мен көп мағлыўматлар таптым! «Қувғун» тек бир сөз; басқалары қувғунның нени аңлататуғынын. Бул обочолонгон түшүнүк эмес, анткени ал азап-тозокко, эзүүгө жана кыйынчылыкка алып келет. Забурчу муну башынан өткөрүп, Кудайдан анын кыйноочулары соттолгонго чейин канча убакыт уланаарын сураган (Заб. 119:84). Аюбдун досторунун бири Елифаз: «Адам кыйынчылыкка төрөлөт, учкундар жогору учкан сыяктуу» (Аюб 5:7) деп жарыялаган. Эгер сиз оттун жанында туруп, учкундардын түнкү асманга учкандыгын көргөн болсоңуз, анын эмнени айткысы келгенин түшүнөсүз. Кыйынчылыктар көп болушу мүмкүн. Адамзаттын бир бөлүгү катары биз аларга «төрөлгөнбүз». Куугунтук ошол «кыйынчылыктардын» бири гана.
Басқа Жазыўлар бул темаға кеңлик қосады. Қувғун көбинесе тәкаббырлар тәрепинен кедейлерге қарсы ислетиледи (Забур 10:2). Ол қувғун етилген жанның өте төмен түсиўине алып келиўи мүмкин, себеби езиўшилер жәбирлениўшилерден күшлирек болыўы менен сипатланады (142:6). Еслеў керек болған және бир факт мынаў: Қудайдың Сөзин сүйетуғынлар көбинесе сол себепли қувғун етилиўи мүмкин. Забуршы буған ишара еткенде былай деп жазған: «Сениң барлық әмирлериң садық: олар мени наҳақ қувғун етеди: Сен маған жәрдем бер. Олар мени жер жүзинде дерлик жоқ етти; бирақ мен Сениң әмирлериңди тасламадым» (119:86,87). Ол не ушын Қудайдың Сөзине болған исеними ҳәм оны сүйгени ушын азап шегиўи керек екенин түсиниўи қыйын болған.
Ҳақыйқый тәжирийбе
«Таяқлар ҳәм таслар сүйеклеримди сындырыўы мүмкин, бирақ сөзлер маған ҳеш қашан зыян бермейди» деген гәп бар. Бирақ, бул ҳәрдайым ҳақыйқат емес. Жаман сөзлер терең жаралаўы мүмкин. Павлус тири Қудайға болған исеними ушын айыплаўларға дус келген (1 Тим. 4:10). Нехемия ҳәм оның хызметкерлери Иерусалим дийўалларын қайта қурып атырғанда аяўсыз мазақ етилген. Олардың қарсыласлары оларды «әлсиз яҳудийлер» деп атап, олардың ҳәрекетлерин мазақ еткен. Аммонлық Тобия қурылысшыларды дийўалдың соншалық нәзик екенин, ҳәтте түлкиниң салмағы оны қулатыўы мүмкин екенин айтып мазақ еткен (Нех. 4:2-3).
Басқалар жалған айыплаўларға дус келген. Он тоғызыншы әсирдиң белгили британ ўағызшысы Чарльз Сперджен ҳәм оның ҳаялы таўық баққан. Сыншылар оларды жәбирлеўши деп айыплаған, себеби олар ҳәрдайым жумыртқаларды сатқан ҳәм ҳеш қашан шаңарақ ағзаларына ямаса досларына бермеген. Тек Сперджен мырза ҳәм ханымның өлиминен кейин ғана ҳақыйқат белгили болған. Таўық жумыртқаларын сатыўдан түскен барлық пайда еки мүтәж кексе жесирди қоллап-қуўатлаў ушын ислетилген. Сонлықтан айыплаўлар өте жаман болған ҳәм Спердженлерге зыян берген болыўы керек.
Бирақ, егер мазақлаўлар Ийениң жумысына зыян жеткизе алмаса, Шайтан басқа тактикаларға мүрәжат етеди. Биз буны Нехемияның тәжирийбесинде көремиз. Душпанның айыплаўлары жумысты тоқтата алмағанда, Санбаллат, Тобия ҳәм олардың шериклери «Иерусалимге қарсы гүресиў ушын ... тил бириктирди» (4:8). Нехемия енди душпанның физикалық барлығына дус келди.
Жазыўдан көп мысаллар
Қувғун оны басынан өткергенлерге терең зыянлы тәсир етиўи мүмкин, ҳәм қысым астындағы исениўши гейде Қудайдың жолларын сораў астына алыўы мүмкин. Ийе Ийса жер жүзинде болғанда қатты сынақтан өткен ҳәм ҳәзирги ўақытта биздиң сынақларымыз ҳәм азап-қайғыларымыз бенен «тийисли» екенин билиў үлкен жубаныш (Ибр. 4:15). Ол шайтанның күшин пайдаланып мөжизалар ислегенликте айыпланған, ҳәм оның туўылған жери оны «самариялық» деп атаған душпан айыплаўшылары тәрепинен сораў астына алынған (Мт. 12:24; Юҳ. 8:41,48). Олардың жаман мазақлаўларын еситиў Қудайдың мухаддес Улына қаншалық зыян берген болыўы керек! Бирақ ол басқа жоллар менен де азап шеккен. Крестке минерилместен алдын ол қамшыланған ҳәм Пилаттың әскерлери тәрепинен аяўсыз қыйналған. Ҳақыйқатында, Ишая оның жүзи басқа ҳеш бир адамның жүзинен артық бузылатуғынын пайғамбарлық еткен еди (Ишая 52:14). Ҳақыйқатында, ол себепсиз жек көрилген еди (Забур 69:4).
Жазыў бетлери арқалы жол жүрип, қувғунды басынан өткерген адамлардың кең тизимин дүзиў мүмкин. Бириншиси Абыл (Бас. 4) болған, оны қызғанышлы ағасы Қабыл өлтирген. Юсуф та усыған уқсас түрде өз ағаларының душпанлығына дус келген. Олар тәрепинен жек көрилип, ол қул сыпатында сатылып, Мысырға алып кетилген. Онда, жалған айыпланып, ол аяқлары темир зынжырлар менен аўыртпалы түрде байланған түрмеде болған (Забур 105:18). Әлбетте ол Қудай тәрепинен тасланған деп ойлаўға азғырылған болыўы керек! Исраил халқы Мысырда қуллықта азап шеккен ҳәм қувғун етилген халық болған (Шығ. 1). Олардың қутқарыўшысы Муса қасдан «Қудай халқы менен бирге азап шегиўди» таңлаған (Ибр. 11:25). Басқалар, оған уқсас, садықлық ушын төлеў керек болған баҳа бар екенин тапқан. Даниялдың үш досты жанып турған отлы пешке дус келген (Дан. 3), ҳәм Даниялдың өзи арысланлардың уясына тасланған (Дан. 6). Еремия, көп әййемги пайғамбарлар сыяқлы, қувғун етилген (Ер. 17:18; Жак. 5:10). Даўыт та, көп забурларында, қатыгез душпанның үзликсиз қувғунына дус келгенде өз сезимлерин сүўретлеген ҳәм Қудайдан қутқарыўды жалбарынған (Забур 31:15).
Усы тема Жаңа Ўәсиятта да даўам етеди. Яҳя Шомылдырыўшы ҳақыйқатты сөйлеўдеги садықлығы ушын шәҳит болған (Мт. 14), ҳәм басқалар да усы жолдан өткен. Стефан тасбараң етилген; Жакб басы кесилген, ҳәм дәстүрге бола Петр ҳәм Павлус екеўи де шәҳитликке дус келген. Тизим кең ҳәм көп Қудайдың хызметкерлери наҳақ адамлардың қолынан қатты азап шеккенин сораўсыз дәлиллеп береди, Ибранийлерге 11:36-38 үйреткендей.
Бүгинги күнде биз ушын
Қувғунның келешеги биз қашып қутыла алмайтуғын нәрсе. Иерусалимдеги ибадатхананың қасында, өлиминен аз ўақыт алдын, Ийе Ийса Өзиниң қайтып келиўи менен байланыслы келешектеги ўақыяларды баяндаған. Ол «қорқынышлы көринислер ҳәм аспаннан үлкен белгилер» алдын Өзиниң излеўшилери қувғунға дус келип, «патшалар ҳәм ҳүкимдарлар алдына алып келинетуғынын» анық айтқан (Лк. 21:11-12). Ол сондай-ақ Өзиниң шәкиртлерине Юҳанна 16:33-те дүньяда қыйыншылықларға дус келетуғынларын үйреткен. Оның сөзлери бизди ҳеш қандай гүмансыз қалдырыўы керек: «Дүньяда сизлер азап шегесиз». Аяттың соңғы бөлеги – «көңилли болың; мен дүньяны жеңдим» – бәлким көбирек келтириледи. Биз Қутқарыўшымыздың дүньяны жеңгенине қуўанамыз, бирақ биздиң дүньяда азап шегиўимизди еслетиўди онша қәлемеймиз! болады азап шегиў ишинде дүнья!
Павлус ҳәм Барнаба жаңа исениўшилерди руўхландырыў ушын инжилди ўағызлаған жерлерге барғанда, олар оларды «исенимде даўам етиўге» үндеген ҳәм «көп азап арқалы Қудай патшалығына кириўимиз керек» екенин анық айтқан (Ҳаў. 14:22). Өз Устазлары сыяқлы, бул еки хызметкер де ҳеш бир жаңа шәкирттиң алданыўын қәлемеген. Алдағы жол қыйын , ҳәм қувғун дүньядан күтилиўи керек. Олар Ийе Ийса айтқан сөзлерге исенген: «Егер олар Мени қувғун еткен болса, олар сизлерди де қувғун етеди» (Юҳ. 15:20). Ерте ўақытта, Фессалоникадағы жаңа исениўшилерге Павлус душпан дүньядан қарсылыққа дус келетуғынлары ҳаққында ескертилген еди. Ол пайда болғанда, Павлус олардың азап-қайғылар тәрепинен «қозғалмаўы» керек екенине қәўетерленген, себеби «биз буған тайынланғанбыз», деп жәриялаған (1 Тес. 3:1-4).
Ҳақыйқатында, биз буны түсиниўимиз қыйын болса да, Ийе бизди қувғун етиўге рухсат бериўде бир мақсетке ийе. Филиппиликлерге 1:29 былай дейди: «Себеби сизлерге Мәсих ушын тек Оған исениў ғана емес, бәлки Оның ушын азап шегиў де берилген». «Берилген» деп аўдарылған сөз ҳақыйқатында «мириўбанлық пенен берилген» дегенди аңлатады. Биз буны түсиндик пе? Ол тек бизге Мәсихке исениўге мириўбанлық пенен имканият берген ғана емес; Ол сондай-ақ бизге, ямаса бизге, Оның аты ушын қувғун азап шегиў имканиятын мириўбанлық пенен берген! Биз бул келешекти унатпасақ та, қувғун илаҳий түрде рухсат етилген ҳәм биздиң биз ушын азап шеккен қәдирли Қутқарыўшымызға жақынласыўымыз ушын бир қуралы болып табылады.
Жуўмақ
Бул ойларды жуўмақлағанда, еки соңғы нәрсени еслеў керек. Устазымыз ушын қувғунға дус келгенимизде не ислей аламыз? Забур 119 жуўап береди: Биз Қудайдың Сөзине сүйениўимиз керек. Бул забурдың қувғун етилген жазыўшысы:
- Өз үмитин Сөзге қойған (81-аят),
- Оны үмит пенен күткен (82-аят),
- Оны умытыўдан бас тартқан (83-аят),
- Оның садық екенин мойынлаған (86-аят),
- Оның тәлимин тасламаған (87-аят), ҳәм
- Оған бойсыныўға ант еткен (88-аят).
Бизге де сол Сөз керек! Турмыс сынақларында биз оның ўәделерине жабысып, оның ҳақыйқатынан азықланыўымыз керек. Тек усы жол менен биз күшейип, сынақлардан өте аламыз.
Егер биздиң ҳәзирги жолымыз аңсат болса, басқа жерлерде душпан дүньяның қувғунына дус келип атырғанларды ҳеш қашан умытпайық. Олар пештиң ыссылығын басынан өткергенде, оларды дуўаларымызда үнеми еслеймиз.
Мартин Жирард
